Глоссарий

1. АВТОТРОФТАР – қорек ретінде бейорганикалық заттарды пайдаланатын организмдер.(жасыл өсімдіктер)
2. АГРОЦЕНОЗ – ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру үшін адам қолымен жасалған жасанды экожүйе (шалғындық, бау-бақша және т.б)
3. АДАПТАЦИЯ – тірі организмдердің қоршаған ортаның жағдайларына бейімделуі.
4. АЛЛЕЛОПАТИЯ – зат алмасу өнімдері арқылы өсімдіктірдің бір-біріне химиялық әсер етуі.
5. АМЕНСАЛИЗМ- бірге тіршілік ететін түрлердің бірінің зиян да, пайда да алмай, екінші түрдің зиян шегуі.
6. АНАБИОЗ- қоршаған ортаның қолайсыз жағдайлары кезінде (температураның өзгеруі,ылғал тапшылығы) организмдердің уақытша өмір сүруін тоқтатуы.
7. АРЕАЛ- тірі организмдер немесе қауымдастық топтарының таралған жер бетінің бөлігі.
8. АЭРОЗОЛЬ – газ тәрізді ортада кездесетін заттардың қатты немесе сұйық бөлшектері.
9. БӘСЕКЕЛЕСТІК – қоршаған ортаның ортақ ресурстарын (территория,қорек) пайдаланған кезде пайда болатын әр түрге жататын немесе бір түрге жататын организмдер арасындағы қарым-қатынас.
10. БЕНТОС- көл, теңіздердің түбінде тіршілік ететін организмдер (бактериялар, балдырлар).
11. БИОМАССА- белгілі бір көлемде немесе аумақта тіршілік ететін тірі организмдердің салмағы.
12. БИОСФЕРА- бүкіл тірі организмдер тіршілік ететін және планетаның осы организмдермен зат алмасуда болатын Жер қабаты, яғни атмосфераның төменгі, бүкіл гидросфера және литосфераның жоғарғы қабаты.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ АГРАРЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ИНЖЕНЕРЛІК ФАКУЛЬТЕТІ
ГЛОССАРИЙ
ОРЫНДАҒАН: ЕСКОЖА А. ЭО-113К
ТЕКСЕРГЕН: ҚУАНДЫҚОВА ЭЛЬНАРА
АЛМАТЫ 2014
ж
1. АВТОТРОФТАР – қорек ретінде бейорганикалық ... ... ... ... – ауыл ... ... өндіру үшін адам қолымен
жасалған жасанды экожүйе (шалғындық, бау-бақша және т.б)
3. АДАПТАЦИЯ – тірі организмдердің қоршаған ортаның жағдайларына
бейімделуі.
4. АЛЛЕЛОПАТИЯ – зат ... ... ... ... ... әсер ... ... бірге тіршілік ететін түрлердің бірінің зиян да, пайда да
алмай, екінші түрдің зиян шегуі.
6. ... ... ... ... ... ... ... тапшылығы) организмдердің уақытша өмір сүруін тоқтатуы.
7. АРЕАЛ- тірі организмдер немесе қауымдастық топтарының таралған жер
бетінің бөлігі.
8. АЭРОЗОЛЬ – газ ... ... ... заттардың қатты немесе сұйық
бөлшектері.
9. БӘСЕКЕЛЕСТІК – қоршаған ортаның ортақ ресурстарын (территория,қорек)
пайдаланған кезде пайда болатын әр ... ... ... бір түрге
жататын организмдер арасындағы қарым-қатынас.
10. БЕНТОС- көл, ... ... ... ... организмдер
(бактериялар, балдырлар).
11. БИОМАССА- белгілі бір көлемде немесе аумақта тіршілік ететін тірі
организмдердің салмағы.
12. БИОСФЕРА- бүкіл тірі ... ... ... және планетаның осы
организмдермен зат алмасуда болатын Жер қабаты, яғни атмосфераның
төменгі, бүкіл гидросфера және ... ... ... ...... бір ... тіршілік ететін өсімдіктер (фитоценоз),
жануарлар (зооценоз) және микроорганизмдер (микробиоценоз) топтарының
жиынтығы.
14. ...... ... (шөл, ... ... ... ... ГЕТЕРЕТРОФТАР– қорек ретінде органикалық заттарды пайдаланатын
организмдер (саңырауқұлақтар, жануарлар).
16. ...... суда ... ... және ... ... ... суда жүретін (кебір насекомдардың личинкалары) организмдер.
17. ГОМОЙОТЕРМИЯ – қоршаған ортаның температурасына тәуелсіз, дене
температурасын үнемі бір қалыпта ұстайтын организмдер ... ... ... ЕРЕЖЕСІ – жылы қанды жануарлардың бір түрге не жақын түрлерге
жататын особьтарының кейбір дене бөліктерінің
(аяқтары,құйрық,құлақтары) мөлшерінің солтүстіктен оңтүстікке қарай
ауысқан ... ... ... ...... ең көп ... кездесетін түрлер.
20. ДЕТРИТ – организмдердің ыдырау және бөліну өнімдері,өлі органикалық
заттар.
21. ЖЫРТҚЫШТЫҚ- әр түрге ... ... ... – бірі ... ... ... – белгілі бір биоценоздағы жануардың қауымдастығы.
23. ЗООФАГТАР- жануарлармен қоректенетін организдмер (канибализм).
24. ЗООХОРИЯ - өсімдіктердің жемістерінің ... ... ... ... ... ... мен ... белгілі бір түріне жататын
особьтарының тіршілік ету ареалынан басқа жаңа табиғи климаттық
жағдайға ... ... ...... ... ұшыраған жылы қанды
жануарларды особьтардың дене мөлшері ареалдың суық аудандарында
мекендейтін ... ... ... ... ... – белгілі ортада тіршілік ететін бір түрлердің екінші
түрлерге зиян келтірмей, қалдықтарымен қоректенуі.
28. КОНСОРЦИЯ- бір ... ... ... ... тіршілік ететін әр
түрлі организмдер.
29. КОНСУМЕНТТЕР- гетеротрофты организмдер (негізінен жануарлар) басқа
организмдердің өсімдіктер (өсімдік қоректі фитофагтар) ... ... ... ... ... ... ... ЖАҢБЫРЛАР- атмосфералық қалдықтардың жауын, қар, тұманның
құрамындағы техногенді қалдықтар әсерінен олардың қышқылдығы қалыпты
мөлшерден артып кетеді, pH 5,6- дан кіші болады.
31. ... ... ...... ... ... мүшелерінің алдыңғыларының соңындағыларымен қоректенуі
арқылы заттар мен энергияның тасымалдануы.
32. ЛАНДШАФТ – негізгі компоненттері (рельеф, климат, су, топырақ,
өсімдіктер, және ... ... ... қарым-қатынаста болып,
біркелкі жүйе құратын табиғи географиялық комплекс.
33. ...... ... ең ... тұжырымдары, адам
мен табиғат арасындағы қарым-қатынастардың проблемалары туралы ... ... ... ... ... ... – ауыл ... пайдаланатын жерлерді жақсарту.
35. МЕТАБОЛИЗМ – организмдегі, биологиялық системадағы зат пен энергияның
алмасуы.
36. МИНИМУМ ЗАҢЫ (Ю.ЛИБИХ ЗАҢЫ) - өнімділік потенциал (организмдердің,
популяциялардың ... ... ... ... ... ... ... да, ортадағы ең аз мөлшердегі фактормен
шектеледі (толеранттылық заңын қараңыз.)
37. МИМИКРИЯ - өсімдіктер мен жануарлардың сырт көріністерінің тірі және
өлі ... ... ... МОДИФИКАЦИЯ – қоршаған орта әсерінен (температура, ылғал және т.б.)
организм белгілерінің тұқым қуаламай (фенотипті ) өзгеруі.
39. ... ...... орта жағдайларының сапасын және
биологиялық объектілердің жағдайын бақылау.
40. МУТАЦИЯ – организмнің тұқым қуалау белгілерінің (генотипінің) ... ... ... ... заттар, радияция) өзгеруі.
41. НЕЙТРАЛИЗМ – бір территорияда тіршілік ететін түрлердің бір-біріне
зиянын да, ... да ... ... ... ... ... ойлаушы қабат, ақыл- ой сферасы, В.И.Вернадскийдің сөзімен
айтқанда, адамның ... ... ... ... ... ... жоғарғы сатыдағы даму кезеңі.
43. ОЗОН ҚАБАТЫ –тірі организмдер үшін аса қауіпті қысқа толқынды Күннің
ультракүлгін сәулелерін сіңіретін озон ... (О3) ... ... ... ... ... – бір түрдің екінші түрді тіршілік ортасы етіп өмір ... сол ... ... ... ... ... күннің жылу сәулелерін сіңіретін парниктік газдардың
мөлшерінің көбеюі нәтижесінде атмосфера ... ... ... ... ... арам ... ... (инсектицидтер), саңырауқұлақтардың (фунгицидтер),т.б
зиянды әсерінен қорғау үшін қолданылатын химиялық заттар.
47. ... ...... ... ... ... және редуценттердің арасындағы сапалық
қатынастардың, олардың саны (сандық пирамида), биомассасы ... ... ... ... пирамидасы) бойынша графикалық
бейнеленуі.
48. ПОЙКИЛОТЕРМИЯ- қоршаған ортаның температурасына байланысты ... да ... ... ... ... омыртқасыздар).
49. ПОЛЛЮТАНТТАР- ортаның техногенді ластаушылары – ауада-
аэропланктондар, ... ... ... ... ... бірдей экологиялық жағдайлардағы кеңістікті
мекендеп, генофонды ортық, бір – ... ... ... ... ... ... ... ПРОДУЦЕНТТЕР- органикалық заттардан алғашқы өнім түзетін автотрофты
организмдер (негізінен, жасыл өсімдіктер)
52. РЕДУЦЕНТТЕР – өлі ... ... ... ... айналдыратын организмдер.
53. РЕКУЛЬТИВАЦИЯ – бұзылған табиғи ландшафтарды, бұзылған ... ... ... ... ... комплексі.
54. САПРОФАГТАР- өлі органикалық заттармен қоректенетін жануарлар
(детрифагтар).
55. СИМБИОЗ- әр түрге жататын организмдердің бір-біріне тек пайда әкеліп,
бірге селбесіп тіршілік етуі.
56. ... көп ... ... мен ... ... ... тіршілік ортасындағы организмдердің түр құрамы
өзгерістерінің үздіксіз және бағытталған жүйесі.
58. ТАКСОН- бір бірімен туыс,бірақ жеке түр, туыс, тұқымдас т.б.
таксономиялық категорияларға ие бола ... ... ... ... ... әсер ету ... олардың ұрпақтарында
аномалиялар туғызылатын техника мен материалдық мәдениеттің даму
процесі.
60. ТЕХНОСФЕРА – адамзаттың әлеуметтік –экономикалық ... ету үшін ... ... ... өзгертілген
биосфераның бір бөлігі.
61. ТОЛЕРАНТТЫЛЫҚ ЗАҢЫ (В.ШЕЛВОРД ЗАҢЫ) – белгілі жағдайларда пессимальді
мәнде ... орта ... ... ... ... қарамастан
түрдің сол жағдайларда тіршілік ету мүмкіндіктерін шектейді.
62. ТІРШІЛІК ОРТАСЫ- тірі организмді қоршап ... ... бір ... ... құрлықты-ауа ортасы, топырақ, организмдердің өзі)
63. РЕДУЦЕНТТЕР- органикалық заттарды жай бейорганикалық заттар – су,
көмірқышқыл газы, күкіртсутек және тұздарға дейін ыдырататын
гетеротрофты организмдер ... мен ... ... - ... өсуі мен ... ... қалаларға айналуы,
ауыл тұрғындарының қалаларға көшуі, қоғам өмірінде қалалардың рөлінің
артуы.
65. ... ... ... ... бір ... немесе акваторияда
тіршілік ететін жануарлар жиынтығы.
66. ФЕНОТИП – организмдердің сыртқы белгілері мен ... ... ... суда ... ... ... өсімдік организмдері мен
микробалдырлардың жиынтығы.
68. ФИТОФАГТАР - өсімдіктермен қоректенетін жануарлар.
69. ФИТОЦЕНОЗ- көп түрлі өсімдіктер қауымдастығы.
70. ФЛОРА- тарихи ... ... бір ... немесе акваторияда
тіршілік ететін өсімдіктер жиынтығы.
71. ФОТОПЕРИОДИЗМ – күн ұзақтығының маусымдық өзгеруінің ... ... ... ... ... тотығуы кезінде бөлінетін
энергияны пайдалану арқылы хемоавтотрофты бактериялырдың органикалық
зат синтездеу процесі.
73. ЦЕНОПОПУЛЯЦИЯ- фитоценоздағы бір түрге жататын особьтар жиынтығы.
74. ... ... ЗАҢЫ ... ... ... ... өзінің ата тегі өткізген бұрынғы күйіне қайтып келе
алмайды.
75. ЭДАФИКАЛЫҚ ФАКТОРЛАР- жер ... ... ... ... ... ... экологиялық әсер етуі.
76. ЭКОЖҮЙЕ (ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ЖҮЙЕ) –бір –бірімен тығыз байланысты, әр түрлі
орта жағдайларында бірге тіршілік ететін ... ... ... ... ... ҚУЫС –түрдің тіршілік етуі үшін қауымдастықтағы басқа
түрлермен байланыстарын қоса алғанда, оның тіршілік етуіне қажетті
факторлар комплексі.
78. ... ... ... ... – бос ... ойық
әрқашан табиғи толықтырылған болады.
79. ЭПИФИТТЕР – ағашты өсімдіктердің бұтағында, діңінде өсетін қоректік
заттарды ... ... ... ... ... ... ... – топырақтың құнарлы қабатының жаңбыр, қар
суларымен жайылып, желмен үгітіліп, бұзылуы.
81. 10 % -ТІК ... ... ... ... ... ... ... пирамиданың бір трофикалық деңгейіне түскен энергияның 10
% -і ғана екінші ... ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Цитология лекция тест және бақылау сұрақтары глоссарий оқу құралы46 бет
HTML тілі және оның құрылымы31 бет
Internet ұғымы. Гипермәтін, гиперорта23 бет
Internet-тің қызмет баптары27 бет
Word мәтіндік редакторы25 бет
Xимия пәнін үш тілде үндестіре оқыту58 бет
Адвокатураның мақсаттары мен қызметінің нысандары туралы84 бет
Айналым қаржыны тиімді қолдану жолдары. Амортизация әдістері12 бет
Амортизация әдістері7 бет
Астрономия пәнінің оқу-әдістемелік кешені (дәрістер жинағы)80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь