Капиталды өсірудің негізгі әдістері

ЖОСПАР

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I КАПИТАЛ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ФАКТОРДЫҢ НЕГІЗГІ ЭЛЕМЕНТТЕРІ
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1.1 Капиталдың экономикалық мәні мен жалпы сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Айналым капиталын басқару саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

II РЫНОКТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ КАПИТАЛДЫ ӨСІРУДІҢ НЕГІЗГІ ӘДІСТЕРІ МЕН ОЛАРДЫ ТИIМДI ПАЙДАЛАНУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15

2.1 Кәсiпкерлiк капиталдың қалыптасу көздерi . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.2 Рыноктағы капиталдың айналымы және капиталды тиiмдi пайдалану ... 19

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
КIРIСПЕ
“Қазақстан өз азаматтары үшiн өмiр сүрудiң жоғары стандартын жасай отырып, әлемнiң тиiмдi дамып келе жатқан елдерiнiң қатарына қосылуға тиiспiз. Бiз мұны ұлтымыз бен экономикамыз бәсекеге қабiлеттi болған жағдайда ғана iстей аламыз” деп Елбасымыздың “Қазақстан экономикалық, әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында” атты Қазақстан халқына Жолдауында ерекше атап өттi.
Қазақстан Республикасының бүгiнгi таңда экономикасының тиiмдi дамуында басты мәселенiң бiрi ол негiзгi өнеркәсіптік капиталдарының басым бөлiгiнiң моралдық және физикалық жағынан тозуы болып табылады. Осының салдарынан отандық өнеркәсiптердiң рынокқа шығарған өнiмдерiнiң бәсекеге қабiлеттiлiгi төмен болып, олардың экономикалық белсендiлiгiнiң өсуiне керi әсер етуде. Яғни, бiр сөзбен айтқанда экономиканың тиiмдi дамуы үшiн ұдайы өндiрiстiң негiзi болып табылатын капиталдардың толық және қарқынды қызмет етуi қажет болып табылады.
Жалпы “капитал” экономикалық тұрғыда бiрiншiден – капитал деген өндiрiстiк құрал-жабдықтар жиынтығы, екiншi жағынан – капитал деген бастапқы ақша сомасы. Екi көзқараста да капитал шаруашыылқта пайда табу мақсатында қолданылатын бастапқы өндiрiстiк резервтердi көрсетедi.
Экономикада капиталдарды тиімді қолдану жалпы экономикалық дамуға қол жеткізеді. Капиталды қалыптастырудың басты мақсаты экономикада шаруашылық етуші субъектілердің өздерінің қажеттіліктерін қамтамасыз етуге бағытталған және өз активтерін қаржыландыруды айтамыз.
Қазақстан өзiнiң 14 жылдық экономикалық дамуында келесiдей капитал нарығының сипатымен ерекшелендi: елде өндiрiстiк капитал нарығының дамуы әлi күнге дейiн оң бағыт ала алмай отыр, оның басты себебi ел экономикасына құйылып жатқан инвестициялардың басым бөлiгi өндiрiстiң шикiзаттық бағытына тартылуда, ал капиталдың қарыз қаражат нарығының дамуы ТМД елдерi iшiнде ең тиiмдi құрылған жүйе және рыноктық механизмде толық қанды дамып, қызмет iстеп отырған капитал нарығы болып
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Курс экономической теории / Под ред. М.Н.Чепурина, Е.А.Киселевой. – Киров, 1994, гл.13.
2. Макконелл К., Брю С. Экономикс. – М., 1992.
3. Экономическая теория (политэкономия). Учебник. Под общей ред. В.И. Видяпина, Г.П. Журавлевой. - М., 1997.
4. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметоа, У.А. Жанайдаров Экономикалық теория. Оқу құралы. – Астана: 2002. –464 б.
5. Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б. Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П. Табеев. –Алматы: Қазақ университеті, 1999. –280 б.
6. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – Спб: Питер Ком, 1999. – 784с.
7. Экономическая теория. / А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург – 2001г.
8. Миркин Я.М. / Ценные бумаги и фондовой рынок. Москва 1995г.
9. Кенжеғали Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” // Егемен Қазақстан, 2004 ж.
10. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – индустриялық-инновациялық стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2004 ж.
11. Григорий Марченко “Бәсекеге қабiлеттiлiк – экономикалық категория” // Егемен Қазақстан, 2004 ж.
12. Кожахмедов Д.Б. “Машиностроение как основа формирования конкурентспособной экономики Қазахстана” // Аль-Пари , №1.2004 г.
13. Центральный депозитарий ценных бумаг. // Рынок ценных бумаг Казахстана №3, 2004г.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
.......................................3
I КАПИТАЛ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ФАКТОРДЫҢ НЕГІЗГІ ЭЛЕМЕНТТЕРІ
............................................................................
.........................................................5
1. Капиталдың экономикалық мәні мен ... ... ... ... ... ... ... ... ӨСІРУДІҢ НЕГІЗГІ ӘДІСТЕРІ МЕН ОЛАРДЫ
ТИIМДI
ПАЙДАЛАНУ...................................................................
...................................15
2.1 Кәсiпкерлiк ... ... ... .
..............................................15
2.2 Рыноктағы капиталдың ... және ... ... пайдалану ….19
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
.........................25
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... өз ... үшiн өмiр ... ... ... ... әлемнiң тиiмдi дамып келе жатқан елдерiнiң ... ... Бiз мұны ... бен экономикамыз бәсекеге қабiлеттi болған
жағдайда ғана iстей аламыз” деп ... ... ... және ... ... ... жолында” атты Қазақстан халқына
Жолдауында ерекше атап ... ... ... таңда экономикасының тиiмдi дамуында
басты мәселенiң бiрi ол негiзгi ... ... ... моралдық және физикалық жағынан тозуы болып табылады. Осының
салдарынан отандық өнеркәсiптердiң рынокқа шығарған ... ... ... болып, олардың экономикалық белсендiлiгiнiң өсуiне керi
әсер етуде. Яғни, бiр ... ... ... ... ... үшiн ... негiзi болып табылатын капиталдардың толық және қарқынды қызмет
етуi қажет ... ... ... ... ... бiрiншiден – капитал ... ... ... ... ...... деген
бастапқы ақша сомасы. Екi көзқараста да капитал шаруашыылқта пайда табу
мақсатында қолданылатын бастапқы ... ... ... ... ... ... жалпы экономикалық дамуға қол
жеткізеді. Капиталды қалыптастырудың басты мақсаты экономикада шаруашылық
етуші субъектілердің өздерінің қажеттіліктерін ... ... ... өз активтерін қаржыландыруды айтамыз.
Қазақстан өзiнiң 14 жылдық экономикалық дамуында ... ... ... ... елде ... ... ... дамуы
әлi күнге дейiн оң бағыт ала алмай отыр, оның басты себебi ел экономикасына
құйылып жатқан ... ... ... ... ... ... ал капиталдың қарыз қаражат нарығының дамуы ТМД елдерi iшiнде ең
тиiмдi құрылған жүйе және ... ... ... ... ... қызмет
iстеп отырған капитал нарығы болып табылады. Оның бiрден-бiр ... ұзақ ... ... ... қатынастар, мемлекеттiк және
корпорациялық бағалы қағаздар нарығының бiрiншi және екiншi ... ... ... қор ... ... ... рентiнде қызмет етулерiн атап
өтсек болады.
Сондай-ақ қандай-да болмасын рыноктық экономикада ... ... ... үшiн ең ... ... ... туындайды. Қазiргi
Қазақстан экономикасында жекешелендiрудiң жаппай жүргiзiлiп, кәсiпкерлiк
қызметтiң дамуы капиталдарға ... ... ... ... ... ... негiзгi өндiрiстiк капиталдарға деген қажеттiлiктен туындауда.
Кәсiпкерлiк сфераның қандайында болмасын кәсiпкер ... ... ... ... ... ... етiп ... Ол әрине үнемi пайда табуды
көздейдi. Ол үшiн ... ... ... ... ... ... ... керек. Осыны қамтамасыз ету үшін айналым активтерін ... ... ... ... ... мен, ... жұмысымның тақырыбын «Капиталды өсірудің
негізгі әдістері» деп алдым. Бұл тақырыптың өзектiлiгi ел ... ... ... табылатын отандық өнеркәсiптердiң рыноктық
жағдайда бәсекеге қабiлеттiлiгi ең бiрiншi сол өндiрiстiң капитал ... ... ... Бұл ... ... ... ... тиімді қалыптастыру, басқару, ұйымдастыру және оларды тарту
көздерінің жолдарын ... ... ... ... жағдайын
жақсартып, олардың үздіксіз, әрі бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... ... ... ЭКОНОМИКАНЫҢ МАҢЫЗДЫ КАТЕГОРИЯСЫ РЕТIНДЕ
1.1 Капиталдың экономикалық мәні мен жалпы сипаты
Капитал бұл өздігінен ... ... ... ... ... ... ... Капитал сондай-ақ, өндірістің үш негізгі факторы
жер, капитал және еңбек күшінің бірі және ажырамас бөлігі болып табылады.
Экономикада ... ... ... екі ... бөлінеді: кәсіпкерлік
және қарыздық капитал. Кәсіпкерлік капитал өндірістің нақты, материалдық
емес және ... ... ... және оны ... ... ... қарыз капиталы бұл ақшалай сипаттағы, яғни несие формасында ... ... ... және ... ... ... ... жалпы экономикалық мақсаты мен бағыты өз иесіне ағымды ... ... ... ... және оның деңгейін көтеруді талап етеді.
Капитал – экономикалық ғылымның ең маңызды категорияларының ... ... ... ... ... ... ... болып
қалыптасқаннан берi, капитал мынадай тарихи даму ... ие ... ... ... капиталы түрiнде), - табиғи капиталдың ең көне ... ... ... ... - ... формалары толығырақ А.Смит пен Д.Рикардоның еңбектерiнде
зерттелген. Капиалдың формалары мен ... ... ... бұл ... ... ... – меркантелистер және
физиократтар оған сыңаржақты қарауының себебi болады.
Капитал категориясына ең ... ... ... ... ... деп ... ... К.Маркс жүргiзген. Капиталдың қызмет етуiнiң
нақты формаларын ... ... ол оның ... мазмұнын айқындап
көрсетедi. К.Маркс капиталды зат депп ... ол оны ... ... ... деп тұжырымдады. “Капитал” экономикалық ғылымның
тарихында капиталды капиталистер мен жалдамалы жұмысшылыр арасындағы ерекше
белгiлiк тарихи ... ... деп ... ... ... капиталдың
заттық түрi болады: станоу, машина, шикiзаттық ... ... ... ... капиталдың алғашқы қолданылуын,
капитализмнiң қалыпсауының ... ... деп ... ... ... өзiндiк еңбекке негiзделген индивидуалдық
жеке меншiктi жою процесi, жұмысшыларды өз ... ... ... ... Ол бiр ... ... ... тек қана жұмыскерге
– идеалдық жұмыскерге, екiншiден қоғамдық құрал-жабдықтар мен өмiр сүруге
қажет ... ... ... ... табылады.
Капиталдың алашқы қорлануының экономикалық негiзiн ... ... ... ... ... Екiншiден, елдiң iшкi
жағында экономикалық бостандыққа ие болған ... ... ... ... ... ... ... оларды отарға айналдыру кең өрiс
алды. Үшiншiден, капиталдың барлық ...... ... - ... ... ... бiрге капиталдың қорлануы ақша және
құрал-жабдықтар түрiнде қорлану арқылы жүрiп отырды.
Капитал өз кезегінде әр түрлі белгілеріне байланысты ... ... ... ... ... қайнар көзі бойынша
меншіктік және қарыз капиталы болып жіктеледі; меншік ... ... ... ... ... және ол ... ішінде маңызды роль атқарып тұруы керек.
• Қолданылу мақсаты бойынша капиталдар: өнеркәсіптік, қарыздық ... боып ... ... ... ... келесі формаларда болады. Оларға:
ақшалай, материалды және ... емес ... ... объектісі болып негізгі және айнымалы капиталдар жатады.
Мұнда негізгі ... ... ... емес ... емес ... жатады.
• Меншік формасы бойынша капиталдар мемлекеттік, жеке және аралас болып
жіктелінеді.
• Ұйымдық-құқықтық қызмет формасы бойынша капитал акционерлік және ... ... ... Мәліметтерді қарастыруға байланысты капитал қызметтерінің нақты қызмет
етуі.
• Қайнар көздері бойынша ... ... ... және отандық болып
жіктелінеді.
Мемлекет тапшылығын жою үшiн мемлекет ақша ... ... ... ... заем ... ... Бұл мемлекетке қарыз берушi бейнесiн
алған буржуазияға, үкiметтiң мiндеттемелерiне сәйкес төленетiн, елеулi
көлемдегi ... ... ... ... ... ... ... қағаздардың, биржалық ойындардың дамуын жандандырды. Осының
негiзiнде көп мөлшерде экономикада ақша ... ... ... ... ... қорлануының маңызды құралы болып протекционизм
жүйесi қызмет еттi. ... ... ... ... баж ... ... ... еттi. Бұл басқа елдерден келетiн тауарларға шек қоюға және
өнеркәсiп тауарларын осы ... ... ... үшiн ... ... жол
ашты. Осы саясаттың негiзiнде ұлттық капиталдың көбеюi мемлекеттiк негiзде
iске асырылып, ол белгiлi бiр саясаттармен реттелiп отырылды.
Капиталдың ... ... ... етiп оны ... ... ... ... тауар-ақша қатынастарының өсуi және шамамен кең
дамыған ұлттық ... ... ... ... капиталға деген сұраныстың ... ... ... ... жылдан-жылға дамуы болып табылады. Осы сұранысты
қамтамасыз етудiң iшкi және ... ... ... бар. Iшкi ... ең
алдымен жекешелендiру реформасы жатады. Ол мемлекеттiк меншiктiң келесi
әдiстер арқылы бөлiнуiне әсер етедi:
• өнеркәсiптiң ауыр және ... ... ... ... ... ... бөлу;
• капиталды қызметтер мен сауда сферасындағы шоғырландыру;
• сыртқы ... ... ... ... ... шетелдермен
сауда сауда жасайтын фирмалардың алуы;
• коррупция, рэкет, көлеңке экономика және т.б.
Ал ... ... ... ... ... жатқан несиелер жатады.
Экономикада капиталдарды тиімді қолдану жалпы экономикалық дамуға ... ... ... ... мақсаты экономикада шаруашылық
етуші субъектілердің өздерінің қажеттіліктерін қамтамасыз етуге бағытталған
және өз активтерін қаржыландыруды ... Осы ... ... ... ... ... ... қағидалар қалыптасады:
• Жаңа кәсіпорынды ашуға қажетті бастапқы шығындар, бұл көбінесе меншік
капиталы ... ... ... ... ... деңгейін анықтау. Бұл кезеңде капитал екі
топқа бөлінеді:
1. жобалау алдындағы шығындар, кәсіпорынның ... ... ... шығындар, кәсіпорынның нақты өндірістік ... ... ... ... ... және т.б. ... және ... капитал шығындары
жатады.
• Капиталды тиімді қолдануды қамтамасыз ету. Бұл тиімді ... ... және ... ... ... ... сипатталады.
Кәсіпорынның меншік капиталына көбінесе жарғылық, үстеме және резервті
капиталдар жатады.
Кәсіпорынның капитал құрылымы өз ... ... ... қабылдауында негізгі ... ... ... ... ... ... көре ... – Кәсіпорынның инвестициялық шешімін қабылдаудағы капитал
нарығының маңыздылығы
1.2 ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның күнделікті атқаруды қажет
ететін қызметтерінің бірі болып табылады. ... ... ... ... ... ... қалай ұйымдастырылғанына байланысты, яғни оны
келесідей кезеңдер бойынша сипаттауға ... ... ... ... басқаруды және ұйымдаструды
қаржы менеджментi қаржыны басқарудың тиiстi элементтерiн – ақпаратты,
жоспарлауды, ... ... ... және ... ... ... менджментiн жүзеге асырудың шарты нарықтық ... ... ... Бұл орта ... ... ... тауар мен қызметтердiң
рыногымен қатар еңбек, капиталдыр, өндiрiс құрал-жабдықтары рыногiнiң жұмыс
iстеуi, ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық есеп негiзiнде жүргiзуге
мүмкiндiк бередi.
Қаржы ... ... ... ... ... ретiнде
сипаттауға болады:
1. Ақша қаражаттарын және айналым активтерін (капиталды) пайдаланудың
мiндетiн қою және мақсатын анықтау;
2. ... ... ... ... ... ... анықтау;
3. Қабылданған шешiм бойынша айналым активтері жөнiндегi шешiмдi бизнес-
жоспар немесе ... ... ... ... ... ... активтерін қызмет етуін және орындалуын ұйымдастыру;
5. Айналым активтерін басқаруда ... ... және ... ... ... өндірістік кезеңдерге қажетті материалдар көлемін
анықтау;
Қаржы менеджментiнiң ... ... ... ... ... ... талдау болып табылады. Бұл кәсiпорынның
қаржы тұрақтылығын (рентабельдiлiктi, төлем қабiлетiн, несиелердi ... оның ... ... ... ... ... үшiн
қажеттi. Талдаудағы қажеттi ақпараттар ... ... ... ... ... ... ... және зияндар туралы есепте),
ақша қаражаттарының қозғалысы туралы ... ... ... ... ... ... өндірісіне қажетті
айналым активтерін және тағы басқа ... ... ... ... мен ... ... ... тиiмдi iс-әрекет етуiнiң
мақсаттары үшiн оның ағымдарын басқаруға ... ... ... саясатында қаржы менеджментiнiң жалпы мақсатты ... ... ... iшкi және ... ... ... алу ... рынокта тең қаржы саясатын жүзеге асыру болып табылады.
Кәсіпорынның айналым капиталының жетіспеушілігі салдары ең бастысы
кәсіпорынның ... ... ... Айналым ... ... ... ... ... ... ... Айналым құрамын және құрылымын анықтау;
• Кәсіпорынның айналым активтерінің қажеттілік деңгейінің оптималды
көлемін анықтау;
... ... ... ... ... ... жолдары мен
каналдарын анықтау;
• Айналым активтерін бөлу және оларды ұтымды қолдану ... ... ... сақталуын және қауіпсіздігіен қамтамасыз ету;
Айналым құрамы өндірістік қорлар және айналым қорлары қалыптастырушы
элементтер жиынтығын айтады. Ал құрылымы әрбір ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру және
несиелеуде кәсіпорын активтерінің негізгі құрамын ... ... ... ... ... ... ... қарыздарды басқару;
• Есеп қаражаттарын басқару;
• Ақша қаражаттарын қалыптастыру.
Мұндағы тауарлы материалдық қорларды басқару кәсіпорының қызмет етуіне
күнделікті қажетті болып табылатын айналым ... дер ... ... ... ... Өйткені өндіріске немесе қызмет көрстеуге байланысты
материалдарды уақытымен қамтамасыз етіп ... онда ... ... ... ... ... ... зиянды әсер етеді.
Дебиторлық қарыздарды басқару кәсіпорынның өз ... ... ... ... ... тартылуындағы тиімді жақтарын
анықтау немесе қарыз ... ... ... ... табылады. Мысалы,
кәсіпорын несие алуда ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... емес ... ... қайсы жолдары ұтымды екенін анықтау
қажеттігі туындайды.
Кәсіпорынның есеп құжаттарын басқару бұл өз кезегінде ... ... ... ... Бухгалтерлік құжаттарға кәсіпорынның бухгалтерлік
қызметі, оның шығындары мен табыстарының есебі, қорытынды ... ... ... ... ... ... ... айтарлықтай
орын алады. Бұл әсіресе қаржы салаларында кең ... ... ... ... ... ... активтерінің күрделі
әрі барлық қызметтерді жүргізудің және ... ... ... ақша ... және ақша ... ... мен тиімді
пайдаланудан туындайды. Ұдайы өндiрiстiк тұжырымдаманы жақтаушылар қаржының
экономикадағы келесi үш қызметiн көрсетедi:
1. Ақшалай ... мен ... ... ... табыстар мен қорларды пайдалану;
3. Бақылау қызметi.
Мемлекет және кәсiпорындар өзiнiң иелiгiне материалдық өндiрiс
сферасында ... ... ... өнiм және ... өнiм ... ... алып немесе тартып отырады. Бұл процесс ... ... ... ... ... жүзеге асады.
Осы жиналған немесе тартылған ақша қорларын экономикада орынды ... ... ... ... ... мен ... ... арқылы
жүзеге асырылады. Әрине жоғарыда аталған қызметтердiң барлығы бiр-бiрiмен
тығыз байланысты және олардың қызметтерi ... ... ... бiр ... жүйе ... ... қатар, кәсіпорының айналым активтерін басқарудың негізі
айналым активтерін тиімді қолдану мен ... ... ... ... Оның іске ... ... ... көре аламыз:
Сурет-1– Айналым капиталын басқарудың тиімділігін анықтау
Мұндағы айналым капиталдарының ... ... ... бір
кезеңдегі кәсіпорынның салынған капиталдарының қайтарылуы және үстеме пайда
әкелу ... ... яғни ... ... ... ... ... болғандығын сипаттайды. Егер неғұрлым айналым активтерінің айналу
жылдамдығы көбірек болған сайын, соғұрлым олардың ... ... ... табады және бұл өнімге сұраныс та арта береді.
Сондай корпорация жағдайын сипаттағанда олардың айналым ... де ... зор. ... егер ... ... жылдамдығы тез
болуы мүмкін, бірақта ондағы айналым ... ... ... ... ... ірі ... айналысатын корпорациялардың айналым
қорларының көлемі де ірі көлемде сипат ... ал бұл өз ... ... ... ... ... ... ЭКОНОМИКАДАҒЫ КАПИТАЛДЫ ӨСІРУДІҢ НЕГІЗГІ ӘДІСТЕРІ МЕН ОЛАРДЫ
ТИIМДI ПАЙДАЛАНУ
2.1 Кәсiпкерлiк капиталдың қалыптасу көздерi
Iс-әрекеттерiнiң қандай мерзiмiнде болмасын, кәсiпкер ... ... ... сипаты мен көздерi iс-әрекеттiң кезеңiне тәуелдi
болады.
Кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... салымын жасау керек. Бастапқы капитал деп өндiрiстiң бастапқы
кезенiнде жасалатын ... ... ... мен ... ... тiркеуге, банкте есеп-шот ашуға немесе жалға алу ... ... оны ... ... ... ... ... сатып алуға жұмсалады.
Ағымдық шығындарға шикiзат пен материалдар, жалдау төлемi, жалақы
беру, әлеуметтiк ... ... ... бойынша төлемдер жатады.
Сөйтiп ... ... ... ... ... (негiзгi және
айналыс) сатып алуға жұмсалатын негiзгi және ... және ... ... ... ... ... ... қаржы капиталдарын
келесi суреттен көруге болады:
Сурет-7 – Кәсiпорынның капиталының құрылымы
Бастапқы капиталдың және кәсiпкердiң қаражаттарының орнын ... ... үшiн ... ... ... қаражаттар қолданылады.
Меншiктiк және несиелiк құралдардың көздерi факторлардың екi түрiмен
белгiленедi.
Объективтiк – кәсiпкерлiктiң ... ... және ... ... ұлттық экономиканың болмысы
және дамуымен, мемлекеттiк реттеушi саясаттарының талаптарымен сипатталады;
Субъективтiк – ... ... ... ... ... және ... ... мүмкiндiктерiмен көрiнiс
табады.
Меншiктi қаражаттардың қайнар көздерiне келесiлер ... ... ... ... ... операциялардан түсетiн пайда, жарғылық
қор, амортизация қоры және т.б.
Несиелердiң қайнар көздерi: несие мен қарыздар, ... ... ... ... ресурстарының алғашқы қалыптасуы жарғы капиталы қалыптасып,
кәсiпорын құрылғанда пайда болады. ... ... – бұл ... ... айнымалы қаражаттарының қайнар көзi. Ал жарғы капиталының қайнар көзi
мыналар: акционерлiк капитал, құрылтайшалардың жарналары, ... ... ұзақ ... ... ... ... ... табылады. Жарғы
капиталаның көлемi өндiрiс процесiне инвестицияланған ақша қаражаттарының
негiзгi және айнымалы көлемiнiң үлеасiн бейнелейдi.
Сырттан қаржыландыру ... алу ... ... ... ... ... – бұл ... капиталының қозғалу нысаны, ол қайтарылып
берiледi және иесiне үстеме пайыз түрiнде ... ... ... ... ... ... ... яғни кәсiпкерлiк қызметпен айналыспай пайызға
өмiр сүретiн адамдардың капиталдары;
• Көпшiлiктiң ... ... ... ... ... ... ... аударымдар.
• Кәсiпорынның бос капиталы; тауарлық несие түрiнде бiр кәсiпорынның
екiншiге көшiп ... ... ... ... ... ... эмиссиялау нәтижесiнде пайда болған
капиталдар.
Несиенiң болуы өндiрiс процесiнiң ... ... ... ... ... және ... ... қолданады. Сонымен
қаатр несиелер қысқа мерзiмдi және ұзақ мерзiмдi болып бөлiнедi. Мысалы
елiмiздегi шағын ... ... ... ... ... несиелiк
лесiн келесi кестеден көруге болады:
Кесте 1
Шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне коммерциялық банктерден бөлiнген несиелер.
( млн. ... ... |12.2009 |12.2010 |12.2011 |12.2012 |11.2013 ... ... |148880 |276218 |489417 |672407 |924283 ... ... ... |39857 |74202 |121954 |145515 |210623 ... | | | | | |
|- ... ... |20423 |40115 |60153 |63043 |80943 |
|- ұзақ ... |19434 |34107 |61801 |83467 |120718 ... ... ... жалақы төлеуге, шикiзат алуға немесе дайын
тауарларды сату үшiн , күнделiктi шығындарды ... ... ... ... жиi ... келесiлер жатады:
• Коммерциялық несие – бiр кәсiпорын екiншi кәсiпорынға бередi;
• Қаржы институттарынан алынатын несие;
• Инвесторлардан алынатын несие.
Ұзақ мерзiмдi ... ... ... пайда, акциялар мен
облигацияларды сату және ұзақ мерзiмдi қарыздар ... ... ... - бiр ... ... пайдаланылатын қаржылар.
Бұлар көбiнесе қымбат жабдықтар, ғимараттар сатып алу үшiн, ... ... үшiн ... ... көбi ... ... қосымша қаражаттар
табады. Облигация – бұл бағалы қағаз, яғни оның иесiнiң белгiлi ... ... ... ... куәлайды. Бұл ақша иесiне белгiлi
мерзiмде ... ... және ол оған ... бiр ... екi рет ... ... алуына құқық бередi.
Корпорация үшiн облигацияларды сату инвестициялар ... ... ... ... несиенiң түрi, бiрақ қоғамнан алынатын;
• Банкi сияқты, облигацияға пайыз көбiнесе жлына екi рет төленедi;
• Ұзақ мерзiм, әдетте 10 жыл ... 20-30 жыл) өтеу ... ... ... облигация шығару ұнамды, бiрақ банктiкпен
салыстырғанда оның пайызы ... ... тиiс, ... ... ... ... ... алмайды.
Акционерлiк қоғамдар көпшiлiктiң капиталын акция ... ... ... ...... ... ол иесiнiң ақша сомасын өткiзгенiн
дәлелдейдi және ... ... ... ... алу ... ... ... иесiне каомпанияны басқаруға қатысуға құқық бередi.
2.2 Рыноктағы капиталдың айналымы және ... ... ... ... ... ... ... капитал жұмсап
өзiне тезiрек пайда тауды мақсат етiп қояды. Ол әрине үнемi пайда ... Ол үшiн ... ... ... ... өндiрiс негiзiнде
жалғастыра жүргiзуi керек.
Ұдайы өндiрiс өндiрiстiк капиталды пайдалану негiзiнде ... ... ... ... үш ... ... алады. Ұдайы өндiрiстiк
процестi осыған қатынасатын ... ... ... ... ... ... оны ... түрде бейнелеуге
болады:
А – Т ... Ө ... Т1 – А1
Бұл мынадай заңды сатылардан ... – Т ... ... ... ... ... алған өндiрiс
факторларына ақша ... ... ... ақша ... ... ... Бұл ... функциясы - өндiрiске жағдайлар жасау:
... Ө ...
Өндiрiс процесiнде өндiргiш капитал тауарлық капиталға ... ... ... құн ... ... атқарады:
... Т1 – А1
Тауарларға сiңген үстеме құн, оны нарықта ... соң, ... ... Бұл ... тауар капиталы тағы да ... ... ... ... ... функциясы – үстеме құнды өткiзу және
сату.
Капиталдың iр формадан екiншi ... ... ... ... ... деп ... ... көрсетiп тұр - капиталдың ауыспалы
айналымы пайда жасауды көздейдi:
d = A1 – ... А – ... ... нкапитал шамасы;
d – капиталдың үстеме әкелген құны.
Авансталған капиталдың барлығының қозғалысын үзiлмей қайталанып ... жеке акт емес ... деп ... онда бұл ... ... ... мен оның ... айналымы бiр-бiрiмен тура
келмейдi. Ауыспалы айналымның әрқайсысының нәтижесiнде кәсiпкерге ақшалай
формада авансталған капиталдың тек бiр ... ... ... ... құн өз ... өзiнiң бастапқы ақшалай формасында толық қайтып
түскенде капитал толық ... ... деп ... әр ... ... айналымы бiрдей жүрмейдi.
Капиталдық құнның айналымдағы әр қилы функцияларына сәйкес, капитал негiзгi
және айнымалы ... ... ... ... құралдарының құны жатады, айналмалыға еңбек
заттарының және жұмысшы күшiнiң төлем ... ... ... ... ... айыпмашылықтары, өндiргiш капиталдың құнының әр
элементтерiнiң жасалынатын ... ... ... алмастыруының әдiстерiнiң әр
түрлi болуымен байланысты болады.
Негiзгi ... – бұл ... ... ... ... ... ... өнiмге бiрте-бiрте ауыстырып, меншiк иесiне ақшалай формада бiрте-
бiрте оралатын капитал. ... ... ... ... ... ғимараттардың, құрылыстардың құны жатады. ... ... ... күшi ... ... жатады, олар
өзiнiң құнын шығарылға нөнiмге толық ... ... - ... ... бiр ... болып табылады;
оның құны, оны тұтыну процесiнде толығынан өнiмге ауысып, ... ... ... ... ... формада тұтас қайтады.
Негiзгi капитал өндiрiсте материалдық және моралдық жағынан тозады.
Материалдық тозу – ... ... ... ... ... ... ... болып қалуы. Олардың тұтыну құны жоғалады.
Материалдық тозу келесiдей ... орын ... ... ... ... қызмет ету процесiнде;
• Табиғат күштерiнiң әсерiнен жұмысқа қабiлетсiз қалған жағдайларда;
Материалдық тозудың екi жағдайы бар:
• Техникалық-өндiрiстiк – ... ... ... ... – құнның жаңа өнiмге көшуi.
Моралдық тозу - бұл негiзгi капиталдың, еңбек құралдарының құнының
төмендеуiнiң нәтижесiнде, немесе , ... ... ... ... ... ... ... байланысты құнының бағалығының жойылуы
болып табылады. Өз кезегiнде моралдық тозудың екi түрi болады:
• Еңбек ... ... ... ... ... құралдары арзандау,
аз құнмен ұдайы өндiрiледi;
• Құны ... ... ... ... техникалық жағынан
жетiлуi, өнiмдiлiгi, рентабельдiлiгi жоғары болады.
Аталған екi тозуда да негiзгi ... құны ... ... еңбек құралдарының бағасы олардың пайдалылығымен есептелiнедi. Осы
жағдай экономикада ... қор ... ... ... Осы ... жыл ... жасалып отыратын, амортизациялық жарналардан құралады.
Амортизация қорының қаржылары ескiрген еңбек құрал-жабдықтарды ... , ... ... ... жетiлдiруге, сондай-ақ қосымша
машиналар, ... және т.б. ... ... ... ... Демек амортизация қоры өндiрiстi тиiмдi және ... ... ... ... етiп ... бағытталады.
Капиталдың қызмет ету мерзiмiнiң сипаттамалары өте ... ... ... ... ... кәсiпкерлермен
бәсекелестiк жағдайда ұтысқа тек уақыт үнемдегенде жетедi.
Кәсіпкерлік қызметтің және оның қаржы ... ... ... ... ... ... орынды айналым активтері рационалды
қолдану сұрағы туындайды. Қаншалықты кәсіпорынның қаржылық жағдайы айналым
активтеріне тәуелді болса, ... ... ... ... ... және ... ынталы болып келеді.
Айналым капиталын тиімді қолдану сипаты өз кезегінде экономикалық
көрсеткіштер жүйесінен құрылады, ... ... ... бірі ... ... жылдамдығы көрсеткіші болып табылады.
Коропрация айналым активтері бұл айналысқа түскен ақшалай сомалардың
бастапқы өндіріске салынуы мен оның ... бір ... ... ... ... ... және оны сату негізінде қатара үстеме ... ... ... ... айтамыз.
Айналым капиталының айналым жылдамдығы экономиканың ... және ... ... ... әр ... ... болып табылады.
Мысалы, ауыр өнеркәсіп және машина жасау ... ... ... ұзақтау болады. Ал жылдамдығы шапшаң айналым активтері салалары
тамақ және ... ... ... ... ... шетелдік
инвестициялардың 80%-ы шикізат бағытына бағытталуының себебі осы ... ... ... ... ... және өнімі жылдам,
әрі нақты, яғни бұл ... ... ... ... ... болады.
Корпорациялардың айналым қаражаттары – бұл өндірістік және өнімді
өткізудің ... ... ... ету мақсатымен өндірістік айналым
капиталдары мен айналыс капиталдарын жасау және ... ... ... ... ... қаражаттарын қалыптастырудың көздері
келесілер болып табылады: табыс немесе пайда, кредиторлық ... және ... ... ... ... вексель жүзінде ... – бұл ... ... ... ... ... анағұрлым арзан
несие болып табылады.
Жалпы кәсіпорын деңгейінде айналым активтерін талдап, оның тиімділігін
анықтау тұрақты дамудың ... ... ... ... ... ... бір ... ұзақтығы келесі формуламен есептелінеді.
О = С: Т / ... С – ... ... ...... өнім ... - ... кезеңдегі күндер саны.
Кәсіпорынның айналым активтерінің айналым жылдамдығы ... жолы ... ... ... тиімділігін арттыру болып
табылады. Айналым активтеріндегі айналым коэффиценті келесі ... ... = Т / ... коэффицент неғұрлым жоғары болған сайын соғұрлым айналым
активтерді қолданудың ... ... ... ... (Кз) айналым коэффицентіне кері жағдай болып отыр:
КЗ = С / Т
Сондай-ақ осы ... ... ... ... пайдаларының
негізінде қалыптасқан айналым активтерінің қалдығы ... ... ... көрініс табуы мүмкін. Айналым активтерін тиімді ... ... және ... ... байланысты. Олардағы сыртқы факторларға: жалпы
экономикалық жағдай, салық заңдылықтары, несие талаптары және несиеге ... ... ... ... ... ... қатысты
жағдайлар, бюджеттен қаржыландыру жолдары іздестіріледі.
Қазіргі таңда кәсіпорынның айналым ... ... ... ... қолданғанына байланысты. Оларға төлем қабілетіндегі
дағдарыс, салық жағдайының деңгейң, ... ... ... ... Осы ... жағымсыз факторлардың кері әсері активтердің айналым
жылдамдығын баяулатады. Енді осы корпорация айналым активтеріне әсер ... ... ... ... көруге болады:
Сурет-3– Айналым капиталына әсер ететін факторлар
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, қандай да болсын ... ... ... үшiн ең ... ... қажеттiгi туындайды. “Капитал” экономикалық
тұрғыда бiрiншiден – ... ... ... жиынтығы, екiншi
жағынан – капитал бастапқы ақша сомасы. Екi көзқараста да ... ... табу ... ... ... өндiрiстiк
резервтердi көрсетедi.
Әлемдiк шаруашылықтың жаһандануына байланысты Қазақстан Республикасы
алдағы жылдары Бүкiл Әлемдiк ... ... ... дайындалуыда. Ол үшiн
елiмiздiң экономикасының ... ... ... болуымен қатар,
экономиканың негiзгi секторы болып саналатын өнеркәсiптi ... және ... ... ... ... ... ... өнеркәсiп кез-келген
мемлекет экономикасының түп қазығын ... ... оны ... ... үшiн ... ... қамтамасыз ету бәсекеге
қабiлеттi тауар өндiруге мүмкiндiк берерi сөзсiз.
Осы аталғандардың iске асуының негiзi ... ... ... оның ... ... ... Қазақстан экономикасында бүгiнгi
таңда капитал қорлануы ... ... ... және ... ... ... капитал қорлануы жүргiзiлдi. ... ... ... ... табылатын әдістері мен көздерін табудың дамып ... ... бен ... ... етіп ... кәсіпорындар үшін маңызы
жоғары болып табылады.
Ендiгi елiмiз экономикасының тиiмдi дамуында маңызды мәселелердiң
бiрi капитал нарығындағы өндiрiстiк капиталдардың ... ... ... ... ... байланысты, iшкi қаржы капиталдары және ... ... ... ... тозған өндiрiстiк капиталдарды әлемдiк
бәсекеге қабiлетi жоғары және соңғы ... ... ... өнеркәсiп саласын қамтамасыз ету болып табылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Курс экономической теории / Под ред. М.Н.Чепурина, ... ... 1994, ... ... К., Брю С. ... – М., ... Экономическая теория (политэкономия). Учебник. Под общей ред. В.И.
Видяпина, Г.П. Журавлевой. - М., ... С. ... А.С. ... У.А. Жанайдаров Экономикалық теория.
Оқу құралы. – Астана: 2002. –464 б.
5. Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б. ... Ф.Н. ... Т.П. ... ... университеті, 1999. –280 б.
6. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – Спб: Питер Ком, 1999. – ... ... ... / А.И. ... Л.С. ... ...... Миркин Я.М. / Ценные бумаги и фондовой рынок. Москва 1995г.
9. Кенжеғали Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” //
Егемен ... 2004 ... ... Ә.Н. ... қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – индустриялық-
инновациялық стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2004 ... ... ... ... ...... ... //
Егемен Қазақстан, 2004 ж.
12. Кожахмедов Д.Б. ... как ... ... ... ... // ... , ... г.
13. Центральный депозитарий ценных бумаг. // Рынок ценных бумаг Казахстана
№3, 2004г.
-----------------------
Инвестициялық шешiм
Ақша ... ... ... ... және ... сертификаттары
Депозиттi және жинақ сертификаты
Коммерциялық вексель
Мемлекеттiк облигация
Корперативтi облигация
Банктiк вексель
Аккредетив
Акция
Ақша рыногының тағы басқа құралдары
Капитал рыногының басқа да құралдары
Айналым көлемі ... ... ... ... ... ... ӘДІСТЕРІ МЕН ТӘСІЛДЕРІ
Айналым активткерінің айналым жылдамдығын анықтау
Әрбір айналым активінің ұазқтығын талдау
Айналым активтерінің абсалютті және қатысты босатылуы
Құралдар (қаражаттар мен ... ... ... өндiрiстiк қорлар
Негiзгi өндiрiстiк емес қорлар
Айналым қорлары
Айнымалы өндiрiстiк қорлар
Айналым капиталын тиімді қолдану
Сыртқы факторлар
Ішкі факторлар
Экономикалық жағдай
Салықтық заңнамалар
Несие алу және ... ... ... ... ұйымдастыру
Жеткізушінің тиімді таңдауы
Нормалауды аяқтау
Жоғары мативті қорлардың өтімділігі
Қорларды ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвестициялар есебі туралы13 бет
Азия елдеріне жалпы шолу4 бет
Ақша айналысы және формалары31 бет
Банктік маркетингтің теориялық аспектілері52 бет
Венчурлық кәсіпкерлік түсінігі, маңызы және инновациялық жүйенің экономикадағы рөлі6 бет
Инфляцияға қарсы шаралар8 бет
Капиталдың орташа өлшемдік құны және оның корпорация қарекетінде қолданудың негізгі аспектілері6 бет
Капиталдың экономикалық табиғаты 5 бет
Кәсіпкерлік қызметтің түрлері, тәуекелділік31 бет
Уыт өсірудің морфологиялық және физико-биохимиялық процесстері жайлы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь