Етті бағыттағы сиырларды өсіру

Мазмұны

Нормативті сілтеме
Анықтама
Белгілер мен қысқартулар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 8
1 Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 9
1.1. Етті бағыттағы сиырдың халық шаруашылығындағы маңызы ... ... ... ... . 9
1.2. Етті бағыттағы сиырдың биологиялық маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 11
1.3. Етті бағыттағы сиырды өндіру үшін азықтандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 13
1.4. Сиырларды бағып.күту барысында қойылатын санитарлық.гигиеналық талаптары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
16
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 20
2.1 Етті бағыттағы сиырларды азықтандыру рационы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 20
3.Тіршілік қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42
Кіріспе

Ірі қара - мал түліктерінен мүйізді ірі қара мал мен жылқы, түйенің біріктірілген атауы. Әдетте мүйізді ірі қара малды өзара осылай атайды (қ. Мүйізді ірі қара мал; Мүйізді ірі қара мал шаруашылығы; Сиыр). Ірі қара шаруашылығы - мал шаруашылығының өнімді көп беретін саласы. Ірі қараның арғы тегі ертеде Еуразия құрлығының далалы, орманды далалы өңірінде таралған жабайы тур . Ол бұдан 7-10 мың жыл бұрын Жерорта теңізі маңындағы елдерде қолға үйретілген. Ірі тұлғалы, денесінің биіктігі 2 м шамасында, мүйізі алға қарай бағытталып, ұзын болып келеді. Ерте кездерде көп аулағандықтан, тұрлар саны азайып, XVII ғасырдың басында біржола жойылып кеткен.Ірі қара өсіру қоңыржай белдеудің табиғи және мәдени жайылымдармен жақсы қамтамасыз етілген орман, орманды дала, дала аймақтарында жақсы жолға қойылған. Дүниежүзі бойынша ірі қараның мал басы 1,3 млрд-қа жетіп отыр. Өндірілетін сүттің барлығын дерлік, ал еттің 35%-ын осы ірі қара малы береді. Интенсивті сүтті және етті-сүтті бағыттағы мал шаруашылығы дамыған елдерге тән, оларда мал қолда да, жайылымда да бағылады. Өнімділік өте жоғары болғандықтан, бұл шаруашылық саласы жылдан-жылға өркендеуде. Етті бағыттағы мал көбінесе қоңыржай және субтропиктік белдеулердің неғұрлым құрғақ аудандарында таралған. Онда экстенсивті отарлап жайылымда бағу және көшпелі мал шаруашылығы басым келеді. Дүниежүзінде етті ең көп өндіретін елдер қатарына АҚШ, Қытай, Бразилия, Аргентина және Ресей жатады.
Президент Жолдауында келесі басым бағыттарға ерекше назар аударды:
- астық саласында мемлекеттік серіктестікке негізделген біртұтас астық холдингін құру арқылы және астық өндірісі мақсатына жетуде біртұтас операторының міндеттерін анықтау. (Соның ішінде, бұл орталықтандырылған түрде астықты экспортқа жіберуге және оны демпингілік бағамен сатудан қорғайды);
- ет өндірісін экпортқа шығару әлеуетін өсіру («Ірі қара мал ет өнімінің экспорттық әлеуетін дамыту» жобасы 5 жылдан кейін 60 мың тонна етті өндіруді көздейді);
- мал өндірісінің басқа салаларының белсенділігін арттыру, соның ішінде қой шаруашылығы, жем өндірісі және шалғайдағы мал шаруашылығы.
Ауыл кәсіпкерлеріне қолдау көрсету мақсатында ауыл шаруашылық өндірісіне салынған жеке инвестициялардың тәуекелдерін төмендету үшін заемдерға кепілдеме беру және сақтандырудың мемлекеттік жүйесі жасалып, іске асырылады. Шаруалардың қаржыландыруға қолжетімділігін кеңейту мақсатында басқа да амалдар қарастырылуда.
Үкіметке ауыл шаруашылық өнімдерінің делдалдарсыз жеке саудасын мемлекеттік қолдау тетігін жасап, іске қосу тапсырылды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Н. Омарқожаұлы « мал азығын бағалау және малды азықтандыру ».122б
2. Қ. Бегімбеков, А. Төреханов, Ә. Байжұманов « Мал өсіру және селекция »-85б
3. А. Ә. Төреханов, Н. Ә. Жазылбеков, М. А. Кинеев « Қазақстанда мал мен құс азықтандыру және азық дайындау технологиясы ».-73б
4. Қ. Қ. Қожанов « Төл ауруларын емдеу және олардан сақтандыру шаралары ».-82б
5. А. Дәрібаев « Ауыл шаруашылық малдарын азықтандыру ».-91б
6. Н. Омарқожаұлы, Б. Әкімбеков «Мал шаруашылығы»-80б
7. Ж. Төлеуіш «Малың аман болса, май ішесің»-56б
        
        Мазмұны
|Нормативті сілтеме | ... | ... мен ... | |
| |8 ... ... | |
|1 ... |9 ... ... | ... ... ... ... шаруашылығындағы маңызы................. |9 ... ... ... ... |11 ... | ... бағыттағы сиырды өндіру үшін |13 ... | ... ... ... ... ... | |
|талаптары.................................................................|16 |
|................................................... | |
|2 ... |20 ... ... | ... Етті бағыттағы сиырларды азықтандыру |20 ... | ... |40 ... ... | ... ... | ... әдебиеттер |42 ... ... | |
| | ... қара - мал ... мүйізді ірі қара мал мен ... ... ... ... мүйізді ірі қара малды өзара осылай атайды (қ.
Мүйізді ірі қара мал; ... ірі қара мал ... ... қара ... - мал шаруашылығының өнімді көп беретін
саласы. Ірі ... арғы тегі ... ... ... далалы, орманды
далалы өңірінде таралған жабайы тур . Ол ... 7-10 мың жыл ... ... ... ... қолға үйретілген. Ірі тұлғалы, денесінің биіктігі
2 м ... ... алға ... ... ұзын болып келеді. Ерте
кездерде көп аулағандықтан, ... саны ... XVII ... ... ... кеткен.Ірі қара өсіру қоңыржай белдеудің табиғи және мәдени
жайылымдармен ... ... ... ... ... ... дала
аймақтарында жақсы жолға қойылған. Дүниежүзі бойынша ірі қараның мал ... ... ... ... Өндірілетін сүттің барлығын дерлік, ал еттің 35%-ын
осы ірі қара малы ... ... ... және ... ... ... дамыған елдерге тән, оларда мал ... да, ... ... ... өте жоғары болғандықтан, бұл шаруашылық саласы ... ... Етті ... мал көбінесе қоңыржай және ... ... ... ... ... Онда ... ... бағу және көшпелі мал шаруашылығы басым келеді.
Дүниежүзінде етті ең көп ... ... ... АҚШ, ... ... және Ресей жатады.
Президент Жолдауында келесі басым бағыттарға ерекше назар аударды:
- астық саласында мемлекеттік серіктестікке негізделген біртұтас астық
холдингін құру ... және ... ... ... жетуде біртұтас
операторының міндеттерін анықтау. (Соның ішінде, бұл орталықтандырылған
түрде ... ... ... және оны демпингілік бағамен сатудан
қорғайды);
- ет өндірісін экпортқа шығару әлеуетін ... ... қара мал ет ... ... ... жобасы 5 жылдан кейін 60 мың тонна етті
өндіруді көздейді);
- мал өндірісінің ... ... ... арттыру, соның ішінде
қой шаруашылығы, жем өндірісі және шалғайдағы мал шаруашылығы.
Ауыл кәсіпкерлеріне ... ... ... ауыл ... ... жеке ... тәуекелдерін төмендету үшін ... беру және ... ... жүйесі жасалып, ... ... ... қолжетімділігін кеңейту мақсатында
басқа да амалдар қарастырылуда.
Үкіметке ауыл шаруашылық өнімдерінің делдалдарсыз жеке ... ... ... ... іске қосу тапсырылды.
1. Негізгі бөлім
1.1 Етті бағыттағы сиырдың халық шаруашылығындағы маңызы
Етті бағыттағы қолтұқымдар. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жатады. Қолтұқым жергілікті қазақ, қалмақ
сиырларын Англиядан әкелінген ... ... ... арқылы
шығарылған. Түгі қызыл, басы ақ, бүкіл денесінде ақ түсті дақтар бар. Жазда
жүні қысқа және біртегіс жалтылдап тұрады. ... жүні ұзын әрі ... ... ... ... 850-1000 кг, ... 500-550 кг тартады. Күтімі
жақсы болса, 1,5 ... ... ... 450-470 ... ... ... бұл қолтұқымы Батыс Қазақстан өңірінде ... ... ... да етті ... ... ... жаңа ... Бұл
Қостанай өңірінде қазақтың ақбас сиыры мен шеттен әкелінген шароле, ... ... ... ... арқылы шығарылған.
Қол тұқым XIX ғасырдың соңы мен ХХ ... ... мен ... ... ... ... сиырларды голланд
қолтұқымының бұқаларымен ұрықтандыру арқылы ... Дене ... ... - ... ... - ... қатпарлы, мүйізі - қысқа, түсі - қарала.
Жылына орта ... 3 000-3 800 л сүт ... ... оңтүстіктегі таулы
аймақтық құрғақ әрі ыстық ауа райына шыдамды келедіАлатау ... ... етті ... ... қолтұқымға жатады.Ол ХХ ғасырдың 30—50-
жылдарында жергілікті сиырларды швиц, кострома тұқымының бұқаларымен
ұрықтандыру ... ... ... басы ... тұмсығы сүйірлеу,
кеудесі ауқымды, жалпақ, арқасы біртегіс. Денесінің артқы жағы ... ... Бұл - ... ... ... тән ... ... тегеш
пішінді. Түсі қоңырқай. Етінің сапалық ... ... Тез ... ... ... кг. Алатау сиыры Алматы, Жамбыл, Шығыс
Қазақстан өңірінің ... ... ... ... ірі ... ... ... ерекше көңіл бөлінуде. Сұрыптау
жұмыстарында басты орын асыл ... ... ... ... ... ... шет ... асыл қолтұқымды бұқалар өте қымбат
бағаланады.Сиырлардан төлді көп алу үшін ... ... ... ... салу ... қолданылады. Ұрығы алынған
сиырда қайтадан жұмыртқажасуша жетілт, оны қолдан ... ... ... бір ... ... 20-ға жуық ... ... болады. Ірі қараны сұрыптау әдіс арқылы шығарылған қолтұқымдарының
сыртқы пішіні біркелкі емес. ... ... ... 80 ... 120-150 кг ... өте ... денелі қолтұқым шығарған. Мұндай
сиырлар жеке фермерлер үшін тиімді деп есептеледі.Қазір Қазақстанда ... ... ... игі ... ... ... ... зебу бұқаларын әулиеата сиырларымен ... ... ... ... ... ... Зебу ... қазақтың ақбас
сиырларымен ұрықтандыру арқылы етті бағыттағы қолтұқым алу ... қара ... ... тән ... бар. Сиыр ... ... ... оның буаздық мерзімі - 285 күн. Қазақ жерінде сиыр - басқа
түліктерден кейін ... ... мал. ... сиырды Ресеймен көршілес
аймақтардан айырбастау тәсілімен әкелген. Ғалымдардың пікірі бойынша, ерте
кезде ... ... ... ... ... ... өсірілген. Сиырдың етін, сүтін пайдаланған. Қазіргі кезде ... ... - ... мал ... ең ... ... етті бағыттағы қолтұқымдары шет елдерде көптеп өсіріледі. Мұндай
қолтұқымдарға - абердин-ангусс, ... ... ... ... ... т. б. ... мақсатта өнімділігі аз жергілікті
мал тұқымы еуроп. тұқымдар — герефорд, швиц, ... ... ... ... ... будандастырылып, малдың мол өнімді
тұқымдары алынды.Ұзақ ... ... ... ... жұмыстардың
нәтижесінде елімізде алғашқы етті мал тұқымы — қазақтың ақбас ... ... ... ... — алатау сиыры мен ... ...... ... Осымен қатар қырдың қызыл сиыры мен симменталь ... ... ... табиғи-шаруашылық жағдайына бейімделген жаңа ... ... ... ... ... ... ірі ... ерекше орын алады. Оның 93,5%-ы шоғырланған жеке ... ... мал ... өсуі орта ... 5,9 — ... сүт ... ... 3,5 — 6,0%-ға өсті. Республикада сүтті бағыттағы
сиырлардың 7 тұқымы, олардың жоғары өнімді ... — 16 ... ... 80 ... шаруашылығында, етті бағыттағы сиырлардың 5 тұқымы, жоғары
өнімді бөлігі — 11 ... ... мен 30 ... ... ... ... ... өзге облыстардың тұқыммал
шаруашылықтарында өсірілетін сүтті сиырлар ... асыл ... ... ... ... ... ... Оңтүстік Қазақстан
облыстарынан басқа аймақтарда өсірілетін асыл тұқымды етті сиырлар ... . ... ... ... ірі қараның үлес салмағы: қара-ала
сиыр тұқымы— 30,7%, симменталь — 24,3%, ... ... ... — 20,4%, алатау
— 17,3%, әулиеата — 5,3%, айршир — 1,3%, ... ... ...... етті ... ... негізінен отандық сиыр тұқымдары — қазақтың
ақбас ... (84,4%) мен ... ... (11,3%) тұрады. Мал
өнімділігін арттырудың тиімді жолы — төлдерінің сапасы бойынша тексерілген,
жақсартушы бұқалардың ұрықтарын ... және ... ... ... ... ... ... қасиеттерін төлдеріне тұрақты бере алатын
тұқымжақсартушы бұқалар алу және ... ... ... қою ... ... ... бағыты, жас-жыныс, тұқымдық ерекшелігі мен ... орай ... мен ... ... азықтандыруды ұйымдастыра білу
мүйізді ірі қара түлігінің ... ... ... және
шаруашылық тұрғыдан тиімді ... ... ... ... ... Дене бітімі келісті, терісі мен сүйектері жұқа, емшектері орташа,
біркелкі дамыған. Түсі ... қара ала. Сақа ... ... кг, ... ... 26—30 кг тартады. Алты айлықтарында 160—170 килограмға
жетеді. Сүттілігі — 2500— 3000 кг, ... ... ... ... ... ... де, оның ... да ең көп тараған ірі қара
тұқымы. Өте мол өнімді, дене ... ... мал. ... ... ... ... кең, аяқтары түк, желіндері жақсы жетілген. Сақа сиырларының
салмағы 450—600 кг, жаңа ... ... ... 35—40 кг. ...
3500—6000 кг. Бірақ сүтінің майлылығы небары 3,2—3,7%. Сүттілігімен қатар
еттілігі де жақсы. .Бұл ... ... ... ... ... орынды алады.Еттілігі тым тәуір, ... ... ... ... Шығыс Қазақстан, Семей облыстарының негізгі жоспарлы тұқымы.
1.2 Етті бағыттағы сиырдың биологиядағы ерекшеліктері
Қазақтың ақ бас сиыры ТМД-да ... ... ... ... ... ірі қара ... ... қазақ және қалмақ сиырын герефорд
тұқымымен шағылыстыру жолыменсұрыптап алынған. ... ... ... мен ... ... ... ... Денесі
созылыңқы да кең. Терісі қалың май жинауға бейім. Жазда ыстыкқа, қыста
аязға өте ... Сақа ... ... ... кг, жаңа ... салмағы —27—30 кг тартады. 8 ай енесін еміп өскенде . 220—240
килограмға жетеді. Сүттілігі—1250— 1500 кг, ... ... ... ... өте тез жетіліп, бұлшық ет талшықтарының арасына май
жинайды. Еті өте дәмді. ... ... 55—65 ... ... сиыры
шөл және шөлейт жағдайда әбден бейімделген етті бағыттағы ірі қара өкілі.
Конституциясы мықты, тұлғасы кең де ... ... ... ... ... ... Сақа ... салмағы 520—550 кг, жаңа туылған бұзаулары
20— 25 кг, 8 ... ... ... ... енесінен айыратын мерзімі)
бұзаулары 200—220 кг тартады. ... ... кг, ... майлылығы
4,1—4,5%. Табиғи жайылымда жақсы жетіліп, сойыс шығымы 55—60 процентке
жетеді.Сақа сиырларының салмағы ... кг, ...... ... баяу ... 18 айлық өгізшелер 400— 450 кг, тайынша-қашарлары ... ... ... ... 60—65 ... ... ... және
оңтүстік облыстарында өсіруге болады.Латвияның бурыл ... ... ... ... ... Дене ... орташа, сүтті мал. Сақа
сиыр-ларыңың салмағы 450—520 кг, жаңа туылған бұзауларының сал-мағы ... алты ... ... кг, 12 ... —250 кг ... мықты.Қара ала сиыр дүние жүзінде де, оның ... ең көп ... ірі қара ... Өте мол ... дене ... ... ... мықты, арқасы түзу, бөксесі кең, ... түк, ... ... Сақа сиырларының салмағы 450—600 кг, жаңа туылған ... 35—40 кг. ...... кг. ... ... ... ... Сүттілігімен қатар еттілігі де жақсы. .Бұл Қазақстанда сүтті
бағыттағы тұқымдар арасында төртінші орынды ... ... ... және ... ірі ... швиц, кастрома тұқымымен будандастыру жолымен
шығарылған. Іле ... ... ... ... сүт және ... қатар ұштастырылран мол өнімді түқымдарға жатады. Басы үлкен,
кеудесі терең, жауырыны, ... белі кең. ... ... ... ... ... жақсы дамыған. Түсі негізінен бурыл. Желіні орташа дамыған,
Сақа сиырларының салмағы 500— 550 кг ... ... ... ... ... — 3,8—4,0%. Таулы жайылымдарда жақсы жайылып,
қоңданады.Еттілігі тым тәуір, ... ... ... ... ... ... Семей облыстарының негізгі жоспарлы тұқымы.Дене бітімі
әдемі, сүйегі мықты, бұлшық, еттері ... ... ... ... тостаған тәріздес келген ірі мал. Сақа сиырлары ... кг, ... ... 35—45 кг, 6 ... ... ... кг, 18 айлық
баспақтары 440— 450 кг, ал ... ... кг ... ... кг, ... ... еті дәмді болады.
Қазіргі уақытта еліміздің қандай мемлекеттеріңізде болмасын сүт және ет
өндіру интенсивті өндірістік ... ... Мал ... бұл ... ... мен ... да көп
байланысты.Көптеген ғылыми деректер және алдыңғы ... ... ... мал өнімінің өндірістік технологияда дамуы, оның
көбеюі, ірі қара тұқымының сапасына, мал азығының ... құны мен ... көп ... ... тұр.Ірі өндірістік фермаларда сүттің молаюы
асылдандыру жұмысының жақсаруына ... әрі сүт және ет ... ... жұмысының бағыты да өзгеруде. Асылдандыру
жұмысының негізі жеке бір ... бір ... ... төл алу, оны ... ... ... ... бағалау.Қазіргі уақыта сауын сиырлардың
машинамен ... ... ... ... көп ... ... ... әлемдік генефонд ресурстарын пайдаланған жөн. Ол үшін: 1-ден
өз ... асыл ... ... ... ... және ... ... ірі қара сиырларын шет мемлекеттерден әкелінген асыл ... ... ... асыл ... ірі қара тұқымын шығыру, ол үшін ... қара ... ... ... әйгілі генефодқа жататын қара-ала
голштин-фриз, қызыл-ала голштин-фриз, монбельярд, айршир, ... ... ... асыл тұқымды бұқаларымен шағылыстырып, қара-ала, сары-ала,
қоңыр және қызыл ірі қара ... ... ... ... жергілікті аймақта шыққан сапалы да ірі қара ... ... ұрық ... ... ... ол үшін әр тұқым
ірі қарасын өсіретін мамандырылған шаруашылықтар айналысуы ... және ... ... ... ... болу тиіс.
1.3. Етті бағыттағы сиырды өндіру үшін азықтандыру
Жоғарғы өнімді мал - мал ... ... ... ... ... мал ... мал ... өнімдерін молайтуғана емес, сонымен
бірге қыруара мал азы,ын үнемдеуге, алуы шаруашылығында ... ... ... ... ... ... ... Бұл міндеттерді
селекциялық – асылдандыру жұмыстары жүйесін іске асыруда.
Жаңадан алынған ... бұл ауыл ... ... ... жұмыстарының мақсаты жаңа тұқым алымен бірге жаңалық ашу да
болып табылады, азық-түлік ... да ... мал ... ... іске ... шешуші роль атқарады.
Кесте -1- Майлылығы 3,8 – 4 пайыз сүт беретін сиырларды азықтандыру
нормасы
|Тәуліктік|Азық ... |Ас ... ... ... ... ... |протеин, г |тұзы, г|г | |мг ... кг |кг | | | | | ... ... 400 кг |
|4 және |0,6 |620 |35 |35 |25 |220 ... | | | | | | ... | | | | | | |
|6 |7,0 |730 |45 |45 |30 |270 ... |9,0 |960 |60 |60 |40 |370 ... |10,0 |1090 |70 |70 |45 |420 ... |11,0 |1220 |75 |75 |55 |470 ... |12,0 |1360 |85 |85 |60 |520 ... |13,0 |1500 |90 |90 |70 |570 ... |14,2 |1650 |100 |100 |75 |620 ... |15,4 |1800 |110 |110 |80 |670 ... |16,7 |1960 |115 |115 |85 |720 ... |18,0 |2120 |125 |125 |95 |770 ... |19,3 |2330 |130 |130 |100 |820 ... |20,6 |2440 |140 |140 |105 |850 ... ... 500 кг ... |6,6 |680 |40 |40 |25 |250 ... | | | | | | |
|6 |7,6 |790 |50 |50 |30 |300 |
|8 |8,6 |900 |55 |55 |40 |350 ... |9,6 |1020 |65 |65 |45 |400 ... |10,6 |1140 |70 |70 |50 |450 ... |11,6 |1270 |70 |70 |55 |500 ... |12,6 |1400 |90 |90 |65 |550 ... |13,6 |1540 |95 |95 |70 |600 ... |14,7 |1680 |105 |105 |75 |650 ... |15,9 |1830 |115 |115 |85 |700 ... |17,1 |1980 |120 |120 |90 |750 ... |18,4 |2140 |130 |130 |95 |800 ... |19,7 |2300 |135 |135 |100 |850 ... |21,0 |2460 |145 |145 |105 |900 ... |22,3 |2630 |155 |155 |115 |950 ... |23,6 |2780 |160 |160 |120 |1000 ... |24,9 |2940 |170 |170 |130 |1010 ... |26,2 |3100 |180 |180 |135 |1100 ... |27,5 |3260 |185 |185 |140 |1150 ... ... 600 кг ... |7,1 |750 |45 |45 |30 |280 ... | | | | | | |
|6 |8,1 |860 |55 |55 |35 |330 |
|8 |9,1 |970 |60 |60 |40 |330 ... |10,1 |1090 |70 |70 |45 |430 ... |11,1 |1210 |80 |80 |55 |480 ... |12,1 |1340 |85 |85 |60 |520 ... |13,1 |1470 |95 |95 |65 |580 ... |14,1 |1610 |100 |100 |75 |630 ... |15,1 |1750 |110 |110 |80 |680 ... |16,2 |1900 |120 |120 |85 |730 ... |17,4 |2050 |125 |125 |90 |780 ... |18,6 |2210 |130 |130 |100 |830 ... |19,9 |2370 |140 |140 |105 |880 ... |21,2 |2530 |150 |150 |110 |930 ... |22,5 |2690 |160 |160 |115 |980 ... |23,8 |2850 |165 |  |125 |1030 ... |25,1 |3010 |175 |  |130 |1090 ... |26,4 |3170 |180 |  |135 |1130 ... |27,7 |3330 |190 |  |145 |1180 ... ... ... ... ... оның ... азықтандырылуына
байланысты. Әрбір литр сүт түзу үшін желін тамырлары арқылы 500 ... қан ... ... ... ... литр сүт шығатын сиырларды алсақ,
олардың желін тамырлары арқылы 5—6 мың литрдөн ... қан ... ... ... Осы қан құрамында сүтті түзуге қажетті бүкіл қоректік заттар мен
қосындылар ... тиіс ... олар ... ... Қан ... малдың ас
қорыту жолдарындағы қорытылған азықтық қоректік заттары сіңіріледі.
Сондықтан қан мен ... ... сүт түзу ... ... жан-жаңты
толықтырылған азықтық, рациондармен жеткілікті ... ... ... азықтандыру үшін олардың негізгі ас қорыту ерөкшеліктерін
білген жөн. Басқа да ... ... мал ... сиыр жеген азық та алдымен
төрт камерадан тұратын ... ... ...... қарын,
жалбыршақ және тақия қарындарда алдынала ... ... Бұл ... көптеген микроорганизмдер тіршілік етеді. Осы қарындар олардың
өсіп-өнуіне әбден ... ... ... ... өте ... қарын сөлі немесе тұз қышқылы болмайды, ал күйіс қайыру ... ... ... ... ... көп мөлшерде үлкен қарынга
құйылъш, ондағы ортаға микроорганизмдер тіршілігіне ... ... ... ... барып алдыңғы қарындарда әбден күйселіп, шайналып,
ұсақталмаған азық бөлшөктері біршама уақыт кідіретіндіктен ... ... ... ... ... өсіп-өнеді. Олар бір
клеткалы жануар ... ... және ... ... ... ... ... Өздерінің тіршілік процестеріне үлкен
қа-рынға түскен азықтық заттарды пайдаланып, өз денесінің қо-сындыларына
енгізед,і. Мысалы, ... ... ... игеріп, өз денесі белогының
амин қышқылдарын ... Олар ... азот пен ... емес ... ... ... тіпті анорганикалық азотты (карбамид ... ... да ... ... ... осы ... арқылы сиырларға құнсыз азоттық, қосындылардан ауыспайтьш амин
қышқылдарына байытылған құнды белоктар жеткізіледі. ... ... ... макроорганизм (сиыр) мен ... ... ... мен ... бір-біріне қажетті жағдай туғызып, өзара
тіршілік етеді.Алмастыруға келмейтін аминқышқылдарымен ... ... ... ... витаминдерді (В12 цианкобаламин, К
витамині) де түзетінін ... ... ... ... ... ... қаншалықты маңызды екенін ағару қиын емес.Сондықтан ... азық ... ... ... ... ... ... ескере отырып жасау қажет. Азық рационы арқылы
алдыңғы ... ... ... ... ... ... ... сапалы белоктың заттармен, қажетті витаминдермен солғұрлым
қамтамасыз ете аламыз. Оның ... ... — сиыр ... ... тез ... ал қолданылатын жаңа азықтарды біртіндеп, азаздап
енгізеді. Сондай-ақ қысқы азықтандырудан ... ... ... ... ... ... қысқы азықтарды жайылым отымен біртіндеп ... ... ... ғана сиырды іш өту індетінен сақтандырьш, қысқы
рациондарға бейімделіп қалған микроорганизмдер ассоциациясын сақтап ... ... ... ... үшін оның ... ... физиологиялық жағдайына, өніміне қарап оларға қажетті қоректік
заттар мөлшерін (азықтық нормасын) анықтауға ... ... ... ... ... қоректік және биологиялық активті заттардың ... ... ... ... Әрине азыңтандыру барысында олардың бәрінің
деңгейін бақылау мүмкін емес. Сондыңтан сиыр ... ... ... мұқтаждығын көрсететін нормалық көрсеткіштер ретінде ең маңызды алты
көрсеткіш алынады.
Кесте 2-Жас (бір-екі бұзаулаған) және қондылығы ... ... ... ... ... ... рационға мынадай қосылады ... ... | ... ... | ... ... кг | |
| ... ... ... г ... г |
| ... кг ... г | | ... |1,0 |100 |7 |5 ... |1,5 |150 |10 |8 ... |2,5 |250 |15 |12 ... ... ... күту ... ... санитарлық-гигеналық
талаптар
Мал шаруашылығында тұрақтық-жайылымдық және ... ... ... Тұрақтық-жайылымдық ұстау жүйесінде малдар қысты
күндері қора-жайларда, ... ... ... Бұл ... ... ... жұмыстары мен түрлі ветеринарлық-санитарлық шараларды
жүргізу қолайлы, ... ... ... ... ... етіледі, 1 сиырға
шамамен 0,3 га кем боламуы керек. Тұрақтық-серуендік ... ... аз, егін ... ... аймақтарда қолданылады, сондай-ақ ірі
мал шаруашылықтарында ағымды-цехтық ұстау жүйесі қолданылады. Бұл жүйе
кезінде ... төрт ... ... әр ... ... атап ... сиырлар цехы; бұзаулау цехы немесе төлдеу бөлімі; сауу және
ұрықтандыру цехы; сүт өндіру ... ... ... ... және бос
ұстау әдістері пайдаланылады. Бос ұстау фермаларында келесі қора-жайлар
қарастырылады: ішінде алмалы-салмалы ... бар ... мен ... 10 ... ... дейінгі бұзауларға арналған профилакторииі бар
төлдеу бөлімі; сауын залы, жуу орны және ... ... бар ... ... бекеті; азықтар сақтау орыны, азықтарды қою орны, құрал-
саймандар орны, малшылар бөлмесі; су- және ... ... ... ... ветеринарлық-санитарлық құрылымдар: ветсанөткізгіш,
ветеринарлық дәріхана, изолятор, ... ... ... ... ... тұрақтарда ұстағанда еден ауданы мынандай болғаны жөн: ... үшін – 4-5 м2; 6-12 ... ... үшін 2,5-3 м2; 12-18 айлық жастағылар
үшін 3 м2; бұзаулы сиыр үшін 5м2, ... ... ... ... ... 2,5
х 2,0 м. Бос ұстау кезінде малдар жеке орын – бокстарда тынығады, ... бокс ... ... 1,9 м, ені 1,0 м, ... бұқа боксы 3,5 х
3,5 м.
Кесте-3 Бұзауларға арналған микроклимат шамалары
|Көрсеткіштер ... ... ... 0С |15 ... ауа температурасы, 0С |17 ... ... ... % |40-75 ... ... қозғалысының жылдамдығы, м/с |0,2 ... ауа ... ... м/с |0,1 ... ... кесте жалғасы ... ШЖК, % |0,2 ... ШЖК, мг/м3 |5 ... ШЖК, мг/м3 |10 ... ... |1:10 – 1:15 ... % |0,5 – 1,0 ... ... люкс |50 – 75 ... ШЖК, мг/м3 |5 ... ... ... ... |20 ... ... ... микробты ластану, мың/м3 |50 дейін ... ... ... ... |20 ... Бұқалар мен сиырларға арналған микроклимат параметрлері
|  Көрсеткіштер ... ... ... 0С |10 ... салыстырмалы ылғалдылығы, % |40-75 ... ... ... м/с |0,5 ... ШЖК, % |0,25 ... ШЖК, мг/м3 ... ғана |
|Аммиак ШЖК, мг/м3 |20 ... ... |1:15 ... % |0,5 – 0,8 ... ... люкс |50 – 75 ... ... ... |70 ... ... ... қарқыны, м3/сағ/ц |17 |
  ... ... ... ... ... ... ... ... ... 0С |10 ... салыстырмалы ылғалдылығы, % |40-75 ... ... ... м/с |0,5 ... ШЖК, % |0,25 ... ШЖК, мг/м3 ... ғана ... ШЖК, мг/м3 |20 ... ... |1:20 ... % |0,4 – 0,5 ... ... люкс |50 – 75 ... ... мың/м3 |100 ... ... ... ... жобалау кезінде түрлі жануар мен
түрлі жас аралығындағы жауар басының тәулік ішіндегі зәр мен ... ... ... ... Зәр,
литр;                             Нәжіс, кг.
Өндіруші ... ... ... ... 5
Жылқылар                                                 
10                                          20
Қойлар                                                         
3                                           8
Шошқалар                                                   
8                                           9
      
Жаңа бөлінген нәжісте су шамамен 83%, құрғақ зат 17%. 2-5 ай сақтағаннан
кейінгі тығыздалған ... ... ... ... 700-800 кг/м3 . Қи
шығару әдісі ескерілуі керек. Осылайынша, жуып шығару әдісінде шығындалатын
су мөлшері ұлғайып, қи ... 3-8 есе ... Қи мен қи ... ... және ... ... дәрігері айқындауы керек, ... ... ... ... ... ... ... әдістері Оларды келесі түрде топтастыруға болады: табиғи –
карантиндеу, ... ... ... ...... ... ... немесе шыбын балаңқұрттарын өсіру
т.б.; физикалық – термиялық өңдеу (қыздыру, кептіру, булау, ... ... ... өңдеу; химиялық – хлорлау,
озондау, формальдегидпен өңдеу.Ауылшаруашылық тәжірибесінде бірнеше түрдегі
қи қоймаларын жобалап, салады. Көп ... ... ашық және ... және тереңдетілген 500, 1000, 1500 тонналық қи қоймалары. Оларды
қора-жайлардан 50-100 м, мекен жайлардан 200 м ... емес ... ... ... жер ... су көздерінен алшақ, су өткізбейтін
топырақты орындардан ... түбі мен ... су ... ... қоймасы сыйымдылығын есептеу кезінде айтылған факторлармен қатар
тұрақта тұру ұзақтылығы да ... ... ... бір
жануардан алынатын қи (т) көлемін 25-кесте деректерін пайдалана ... ... ... ... қи ... ... есептік нормалары, т.
|  Жануарлар ... ... ... ... |
| ... |
| |220-240 |200-220 |180-200 ... |
|Ірі қара мал |8,0 – 9,0 |7,0-8,0 |6,0-7,0 |4,0-5,0 ... |6,0-7,0 |5,0-6,0 |4,0-5,0 |3,0-4,0 ... |0,8-2,0 |0,7-0,8 |0,6-0,7 |0,4-0,5 ... |1,5-2,0 |1,2-1,5 |1,0-1,2 |0,8-1,0 ... ... ... Етті бағыттағы сиырларды азықтандыру рационы
Жазғы уақытта сиырларды күн ұзағына (тәулігіне 14—16 сағат), әсіресе
ертеңгі және ... ... ... ... шығарған жөн. Жайылымда сиыр
жақсы серуендейді. Оның ... күн ... ... ширайды, денесіне
белок, май, минералды заттар және витаминдер қоры жиналады. ... ... ... ... жақсарады. Мысалы, сүт құрамында каротин
көбейгендіктен одан ... май сары ... мол ... ... күйті жақсы келіп, ұрықтанғыш қабілеті артады. ... көк шыға ... ... ... отына шығаруға болмайды. Қысқы
ірі азықтарды ... ... көк ... ... алдыңғы
карындардағы микробиологиялық, процестер күрт өзгеріп, көптеген ішкі газдар
пайда болады. Сөйтіп сиырдың іші кеуіп ... ... ... іші де
өтеді. Оның алдын алу үшін малды жаңа шыққан көк ... ... ... ... ірі ... беріп алып жайған жөн. Өріс те, суат та
онша алыс ... ... ... ... -ала ... ... ... бөгде заттардан тазартып, сиырларды әрқайсысына бірнеше
күннен жаятын өріс-терге ... жөн. ... бір ... ... отын ... ... ... оларды қажетті мөлшерде көк азықпен қамтамасыз ... ... Бір ... ... ... 0,22 азық ... 25
грамм Қорытылатын протеині, 3,0 грамм кальцийі 0,7 ... ... ... ... бар ... ... салмағы 450—500 килограмдық сауын
сиырлар тәулігіне 8 литр сүт өндіргенде 40—45 кг, 10—12 литр ... кг, 18—20 литр ... ... кг көк азық ... тиіс. Сүттілігі
өте жоғары болса немесе жайылым оты мардымсыз болып, соған орай сиыр күні
бойы көк азықты ... ... ... жей ... ... орылған балаусамен
қосымша азықтандырады. Көк азықтардың ... ... ... шөп ... ... ... тұқымдастардың (бөде, жоңышқа
түрлері) құрамында протеин көп ... олар ... ... ... ... Ал ірі ... ... қарындарындағы
микробиологиялық процостерге ең қолайлысы қант-протеин ара қатынасының 1:1
екенін ескерсек, онда сиырларды ең жақсысы ... және ... ... ... ... ... ... тиімді.Жазғы уақытта сауын
сиырларды тәулігіне 3—4 рет суарып, қажетті ... ... ас ... ... ... ... азықтар. Ірі қара, әсіресе сауын
сиырлары рацион-дарында олардың сүтін көтөретін тамыр-түйнек ... және ... ... ... және ... дақылдары (асқабақ, қарбыз,
қауын) кеңінен қолданылады. Олар өте ... ... ... ... ... ... А витаминінің алғашқы түрі каротинмен қамтамасыз етеді.
Оларды сиыр сүйсініп жейді.
  Енді ... ... ... ... ... жөнінде мысал
келтірейін. Айтлық, сиырдың тірілей салмағы 500 кг, майлылығы 3,9%, күніне
20 кг сүт ... ... мына ... мысал етуге болады.
Кесте 7- Тірілей салмағы 500 кг сиырға берілетін азық рационы
| ... ... ... ... ... ... түрлері|азықтар-ды|өлшемі, |протеин, г | | |
| |ң ... | | | |
| |кг | | | | ... ... |8 |4,2 |600 |51 |11 ... | | | | | ... ... |22 |4,0 |310 |32 |12 ... азықтық |22 |3,0 |220 |4 |8 ... | | | | | ... жем |8 |3,0 |300 |3 |20 ... |- |14,2 |1490 |95 |51 ... |- |14,2 |1220 |105 |70 ... қоса 125 г тұз беру керек ... қант сиыр ... ... ара ... ... ... қорытылуын жоғарылатады.Сауын сиырларға қызылшаны
тәулігіне 30 кг, ал картопты 15 ... ... ... ... ... жылдық қоры сиыр басына — қызылшаныкі 10—15 ц, ал ... ... Тек қант ... ... ... жайт — оның ... ... сүттілігіне орай бірнеше рет ... беру ... ... ... лактаза ферменті азығынан қанттың көптеген мөлшері ыдырап
үлгермей, ашьш, көптеген іш газы ... ... ... қорада
(температурасы — 1-2°С) немесе әдөйі қазылған орда сақтайды. Тамыр-түйнек
жемістілер құрамында су көп ... ... олар ... температурада
нашар сақталып, ал —2-3°С суықта үсікке шалдығады. Әсіресе ұрылып-соғылған,
қабығы ... ... ... тез ... ... ... тек ... қазылып алынған, қабығы бүтін, жаншылмаған тамыр-
түйнектілерді құмнан, ... ... ... ... ... ... ... оларды тазартьш, турап, ал жас малға ыстың суға,
буға бөрттіріп береді.Көк азықтардың ... ... ... ... ... жолы — ... ... Сүрлем — микробиологиялық процес-тер
(сүт қышқылды ашыту) арқылы анаэробтық (оттегінсіз) жағдайда консервіленген
азық. Шаруашылықта оңай және көп ... ... ... ... ірі қараың қысқы уақытта негізгі азығы бола алады.
Сүрлемге бақшалық дақылдардың көк ... ... ... ... ... ... ... көгін, жас құрақты, көк жүгері мен
күнбағысты салуға болады. Құрамында ... аз ... ... тез ... ... басқа шырынды, қантқа бай азықтармен (тамыр-түйнек
жемістілермен) қоса ... ... ... ... ... салу ... қазып, қабырғалары мен едені тапталған немесе ... ... ... ... Оған ... дәні ... ... бастағанда, ал
басқа азықтарды шырындалып, бойына ... ... ... ... ... ... ... орып, турап, ныгыздап салады да тиянақты
таптайды. Шырын сөлі ағып кетпес үшін 100 килогра-мьша 15—20 кг ... ... ... ... да ... ... орды 1—3 тәулік аралырында
тығыздап толтырып, үстін полиэтилен пленкамен ... ... ... 25—30 см ... ... ... пленка болмаған жағдайда
сүрлемге салынған азық үстін ылғалдандырылған ... (30—35 см) ... ... ... (см) ... барып, топырақпен (20—25 ом) көмеді.
Кесте 8 - Етті бағыттағы 6-12 айлық ұрғашы бұзаудың қыстағы және жаздағы
тәуліктік рационына ... ... |
| ... ... ... ... сабаны (қыста) ... ... ... ... ... ... (қыста) ... ... ... ... түйнекті азық (қыста, жазда) ... азық ... ... ... шөп ... ... шөбі ... ... ... ... ... ... ұны ... ... ... (жазда, қыста) ... ... ... ... ... ... ... ... ... (студенттің таңдауы) ... ... ... ... ... | Су |Құрғақ ... ... ... |АЭЗ ... | |зат ... |май ... | |» |
| | | | | | | |күл ... шөп азықтары |
| |800 |200 |31 |8 |58 |86 |17 ... шөп |621 |379 |31 |10 |128 |185 |25 ... көгі |765 |235 |29 |8 |61 |108 |19 ... көгі |750 |250 |50 |7 |68 |100 |25 ... көгі |751 |249 |21 |6 |55 |151 |16 ... ... ... ... |713 |287 |33 |11 |95 |127 |45 ... |689 |211 |39 |10 |86 |150 |26 ... | | | | | | | ... ... |610 |390 |40 |13 |135 |164 |38 ... |560 |440 |43 |17 |140 |205 |35 ... | | | | | | | ... ... |679 |321 |33 |12 |111 |135 |30 ... | | | | | | | ... шөп ... ... ... |170 |830 |144 |22 |253 |330 |81 ... бас |170 |830 |98 |24 |267 |386 |255 ... | | | | | | | ... сабаны |156 |844 |74 |17 |330 |379 |44 ... ... |170 |830 |39 |17 |324 |368 |82 ... ... |154 |846 |37 |13 |364 |359 |73 ... | | | | | | | ... ... ... |550 |450 |103 |17 |127 |148 |55 ... | | | | | | | ... ... |550 |450 |54 |13 |148 |192 |43 ... | | | | | | | ... ... |750 |250 |25 |10 |75 |119 |21 ... |880 |120 |12 |2 |11 |87 |8 ... |894 |106 |10,0 |4,7 |9,3 |65,8 |16,2 ... азықтар ... дәні |150 |850 |113 |22 |49 |638 |28 ... |100 |900 |399 |11 |120 |251 |119 ... | | | | | | | ... ... |100 |900 |439 |37 |144 |279 |1 ... |750 |250 |25 |13 |83 |115 |17 ... | | | | | | | ... |150 |850 |151 |41 |88 |526 |44 ... | | | | | | | |
| ...... ... ... ұны |100 |900 |178 |157 |- |53 |512 ... |961 |39 |- |- |- |- |39 ... | | | | | | | ... |951 |41 |- |- |- |- |41 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |24 |- |- |- |- |24 ... | | | | | | | ... ... |100 |900 |401 |12 |- |38 |449 ... мен ... қоректілігі
| |Азықтармен ... ... ... |
| ... |Арпа дәні ... ... | |ық |
| | | ... | | |қ |
| | ... ... ... | | ... | | |і |
| | ... ... ... | | |і |
| | | ... | ... пшені ... |
| | | ... | ... ... ... | | |і |
| | | ... | ... ... ... |
| | | ... | ... ... ... | | |і |
| | | ... | ... ... ... | | |і |
| | | ... | | |мі |
| | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 ... ... ... | ... пішені |155 |140 |- |- |- |- |- |- |- |-
|150 |155 |600 |1,64 | ... ... |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- ... | ... ... |139,5 |126 |139,5 |135 |139,5 |135 |139,5 |139,5 ... |135 |139,5 |1642,5 |4,5 | |Жоңышқа пішендемесі |155 |140 |- |- |- |-
|- |- |- |150 |155 | |600 |1,64 | ... азық |31 |28 |- |- |- |- |- ... |- |30 |31 |120 |0,32 | |
3. ... ... ... қорғау ережелерімен танысу үшін әкімшілік оларға
алғашқы, жұмыс орнындағы кезеңді ... ... ... нұсқаулармен барлық жұмыстарға жаңадан келген адамдар
танысады. Оның ... ... ... ... еңбек қорғау
ережелері және де кәсіпорындардың ішкі ... ... ... нұсқауды топ жетекші ... Бұл ... ... ... ... игерудің бастамасы болып
табылады. Малдармен тікелей жұмыс ... яғни ... ... адамдарды жеке бастың гигиенасымен таныстырады.
Мал шаруашылықтарындағы ... ... және ... ... ... Арнайы киім – бұл ... ... және де ... ... ... құрал.Ауру малдармен, өлекселермен, қилармен ... ... ... ... аурулардың жұғу
қауіпі төнеді. Аса қатерлі ауруларға ... ... ... ... бұзаутас және тағы басқа аурулар жатады.
Ауру малды ... ... ... ... – жабдықтар 15
минут қайнатылады. Егер ... ... ... болса,
байлауға қолданылған жүген – ноқта тағы басқа ... ... ... дезинфекцияланады. Оқшауханаға кіргізер ... ... ... ... ... ... ... бойынша
қайшылықтар болмаса, малдар сабынмен жуылып, ... ... ... ветеринарлар мамандары қолын ... ... ... және де тағы ... ... ... ... тиіс, мүмкіншілік ... ... ... ... ... ... ... кезінде қауыпсіздік ережелерін
сақтау қоғамдық және ... жеке ... ... ... ... ... және ... ауруларына және өлулеріне жол
бермеуге бағытталған аса маңызды шара.
Улы ... ... ... ең енмі 18 ... толған,
денсаулығы мықты, химиялық дәрілермен ... ... ... ... ... ... және де патогенез микроорганизмдерді
құрту әдістерін игерген ... ғана ... ... ... жүкті және баласын емізіп жүрген әйелдер ... ... ... ... ... ... ... химикаттармен жұмыс істегенде немесе химикаттармен жұмыс
жасау барысында ... су ... ... тартуға болмайды, яғни
оларға жұмыс ... ... жоқ. ... ... ... ... үзіліс кезінде ғана ішуге болады, ... ... ... ... ... беті – ... мұқият сабындап жуу керек.
Қорытынды
Қорыта ... ... ірі қара ... ... көп ... ... ... жатады. Олар, негізінен, өсімдік тектес көкшөп
пен және басқа да ... ... ... ірі қара малдарын яғни күйіс қайыратын ... ... үй ... ... ... жалпақ тілмен алғанда
сиыр ... ... ... ... ... ... ... құруын қадағалау.
Сиырларды немесе ... ірі қара ... ... ... ... азық беріледі. Бұл ... ... ... буаз ... азықтандыру, сүтті
және сауын ... ... ... Әр ... азықтануы
әртүрлі болады. Мүйізді ірі қара ... ... ... ... ... және де етті ... ірі қара малы болып
келетін сала ... ... ... ... ... қара – ала, ... – ата, ... симментал, бурыл латыш және де сүтті етті бағыттағы ... ... ірі қара мал ... өсіріледі. Олардан
өндірілетін сүт биохимиялық ... ... өте ... ... тұрғысынан төлге жұғымды сиыр желіндерінде пайда болатын
құнды биологиялық ... ... азық пен ... ... ... сүт альбумині,
сүт қанты және сүт майы ... ... деп ... сүт қанты
қан ... ... сүт ... ... ... мен басым бөлігі сірке қышқылы болып ... ... ... ал сүт ...... аминқышқылдарынан
түзіледі.
Сонымен қатар, сүт майының түзілуіне месқарындағы микробиологиялық
метобализмде ... ... ... ... енетін ұшпалы ... да ... ... ... ... мен ... сүт ... өзгеріссіз енеді. Сиырды бордақылаған кезде күтіп
... оның ... ... ... ... тізімі
1. Н. Омарқожаұлы « мал азығын бағалау және ... ... Қ. ... А. ... Ә. Байжұманов « Мал өсіру және селекция
»-85б
3. А. Ә. Төреханов, Н. Ә. ... М. А. ... « ... мал
мен құс азықтандыру және азық дайындау технологиясы ».-73б
4. Қ. Қ. ... « Төл ... ... және ... сақтандыру
шаралары ».-82б
5. А. Дәрібаев « Ауыл шаруашылық ... ... ... Н. ... Б. ... «Мал ... Ж. Төлеуіш «Малың аман болса, май ішесің»-56б

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ірі қара шаруашылығы16 бет
"Ірі қара малының гигиенасы."7 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
«Бек+» ЖШС шарттарындағы әр түрлі ізге жататын сиырлардың сүт өнімділігі49 бет
«биотехнологиялық объект ретінде өсімдік жасушаларын өсіру »7 бет
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет
Ірі қара өсіру5 бет
Абай Құнанбаевтың діни-ағартушылық бағыттағы туындылары74 бет
Алты айдан асқан сүтті-етті тұқымның ұрғашы бұзауларын күтіп-бағу және азықтандыру32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь