Терісі бағалы аңдарды өсіру

Мазмұны

Аннотация
Нормативтік сілтемелер
Анықтамалар
Қысқарған сөздер мен белгілер
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1 Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.1Терісі бағалы аңдар туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.2Терісі бағалы аңдарды ұстау гигиенасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
1.3 Терісі бағалы аңдарды бағу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
1.4 Терісі бағалы аңдарды азықтандыру гигиенасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
1.5 Терісі бағалы аңдарды өсіру гигиенасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
1.6 Терісі бағалы аңдардың терісін күту гигиенасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
1.7 Терісі бағалы аңдарды тасымалдағанда қойылатын
гигиеналық талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
2.1 Терісі бағалы аңдарды бағуды ұйымдастыру және азықтадыру ... ... ... ... ... ...23
2.2 Орын анықтау тәсілі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
3 Техникалық қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
Кіріспе

Терісі бағалы аңдарды ң көп түрлері шет мемлекеттерден әкеліп, осы біздің елімізге жерсіңдірілген. Кейбір түрлері қолайсыз климатқа бейімделе алмады,сол үшін оларды тек жеке кәсіпорындарда арнайы дайындалған қоражайларда ғана кездестірге болады. Терісі бағалы аңдарды асыраудың негізгі міндеттері олардың қалың да көркем бағалы терісін өндіру үшін асырайды. Олардың терісін өндірісте пайдаланып, қымбат киім ретінде дайындалып шығарады. Ал елтірісінің өзі де жеуге жарамды болады келеді.
Терісі бағалы аңдардың бірнеше түрлері бар: Ондатр, саз кәмшаттары, күзен, құндыз, бұлғын, түлкі.
Жоғары сапалы тері алу және дені сау аңдарды өсіру үшін аңдарды биологиялық циклын және олардың организімінің қоршаған ортамен байланысын білу керек. Осы аталған жағдайларды ескерген кезде ғана мал шаруашылығының бұл бағытын жақсы өркендетуге болады. Аңдарды бағудың үш тәсілі бар: торлы, жартылай еркін және еркін.
Аңдарды тек сапасы жоғары азықтармен азықтандыру – аурулардың алдын алу кепілі. Ашыған азықтармен азықтандыруға жол берілмеуі керек. Ал тез ашитын азықтарды мырыш жалатқан ыдыста сақтауға болмайды, жануарлардың улануына соқтырады, себебі қышқыл ортада цинк тез еріп малды уландырады. Жаз кезінде азық науалары өте таза болуы керек. Саз камшаттарын, бұлғындарды, түлкілерді, поляр түлкілерін суық кезде азықтандыру үшін азықтарды науаларға, ал жылы кезеңдерде торлардың торлы төбелеріне салады. [1,2,3,4].
Түлкі, поляр түлкісі, күзен және бұлғын ет қоректі, ал құндыз шөп қоректі аң. Саз камшатын азықтандыру қояндарды азықтандыруға ұқсайды. Олар бұршақ тұқымдастарды, бидайды, тамыр жемістілерді, сүтті, жұмыртқаны, жемді және тағы басқаларды жаратады. Бұлғындарға арналған рационда кедр жаңғағы, жас піскен немесе кептірілген жемістер болу керек.
Малды шаруашылық жағдайында әртүрлі себептермен тасымалдауға тура келеді.
Көп шаруашылықтар өзінің жағдайын жақсарту ретінде басқа терісі бағалы аңдарды, асыл тұқымды шаруашылықтан немесе арнайы мамандырылған ұжымшардан жоғарғы өнімді асыл тұқымды малды сатып алады немесе ауылшаруашылық малдарын әртүрлі көрмелерге және көрсету орындарына шығарады. Сондай- ақ шет елдерден асыл тұқымды малды сатып алады және экспорт- импорт жұмыстары жүргізіледі. Осы жұмыстарды жүргізу ретінде тиянақты мал дәрігерлік- санитариялық шараларды шаруашылықтарға ұсынды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1.“Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы”, 4 – том 1521 б
2. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған профессор Е. Арын – Павлодар: 2007 - ISBN 9965-08-286-3 1028 б.
3. Мырзабеков Ж.Б., Сағындыков К.Л., Асылбеков Б.Л: ж.б. Зоогигиена. Лабораториялық-практикалық сабақтардың мктодикалық нұсқаулары. – Алматы, 1991. 65 б
4.Мырзабеков Ж.Б., Ибрагимов Ж.Б. Жануарлар гигиенасы. Оқулық Бшм баспасы, Алматы, 2005. 19 б
5. Храбустовский И.Ф., Демчук М.В. Практикум по зоогигиене. Учебное пособие. – М.:Колос, 1984. 157 б
6. Мырзабеков Ж.Б., Сағындықов К.Л., Ибрагимов П.ш., Тоқаева М.М., «Зоогигиена» пәнінен зертханалық практикалық сабақтарды орындауға арналған оқу-әдістемелік нұсқауы. Алматы, 2006. 89 б
7 .Волков Г.К., Репин В.И. Зоогигиенические параметры для животноводческих обьектов. Справочник. – М.: Агропромиздат, 1986. 217 б
6. Гершук В.И., Туякова Р.К. Ветеринарная гигиена. Учебник. – Костанай, ТОО «Костанайский печатный двор», 2005. 74 б
8. Кузнецов А.Ф., Баланин В.И. Справочник по ветеринарной гигиене. М.: Колос, 1984. 33 б
9. Кузнецов А.Ф., Демчук М.Ф.и др. Гигиена сельскохозяйственных животных. – М.: Агропромихдат, 1991. 47 б
10. Кузнецов А.Ф., Найденский М.С. и др. Гигиена животных. Учебник. Москва, 2001. 86 б
        
        Мазмұны
Аннотация
Нормативтік сілтемелер
Анықтамалар
Қысқарған сөздер мен белгілер
Кіріспе..................................................................
...........................................................8
1 ... ... ... туралы ... ... ... ... ... ... ... ... Терісі бағалы ... ... ... ... ... ... ... ... ... терісін күту
гигиенасы.................................................18
1.7 Терісі бағалы аңдарды тасымалдағанда ... ... ... ... ... бағуды ұйымдастыру және азықтадыру
.......................23
2.2 Орын ... ... ... ... ... ... бағалы аңдар гигиенасы»
тақырыбына жазылған курстық жұмыс 32 беттен тұрады. ... ... ... ... зерттеу, техникалық қауіпсіздік,
қорытынды және пайдаланған әдебиеттер, ... ... ... курстық жұмыста келесі нормативтік құжаттарды ... ... 2.104 -2006 КҚБЖ ... ... 2.301 -68 КҚБЖ ... 2.601 -2006 КҚБЖ (ЕСКД).Пайдалану құжаттары.
МЖМБС 2.304-81 КҚБЖ (ЕСКД).Сызбалық шрифттер.
МЖМБС 2.701-84 КҚБЖ ... мен ... ... талаптар.
МЖМБС 2.321-84 КҚБЖ (ЕСКД).Әріптік белгілеу.
МЖМБС 2888-68 - ... ... 1770-74 - ... ... шыны ... Цилиндрлер,
мензуркалар, колбалар, пробиркалар
МЖМБС 5556-81- Гигроскопиялық медициналық мақта. Техникалық жағдайлар
МЖМБС 5962-67 - Этил ... ... ... 6709-72 - ... су. ... ... 9147-80 - Лабораториялық ыдыстар және ... ... ... ... 24861-91 - Бір ... ... ... 26678-85 - Тоңазытқыштар және ... ... ... 28085-89 - ... ... гигиена – мал күтімін жақсартып, ауруларын
болдырмауға, ... мол ... мен ... ... ... етуге бағытталған шаралар жүйесі.
Климат - ұзақ уақыт бойы байқалатын ауа райының жиынтығы.
Ауа райы - атмосфераның төменгі бөлігінің бір ... ... ... ... емхана - бұл цикл аяқталғанша қызмет ... ... ... ... ) - ... мал ... ... арналған.
Изолятор – барлық мал шаруашылықтарында орналасқан. Дизенфекциялық
өткел болуы тиіс.
Дезтөсеніш – мұны қораға ... ... аяқ ... дезенфекциялау
үшін төсеп қояды.
Санөткел - бұл ... ... ... ... ... мен ... - миллилитр
г – грам
мг – миллиграм
л – литр
% - пайыз
м –метр
сағ- сағат
ҚЗ- ... ...... ... ... ң көп ... шет ... әкеліп, осы
біздің елімізге жерсіңдірілген. Кейбір түрлері қолайсыз климатқа
бейімделе алмады,сол үшін ... тек жеке ... ... ... ғана ... ... Терісі бағалы аңдарды
асыраудың негізгі міндеттері олардың қалың да көркем бағалы терісін
өндіру үшін ... ... ... өндірісте пайдаланып, қымбат киім
ретінде дайындалып шығарады. Ал елтірісінің өзі де жеуге жарамды болады
келеді.
Терісі бағалы ... ... ... бар: Ондатр, саз
кәмшаттары, күзен, құндыз, бұлғын, түлкі.
Жоғары сапалы тері алу және дені сау ... ... үшін ... ... және ... ... ... ортамен
байланысын білу керек. Осы аталған жағдайларды ескерген кезде ғана мал
шаруашылығының бұл ... ... ... ... ... ... үш
тәсілі бар: торлы, жартылай еркін және ... тек ... ... азықтармен азықтандыру – аурулардың алдын
алу кепілі. Ашыған азықтармен азықтандыруға жол берілмеуі керек. Ал тез
ашитын азықтарды мырыш ... ... ... ... жануарлардың
улануына соқтырады, себебі қышқыл ортада цинк тез еріп малды уландырады.
Жаз кезінде азық науалары өте таза ... ... Саз ... ... ... ... суық кезде азықтандыру үшін
азықтарды науаларға, ал жылы ... ... ... ... [1,2,3,4].
Түлкі, поляр түлкісі, күзен және бұлғын ет қоректі, ал құндыз шөп
қоректі аң. Саз камшатын азықтандыру ... ... ... ... ... ... ... жемістілерді, сүтті,
жұмыртқаны, жемді және тағы басқаларды жаратады. Бұлғындарға арналған
рационда кедр жаңғағы, жас ... ... ... ... болу
керек.
Малды шаруашылық жағдайында әртүрлі себептермен тасымалдауға тура
келеді.
Көп шаруашылықтар өзінің жағдайын ... ... ... ... аңдарды, асыл тұқымды шаруашылықтан немесе арнайы мамандырылған
ұжымшардан жоғарғы өнімді асыл тұқымды малды ... ... ... ... ... көрмелерге және көрсету орындарына
шығарады. Сондай- ақ шет ... асыл ... ... сатып алады және
экспорт- импорт жұмыстары жүргізіледі. Осы жұмыстарды ... ... мал ... ... шараларды шаруашылықтарға ұсынды.
1 Негізгі бөлім
1.1 Терісі бағалы аңдар туралы жалпы түсінік
Қазақстанда терісі бағалы аңдарды ... ... ... ... пайдаланылатын қымбат терісі үшін және елтірісі үшін
оларды бағады. Негізінен олардың ... ... шет ... әкеп
жерсіңдірген, ал кейбір түрлері біздің климатқа бейімделе алмаған.
Терісі бағалы ... ... ... бар
1.Ондатр ( Ondatra zibethicus ) – кеміргіштер отрядына жататын
бағалы аңдар. Дене ... 35-см дей, ... ... 25-см ... 1,5 кг дай. ... суда да тіршілік етеді. Мойны қысқа арты
аяқтарында жүзу жарғақтары бар. Құйрығы ұзын, жүзген ... ... ... Түгі ... да тығыз, қоңыр кейде қара түсті. Ұйығу
кезінде аталықтарының шап безінен ... заты ... ... ... ... ... 1935 жылы ... Сырдария мен Іле
өзендерінің бойында ( 570-дей дарасы ) ... ... ... ... ... 350 мыңдай ондатр кездеседі. Бұлар өзен жағасы
биік болса, бұраңдата ің қазады, аласа, батпақты келсе ... ... ... су ... ... ... 2-3 рет
көбейіп, 25-30-ға дейін ұрпақ бере алады. ... ... ... ... ... Олар ... және ... ауруын
таратушы. Терісі үшін көп ауланады. [1,2].
2.Саз кәмшаттары- ... ( ... coypus )- өзі ... ... кемірушілер. Негізгі мекені Оңтүстік Американың
тропиктік және субтропиктік аймағы. Оңтүстік Батыс Европа ... ... ... мен батпақты жерлерде тіршілік
етеді. Дене тұрқы 60, құйрығының ұзындығы 45 см, салмағы 8 кг дай. Артқы
аяқтарының саусақтарында жүзу ... ... ... ... қоңыр түсті. Тіршілігінің көбі қыста қатпайтын су ... ... ... және ... ... ... түсте не түнде
аулайды.Су өсімдіктерінің бұтақтарымен және тамыр молюскаларымен
қоректенеді. Өсімдік ... ұя ... ... ің де ... ... ... жағынан жетіледі. Жыл бойы көбейеді. Буаздық мерзімі 127-
133 күн, ... 4-6 ... ... ... ... ... 8-10
жылдай тіршілік етеді. Саз камшаттарының терісі бағалы, еті де ... ... 2,5-4 кг ет ... болады). Саз кәмшаттарын 20 ғасырдың
30-50 жылдары Қазақстанға Сыдария, Іле және Үлбі өзендерінің ... ... ... ... ... жағдайында тіршілік етуге
бейімделе алмады. Қазір тек әуесқойлық қана жолмен қолда ғана өсіріледі.
[1.4]
3.Күзен- (Мustela) ... ... бір ... ... далалар мен шөлейт аймақтарда әсіресе жусанды және астық
тұқымдас ... ... ... ... ... негізгі 7 түрі
белгілі:сарғыш күзен, европалық қара күзен, сасық күзен, ақ қалақ,
ақкіс, су ... бар. ... ... ... ... ... пайдаланады. Өздері ің қазбайды. Тұрқы 13-53 ... 0,1-2,2 кг ... ... ... Жүні үлпілдеп, жұмсақ, түсі
алуан түрлі. Қорегін іңірде ... ... ... ... ... ... ... дан) балалайды. Күзеңдердің ішінде ең ірісі- дала күзені.
Оның тұрқы 29-52 см. ... ... ... төнгенде аналық безіне
жағымсыз иіс шығарады, ... ... ... ... деп ... ... ... кәсіптік маңызы бар аң. Сондай-ақ олар
зиянкес кемірушілерді жеп те ... ... ... ... –жыртқыштар отрядына жатады. ... ... ... аң. Қазақстанның орманды дала аймақтарын
кәдімгі құндыз және Орта Азиядан құндызды ... ... ... 65-70, ... 41-44 см, ... 5-8 кг, ... ... мен
құйрығының түсі қара қоңыр. Бауыры ақшыл, төсі сарғыш қоңыр келеді.
Саусақтарының арасы жүзу ... ... ... ... ... Іле ... құятын Шілік, Үсік сияқты таулы
өзендерінің сағаларын және Көксу, Қар, Тентек өзендерінің жағалауларында
мекендейді.Көбіне ... мен ... ... Сондай-ақ
сұстарды,сүтқоректілерді, қоян, су тышқандарымен мен ұсақ кеміргіштерді
ұстап жейді. Құндыздар көбіне өзеннің тік ... ің ... ... ... аузы су ... ... Іңінің аузы су астында болады.
Жылына бір рет түлейді. Аналығы 2-4 құнай ... Көп ... саны күрт ... ... Осы ... тек ... құндызды ғана
аулауға рұқсат етілген. Орта Азия мен Қазақстанда өте сирек кездесетін
болғандықтан оларды Қазақстанның ... ... ... аң ... ... ... өсіріледі. Жылына 100-150 құндыз елтірісі
дайындалады.(2004)
5.Бұлғын- (Mandes ... ... ... жататын жыртқыш
аң. Дене тұрқы 40-55 см, құйрығы 20 см дейін,салмағы 0,4-1,6 кг.
Қазақстанда ... ... ... ... ... Құлақ
қалқаны жалпақ, дөңгеленген ұшы үш бұрышты. Денесіндегі жүндері қалың
қою жібектей,, бұлынңғыр ... қара ... ... кішкене ақшыл
бар. Жыныстық жағынан 3 айда жетіледі. Бұлар 2 рет (наурыз-маусым ... ... ... ... ... ... ... 2-6 соқыр күшіктен туады.Күшіктердің
салмағы 30кг дай. Дене ... 11-12 см. 30-36 ... ... көздері
ашылып, тістері шыға ... ал 3,5 айда ... ... ... өте бағалы аң. Терісінен сырт және бас киім
тігіледі.
6.Түлкі- (Vulpes vulpes) – жыртқыштар отрядының ит ... аң. ... ... аймақтарында кездеседі. Түсі жирен,
сұрғылт сары. Құлағының сырты қара не қара қоңыр, құйрығы ұзын (ұзындығы
60 см дей), ... ... ... ... Реңі жыл ... ... ... Жан мен бүйірі көбінесе сарғыш жирен, бауыры мен
құйрығының ұшы ақшыл тартады. Тұрқы 70-77 ... ... ... ... ... ... сырт және бас киім ... Камчатка құндызы (кәмшаты), теңіз құндызы ... Enhydra lutris) – ... ... ... ... ... ... Тынық мұхитта (Аляскадан Калифорнияға дейін), Алеут, Командор
аралдарында және Камчаткада таралған. ... көп ... ... ... 1,5 ... ... 40 ... дейін. Алдыңғы аяқтары
қысқа, артқы аяқтары ескек тәрізді, жүзуге бейімделген. Басы жұмыр, ұзын
мұрттары танауы мен ... ... ... ... ... және ... 35 ... жуық. Каланның терісін жібектей қарақоңыр немесе қара
түсті қалың түк ... ... ... ... жағалауына жақын
жерлерде кездеседі. Құрлықта баяу қозғалады, суда ... ... ... ... 45 ... ... болады). Суда шалқасынан жатып дем алады және
ұстаған жемін (теңіз кірпісі, моллюскі, ... ... ... жатып
жейді, қорегін күндіз аулайды. Калан 9 ай ... 1, ... 2 ... ... терісі бағалы аң болғандықтан, өте көп ауланған, соның
нәтижесінде 19 ... ... ... саны күрт ... ... Қазір өте
сирек кездесетін аң болғандықтан қорғауға алынып, Ресейдің “Қызыл
кітабына” енгізілген ... ... ... ... 100-150 см, ... 30-36 ... ... қысқа, тұяқтары бунақталмаған, аяқтарының табаны мен
саусақ сүйектері тұтас, жарғақты ескекке айналған. Суға ... және ... ... ... Жүні ... ... ... кейде қара. Тынық мұхит жағалауы мен ... ... ... ... ... ... етеді. Ұрғашы
құндыздар 8-9 ай тұқымын ... 2 ... бір ... береді.
Теңіз кірпісі, былқылдақ денелілер және балықтармен қоректенеді.
Бакылаудағы ... ... ... ... ... ... бағалы аңдарды бағып-ұстау ерекшеліктерімен қатар оларды
азықтандыру мен ... ... ... ... білу
керек.
Жоғары сапалы тері алу және дені сау ... ... үшін ... ... және олардың организімінің ... ... білу ... Осы ... жағдайларды ескерген кезде ғана мал
шаруашылығының бұл бағытын жақсы өркендетуге ... ... ... ... бар: ... ... ... және еркін. [2.5]
Аңдарды өсіруде көп жағдайларда ... әдіс ... ... ... Бұл ... негізгі жануарлар және олардың төлдері торларда
күтіп бағылады. Бұндай күтіп бағу кезінде жоғары сапалы өнім және ... ... ... болады.
Аңдарды еркін күтіп бағу кезінде олар табиғи жағдайда болады, бірақ
белгіленген аймақтан шыға алмайды. ... ... ... қоршалып, оның төменгі жағы 30-40 см төмендіктекөмілуі керек.
Қоршаудың биіктігі түлкі, құндыз және ... ... ... ал ... үшін 1,5 м. ... мен ... торлы
қоршауларының үстіңгі ішкі жағынан қалқан жасалады.
Аңдарды, әсіресе табиғи азықтар жетіспеген жағдайда олар ... үшін ... ... ... ... ... алдау арқылы
жыл сайын арнайы кезеңде жүргізіліп барлық аң саны уақытылы саналып
отырады.
Бірақ бұндай ... ... ... мал ... ... ... болмайды, соның салдарынан аңдардың сапасы жоғары
болмайды.
Жартылай еркін күтіп-бағу жүйесі- бұл аралас әдіс, яғни ... ... ... ... бағу ... тұрады.Аңдардың негізгі басын
(ересек) торларда ұстайды, ал төлдерін ... ... ... табиғи
жағдайда ұстайды.
Терісі бағалы аңдард бағу шаруашылықтарын құрған кезде климаттық
жағдайларды және керекті азық ... бар ... ... ... ... бағу үшін ... ... әрі жылы келетін ... ... ... ... ... ... ... немесе бетондайды.
Сарайдың ені 4м, ұзындығы 60м кем болмауы керек.Түлкі мен ... ... ... бөлек торларды бір қатарда 50 қояды.
Тор қатарлары арасындағы қашықтық 4 м, ал ... ... ... ... 1,8 м кем ... керек. Торларды көбінесе 1
қабаттан орналастырады (екі қабаттан сирек салады).
Бұлғындар, күзендер, түлкілер үшін сарайлардың (шедтердің) ... ... және азық ... жол ... тор ... ... кем болмау керек. Сарайлардың бүйірінен торлы есіктер жасайды.
Жануарларды сарайларда ұстау қолайлы ... ... ... жаңбырдан,
желден және қардан қоргайды), азық беруді, суғаруды, көң ... ... ... ... ... рационы өздері тапқан табиғи азықтардан тұрғандықтан
олар азықты аз қажетсінеді. Сонымен қатар ... ... ... қаржы жұмсалмайды.
Аналарды жабық қораларда ұстау ірі фермаларда жыл бойы тері
өндіруге мүмкіндік ... Осы ... ... ... ... және ... климаттық жағдайларға, жануар түріне, жасына,
жынысына және шаруашылық мақсатына байланысты болып каркасты ... ... ... ... ... ... ... Оларды көбінесе
ағаш каркасты металды тордан жасайды.
Кесте ... ... ... ... бағу ... |Жас ... |Торайларды ... ... ... |топтары ... ... | ... ... ... торларда |Сарайларда |Ауа температурасы |
|бұлғындар, |топтар | | |35 ͦ̊С және одан да ... ... | | ... және ... ... | | ... тұрақтануы |
|түлкілері | | | |4сағ |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... ... ... тұрған |Сарайларда |Ауа температурасы |
|поляр ... ... | |35 ͦ̊С және одан да ... | | | ... және |
| | | | ... ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... кәмшаттары|Негізгі |Жеке торларда |Сарайларда |Температура минус |
| ... | ... |20 ͦ̊С және одан |
| | | ... |да ... |
| | | ... | |
| | ... ... ... ... |
| | |бір ... |алаңдарда |20 ͦ̊С және одан |
| | ... | |да ... |
| |Жас төл ... ... |Сарайларда немесе |
| | ... 20 ͦ̊С ... ... |
| | | ... | |
| | | ... да ... |
| | ... |Жабық алаңдарда |
| | |,бір ... 20 ͦ̊С | |
| | |не екі ... ... | |
| | ... ... да ... ... ... мен ... ... жеке тор екі ... үйшік және серуен алаңы. Аңдарды желден және ... ... ... ... ... ... қоса жақсы қымталып
жабылу керек, ал серуендеу алаңы торлы болады. Торды негізінен бағанаға
жерден 0,7-0,8 м биіктікте орнатады.
Үйшіктің ... ... ... азық ... ... ... өтетін есік орнатылып, сөре, науа қойылады.
Ұрғашы түлкілер мен поляр түлкілерін ұстайтын тор тік ... ... ... ... ... см,ені-100 см,
биіктігі-65 см). Күшіктеу және ... ... ... торға
жабыстырып ұяшығы бар үйшік орнатады (70*60*60см). Үйшіктің қабырғасы
бітеу жабылған, тек қана аң ... жер ... ... оның ... бір
жақ қабырғасы ұяны бақылау үшін алынбалы-салынбалы болуы ... ... ... ... аң ... ... ... өзгерту үшін де,
күшіктерін бақылау үшін де қолданылады; түбі екі қабатты ағаштан және
тордан тұрады. Ағаш түбі ... ... ... болуы мүмкін.
Жеке тордағы күзендер мен бұлғындар торлы серуендеу
алаңынапараллелипипед ... және ... ... үйшікте
(150*100*80 см)тұрады. Аңдар серуенге шығу үшін үйшік қабырғасынан
кішкене орын қалдырады. Үйшік ... екі ... ... ... ... ... ал ... торлы ашылатын етіп
жасайды. Үйшіктің түбі де екі қабаттан ... ... ... ... ... ... ... жылжымалы болады. Торда осылармен қатар
науа және есік ... ... ... бағу шаруашылықтарын құрған кезде климаттық
жағдайларды және керекті азық базасының бар ... ... ... ... бағу үшін ... ... әрі жылы келетін ... ... ... ... ... ... асфальттайды немесе бетондайды.
Сарайдың ені 4м, ұзындығы 60м кем болмауы ... мен ... ... ... ... ... бір ... 50 қояды. Тор
қатарлары арасындағы қашықтық 4 м, ал серуен алаңындағы ... ... 1,8 м кем ... керек. Торларды көбінесе 1 қабаттан
орналастырады (екі қабаттан ... ... ... ... ... бір ... ... торлар
үйшіктен,серуендеу алаңынан және бассейннен (немесе бассейнсіз) тұрады.
Үйшік (0,64 м) ... ... ... және күшіктерге
арналган. Үйшікті серуендеу алаңынан ... ... ... аң ... ... ... ... бағалы аңдарды азықтандыру гигиенасы
Аңдарды тек сапасы жоғары азықтармен азықтандыру – ... алу ... ... ... ... жол ... керек.
Ал тез ашитын азықтарды мырыш жалатқан ... ... ... ... ... ... қышқыл ортада цинк тез ... ... Жаз ... азық ... өте таза ... керек.
Саз камшаттарын, бұлғындарды, түлкілерді, поляр түлкілерін суық
кезде азықтандыру үшін азықтарды ... ал жылы ... ... ... ... ... түлкісі, күзен және бұлғын ет қоректі, ал құндыз шөп
қоректі аң. Саз камшатын азықтандыру қояндарды азықтандыруға ... ... ... ... ... ... сүтті,
жұмыртқаны, жемді және тағы басқаларды жаратады. Бұлғындарға арналған
рационда кедр ... жас ... ... ... ... ... қоректі терісі бағалы аңдардың рационы ... ... ... ... көптеген қосындысынан тұрады. Ол аңдарды ... ... ... сүт ... ... концентраттарын қолданады.
Түлкі, поляр түлкісі және ... ... 50 ... ... ... пісірілген картопты енгізуге бодады. Жарманы ботқа түрінде, ұнды
азыққа араластырады немесе одан нан пісіріп, оны кептірген күйде ... ... 50 ... ... немесе ірімшікпен араластыруға
болады. Азықты быламық ... ... ... ... ... ... ... дән беру аса пайдалы. ... ... және ... ... ... (аз ... ... сүйек немесе сүйек
ұны) беру олардың өсуіне және өнімділігіне мол ықпалын тигізеді. Арнайы
азықтандыру ... ... ... ... ... ... ... ботқа түрінде аңға береді.
Аңдарға көкеністерді шикі ұсақталған түрде немесе басқа азықтармен
араласқан паста ... ... ... ... ... ... шикі
күйінде, ал шошқа қаның пісіріп береді.
Уақытысынан ерте ет және ет өнімдерін дайындауға ... ... ... ... ... улану және ауыр түрде өтетін ас қорыту
жолдары ауруларын тудырады. Уақталған азықты өте мұқият араластырып ... сол ... ... ... ... ет және ... әсіресе жылы кезеңдерде 1-1,5 сағат
сақтауға рұқсат ... ... ... ... ... Барлық тұздатылған азықтарды қолданар алдында суға салып
тұзын азайтады. Бұл талаптар негізінен ... ... ... ... сезімталдығынан туындаған.
Инфекциялық және инвазиялық ... ... ... ... ... ... азықпен (етпен) азықтандыруынан
туындайды.
Органолептикалық тексеруден ірі қара, жылқы және бұлғындардың
еттері шикі ... ... ... Аңсарды ауески ауруы вирусынан
сақтау үшін шошқа етін температуралық өңдеуден өткізеді. Қой етін ... ... ... ... тудырмас үшін пісірілген түрде,
түлкі және поляр түлкілеріне аталған ауруларға сезімтал болмағандықтан
шикі күйінде ... ... және қоян етін ... бен ... ... ... ... ғана береді. Лажсыздан сойылған ... ... және ... еттерін рационға тек ... ... ... соң ... микробтардың көлемі мен аңдардың ... бір- ... ... Бұл ... тек қана белгілі бір ... ... ғана ... ... ... ... ... бактериялармен
ластануы азықта кейбір ... ... ... ... төмендігінен және дайын азықтық ботқалардың
бұзылуынан болады.
Ересек аңдарды және асыл ... емес жас ... ... ... рет ... ал асыл ... жас және буаз ұрғашы аңдарды
күніне екі рет азықтандырып және ... ... ... ету ... ... ... ... азыққа қажеисіңуі
өзгереді. Сондықтан олар үшін әр ... ... ... және ... ... ... ретін анықтайды. Буаз және бауырында
күшіктері бар аңдардың рационына сапалы шикі бауыр және қан (20-40 ... ... ... ... ұзақ ... көмір суы жетіспейтін азықпен
азықтандырғанда жас аңның өсіп өнуі тежелденіп, терісінің сапасы бірден
төмендеп кетеді. ... ... ... ... ... ... ... табан ауруы дамиды. Аңдар майда еритін (А, Д, ... суда ... ... В1, В2, РВ, ... ... ... ... болады. Анемияның алдын алу үшін аңдардың рационында ... ... ... ... бұлғынды және құндыздарды арнайы автоматты
немесе қарапайым ... ... ... Қыста аңдарға ереже бойынша
серуенде және тордың сыртында болғанда қар немесе мұз береді.
1.5 Терісі бағалы аңдарды өсіру гигиенасы
Жыртқыш ... ... ... ... ... ... ... жануарларға қарағанда неғұрлым айқын: көбею мезгілі
шектелген, күйі белгілі бір уақытта ... зат ... ... ... (жаз ... зат ... неғұрлым интенсивті, күзде
төмендеп, қыста айтарлықтай төмендеп, көктемде қайтадан артады).
Саз кәмшатында мұндай ... ... цикл жоқ. Олар жыл ... ... ұзаққа созылады. Алғашқы көбею кезеңі күзендерде 9
айында, ... ... және ... 9-11 айында, Құндызда 3-4
айында басталады. Биологиялық циклге байланысты шағылысу және ... бір ... бір ... маусымында жүреді. (2 кесте)
Шағылысуға дайындаудың ... ... ... ... ұрғашылар сүттену кезеңінен кейін азып кетеді.
Сондықтан оларға құндылығы жоғары азық ... ... ... ... ... ... ... дайындайтын рационға
ауыстырады. Күйлеу аңдардың шағылысуға дайын екенін көрсетеді. [1.9]
Ұрғашылардың буаздық кезеңі де толық, ... ... ... Осы ... оындамау түсікке және дұрыс тумауға әкеліп
соқтырады. Буаздық және ... ... ... рацонындағы балықты
азайту керек, себебі олар ауруға шалдықтырады (қан азаю, авитаминоз, В1
және т.б.)
Түлкі, поляр ... саз ... ... ... ... жеке бағады. Үйшік пен ұяларын күшіктеуге 10-15 күн қалғанда
дайындайды.
Кесте 2
Терісі бағалы аңдардың биологиялық циклі
| ... | |Жас ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
|Жануар түрі | ... ... |
| | | ... тәулік |
| | | | | |
| ... ... | | ... ... ... ... | | |
| ... |аяғы, мамыр |37-80 |35-45 |
| ... | | | |
| ... | | | ... |Қаңтардың |Наурыз, көкек, | | |
| ... жар- ... |50-55 |45-50 |
| ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| | | | | ... ... ... ... | | ... ... ... ... |50-5 |40-45 |
| ... | | | |
| ... | | | ... |Маусымның, ... ... | | |
| ... ... көкек |270-300 |45-50 |
| ... жар- | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... басы | | | |
| ... ... |127-137 |40-60 ... |қараша | | | ... | | | | |
| ... ... |127-137 |40-60 |
| ... | | | ... мен ... бұл ... 20 ... дейін аяқтайды.
Ұя мен үйшіктерді ластан тазартып, лампамен күйдіреді, ... ... ... 1-2 ... ... жуып, кептіреді. Содан кейін
үйшікке ұяны енгізіп жылылайды. Буаз ... ... ... 3 ... төсенішін уақытылы ауыстырады. Күшіктеуі қиын андарға арнайы
жайлар қарастырылуы керек.
Жыртқыш бағалы аңдардың күшіктері әлсіз ... ... ... ... есту жолы ... тіссіз, тері жабыны өте қысқа және
сирек болады. Саз камшаттарының күщшіктері жақсы дамып туылады. ... мол, жүзе ... ал 1-2 ... ... ... жей ... ... астына асыру үшін жаңадан ... ... ... күзендерде 7-8 күшік, түлкілерде 7, поляр ... және саз ... 5-14 ... ... ... күшіктерді жылы
бөлмеге орналыстырады, ол жерде электр лампасы бар арнайы қораптарда
жылытады. ... ... ... ... төсеп, температураны 30-
35 ͦ̊С жеткізеді.
Күшіктер әлсіздігінің себептері әртүрлі ... ... ... буаз ... ... ... А және С витаминдерінің жетіспеуі
болып табылады. Бұл жағдайда түлкілердің ... с ... ... ... ... ісіінуі және қызаруымен
сипатталады. Кейде жақсы дамыған, ... ... ... ... ... соң ... Бұл ... аңдарда (әсіресе түлкілер мен ... сүт ... жүні ... және күшіктер үрпіні таба
алмағанда болады. Кейде жаңадан туылған күшіктер өзінің ... еме ... ... өлуініңалдын алу үшін әлсіз күшіктерге ... ... ... ... ал одан ... жылы ... ... арқылы
береді.
Туған күшіктеудің алғашқы 3-4 ... ... ... ... ... ... 20-25 тәуліктегі күшіктерді майдалаған
еттен, сүтпен және т.б. азықтармен қоректендіре бастайды.
Түлкі мен поляр түлкісі күшіктерін ... ... ... ... ... 5-7 ... жастағы түлкі күшіктерін қосымша ешкі
сүтімен азықтандырады, ал саз камшаты және поляр түлкісіне ... ͦ̊С ... сиыр ... береді. Сүті аз және төлі көп енелерінен
туылған күшіктердің жартысын басқа ұрғашыларға отырғызады.
Түлкі мен ... ... ... 3-4 ... ал ... саз
кәмшат күшіктерін 30-40күндік жасынан ... ... ... бастайды. Қосымша азықтандырудың алғашқы 10-15 күнінде
үйшіктерді күйдіргіш натрмен (щелок) немесе ... ... жуып ... Түлкі және поляр түлкісі күшіктерін енесінен 45-50күндік, ал саз
камшаты күшіктерін 45-60 күндік ... ... ... ... ... торлап ұстаса, ал кейін бір- бірден ... Саз ... 3 ... ... су қоймаларына жібереді.
Түлкілердің күшіктерін 2,5 айлығынан бастап ... ... ... ... ... отыруы керек. [3.2]
Жылдың ыстық мезгілінде бұлғын күшіктерінде құрсақ аумағында және
артқы аяқтың ішкі беткейлігінде ... ... және ... ... ауру ... болуы мүмкін.Үйшіктердің ішінде желдетуді жақсарту
арқылы бұлғың күшіктерінің мұндай жарақатқа шалдығуы күрт төмендейді. Ол
үшін үйшіктердің ағаштан жасалған шатырларын мамыр ... ... ... ашық ... қажет. Жазды күні түн жылығанда үйшіктердің ішінен ағаш
едендерді алып тастап теек торлы едендерді қалдырады.
1.6 Терісі ... ... ... күту ... ... ... азықтандыру және қолайлы жағдай туғызумен
қатар, олар әрқашанда күтуді қажет етеді. Осы күтудің ... ... ... ... ... тірікеніш қабылдайды. Мұндай
тітіркендіргіштер организмнің ... ... зат ... организмнің функционалдық қызметінің өсуі мен қалыптасуын
артыруға, сондай-ақ денсаулығы мен өнімділігінің өз ... ... ... ... терісі оның рецепторлық аппараты, бұлшықет,
жүйке-жүйесін шынықтыру нәтижесінде түгел организмге және ... тура және ... ... тигізеді. Мұндай жағдай гомеостазды
сақтап қана қоймай әрбір органдардың және ... ... ... ... ... ... организмнің де жағдайын
жаксартады және өнімділік қабілетін көтереді.
Тері организмінде бірнеше қызмет атқарады. Ең ...... ... ... әсеріне кедергі есебінде қызмет етеді.
Терісі бағалы аңдарды организмін сақтау және қалыптастыру қызметі
терідегі көптеген рецепторлар ... ... ... т.б.). ... нейрорецепторлық аппараттың перифериялық жүйесінің
соңы (ұшы) арқылы, организм әр мезгіл ... ... ... ... ... орталық жүйке-жүйесінің ... ... ... ... ... ішкі ... де ... жоғалтпайды. Теріде кейбір бөліктері вегетативтік ... ... ... ... ішкі ... ... ... (Захарьина-Хеда зонасы).
Тері рефлекторлық байланыс арқылы ... жылу ... жіне зат ... ... ... ... күн энергиясын
өзіне қабылдау және оның ... ... мал ... ... Ақ ... ... көрі қара түсті сиыр күн энергиясын өзіне
екі есе көп қабылдайды. ... ... ... ... ... ... ... және сапасына сыртқы ... және ауа ... ... ... алу ... ... ыдырату (бөлшектеу) және
синтездеу, күкірттісутегінің ... ... ... ... ... ... Тері арқылы су бөлініп шығады. Су
теріден осмос заңы бойынша шығады. Теріден ... шығу ... ... ... ... ... Ауа ... және оның ылғалдылығы төмен болған сайын теріден ... ... ... ... Тері ... 13 ... ... жылу жоғалады
екен.
Зат алмасу процестері арқылы терінің сыртына олейн, жоғары май
қышқылы, сүт қышқылы және тағы ... да ... ... шығады,
сөйтіп теріге лайықты рН құрайды.
Қолайлы температурада мал терісінің шамалы қышқылдау болып келеді
(рН 6,2-6,9). Тері өте ... ... ол ... және ... өсіп-өнуіне жол бермейді.
Сондай-ақ терінің организмде иммуноглобулиндердің түзуіне тікелей
қатысы бары ... Ал ... ... олар вакцина
егілгеннен кейінгі иммунитеттің артуына көп әсер тигізеді. Тері тазалау.
Аң терісін тазалау оны ... ... ... ... ... ... үшін ... Ол жүйке-жүйесінің терідегі қан тамырлардың
механикалық қозғалысқа келтіріп, ... ... ... ... ... ... ... орында (2,5-3 л/с), ірі қара (0,5 л/с) ... қой, ... ... ретімен келеді. Теріге әртүрлі эпидермистік өлген
клеткалары, шаң-тозаң, ылғал, сапрофиттік және патогендік ... ... ... және т.б. ... ... тері ... ең ... міндеті – тері бетін және оның жүнін
патогенді ... ... ... жиналып қалған ластан,
қалдықтан тазалау болып табылады. [2.7]
Мал дәрігерлік-санитариялық ереже бойынша күнделікті тазалап тұру
қажет. Ол үшін ... ... ... ... ... қорада қолайлы микроклиматты сақтау үшін ... ... ... ... ... Мысалы: атты далада байлайтын орында сиырды ... ... ... ... ... ... ... жөн.
Теріні қолмен тазалағанда қысқа, қатты, түкті немесе синтетикалық
материалдарда жасалған щеткалар, ұшы ... ... ... Малды
сол жағынан бастап, алдымен басын, мойнын, алдыңғы аяғы мен кеудесін
содан ... ... ... ... ... алдында желінді жуып күту ... ... ... – ауру ... ... микробтардың сау малға таралуын,
екіншіден – сауылған сүтте микроорганизмдердің санын азайтады.
Малды пневматикалық тазалау ... ... ... ... Мал ... тазалауға тез арада үйренеді. Тек малды
бір мезгілде тазалау жұмысын өзгерпеуге тырысу керек.
Малды жуу және ... ... ... ласты тазалау немесе
ыстық күнде салқындату ретінде – ... су ... ... және
тоғытады. Дені сау малдарды суға ... ... ... ... ... мен ... ... қоздырушы ретінде ал ... ... ... ... ... су ... ... су жылы болуы тиіс (16-180С), ал малды тоғытқан кезде ... 16-180С ... ... тиіс. Малды тоғытқаннан кейін суық
тимес үшін, кептіру, сипалап суын сарқыту ... ал ... ... ... ... қораға кіргізеді, оның астына жұмсақ төсеніш төсейді.
1.7 Терісі бағалы ... ... ... ... шаруашылық жағдайында әртүрлі себептермен тасымалдауға тура
келеді.
Көп шаруашылықтар өзінің жағдайын жақсарту ретінде басқа ... ... асыл ... шаруашылықтан немесе арнайы мамандырылған
ұжымшардан жоғарғы ... асыл ... ... ... ... немесе
ауылшаруашылық малдарын әртүрлі көрмелерге және ... ... ... ақ шет елдерден асыл тұқымды малды сатып ... ... ... ... ... Осы ... жүргізу ретінде
тиянақты мал дәрігерлік- санитариялық шараларды шаруашылықтарға ұсынды.
Малды тез арада бір жерден екінші ... ... ... ... арасында жергілікті жер жағдайының кенеттен тез ... мал ... ... ... тигізетіні белгілі. Соңын
салдарынан малдың орталық жүйке жүйесінің қызметі бұзыла бастайды, ... ... соң, оны ... ... және ... салмағы төмендейді,
организмнің физиологиялық қорғаныс қызметі және ауруға қарсы төзімділігі
нашарлайды. Сол себептен мал арасында әртүрлі мал ... ... ... жаңа ... ... ... ... кезеңі ұзаққа созылады.
Малды тасымалдағандағы ең жауапты мәселе – оны ... ... ... шығынсыз және тез апару болып табылады, ал ... ... ... ... отыру, оның салмағын және
өнімділігін төмендетпеу, малдың терісіне, аяғына зақым келтірмеу жатады.
Барлық ... ... ... ипподромға,басқа шаруашылыққа) ай
бұрын клиникалық тексеруден өтеізеді:оларға клиникалық зерттеу жүргізеді
және санитариялық жұмыстар ұйымдастырылады.
Малды алып баратын адамға мемлекеттік мал ... ... ... ... және т.б ... құжаттар (тауарлы-
көліктік қағаз, жол жорналы) беріледі. Бұл құжатта мал қайдан апарылды,
олардың саны, індет ауруынан аман ... ... ... ... ... оның жасына,
жынысына,салмағына, қондылығына қарай топ- топқа бөліп орналастырады.
Егер ... ... ... ... ... басқа көлік болсын жол
ұзақтығы 2-3, тіптен 7-10 ... ... ... күту және ... ... ережелерін дұрыс сақтау қажет.
Барлық дайындық жұмыстары бітіп, көліктің дұрыс ... және ... бар ... ... болған соң, осы көлікте малды тиеуге
болады деп мал ... ... ... ... ... аңдарды тасымалдау:
Теміржол транспортты. Жануарлады темір жолмен тасу ... ... мал ... үшін ... ... ... ... жол вагоны міндетті түрде есік торымен, мал азығына
арналған орын, малды байлайтын ... шам және ... ... ... ... күту үшін арнайы (әр вагонға 1-3
адам) жолсерік ... ... ... және ... ... ... ... ветеринариялық жүйе өкілінің
қатысуымен жүргізіледі.
Жабайы және терісі бағалы аңды арнайы торда тиейді. ... ... төрт ... ... ... ... құндыз- 150, түлкі- 100 бас,
қоян-500- ге дейін артады.Малға жолда тәулігіне 2 рет су және ... ... ... ... ... ... ... сақтау
керек. Жол серігі тәулігіне бір рет вагонды тазалайды,малдың қиын жақын
станцияда арнайы орынға ... ... ... ... есік пен
люкті ашып- жауып реттейді.
Су көлігі. Су ... ... ... ... ... ... ... топтау, оларға ветеринариялық- санитариялық жұмыс жүргізу,
малдәрігерлік құжаттарды толтыру малды ... жол ... ... ... тиейтін орын қатты, тегіс су өткізбейтін болуы тиіс.
Осы орын (палуба) қоршалады, онда бокстар, бөлек ... оның ... ... ... ... ... жіберіп отырған мекеме жолда осы малды ... ... ... ... 10-15 ... бұлғындар мен
күзендер және құндыз бекітіледі. [1.7]
Автомобиль көлігі. Бұл көлікпен малды, ... ... ... ... км қашыққа тасымалдауға болады. Ол үшін арнайы мал ... ... ... жүк ... ... ... болады.
Әрбір машинада жолсерігі болуы тиіс, жолда 10-12 сағаттан кейін 3-
4 сағат аралығында малдың ... ... беру ... Ал ... жолды ауылдық әкімшілікпен бірігіп отырып мал ... жол ... Әуе ... малды, құсты, аңды және хайуандарды
ұшақпен немесе тік ұшақпен мемлекеттік мал ... ... ... ... Сонымен қоса ұшақпен дүниенің түпкір-
түпіріне цирк, спорт , асыл ... ... ... ... аңдарды да
тасымалдайды. Әуе көлігімен малды тасымалдағанда оның бір ... бойы ... ... ... ... ... отыруға болады.
Ал енді әуе көлігіне қанша мал арту қажеттілігін – ... ... ... ... анықтайды.
Жабайы аңды, құсты, бауырмен жорғалаушыларды арнайы темірден
жасалған мықты торда, жас ... ... ... ... бағалы аңды
көлікте орнатылған арнайы торда тасиды. Малды және құсты ... соң, ұшақ ... ... ... ... ... Өзіндік зерттеу
2.1 Терісі бағалы аңдарды бағуды ұйымдастыру және ... ... ... ... терісі бағалы аңдарды бағуды
ұйымдастыруды қарастырдым.
Аталық түлкі мен бұлғындарда арналған жеке тор екі ... ... және ... ... ... ... және жауын- шашыннан қорғау
мақсатында үйшігі жан-жағынан төбесімен қоса ... ... ... ал ... алаңы торлы болады. Торды негізінен бағанаға жерден
0,7-0,8 м биіктікте орнаттым.
Ұрғашы түлкілер мен поляр түлкілерін ... тор тік ... ... ... құрайды (ұзындығы-290 см,ені-100 см,
биіктігі-65 см). ... және ... ... ... торға
жабыстырып ұяшығы бар үйшік орнатады (70*60*60см).
Үйшіктің қабырғасы бітеу жабылған, тек қана аң кіретін жер ... оның ... бір жақ ... ұяны ... үшін ... болуы қажет. Бұл қабырға немесе төбесі аң ... ... ... үшін де, ... ... үшін де қолданылады; түбі
екі қабатты ағаштан және тордан тұрады. Ағаш түбі алынатын ... ... ... ... ... мен ... торлы серуендеу
алаңынапараллелипипед түріндегі және ... ... ... ... Аңдар серуенге шығу үшін үйшік қабырғасынан
кішкене орын қалдырады. Үйшік төбесі екі қабатты: біріншісі ... ... ... ал екінщісі торлы ашылатын етіп
жасайды.
Үйшіктің түбі де екі қабаттан тұрады: тұрақты торлы және ... ... ... жылжымалы болады. Торда осылармен қатар науа
және есік орнатады.
Терісі бағалы аңдард бағу шаруашылықтарын құрған кезде ... және ... азық ... бар ... ... қажет. Мысалы,
құндызды бағу үшін климаты жұмсақ, әрі жылы ... ... ... ... ... ... цемент)
жасайды.Еденді асфальттайды немесе бетондайды.
Сарайдың ені 4м, ұзындығы 60м кем болмауы керек.Түлкі мен поляр
түлкілері еркектеріне ... ... ... бір ... 50 ... ... арасындағы қашықтық 4 м, ал ... ... ... қашықтық 1,8 м кем болмау керек. Торларды көбінесе 1 ... (екі ... ... ... ... негізгі бір табынында арналган, торлар
үйшіктен,серуендеу алаңынан және бассейннен (немесе ... ... (0,64 м) ... ... ... және күшіктерге
арналган. Үйшікті серуендеу алаңынан бөлетін бөлігінде кішкене аң кіріп-
шығатын ... ... тек ... ... азықтармен азықтандыру – аурулардың
алдын алу кепілі. Ашыған азықтармен ... жол ... ... тез ашитын азықтарды мырыш жалатқан ыдыста сақтауға болмайды,
жануарлардың улануына соқтырады, себебі ... ... цинк тез ... ... Жаз ... азық ... өте таза болуы керек. Саз
камшаттарын, бұлғындарды, түлкілерді, поляр түлкілерін суық ... үшін ... ... ал жылы ... торлардың торлы
төбелеріне салады.
Түлкі, поляр түлкісі, күзен және бұлғын ет қоректі, ал құндыз ... аң. Саз ... ... қояндарды азықтандыруға ұқсайды.
Олар бұршақ тұқымдастарды, ... ... ... сүтті,
жұмыртқаны, жемді және тағы басқаларды жаратады. Бұлғындарға арналған
рационда кедр жаңғағы, жас ... ... ... ... ... ... терісі бағалы аңдардың рационы жануар тектес және
өсімдік азықтын ... ... ... Ол ... ... етті, балықты, сүт өнімдерін, витамин концентраттарын қолданады.
Түлкі, поляр түлкісі және ... ... 50 ... ... жарманың
орнына пісірілген картопты енгізуге бодады. Жарманы ботқа түрінде, ұнды
азыққа араластырады ... одан нан ... оны ... ... береді.
Ет азықтарының 50 пайызын балықпен немесе ірімшікпен араластыруға
болады. Азықты быламық түрінде береді. Аңдарға ... ... ... ... дән беру аса ... Ересек аңдарға және олардың
күшіктеріне минералды азықтар (аз тұзы, ұнтақталған сүйек ... ... беру ... ... және ... мол ықпалын тигізеді. Арнайы
азықтандыру бөлімдерінде аталған ... ... ... ... ... ... ... аңға береді.
2.2 Орын анықтау тәсілі
Екінші өзіндік жұмысты ... ... мен ... ... ... көп ... тиімді әдіс болып ... ... Бұл ... негізгі жануарлар және олардың төлдері торларда
күтіп бағылады. Бұндай күтіп бағу кезінде жоғары ... өнім және ... ... ... ... бағу үшін ... ... әрі жылы келетін аудандар
керек.Сондықтан ... ... ... материалдардан(асбестті цемент)
жасайды.Еденді асфальттайды немесе бетондайды.
Сарайдың ені 4м, ұзындығы 60м кем ... ... мен ... ... ... ... ... бір қатарда 50 қояды. Тор
қатарлары арасындағы қашықтық 4 м, ал ... ... ... ... 1,8 м кем ... ... Торларды көбінесе 1 қабаттан
орналастырады (екі қабаттан сирек салады).
Тері өндіру цехтарында торларды қолданады, торлардың ... ... ... ... ... ... ... жынысына және
шаруашылық мақсатына байланысты болып каркасты және ... ... ... ... ... ... ... көбінесе ағаш каркасты
металды тордан ... 50 ... орын ... ... Ол үшін ... ... П- мал ... саны;
К- есептеу коэффицииенті
N- 5м×50= 250 м
1,5 м
| ... ... 50 бас ... орын ... үшін 250 м² ... ... ... Техникалық қауіпсіздік
Малшылар еңбек қорғау ... ... үшін ... ... ... орнындағы кезеңді нұсқауларды беруі тиіс.
Алғашқы нұсқаулармен барлық жұмыстарға жаңадан ... ... Оның ... жұмысқа келген адамдар еңбек қорғау
ережелері және де ... ішкі ... ... ... ... топ ... жүргізеді. Бұл
нұсқау жұмыстың ... ... ... ... ... табылады. Малдармен тікелей жұмыс істейтін яғни ... ... ... жеке бастың гигиенасымен таныстырады.
Мал шаруашылықтарындағы жұмысшылар арнайы және ... ... ... ... киім – бұл ... ... және де биологиялық ... ... ... ... өлекселермен, қилармен жанасу нәтижесінде
жұмысшыларға кейбір ... ... жұғу ... ... қатерлі ауруларға топалаң, ... ... ... ... және тағы басқа аурулар жатады.
Ауру малды қабылдағаннан ... ... ...... ... қайнатылады. Егер малдар изоляторға жіберілетін ... ... ... – ноқта тағы басқа қолданылған құрал –
саймандар дезинфекцияланады. ... ... ... ... ... ... ... диагноз бойынша қайшылықтар болмаса, малдар
сабынмен ... ... ... ... ... ... қолын жуып,
алшалғышты, қолғапты, піскек және де тағы ... ... ... ... тиіс, мүмкіншілік болмаған жағдайда
дезинфекцияланылып отырылуы ... ... ... ... кезінде қауыпсіздік
ережелерін ... ... және ... жеке ... ... үшін ... ... және малдардың ауруларына
және өлулеріне жол бермеуге бағытталған аса ... ... ... ... ... ең кемі 18 ... ... ... химиялық дәрілермен жұмыс істеу ережелері
жөнінде ... ... ... және де патогенез
микроорганизмдерді ... ... ... қызметкерлерге ғана
рұқсат беріледі.
Жас өспірімдер, жүкті және баласын емізіп ... ... ... ауырып жүрген ... ... ... ... ... ... ... химикаттармен жұмыс
жасау барысында тамақ, су ішуге, ... ... ... ... ... орнында рұқсат жоқ. Тамақты жұмыс ... ... ... ... ғана ... ... бірақ міндетті
түрде арнайы киімді ... беті – ... ... ... жуу
керек.
Қосымша А
Құндыздар
Қосымша В
Саз камшаттары
Қосымша С
Ондатр
Қорытынды
Курстық жұмысты қорыта келгенде терісі бағалы аңдарды өсіру өте
күрделі болып ... ... ... ң көп ... шет ... ... осы
біздің елімізге жерсіңдірілген. Кейбір түрлері қолайсыз ... ... үшін ... тек жеке ... ... қоражайларда ғана кездестірге болады. Терісі бағалы аңдарды
асыраудың негізгі міндеттері ... ... да ... ... ... үшін ... ... терісін өндірісте пайдаланып, қымбат киім
ретінде дайындалып шығарады. Ал елтірісінің өзі де жеуге жарамды болады
келеді.
Терісі бағалы ... ... ... бар: ... ... ... ... бұлғын, түлкі.
Жоғары сапалы тері алу және дені сау ... ... үшін ... циклын және олардың организімінің қоршаған ортамен
байланысын білу ... Осы ... ... ескерген кезде ғана мал
шаруашылығының бұл бағытын жақсы өркендетуге болады. ... ... ... бар: ... ... ... және еркін.
Аңдарды тек сапасы жоғары азықтармен ...... алу ... ... азықтармен азықтандыруға жол берілмеуі керек.
Ал тез ашитын азықтарды ... ... ... ... ... ... соқтырады, себебі қышқыл ортада цинк тез еріп
малды уландырады. Жаз кезінде азық науалары өте таза ... ... ... ... түлкілерді, поляр түлкілерін суық кезде
азықтандыру үшін азықтарды науаларға, ал жылы кезеңдерде торлардың торлы
төбелеріне салады.
Түлкі, ... ... ... және ... ет қоректі, ал құндыз шөп
қоректі аң. Саз камшатын азықтандыру қояндарды азықтандыруға ұқсайды.
Олар ... ... ... ... ... ... ... және тағы басқаларды жаратады. Бұлғындарға арналған
рационда кедр жаңғағы, жас піскен ... ... ... ... ... өзінің жағдайын жақсарту ретінде басқа терісі
бағалы ... асыл ... ... ... ... ... жоғарғы өнімді асыл тұқымды малды сатып алады ... ... ... ... және көрсету орындарына
шығарады. Сондай- ақ шет елдерден асыл тұқымды малды сатып алады және
экспорт- импорт ... ... Осы ... ... ... мал дәрігерлік- санитариялық шараларды шаруашылықтарға ұсынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1.“Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы”, 4 – том 1521 б
2. ... ... ... ... / ... редакциясын
басқарған профессор Е. Арын – Павлодар: 2007 - ISBN 9965-08-286-3 1028
б.
3. Мырзабеков Ж.Б., Сағындыков К.Л., Асылбеков Б.Л: ж.б. ... ... ... ... – Алматы,
1991. 65 б
4.Мырзабеков Ж.Б., Ибрагимов Ж.Б. Жануарлар гигиенасы. Оқулық ... ... 2005. 19 ... ... И.Ф., Демчук М.В. Практикум по зоогигиене. ...... 1984. 157 ... ... Ж.Б., Сағындықов К.Л., Ибрагимов П.ш., Тоқаева М.М.,
«Зоогигиена» пәнінен зертханалық практикалық сабақтарды ... ... ... ... 2006. 89 б
7 ... Г.К., ... В.И. Зоогигиенические ... ... ... Справочник. – М.: Агропромиздат, 1986. 217
б
6. Гершук В.И., Туякова Р.К. Ветеринарная гигиена. ... ... ТОО ... ... ... 2005. 74 ... Кузнецов А.Ф., Баланин В.И. Справочник по ... ... ... 1984. 33 ... ... А.Ф., ... М.Ф.и др. ... сельскохозяйственных
животных. – М.: Агропромихдат, 1991. 47 б
10. Кузнецов А.Ф., Найденский М.С. и др. Гигиена ... ... 2001. 86 б

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақтың ұлттық киімдері7 бет
Аңшылық өнімдерін өңдеу8 бет
Бағалы терілі аңдар физиологиясы және тауартану. Тері бағалауда пайдаланылатын жаңа әдістер6 бет
Биологиялық негіздегі сирек кездесетін аңдардың түрін қалпына келтіру4 бет
Қазақстанның терісі қымбат және кәсіптік аңшылықтың аңдары. Тиімді пайдалану және қорғау20 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
«биотехнологиялық объект ретінде өсімдік жасушаларын өсіру »7 бет
Ірі кара малын сою және терісін сыпыру, былғары және тондық-мех шикізатын дайындау5 бет
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет
Ірі қара өсіру5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь