Экологиялық мониторингті жүзеге асыру тәртібі

Жоспары:
I Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
II Негізгі бөлім
1) Экологиялық мониторинг түсінігі мен ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
2) Экологиялық мониторинг жүйелілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
3) Экологиялық мониторингті жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
4) Қоршаған ортаның мониторингтік бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
III Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
IV Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
Кіріспе
Қазақстан республикасының 1995 жылы 30 тамызда қабылданған Конституциясы қоршаған ортаны қорғаудың негіздері бекітілген. Конституцияға сәйкес еліміздің азаматтары табиғат қорғау заңнамасының талаптарын сақтауға, қоршаған ортаны қорғауға өатысуға міндетті. ҚР Конституциясы азаматтардың жерге және т.б. табиғи ресурстарға құқықтарын жариялайды, әрбір адамның қолайлы қоршаған ортата құықғын бекітеді. Азаматтардың табиғатқа, оның байлықтарын қорғауға қатысты міндеттерін белгілейді. Қоршаған табиғи ортаны қорғау саласындағы барлық заңдар табиғи ресурстың құқықтық негізі құрайды. Олардың құрамына «Атмосфералық ауаны қорғау туралы», «Тұрғындардың радиациялық қауіпсіздігі туралы», «Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы», Жануарлар әлемін қорғау, өсіру және пайдалану туралы» және т.б. енеді. 1997 жылғы 15 шілдеде қабылданған №160-1 «қоршаған ортаны қорғау туралы» ҚР Заңы экологиялық заңнама жүйесін басқарады. Табиғи ортаны қорғаудың мәселелерінде басқа заңдардың нормалары Қазақстанның Конституциясына және аталған заңға қайшы келмеуі тиіс.
Экологиялық мониторинг-табиғи құбылыстардың және антропогендік іс-әрекеттердің әсерінен қоршаған орта жағдайының өзгеруін, бақылау, бағалау, тексеру және болжау жүйелері. “Мониторинг” деген термин “монитор”-сақтандырушы, қадағалаушы деген латын сөзінен алынған. Бұл термин БҰҰ-ның қоршаған орта жөніндегі Стокгольм конференциясының алдында (1972 жылы маусымда) “бақылау” ұғымын толықтыру ретінде пайда болды. Табиғи және антропогендік әсерлердің ерекшеліктері жеткілікті. Антропогендік әсердің деңгейін шектеуші көрсеткіш болып экологиялық шектеулі рауалы жүктеме саналады (ЭШРЖ) былайша айтқанда, бұл экожүйенің тұрақтылығы шегінен аспайтын адамның шаруашылық қарекеті. Бұл шектен асушылық экожүйенің тұрақтылығының бұзылуына және ыдырауына апарып соғады. Барлық экологиялық жүктемелердің жердегі бүкіл жиынтығы биосфераның шаруашылық сиымдылығы шегінен асып кеткенде ғана қауіпті ахуал, экологиялық дағдарыс басталып, ол бүкіл биосфераның азуына, қоршаған ортаның адамның денсаулығы мен оның шаруашылығының тұрақтылығы үшін ауыр зардаптары болатындай болып өзгеруіне апарып соғады. Қазіргі уақытта бұл шектен асушылық орын алып отыр деп пайымдауға барлық негіз бар, яғни жергілікті экологиялық шектеулі жүктемелердің жиынтығы ғаламдық экологиялық шектеулі жүктеме шамасынан асып кетті. Табиғи факторлардың әсерінен биосфера жағдайының үздіксіз өзгеруі қайтадан әдетте бастапқы жағдайға оралып отырады. Мысалы ауа мен топырақтың температурасының, қысымының, ылғалдылығының өзгеруі кейбір тұрақты орташа шамалар шегінде өтеді. Не болса да дағдыдағыдай, табиғи
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. ҚР экологиялық кодексі
2. Бейсенова Ә. «Экология және табиғатты тиімді пайдалану» Атамекен, 2006жыл
3. Ақбалова А.Ж., Сайнова Г.Ә. «Экология оқу құралы» Алматы, «Бастау», 2003жыл
4. Оспанова Г., Бозшатаева. Экология. Оқу құралы. Алматы, 2000.
5.Ғаламтор желісі
        
        Сүлейман Демирел атындағы университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Экологиялық мониторингті жүзеге асыру тәртібі
Орындаған: Атымтай М.
Құқықтану мамандығы
3Б - тобы
Тексерген: аға оқытушы ... ... ... Кіріспе..........................................................................................................................3
II Негізгі бөлім
1) Экологиялық мониторинг түсінігі мен ұғымы.............................................5
2) Экологиялық мониторинг жүйелілігі.............................................................5
3) Экологиялық мониторингті жүзеге асыру...................................................10
4) Қоршаған ... ... ... ... ... ... тізімі...........................................................................14
Кіріспе
Қазақстан республикасының 1995 жылы 30 тамызда қабылданған Конституциясы қоршаған ортаны қорғаудың негіздері бекітілген. Конституцияға сәйкес еліміздің азаматтары ... ... ... ... ... ... ортаны қорғауға өатысуға міндетті. ҚР Конституциясы азаматтардың жерге және т.б. ... ... ... ... ... ... ... қоршаған ортата құықғын бекітеді. Азаматтардың табиғатқа, оның ... ... ... ... ... ... табиғи ортаны қорғау саласындағы барлық заңдар табиғи ресурстың құқықтық негізі құрайды. Олардың құрамына , , , Жануарлар әлемін ... ... және ... ... және т.б. енеді. 1997 жылғы 15 шілдеде қабылданған №160-1 ҚР Заңы ... ... ... басқарады. Табиғи ортаны қорғаудың мәселелерінде басқа заңдардың ... ... ... және ... заңға қайшы келмеуі тиіс.
Экологиялық мониторинг-табиғи құбылыстардың және антропогендік іс-әрекеттердің ... ... орта ... ... ... бағалау, тексеру және болжау жүйелері. "Мониторинг" деген ... ... ... ... ... сөзінен алынған. Бұл термин БҰҰ-ның қоршаған орта жөніндегі Стокгольм конференциясының алдында (1972 жылы маусымда) "бақылау" ұғымын толықтыру ... ... ... ... және ... әсерлердің ерекшеліктері жеткілікті. Антропогендік әсердің деңгейін шектеуші көрсеткіш болып экологиялық шектеулі рауалы жүктеме саналады ... ... ... бұл экожүйенің тұрақтылығы шегінен аспайтын адамның шаруашылық қарекеті. Бұл шектен асушылық экожүйенің тұрақтылығының бұзылуына және ... ... ... Барлық экологиялық жүктемелердің жердегі бүкіл жиынтығы биосфераның шаруашылық сиымдылығы шегінен асып кеткенде ғана ... ... ... ... басталып, ол бүкіл биосфераның азуына, қоршаған ортаның адамның денсаулығы мен оның шаруашылығының тұрақтылығы үшін ауыр зардаптары болатындай болып ... ... ... Қазіргі уақытта бұл шектен асушылық орын алып отыр деп пайымдауға барлық негіз бар, яғни жергілікті экологиялық шектеулі ... ... ... ... шектеулі жүктеме шамасынан асып кетті. Табиғи факторлардың әсерінен биосфера ... ... ... ... ... ... жағдайға оралып отырады. Мысалы ауа мен топырақтың температурасының, қысымының, ылғалдылығының өзгеруі кейбір тұрақты ... ... ... өтеді. Не болса да дағдыдағыдай, табиғи процестердің әсерінен аумақты экожүйелер өте баяу ... ... ... ... ... ... сыртқы әсерді жоюға бағытталған экожүйенің өзіне тән тұрақтылық қабілеті бар. Ғаламдық экожүйе қоршаған ортаның тұрақтылығын антропогендік әсерлерге төтеп бере ... ... ... яғни ... ... шықпағанға дейін сақтай алады. Биота мен қоршаған орта өздерінің тұрақтылығын кез-келген геологиялық кезеңдерде мыңдаған жылдар бойы ... ... ... Табиғи ... ... ... факторлар биосфераның жағдайын аз уақыттың ішінде өзгерте алады Осы процестердің өзгеруін бақылауды дүниежүзіндегі барлық ... ... ... ... мониторинг түсінігі мен ұғымы
Экологиялық мониторинг (экология және мониторинг) - ... ... ... бақылау және тексеру жүйелері. Экологиялық мониторинг нысандарына табиғи, антропогендік немесе табиғи-антропогендік экожүйелер жатады. Экологиялық ... ... тек қана ... ... емес, сондай-ақ, жүргізілетін тәжірибелер, болжамға негіз ретінде алынатын процестердің үлгілері кіреді. Ғаламдық ... ... ... авиациялық, ғарыштық және есептеу техникалары пайдаланылады. Қазіргі ... ... ... ... ... ... қолданылады. Осы әдіс арқылы табиғатта болып жатқан құбылыстарды, табиғи қорлар жиынтығын, мөлшерін, т.б. ... ... ... ... болады. Экологиялық мониторинг әр түрлі деңгейдегі буындардан тұратын иерархиялық ұйымдасқан бақылау жүйесі болып табылады. Ондай буындарға ... ... ... ... ... Экологиялық мониторингтер жатады. Мысалы, ғаламдық Экологиялық мониторинг халықаралық ... ... ... ... ... бір ... шегінде арнайы құрылған ұйымдар арқылы, аймақтық Экологиялық мониторинг ірі-ірі аудандардың көлемінде, ал жергілікті Экологиялық мониторинг елді мекендерде, өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... ... ретінде жүргізіледі
2) Экологиялық мониторинг жүйелілігі
Мониторинг жүйесін топтастыру
Экологиялық мониторинг үш сатыдан тұрады: жағдайды ... ... және ... ... ... ... ... факторларға, көздерге және әсер ауқымына байланысты да топтастырылады.
Әсер факторларының ... - ... ... ... ... ... ... табиғи және физикалық факторлар әсерлерінің (электр магнитті сәулелену, күн радиациясы, шу, діріл) мониторингі.
Ластағыш көздердің ... - ... ... ... ... мұржалары), жылжымалы (көлік), кеңістік (калалар, химиялық заттектер ... ... ... көздер.
Әсер аумағына байланысты мониторинг кеңістік және уақытша мониторингтерге бөлінеді.Мәліметтерді ортақтастыру сипаттамасына қарай мынадай мониторинг жүйелерін ... ... ... - ... ... негізінде Жер биосферасындағы ... ... мен ... ... ... ... устап, экстремалды қолайсыз жағдайлардың болуы ... ... ... ... отыру; Тұтастай алғанда биосфередағы мүмкін болатын өзгерістерді байқау, бақылау және болжауды қамтамасыз ету - ... ... ... Оны ... немесе биосфералық деп те атайды. Жаһандық мониторингтің негізгі мақсаттары болып табылатындар:
- адам ... ... ... алдын алудың кеңейтілген жүйесінұйысдастыру.
- климатқа атмосфераның жаһандық ластануының әсерін бағалау;
- ... ... ... ... ... ластанудың мөлшері мен бөлінуін бағалау;
- қоршаған ортаға әсер ететін жерүсті экожүйелерінің реакциясы;
- ауыл ... ... мен ... ... ... ... ... күрделі проблемалары;
- Әлемдік мұхитты ластауға және теңіз экожүйесін ластанудың әсері;
- халықаралық ауқымдағы стихиялық апаттар туралы алдын ала ... ... ... ... (фондық) - жалпыбиосфералық, табиғи кұбылыстарды бақылау ;
:: ұлттық - 6ip ... ... ... ... ... ... жүргізетін мониторинг;
:: аймақтық - халық, шаруашылығын карқынды игеру барысында ipi-ipi аудандардың көлемінде кұбылыстар мен ... ... ... ... ... ... деңгейіне ірі табиғи-аумақтық кешендер экожүйелерінің (орман экожүйелерінің, өзен бассейндерінің, агроэкожүйелердің және т.б.) жай-кұйіне ... ... ... сондай-ақ биологиялық айналымлар, олардың бұзушылықтары зерттеледі, бір аймақтардағы қоршағаан ортаға антропогенді әсер етудің сипаты мен сандық көрсткіштеріне талдау ... ... ... ... ... жойылып бара жатқан түрлерінің популяциялық жай-күйіне бақылау жасалады.
:: ... ... - елді ... өнеркәсіп орталықтарында, кәсіпорындарда коршаған ортаның сапалық ... ... ... импактылық - ерекше қауіпті зоналар мен ... ... және ... ... ... ... жүйесің колданылатын тәсілдерге (физикалық-химиялық және ... ... ... аралық мониторингі) сүйене отырып топтастыруға да болады.
Химиялық мониторинг -- ... ... жер бeтi мен жер асты ... ... пен ... ... ... түптi тұнбалардың, өсімдіктердің, жануарлардың химиялық кұрамдарын (табиғи және антропогендік жолмен пайда болған) бақылайтын және химиялық ластағыш заттардың таралуын ... ... ... ... негізгі ең басты міндеті қоршаған ортаның өте улы заттектермен нақтылы ластану денгейін ... ... - ... ... ... ... мен құбылыстардың (су тасқыны, жанартау атылыстары, жердің сілкінуі, құрғақшылық, топырақ эрозиясы және т. с.) тигізетін әсерін бақылау жүйесі.
Биологиялық ... - ... ... ... ... (яғни ортаның өзгеруін, ағзалардың күйі мен жүріс-тұрысына карап пішіп-кеседі).
Экобиохимиялық мониторинг - коршаған ортаның екі құрам бөлігін (химиялық және ... ... ... ... ... ... -- зерттейтін объектілерді барлауға және ... ... ... ... ... радиометриялық кондырғылармен камтылған ұшқыш аппараттар колданылған авиациялық, космостық мониторинг.
Топтастыру ... ... ... мониторинг жуйелері бар. Олардың ішінде турлі қажетке ең жарамды болып саналатын қоршаған ортаның кұрама (комплексті) экологиялық ... ... ... ... ... ... - бұл қоршаған табиги орта объектілерінің ластану деңгейіне баға беруге адам мен басқа да тipi ... ... зиян ... өте қиын жағдайдың тyyы туралы ескертуге арналған бакылау жүйесін ұйымдастыру. Ол ... ... ... және фондық болып бөлінеді.
Экологиялық монитаринг - көпсатылы жүйе. Олар келесілер:
* ... ... ... ... ... - ... сатының ең төменгісі. Бұл жүйе бойынша зерттеу шағын аумақты ғана қамтиды.
Бірнеше детальдық ... ... ... ... ... жүйе ... болады. Локальдық мониторинг белгілі бір облыс немесе қала аумақтарын бағалауға арналған.
Бірнеше локалдық жүйенің жиынтығы халықаралық жүйені құрайды. Бұл кезде ... ... ... ... ... мониторингтен кейінгі саты - ... ... БҰҰ ... ... ... ... ... жүйелер біріктіріліп, тұтас ғаламдық мониторингтік жүйе құрған.Бұл ... ... ... ... ... ... Ғаламдық мониторингтік жүйе - Жер ... ... ... ... ... алдын алуға бағыттылған, яғни озон қабатын сақтау, жер сілкіністерін болжау, ормандар мен тұщы су қорларын ... ... жер ... ... ... ... табылады. Бұл жүйеге мысал ретінде ұйымын алуға болады.
Атмосфералық ауа жағдайы - Қазақстан ... елді - ... ... ... ... бақылау жүйесі. Әрбір елді-мекендердегі бақылау мен тарату мемлекеттік күзет орындарының саны ... ... ... ... ... ... рельефтер, ластанудың фактілік деңгейін есепке алу арқылы анықталады.
Атмосфералық ... ... ... ауа ... үшін ... ... ... ірі қалалары мен өнеркәсіп орталықтарында орындалады. Қазіргі таңда атмосфералық ауа ... үшін ... ... 27 ... 69 ЛБП ... ... ауа ... үшін бақылаулар мыналар бойынша: · ... емес ... ... 3 рет- ... ... ... · ... бағдарлама бойынша(тәулігіне 4 рет- жергілікті уақыт бойынша ... · ... ... жүргізіледі. Атмосфералық ауа ластануын зерделеген кезде 17-ден астам ластаушы заттар, оның ішінде жүзбе заттар(шаң) ... ... ... тотығы, азод диоксиді, күкірт сутегі, фенол, формальдегид, аммиак және т.б анықталды. Атмосфералық жауын-шашын және қар жамылғысы ... ... ... ... және қар ... ... бақылаулар Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым(ДМҰ) бағдарламасына сәйкес жүргізіледі. Жауын-шашын және қар сынамаларында мыналар: -аниондар-сульфаттар,хлоридтер,нитраттар; -катиондар-аммоний,натрий,калий,кальций,магний; -микроэлементер - ... жез, ... ... ... -меншікті электр өткізгіштігі анықталады. Атмосфералық жауын-шашын үшін ... ... 45 ... ... Қар ... ... заттардың барлығына бақылаулар жылына бір рет, қардағы ылғал қорының ... ... ... ... Қар ... химиялық құрамы үшін Қазгидрометтің бақылау желісі 38 ... ... ... ... Атмосфераның жерге жақын қабатының радиациялық ... үшін ... ... 14 ... 43 ... метеостансасында жазық планшеттармен ауа сынамаларын алу жолымен жүзеге асырылады. Барлық стансаларда бес ... ... алу ... Планшеттер экспозицияланғаннан кейін Алматы ГМО ОХАИ жіберіледі, мұнда жиынтық бета-белсенділігіне және гамма-сәуленену мөлшері қуаттылығына радиометрикалық зерттеулер жүргізіледі.
Биосфералық мониторинг табиғаттағы ... ... ... ... ... ... газының, озонның, жылудың болуы және оны шаң басу дәрежесі, мұхит және Жер ... ... ... газ ... құстар, сүтқоректілер, балықтар және бунақденелілердің әлемдік жылыстауы, ғаламшардағы ауа райы - климаттық ... ... ... берді. Биосфералық мониторингтің басты әдісі әр алуан жер серіктерінің жәрдемімен биосфера күйін бақылау болып табылады. Олар озои қабатының, радиациялық аясының, жер ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Фондық мониторинг - қоршаған ортаның кешендік фондық мониторингінің арнайы мамандандырылған торабындағы атмосфера мен басқа да ортаның ... ... ... жағдайын бақылау жүйесі.
Қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингiнiң бiрыңғай мемлекеттiк жүйесiн ақпараттық қамтамасыз ету ... ... ... ... арнайы уәкiлеттi мемлекеттiк органдар орындайтын қоршаған орта мен табиғи ресурстардың мемлекеттiк мониторингiнiң, сондай-ақ табиғат пайдаланушылар ... ... ... ... ... ... ... мониторингтiң нәтижелерiне негiзделедi. Енді ... орта ... ... ... құралдар жүйесi Қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингi бiрыңғай мемлекеттiк жүйесiнiң әртүрлi деңгейлерi, сондай-ақ жүйелерi мен кiшi жүйелерiнiң деректер ... ... ... ... ... ете отырып, ақпараттың бiрыңғай әдiстемелiк негiзде жинақталуын, өңделуi мен сақталуын жүзеге ... ... ... тиiс. ... орта мен ... ресурстар мониторингiнiң бiрыңғай мемлекеттiк жүйесi шеңберiнде ақпарат ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын арнайы уәкiлеттi мемлекеттiк органдармен келiсiм бойынша ... ... ... ... ... орган бекiткен тiзбелерге, нысандар мен мерзiмдерге сәйкес өтеусiз негiзде жүзеге асырылады.
Қоршаған орта жай-күйіне ... 1972 ... ... ... 1999 жылы қалпына келтірілді.Қоршаған ортаның міндеттеріне және зерттеліп отырған құрауыштарына ... ... орта ... ... ... ... ... Атмосфералық ауа мониторингісін;
* Атмосфералық жауын-шашын және қар жамылғысы жай-күйінің мониторингісін;
* Беткі сулардың ... ... ... ... ... ... радиациялық мониторингті
* трансшекаралық су ағыстарының мониторингісін қамтиды.
Қоршаған орта ... үшін ... ауа ... үшін бақылаулар желісі. Республиканың 28 елді-мекеніндегі стационарлық бақылау пунктерін қамтиды.
Атмосфералық жауын-шашын жай-күйі үшін бақылаулар желісі 45 ... ... ... жай-күйі үшін бақылаулар желісі. 81 су объектінде 192 тұстаманы, оның ішінде 57 өзенді, 9 көлді, 12 су ... 3 ... ... ... ... жүзеге асыру
Қазіргі таңда экологиялық мониторинг жүзеге асырылуда. Соған мысал ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жасай бастады, жабдықтарды орнату жұмыстары аяқталды.
Қондырғыны іске қоса ... ... ... ... ... ... әсер етуге мүмкіндік беретін қажетті кеңейтілген және тереңдей түскен картинаны алуға есеп жасап отыр. Бұл жүйе Skylink ... ... бұл ... ... ... жобасы болып табылады, ол адамға тәуелсіз өз алдына жұмыс істейді. ... ауа, ... су ... судың деңгейі, метиобекет сияқты төрт позиция бойынша бақылау параметрлерін қамтамасыз етеді. Бұл туралы Экологиялық мониторинг орталығының жұмысы басталуына арналған ... ... ... ... болды.
Экологиялық мониторинг орталығының жұмысын қала әкімі Ислам ... ... Қала ... ... ... жүйесі Қазақстанда алғашқы екенін атап көрсетті.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп көшбасшылары тәлімгерлік пен коучинг арқылы өз мектепте еңгізілген өзгерістердің тиімді болғандығын қалай түсінуге болады5 бет
«Экологиялық қолайсыз аймақтардың құқықтық режимі»25 бет
Коммерциялық банктерде несиелік процесті ұйымдастыру79 бет
Коммерциялық банктерде несиелік процесті ұйымдастыру («Қазақстан Халық Банкі» АҚ тәжірибесінен)83 бет
Стандарт- сапалыққа сенім57 бет
Мониторинг аныктамасы жайлы ақпарат4 бет
Мониторинг анықтамасы5 бет
Мониторингтік зерттеу әдісі3 бет
Мониторингтік зерттеу әдісі жайлы5 бет
Мониторингтік зерттеу әдісі жайлы мәлімет3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь