Несиенің қатынастарының пайда болуы және дамуы

Мазмұны

Кіріспе

1 Несиенің қатынастарының пайда болуы және дамуы
1.1 Несиенің қызметтері және оның экономикадағы маңызы
1.2 Несиенің формалары мен түрлері
1.3 Несиелік қабілетті бағалаудағы шетел тәжірибесі

2 Қазақстанның несие жүйесінің қызметін бағалау
2.1 Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің несие жүйесін басқару
2.2 Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің несиелеуді ұйымдастырудың 2009.2011 жылдардағы көрсеткіштері
2.3 Туран Алем банк қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатындағы банктің несиелік саясаты

3 Қазақстан Республикасындағы банктік несиенің өзекті мәселелері және оларды жетілдіру жолдары
3.1 Банктегі несиелік тәуекелді төмендету мәселелері
3.2 Несиелік тәуекелді төмендету мәселелерін шешу жолдары

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер

Қосымшалар
Кіріспе

Нарық – күрделі, әрі жан-жақты қызмет атқаратын қоғамдық қатынастар жиынтығы. Ол бір жағынан тауар және көрсетілген қызмет арығын қамтыса, екінші жағынан қор жинау нарығын қамтиды. Соңғысы, өз кезегінде, қаржы нарығы мен қозғалмайтын мүлік нарығынан тұрады. Осы аталған нарықтардың өзара байланысы ұлттық экономикалық механизмді құрайды.
Қазақстанның орталықтанған жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өтуі қоғамдық өндірістің сипатын өзгертуде. Олар:
-меншік қатынастары;
-шаруашылық субъектілерінің құрылымы мен оның қызмет көрсету механизмі;
-олардың өзара қаржылық байланыстарының формалары,
-қоғамның барлық топтарының шаруашылық нәтижесінде мүдделігінің дәрежесі.
Сонымен қатар, еліміздегі мол табиғат ресурстары қоғам мен экономиканың дамуының мемлекеттік стратегиялық мақсаттарын қорландыру және қор жинау механизмдерін жоғалтып, бүгінгі күнгі ауадай қажет болып отырған қаржы тапшылығын жауып отыр.
Нарықта қаржылардың бір саладан екінші салаға ауысуын, яғни қаржы қажет етіп отырған салаға қаржысы артық салалардан қаржыны бір-біріне ауыстыру механизмі несиеге негізделген. Басқаша айтқанда, нарыққа қатысушылардың басым көпшілігі шартқа қол қойып, өздеріне несие алу ретінде экономикалық қызметтерін іске асырады. Кәсіпкерлердің өзара жасаған дәл осы міндеттемелері экономикалық механизмнің тұрақтылығы болып табылады. Ал осы несиелік қатынастар және несиенің формалары ұлттық несие жүйесін қалыптастырады.
Несие ақшалай капиталдың ссудалық капиталға өтуін қамтамасыз ете отырып, несие берушілер мен қарз алушылар арасындағы несиелік қатынасты бейнелейді. Несиенің көмегімен заңды және жеке тұлғалардың уақытша бос қаражаттары мен табыстары экономикалық жүйенің төңірегінде жинақтала отырып, уақытша және ақылы негізде пайдалануға білдіретін ссудалық капиталға айналады.
Нарықтық экономикада несие-банк жүйесі маңызды рөл атқарады. Ол арқылы кәсіпорындардың, ұйымдардың және халықтың ақшалай есеп айырысулар мен төлемдері жүргізіледі, ол уақытша бос ақшалай қаражаттарды, халықтың жинақтары мен табыстарын жұмылдырады және оны экономикада белсенді түрде жұмыс жасайтын капиталға айналдырады, сондай-ақ көптеген несиелік сақтандыру, делдалдық, инвестициялық және тағы басқа операцияларды орындайды.
Несие түрі – бұл несиелік қатынастар құрылымының, олардың негізгі қызметтерінің, яғни әр алуан сыртқы және ішкі өзгерістер барысында толық сақталатын көрінісін білдіреді.
Қолданылған әдебиеттер

1. Көшенова Б. «Ақша, Несие, Банктер, Валюта қатынастары», Алматы 2000 ж.
2. Жоламанова М.Т «Ақша, Несие, Банк», Алматы 2011 ж.
3. Сейтқасымов Ғ.С «Банк ісі», Алматы 2009 ж.
4. Мақыш С.Б, Ілиясов А.А «Банк ісі» Алматы:Қазақ университеті, 2006 ж.
5. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының заңы. 30.03.1995
6. «Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» Қазақстан Республикасының заңы. 30.03.1995
7. Көшенова Б. «Бағалы қағаздар нарығы» Алматы, Экономика 1999 ж.
8. Балабанов В.С «Рынок ценных бумаг» Финансы и статистика, 1994 ж.
9. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Алматы: ИздатМаркет, 2004ж.
10. Банковское дело Под ред. О.И. Лаврушина. Москва "Финансы и статистика " 1998.
11. Н. Назарбаев Қазақстан – 2030: Ел Президенттінің Қазақстан халқына Жолдауы, Алматы – 1998 ж..
12. Сейтқасымов Ғ.С. «Ақша, Несие, Банктер», Алматы 2001 ж.
13. Шеденов Ө.Қ. «Жалпы экономикалық теория», Алматы 2002 ж.
14. Кушербаев Б.П. «Банктер және несие алушылар қарым – қатынастарын реттеу», Қарағанды, 2002 ж.
15. Банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар қызметі туралы// Банки Казахстана – 2006, №3
16. Банки Казахстана. №12, 1. – 2003 Банки Казахстана №1 «Отекущей ситуации на финансовом рынке» 2009ж.
17. Банки Казахстан №8,2011ж. « Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарының жай-күйі туралы»
18. Банки Казахстана №9, 2011 ж. «Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарының жай-күйі туралы»
19. Банки Казахстана №1, 2004 ж
20. Банки Казахстана №7, 2009 ж
21. Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша, Несие, Банктер», Алматы – 2006
22. Егемен Қазақстан. Астана: 16.05.2008,8 бет.
23. Егемен Қазақстан. Астана: 4.03.2009,3 бет
24. Егемен Қазақстан. Астана: 29.11.2010 ж.
25. Егемен Қазақстан. Астана: 19. 11. 2011 ж.
        
        |    |Мазмұны                                                        |    |
| | | |
| ... | |
| | | |
|1 ... ... ... ... және дамуы | ... ... ... және оның ... ... | ... ... формалары мен түрлері | ... ... ... ... ... ... | |
| | | |
|2 ... ... ... ... бағалау | ... ... ... ... ... ... жүйесін басқару | |
|2.2 |Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің несиелеуді | |
| ... ... ... ... | ... ... Алем банк қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету | |
| ... ... ... саясаты | |
| | | |
|3 ... ... ... несиенің өзекті мәселелері | |
| |және оларды жетілдіру жолдары | ... ... ... ... ... ... | |
|3.2 |Несиелік ... ... ... шешу ... | |
| | | |
| ... | |
| | | |
| ... ... | |
| | | |
| ... | ...... әрі ... ... ... ... қатынастар
жиынтығы. Ол бір жағынан тауар және ... ... ... ... ... қор жинау нарығын қамтиды. Соңғысы, өз кезегінде, қаржы
нарығы мен қозғалмайтын мүлік нарығынан ... Осы ... ... байланысы ұлттық экономикалық механизмді құрайды.
Қазақстанның орталықтанған жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға
өтуі қоғамдық өндірістің сипатын өзгертуде. Олар:
-меншік қатынастары;
-шаруашылық ... ... мен оның ... ... ... қаржылық байланыстарының формалары,
-қоғамның барлық топтарының шаруашылық нәтижесінде мүдделігінің
дәрежесі.
Сонымен қатар, еліміздегі мол ... ... ... ... ... ... стратегиялық мақсаттарын қорландыру және
қор жинау механизмдерін жоғалтып, бүгінгі ... ... ... ... отырған
қаржы тапшылығын жауып отыр.
Нарықта қаржылардың бір саладан екінші салаға ... яғни ... етіп ... ... ... ... ... қаржыны бір-біріне
ауыстыру механизмі несиеге негізделген. Басқаша айтқанда, нарыққа
қатысушылардың ... ... ... қол қойып, өздеріне несие алу ретінде
экономикалық қызметтерін іске асырады. Кәсіпкерлердің өзара жасаған дәл осы
міндеттемелері экономикалық механизмнің ... ... ... Ал ... ... және ... формалары ұлттық ... ... ... ... ... капиталға өтуін қамтамасыз ете
отырып, несие берушілер мен қарз ... ... ... ... Несиенің көмегімен заңды және жеке ... ... ... мен ... экономикалық жүйенің төңірегінде жинақтала
отырып, уақытша және ақылы негізде ... ... ... ... ... несие-банк жүйесі маңызды рөл атқарады. Ол арқылы
кәсіпорындардың, ... және ... ... есеп ... ... ... ол уақытша бос ақшалай қаражаттарды, халықтың
жинақтары мен табыстарын жұмылдырады және оны экономикада ... ... ... ... ... сондай-ақ көптеген несиелік
сақтандыру, делдалдық, ... және тағы ... ... түрі – бұл ... ... ... олардың негізгі
қызметтерінің, яғни әр алуан сыртқы және ішкі өзгерістер барысында толық
сақталатын көрінісін ... екі ... бар: ... және ... ... ... түрінде
берілетін несиені – коммерциялық, ал ақша түріндегі несиені – банктік несие
деп аталады.
Сондықтан мен курстық ... ... ... ... және
оның формалары» деп алдым.
Курстық жұмыстың өзектілігі, несие – ... ... ... ... ... ... элементін білдіреді. Несие өз
кезегінде шаруашылық қызмет салаларында қаржының ... ... ... ... ... ... ... экономикалық қызмет етуге
ынталандыру, мемлекеттің экономиканы несие арқылы ... ... ... ... ... ... ... категория ретінде мәнін ашу және оның
нарықтық экономикада қызмет етуін таладау;
2) Несиенің экономикалық қатынастардың ... ... ... ... ... әр ... ... және оның түрлерін, осыған
баәланысты жіктелу ерекшелігін талдау;
4) Елімізде бүгінде маңызды болып ... ... ... ... ... ... ... әлемдік үлгілері және оның
Қазақстандағы қолданысы туралы тоқталып өту.
1 ... ... ... ... және дамуы
1.2 Несиенің қызметтері және оның экономикадағы маңызы
Ақшадан ... ... ... ... ...... данышпандық
табысы. Себебі несиені пайдаланудың нәтижесінде шаруашылық қажетін және
жеке қажеттілікті өтеу уақыты қысқарды. Қарыз ... ... ... ... өз ... ... ал жеке ... өз ісін ұлғайтуға, не
болмаса қажетті ... ... емес ... ... ... ... қатынастары алғашқы қауымдық құрылыстың мүліктік жіктеліп
ыдырауы нәтижесінде бір ... бай ... және ... ... ... ... артық қалған өнімнен оны кейін қайтарып беруге ... өз ... ... ... ... болды. Бұл кейінірек өсімқорлық
(ростовщический) несие деп аталды.
Өсімқорлық несиеге тән ... ...... ... жинаушылар, шіркеу иелері мен діни ордалар, ал қарыздар – ұсақ өнім
өндірушілер, құл иенленушілер мен ... ... мен ... ... ... ... ... ғана алса, ал билеуші топтар
қанаушылық, жауызыдқ іс-әрекеттерге жұмсады. Бұл несие үшін өсім ... өте ... ұсақ өнім ... мен ... өз
шаруашылығын жабуға мәжбір еттіү Мысалы, феодализм тұсындағы Германия әр
түрлі қалаларында өсімқорлық несие үшін ... ... ... ... 43 ... ... ... ал кейбір жағдайларда 100-200%-ке
жеткізугерұқста етілді. Дегенмен, өсімқорлық несие капиталистік өндіріс
әдісінің пайда болуына алғы ... ... яғни ескі ... ... жаңа ... ... ... негіз дайындады. Сөйтіп несиенің
нышандары алғашқы ... ... ... ... ... ... өндіріс тұсында дамуының жоғары сатысына жетті.
Ал капиталистік несие капиталитік өндіріс әдісінен туындап, қарыз
капиталының ... ... ... ... ... ... елеулі ерекшеліктері бар:
Біріншіден, қарыздар бойынша. Өсімқорлық несие алушылар – ұсақ өнім
өндірушілер, құл ... мен ... ... несиені,
негізінен, өнеркәсіп және сауда капиталистері алады.
Екіншіден, қарызға ... ... ... ... ... Өсімқорлық
несие бойынша қарызға берген ақша несие берушіге ғана капитал ретінде өсім
ақы түсіреді, капиталистік несиені, керісінше несие ... де, ... ... ... ... құн алу үшін жұмсайды.
Үшіншіден, экономикалық маңызы бойынша. Өсімқорлық несие өндірістің
құлдырауына тіресе, капиталистік ... бір ... ... ... ... жағынан капиталистік нарық шаруашылығы қайшылықтарының шиеленісуіне
жағдай жасады.
Төртіншіден, өсім ақаның шығу ... ... ... ... өсім ... көзі – ... ... тапқан қосымша құны,
өсімқорлық несие үшін өсім ақының көзі – құлдардың, шаруалардың және ұсақ
өнім ... ... ... өсім ... ... ... ... несие үшін өсім
ақыны өтеуге барлық қосымша өнім, тіпті қажетті өнімнің де бір ... ... ... үшін өсім ақы ... ... пайданың тек бір
бөлігі кетеді.
Несие – ұдайы өндірістің ... ... ... ... – несие
қатынастарының пайда болатын табиғи негізі. Себебі тауардың пайда ... екі ... ... ... өнім тауар болуы үшін ... ... және құны ... ... ... өнім бір ... ... ауысуы қажет, ол ауысуы тек айырбас кезінде, яғни нарықта
болады. Сонда тауар айырбасы несиенің пайда болатын ... ... ... ... ... өнімін өзі қолданатын өндірістен емес, өнімдерді бір-
біріне алмастыратын айырбас ортасынан іздеу керек. Себебі тауарлар ... ... ... ...... ... туындайтын көрінісі.
Айырбас процесінде уақытша бөлініп шыққан құнда кейін өзінің алғашқы
иесіне өсім ақымен қайтарып беру келісімі бойынша несие ... мен ... ... ... ... пайда болады. Бұл қайта бөлу – несиенің
алғашқы қызметі. Несиенің қайта бөлу ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Несиенің қайта бөлу қызметінің бірсыпыра айырықша белгілері бар:
1.несиенің қатысуымен қоғамның тек бір жылда ... ... ... құра-жабдықтары мен тұтыну заттарының құны, яғни
ұлттық жалпы өнім ғана ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар мен тұтыну заттарының ұүны қайта
бөлінеді;
2.несиенің қатысуымен тек ұлттық жалпы өнім ғана емес, ... ... ... ... ... ... байлығы қайта бөлінуі мүмкін;
3.несиенің қайта бөлу қызметінің елеулі белгісі – уақытша қолдануға
уақытша бөлініп шыққан құнды ... ... ... ... ... ... беру ... басқа да несие мекемелерінің қатысуымен жүзеге асырылады.
Несиенің келесі атқаратын қызметі – нақты ақшаны несие операцияларымен
алмастыру.
Нақты ақшаны ... ... ... үшін ... ... ала
жасалған жағдайлар болуы шарт:
1.дамыған банк жүйесі мен төлем айналымын ұйымдастыруда оның маңызының
жоғары болуы;
2.экономикада ... ... ... ... бар ... ... ... орталық банктердіңнесие ақшаларын эмиссиялауы.
Несиенің қызметтерін айта келіп кейбір экономистер оның бақылау
қызметін де атап ... ... ... тұжырым бойынша, бақылау банк
мекемесінде қызмет жасайтын мамандардың саналы да мақсатты ... ... ... ... сол ... ... және ... болып
табылады.
Несиенің экономиканы дамытудағы маңызы деп несиені ... ... ... пен ... үшін қол ... нәтижелерді айтады.
Несиені қолдану әдістеріне: оны ... беру ... ... бір ... ... пайдалану (несиенің мерзімділігі),
пайдаланғаны үшін ақы төлеу (несиенің ақылығы жатады) ... ... ... ... ... ... ... зор.
Несиенің маңызы, сонымен бірге оны қолдану аясы ... ... ... үнемі өзгеріп ... ... ... ... ... ... ... экономикаға өтуге
байланысты біздің елімізде коммерциялық және ипотекалық ... ... ... ... ... қатынастары мен несиенің көлемі
де өзгерді.
Акционерлік компаниялардың пайда болып, олардың акциялар шығаруы,
бюджеттің әр түрлі ... ... ... арқылы қаржысын кеңейту бағалы
қағазадр мен жүргізілетін несие операцияларын дамытты. Сондай-ақ несие беру
тәсілдерінің жоғары сатыға ... ... ... ... Бұрын
банктік несие орталықтан қатаң басқарылып, қарыз алушыларға белгілі ... және ... бір ... ... сома ... ... нарықтық
экономика жағдайында жылжымайтын мүлікті кепілдікке салып күрделі қаражат
алуға мүмкіндік бар.
1.2 Несиенің формалары мен ... ... ... ... несиенің формалары мен түрлері
сипаттайды. Несиенің мазмұны мен түрі ... ... ... ... ... несиенің мазмұны мен оның қолданылатын
түрін өзгертеді. Несиенің негізгі екі формасы: коммерциялық несие ... ... ... Бұл екі ... ... ... ... құрамы,
қарыз объектісі, динамикасы, процент мөлшері және қызмет ету аясы бойынша
ажыратылады.
Коммерциялық несие – ол ... ... ... тауар өндірушіге
сатқан тауары үшін ақша тәуелді кейінге қалдырып, оны қарызға беруі. Әдетте
коммерциялық несиеде аударым ... ... ... ... ... жинақтау кезінде капиталистік ұдайы өндірістің ... ... ... болып, капиталистік несие жүйесінің негізін қалады.
Мысалы, кейбір объективті себептерге байланысты (тауар өндіру уақыты оны
сатып, ақша ... ... сай ... ... өндіріс жыл мезгілдеріне
байланысты ұйымдастырылып, онда өндірілген тауарларды сату да ... ... ... бір ... ... шығарғанда, екінші өндіруші-сатып алушыда қолма-қол ақша болмаған
жағдайда оған бірінші капиталист тауарын несиеге сатады. Коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... сөйтіп
тауарлардың сатылуын және барлық капиталдың ... ... Ол ... ... ... мен сатушылардың да ақша қажетін
өтейді.
Дегенмен ... ... ... ... шектеулер бар. Олар:
-бұл несиенің көлемі сатылуға тиіс тауарлар қорының көлемімен
шектеледі;
-бұл несиенің ... ел ... ... ... ... ... ... капиталдың кері қозғалысы бұзылып, коммерциялық
несиенің көлемі қысқарады;
-бұл несие тек бір ... ... ... оны тек ... ... ... ... оларды пайдаланатын салаларға береді,
керісінше болуы мүмкін емес. Мысалы, ... ... өз ... ... ... ауыл ... ... болады, ал ауыл шаруашылығы
комбайн зауытына коммерциялық несие ретінде өз өнімін бере алмайды.
Қорыта айтқанда, коммерциялық несиенің ... ... ... – ол ... түрінде берілетін несие.
Банктік несие – ол банкте шоғырланған қаражат қорынан клиенттерге
қайтарым ... ... ақша ... ... ... ... ен банктік несиенің бір-бірінен бінеше айырмашылықтары бар. (Қосымша
А)
Несиенің негізгі екі формасының – коммерциялық әне ... ... ... ... ... ... бірнеше түрге бөлінеді:
тұтыну, лизинг, ауыл шаруашылық, шаруашылықаралық, ... ... және ... несиесі – ол төлемін кейінге қалдырып, тұтыну тауарларын
несиеге ... ... ...... ал ... ... – әр ... өніріс
орындары, фирмалар, банктер, мекемелер болуы ... ... ... несие формасында және банктік несие ... ... бұл ... банк пен ... ... делдал да болуы мүмкін.
Лизинг несиесі – ол ... ... ... ... Лизинг деп
маманданған қаржы компаниясының делдалдық етуімен ... ... ... ... және негізгі капиталдың басқа да
элементтерін орташа немесе ұзақ мерзімге ұзақ мерзімге ... ... ... ... ... өндірушіге немесе сатушыға лизингкомпаниясы оның құнын
төлеп, мүлікті меншіктеу құқығына ие ... ... ... ... ... ... ... кез келегн экономикалық дербес объектіні
алуға болады. Экспортты және импортты қаржыландыру тұтқасы болып ... ... ... қатысушы субъектілер әр түрлі елдерде болуы
мүмкін.
Ауыл шаруашылық ... – ол ауыл ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін берілетін қарыз капиталы.
Ауыл ... ... ... капиталдың қалыптасуына және
дамуына қозғалмайтын мүліктің кепілдігімен банк ұзақ ... ... ... береді. Ауыл шаруашылығындағы өндірістік айнымалы капиталға және
уақытша қажеттілікке қысқа мерзімді несие қызмет етеді. Ол әдетте сол ... ... ... кейін өтеледі.
Шаруашылықаралық несие – бұрынғы КСРО-да кең қолданылған несие түрі.
Ол – жоғары ... ... ... ... жолмен бағынатын
кәсіпорындар мен мекемелерге қаржы көмегі ретінде берілетін несие. Банктік
несиемен салыстырғанл ол ... ... және оны ... ... көп ... ... ... несие мемлекеттің қаулысымен
кездесіп қалған қаржы қиындығын жою мақсатына, не болмаса өндіріс жоспарын
өзгерткенде ғана ... ... – ол ... ...... өндірістік және
тұрғын ғимараттарды, үйлерді, пәтерлерді кепілдікке алып ұзақ ... ... ... ... – ол ... пен жергілікті үкімет органдарының
облигация сату ... жеке және ... ... несие алуы. Бұл несие
қатынастарының субъектілері: несие беруші – халық және ... ... ... ... және оның ... ... ... несие – қысқа
мерзімді және ұзақ мерзімді болып екіге бөлінеді. Қысқа мерзімді ... ... ... шығарылып, 1-3 айдан кейін өтелуі керек, ал
ұзақ мерзімді несие мемлекеттік облтгациялар түрінде ... ... ... соң ... Бұл ... заемдар, мемлекеттік шығындарды
өтеуге, бюджеттің тапшылығын жоюға, инфляция кезінде айналымдағы артық
ақшаны шығаруға ... ... ... ... бұл несие негізінен
шенеулік аппарат шығындарын ... ... ... және ... өндірістік
емес экономикалық және әлеуметтік қажеттерге жұмсалады.
Халықаралық несие деп мерзімді белгілеу, ... ... және ... ... ... және ... ... беруге байланысты
халықаралық экономикалық қатынастар аясындағы ... ... ... ... ... 14-15 ғғ. Әлемдік сауда-саттықта пайда болып,
одан әрі Еуропадан – Таяу және Орта ... ... ... ... ... кейін дамыды, беретін келе Америка мен Үндістанды ашқан
соң халықаралық несиені пайдалану өрісі одан әрі кеңейді.
Халықаралық несие қатынастарына ... ... және ... ... ретінде
банктер, кәсіпорындар, мемлекет, халықаралық және ... ... ... ... ... ... ... төмендегідей
жіктеледі:
-берілетін мерзіміне байланысты – мерзімнен тыс, орта ... ... ... байланысты – коммерциялық несие – тікелей сыртқы сауда мен
көрсетілген қызметке байланысты беріледі; қаржылық, яғни күрделі ... ... ... ... алу, ... қарызды өтеу; аралық –
аралас істелетін ... ... ... ... ... – ол тауарлы, имортшыға экспортшы сатылған
тауарды көлемді ... ... ... ... ...... ақша
түрінде беретін несиесі;
-несие валютасы бойынша – қарыздар-мемлекеттің валютасымен, несие
беруші-мемлекеттің ... ... ... валютасымен және
халықаралық ақша ... ... ... ... ...... етілген бланктік, яғни
қарыздардың міндеттемесімен несие;
-берілуі бойынша – қолма-қол, акцепті, депозиттік ... ... ... – ол ... байланысты әрбір несиені
сипаттау. Несиені түрлерге бөліп жіктеуде әлемдік біркелкі стандарт ... ... ... және ... ... ... несие ақшалы және тауарлы болып бөлініп, одан әрі несиенің жаңа
түрлері пайда болуы мүмкін
Несие түрлері ... ... ... ... қамтамасыз етілетін ұдайы өндірістің сатысына. Өнім
өндіретін ... ... ... ... ... және т.б.
қажетіне жұмсаса, халық тұтыну заттарын алуға пайдаланады. Жалпы алғанда
несие айырбас категориясы ретінде ... ... ... ... ... ... ... қолданылуына. Өнеркәсіп мекемесіне берілген
несие өнеркәсіпітік несие деп аталады. Сонымен қатар жоғарыда ... ауыл ... ... ... ... түрлері болады;
-несиенің қамтамасыз етілуіне байланысты. Тікелей қамтамасыз етілген
несиеге, мысалы, нақты ... ... ... ... ... ... ... етілген несие, мысалы, өз ақша қаражаты аз болған жағдайда тауар
қорларының жетіспей қалған бөлігін төлеуге алған ... үшін ... ... арқылы және ақысыз болып бөлінеді. Бұндай
болып бөлінуінің себебі несиенің ... ... ... яғни ... оны ... ... құн ретінде қолданып, қайтару уақыты келгенде
қарызға алған сомасын процент түріндегі өсімімен қайтару керек. Сондықтан
несие ақылы құн ... ... және ... ... ... ... ... бар. Қазіргі кезде ақысыз несие, мысалы, инсайдерлерге беріледі.
Достық несие де – ақысыз несие түрі.
Несиенің қамтамасыз етілуіне байланысты. ... ... ... ... ... тауарды сатып алуға берілген несие жатады. Жанамалай
қамтамасыз етілген несие, мысалы, өз ақша қаражаты аз болған ... ... ... ... бөлігін төлеуге алған несие;
-несие үшін төлем. Несие арқылы және ақысыз болып бөлінеді. Бұндай
болып ... ... ... капитал ретінде қолданылуынан, яғни несие
алушы оны өзінен-өзі өсетін құн ретінде қолданып, қайтару уақыты келгенде
қарызға алған сомасын ... ... ... қайтару керек. Сондықтан
несие ақылы құн категориясы.
Дегенмен, бұрынғы және қазіргі тарихта ... ... ... бар. ... ... ... несие, мысалы, инсайдерлерге беріледі.
Достық несие де – ақысыз несие түрі.
1.3 Несиелік қабілетті бағалаудағы шетел тәжірибесі
Дүние жүзілік банктің ... ... ... бойынша
банктердің зиян шегуінің басты ... ... ... ал 33%-ы
сыртқы факторлар үлесі келеді. (1-кесте)
Несие ... ... зиян ... ... ... сыртқы факторлар
қатарында бірінші орында компаниялардың банкроттығының тұруы ... ... кез ... қарыз алушысы мұндай фокторларды басынан кешуі мүмкін.
Банктроттықтың басты себептеріне басқарудағы ... ... ... ... ... ... жағдайларындағы өзгерістер
мен бәсекеге төзе алмауы, өз ... ... тыс ... ... ... ... ... компанияның жылдам кеңеюі,
акционерлік капиталдың жетіспеушілігі және заемдық қаражаттардың үлесінің
жоғарылығы жатады.
Кесте 1. ... ... ... зиян ... әкелетін
факторлар, пайыз
|Көрсеткіш ... ... ... ... ... |67 ... ... |33 ... ... |22 ... ... |12 ... | | | ... деген өтінішті |21 |Кредиторлық ... |11 ... ... ... | ... ... етуі | ... ... ... | | | ... ала ... |18 ... ... ... кеш көңіл бөлуі | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... |5 ... | ... ... | | | ... банктердің тәжірибесінде қарыз алушының несиелік қабілетін
жете бағалау несиелік тәуекелді төмендетудегі басты шара ... ... ... кандидатты бағалау жүйесінде ағылшынның клирингтік
банктерінде кеңінен пайдаланып келетін әдістердің ... PARSER ... ... жатқызуға болады.
PARSER:
P-Person – потенциялды қарыз алушы туралы ақпарат, оның беделі;
A-Amount – сұрайтын несие сомасының негіздемесі;
R-Repayment – ... ... ...... ету ...... ... – несиені беру тәуекелі үшін ... ...... алушының беделі;
A-Ability – қарыз алушының бизнесін бағалау;
M-Means – ссудаға деген қажеттілігін талдау;
P-Purpous – несиенің мақсаты;
A-Amount – несие сомасының ...... ... ...... тәуекелден сақтандыру әдісі.
Американдық банктер тәжірибесінде потенциалды қарыз алушыларды дұрыс
таңдай білуде «алты си ережесі қолданылады:
-character (қарыз алушының ... ... ... (ақшалай қаражаты);
-collateral (қамтамасыз етуі);
-conditions (жалпы экономикалық жағдайы);
-control (бақылау).
Қарыз алушының сипаты бұл оның беделін, ... ... ... ... және қалуын білдіреді.
Қарыз алушының қаржылық жағдайы оның несиені қайтару қабілетін
сипаттайды. Ол оның ... мен ... және ... ... ... ... ... талдау көмегімен анықталады.
Ақшалай қаражаты. Жалпы қарыз алушының алған несиені қайтаруының үш
көзі болады:
-нақты ақшалар тасқыны;
-активтерді сату;
-қаржыларды ... ... кез ... ... ... ... қалдық сомасын қамтамасыз ете алады. Бірақ та банктер несиені
қайтарудың ... көзі ... ... ... ... деп санайды.
Нақты ақщалардың жетіспеуі қарыз алушының ... ... ... ... ... ... ... ақшалар тасқыны мынадай түрде анықталады:
Нақты ақшалар=Таза пайда+Амортизация тасқыны+Кредиторлық қарыз ... ... ... қоры және дебиторлық қарыз
Бұл формуланың артықщылығы – оның ... ... ... ... ... ... және ... сол сияқты қарыз
алушының жұмыс жасайтын нарығының жағдайын анықтай алады.
Қамтамасыз ету. Сондай-ақ банк ... ... ... ... ... сапасына және қарыздың қайтарылмау жағдайында оның
өтімділік дәрежесіне мән ... ... ... ... өтінішті қарау барысында банк жалпы
шарт ретінде елдегі іскерлік жағдай және оның банк жұмысына, сол ... ... ... ... ... ... ... ағдай, бәсекелестерінің болуы, салық, баға және т.б.
қарастырады.
Бақылау. ... ... ... ... ... ... факторға
бақылау жатады.
Жоғарыда аталған коэффициенттерді талдап болғаннан кейін, компанияның
борыштық тұрақсыздыққа ... ... ... ... ... ... немесе Z – талдау формуласын пайдалануға ... ... екі және бес ... ... ... 2. ... ... мәні
|Альтман индексінің мәні ... ... ... ... |Өте ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... толық талдау арқылы,
қарыз алушының борыштық тұрақсыздыққа ұшырауын алдын ала ... ... бес ... ... пайдалану біршама тиімді:
Z = 3,3K1+1,0K2+0,6K3+1,4K4+1,2K5 (мұндағы мәндерді қосымша Б көре
аламыз
2 Қазақстанның несие жүйесінің қызметін бағалау
2.1 Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... елдің несие жүйесін бақылаушы әрі реттеуші ... ... ... отырып, ерекше орынға ие және экономикалық басқарудың
мемлекеттік органы болып табылады. Олардың басшылық ролі мемлекет ... ... ... банк елдің эмиссиялық, резервтік және кассалық орталығы,
сондай-ақ ол норма шығару, ... ... ие ... ... ... ... беруші» ролін атқарады, ақша-несиелік және валюталық
саясатты анықтайды, оның негізгі мақсаты пайда табу емес, ... ... ... және ... ... ... ... болып табылады.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, мемлекеттің Орталық банкіге ... ... ... ... банк ... ... жұмыс істеуін
қамтамасыз етеді. (Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... көре ... банк ... берегн эмиссиялық құқығы негізінде экономиканы
жалпы мемлекеттік тұрақтандыру саясаты, тауар-ақша тепе-теңдік саясатын
жүргізеді.
Орталық банк ... ... ... ... объектісіне
экономикадағы қолма-қол және қолма-қолсыз ақша ... ... ... ... ... ... ... даму сатысында ақша
несиелік сипат алады, яғни ақша ... ... және ... ... ... ... ... арқылы реттейді.
«Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» Заңы бойынша Қазақстан
Республикасының Орталық банкі және республикамыздағы банк жүйесінің жоғары
деңгейі ... ... жай ... ... көрсететін мемлекеттік банктен орталық
эмиссиялық банкке өзгертілді және банктердің банкі болады.
Тәжірибе жүзінде ... ... ... ... ... және ... шаруашылық айналымға түсуі Ұлттық мекемелер арқылы
коммерциялық банктердің кассаларын толтыру негізінде жүреді. Барлық банктер
қолма-қолсыз есеп айырысуларды Ұлттық банктің ... ... ... ... ... Ұлттық банкіде және оның мекемелерінде шоғырланады.
Ұлттық банк – ақша резервтерінен, алтын валюта резервтерінен, ... ... ... тұратын жекеше мүлкі бар заңды тұлға. Мүліктің
құралу көздеріне – банк ісінен түскен табыстар, бағалы ... ... және ... бюджеттерден түскен дотациялар жатады. (2009-2010
жылдарға арналған ақша-несие саясатының соңғы көрсеткіштері қосымша Г көре
аламыз)
Сонымен ... ... ... ... ... мынадай
қосымша міндеттер жүктеледі:
- Қазақстанның экономикалық дамуы және дүниежүзілік экономикаға
интеграциялануы мақсаттарына ... ... ақша ... ... ... және ... қатынастар саласындағы мемлекеттік
саясатты ... және ... ... ... және банк жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге
көмектесу;
- ... және ... ... мекемелердің қызметін реттейтін
ережелерді жасау негізінде банк несие берушілердің салымшылардың мүдделерін
қорғау.
Ұлттық банктің негізгі мақсаты – ... табу ... ... ... ... және ... несиелік жүйесін басқару болып табылады, ... ... ... ... кең ... беруі екінші деңгейлі банк
жүйесінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етуі. Ұлттық банк мемлекет берген
эмиссиялық құқығы ... ... ... ... ... ... ... саясатын жүргізеді. Орталық банктер бүкіл
елдің несие жүйесін бақылаушы әрі ... бас ... ... атқара
отырып, ерекше орынға ие және экономикалық ... ... ... ... ... ... ролі мемлекет ... ... ... ... банк ... эмиссялық, резервтік және
кассалық орталығы сондай-ақ ол норма шығару, басқару ... ... ... ... ... ... ... ролін атқарады, ақша-
несиелік және валюталық саясатты анықтайды. ... банк ... ... ... негізгі объектісіне экономикадағы қолма-қол және қолма-
қолсыз ақша массасы жатады, оның динамикасына төлеуге қабілетті ... ... ... ... ... ... даму сатысында
ақша-несиелік сипат алады, яғни ақша массасы негізінен банктердің ... ... ... ... ... ... Орталық банк ақша
айналымының құрылымын басқару арқылы реттейді. Қазақстан Республикасы
Ұлттық банкінің ... ...... Республикасының ұлттық
валютасының ішкі және сыртқы тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады.
Қазақстан Республикасы Ұлттық банкіне қосымша ... ... ... ... және оның дүниежүзілік ... ... ... ... ақша ... ... есептеулерді және валюталық қатынастарды орнатады.
2.2 Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... жылдардағы көрсеткіштері
Ұлттық Банктің негізгі мақсаты бағалардың тұрақтылығын қамтамасыз ету
болды және ... ... ... ақша-кредит саясатының шараларын
жүргізген кезде әрқашан монетарлық факторлардың инфляциялық ... ... ... ... ... Ұлттық Банк инфляцияның
қарқынын арттыратын құралдардың артық болуына жол бермеуі тиіс.
Сонымен ... ... ... ... ... міндеттерін қамтамасыз ету
бойынша барлық қажетті шараларды жүргізу үшін, оның ішінде қаржы секторының
тұрақтылығын қолдау үшін жеткілікті ... ... ... ... әкономиканы тұрақтандыруда ең маңызды фактор
болып табылады. Сондықтан да, қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... деңгейдегі банктердің несиелік портфелі құрылымына
экономиканың салалары ... ... үш ... берген несиелеріне талдау
жасайық. (Қосымша ... Д ... ... ... экономика салалары бойынша
берілген несиелердің жалпы сомасы 2010 жылдың басында 48049,4 млн теңгені
құраса, ал 2009 ... ... бұл сома 1,2 есе ... 60478,7 млн ... Жыл ... банк ... көлемі 1,4 есе ұлғайып, 2010 жылдың
қаңтар ... – 85709,2 млн ... ... несиелердің мерзіміне қарай үлесін анықтасақ, қысқа мерзімді
несиелер:01.01.2009 жылы – ... млн т), ... жылы ... млн т) және ... – 59% (50557,5 млн т) құрайды. Қысқа
мерзімді несиелер көлемі соңғы жылы азайғандығын көреміз.
Сондай-ақ орта және ұзақ ... ... ... ... жылы-
34%(16531,2 млн т), 01.01.2010 ж – 32%(19354,3 млн т) және 01.01.2009 ж –
41%-ды(35151,7 млн т) ... және ұзақ ... ... ... ... ... өсіп отырғандығын көрсетеді.
Кесте 3. Екінші деңгейлі банктердің несиелері жылдың соңында, млн тг.
|Көрсеткіштер |2006ж |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж ... |57095 |987672 |14564 |44683 |42985 |60953 ... ... |50033 |953422 |13879 |42733 |38819 |41387 ... ... | | | | | |16769 ... ... |7062 |34250 |986 |1950 |4166 |2797 ... 4. ... ... ... банкінің көрсеткіштері
бойынша, млн теңге
|Көрсеткіштер |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж ... |71702 |93442 |148830 |276218 |489817 |552121 ... ... |51208 |57927 |75426 |143195 |241135 |248438 ... ... |15313 |26978 |37194 |71592 |136112 |159507 ... мерзімді |5180 |8537 |36210 |61430 |112569 |144177 ... ... ... ... ақша ... саясатының құралдары.
Пайыздық саясат ақша – ... ... ... бірі ... банк ақша ... ... пен несие бойынша ұсыныстың
инфляция деңгейінің жалпы жағдайларына және ... ... ... ... ... қаржыландыру мөлшерлемесін бекітеді.
Ұлттық банк өзініңасыру мақсатында, нарықтың пайыздық мөлшерлемесіне әсер
ету үшін қолданады. ... ... ... оң және ... ... тұру ... ескереді.
Соңғы кездегі көрсеткіштер бойынша 2005-2006 жылғы көрсеткіштер
бойынша айта ... ... ... ... ... ... секторы
тұрақты дамуда. 2005жылғы көрсеткіштер бойынша, бұрынғы жылға қарағанда
елдің ішкі ... ... ... ... 55,4 ... ... таурлық
экспорт және қызмет-34,5%тен, 30,4млрд. долл., ал импорттік ... ... ... ... ... 2004 жылмен салыстырған 2005 жылы ЖҰӨ көлемі 9,4% құраған. Төлем
балансы 2006 жылы 7,5 ... ... ... Ал ... ... ... жылы ... долл. құраған. 2006 жылы тікелей инвестиция
операциясындағы капитал 1,9 млр. долл ... ... 2006 ... ... ... ... ... ссудалық және
еурооблгация 2,1млрд.долл., 2005жылға қарағанда,құрады. Ұлттық Банк 2006
жылы ақша базасын 1,7 %тен, 1059,0млрд ... ... ... ... ... ... ... мәніне
сай келеді. Жалпы барлық нақты нарық пайыздық мөлшерлемелер 2004 ... ... оң ... ие болды.
Ұлттық банкінің ноталы және казыналық вексельдер бойынша табысы Ұлттық
банкінің ... ... ... ... төмен жағынан несиелреге
қарағанда үлкен сенімділігімен түсіндіріледі.
Резервтік талаптар. Банктерге берілетін несиенің көлемін реттеу үшін,
банктің өз ... ... ... ... тәуекелін төмендету және
банктердің акционерлері мен салымшыларының мүдделерін қорғау ... банк ... ... ... ... жылы 1 ... ... «Қазақстан Республикасының
коммерциялық, кооперативтік және жеке ... ... ... ... ... міндетті резерв бойынша норматив 18-20% ... Бұл ... 1994 жылы ... ... дейін қызмет етті, осы
жылдан бастап норматив банктердің теңге және ... ... ... міндеттемелерінен 30% мөлшеріне дейін өсті. 1994 жылдың 1
тамызында ... ... ... міндеттемелер бойынша норматив 15%-
ға дейін төмендеді.
2005 жылдың ... ... ... арасында баламалы резервтерден
құрылған банктердің үлес салмағы 1645%-ын құрады, ал жыл аяғында – 48,4%.
2005 жылы банктердің 38,5%-ы ... ... ... ... банктерге айып-пұл санкциялары қолданылды.
Ұлттық Банкте қолма-қол ақша айналысы 8,8%ден, 503,4млрд. тенгені, ... ... ... ... 2010,5 ... тенгені құраған.Ақша
массасындағы қолма-қол ақша айналысы 20,0% құраған.
Несие операциялар Ұлттық банкі пен ... ... ... арасындағы, 1994 жылы қаңтар айындағы меморандумына
сәйкес Ұлттық банк несиені үш негізгі бағыт бойынша ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің
тапшылығын жабу үшін коммерциялық банктер арқылы және несиелік аукциондар
арқылы банктерге ... ... жылы ... ... қарамағына Ұлттық банк ұсынған (27,5
млрд. теңге) несиелердің 75%-ы несиеге берілген. Сонымен бірге, бюджеттің
кірісіне ... ... және 16,5 ... теңге сомасындағы депозиттер үшін
төлемге аударылған. Бұл таза төлемдер бюджет кірісінің 17% несиесін құрады.
Ұлттық банк 1994 жылы ... ... ... ... ... ... аукционын өткізгенде Қаржы министрлігі бастапқы үш
айда сату көлемін 1,5-2,3 млн. ... 2004 жылы ... ... – 171,7
млн., ал 2005 жылдың маусымында – 3 ... ... ... ... ... 1994 жылы ...... 2006 жылдың ортасында 92,92%-ға дейін
өсті.
Ұлттық банктің несиелік көрсеткіші бойынша, 2006жылы ... ... ... ... ... ... 2982,4 млрд.тенгені
құрады. Ұлттық валютадағы несие 2006 жылы 4,6%тен, 1516,8млрд. тенгеге, ... ... ... ... ... ... АК «Тұран Әлем ... ... ... ... ... ... несиелік саясаты
“ТұранӘлем” банкінің тұтынушылық несиелендіру бағдарламалары – бұл
сіздің проблемаларыңызды шешудің ыңғайлы жолы және ... ... ... алу, әртүрлі қызметтердің ақысын төлеу, тұрғын үй,
автокөлік және – өзге де ... ... алу үшін ... ... ... беру. Бұл үшін банкке көп құжат өткізудің қажеті жоқ,
берілген құжаттар мұқият қаралған соң әрбір ... ... ... ... “ТұранӘлем” банкінің тұтынушылық несиелері – бұл ұзақ уақыт
бойы ақша жинамай-ақ, ... ... ... ... қол ... беретін қолайлы ұсыныс.
Қызмет көрсетудің артықшылықтары:
1. Қаржыландыру құнының ... Банк ... ... ... ... ... ... пайыздық шығындарын
тиімді жасауға ықпал етеді.
2.Пайыздық мөлшерлемелерді төмендету мүмкіндігі. Несие ... ... ... ... ... сәйкес белгіленеді
және түзетіледі, сондай-ақ банк пен клиенттер арасындағы ынтымақтастықтың
берік орнауына қарай төмендетілуі ... ... ... ... Несие желілері аясында
жобаларды қаржыландыру тек төмен пайыздық мөлшерлемелерді қолдануға ... ... ... ... 3 ... 5 жылға дейін ұзартуға
мүмкіндік береді. Несие ... ... ... ... ... ... ... көрсету сапасын жақсарту үшін бар күшін салады, осының ... ... ... тез ... жүзеге асырылады.
4.Несие алуға берілген өтініштер жедел түрде ... Банк ... ... жақсарту үшін бар күшін салады, осының нәтижесінде жобаны
сараптау жұмыстары тез арада жүзеге асырылады.
5.Аймақтарды ... ... ... қызметтерін
Республиканың барлық облыс орталықтарында пайдалануға болады. Банктің бүкіл
Қазақстан бойынша тармақталған аймақтық филиалдары мен есеп ... ... ... ... шет ... де бірқатар өкілдіктері
бар.
ТӘБ несиелендірудің келесі түрлерін ұсынады:
Тұран Әлем ... өз ... мен ... ... ... ... желісі" жаңа бағдарламасын ұсынады. Бұл ... аша ... бір ... ... ... көптеген артықшылықтарды
пайдалана аласыз.
ТұранӘлем банкінің “Любимая” несие желісі – бұл ... ... ... ... ең дұрыс шешімі. Бір ... ... өмір ... ... ... банкі ұсынатын барлық мүмкіндіктерді
пайдаланып көріңіз. Ақшаңызды ... ... пен ... өмір үшін ... ... ... ... Сізге қолдау көрсетеді, өйткені Банк үшін ... ... – бұл оның ... банкі көп жылдар бойы жеке тұлғаларға арналған депозиттер
рыногында ... ... ... Қаржы - қаражаттарыңызды орналастыру
мерзімінің өзіңізге тиімді түрін таңдай алу мүмкіндігі ... ... ... ... жоспарлауға көмек береді. "ТұранӘлем" банкі
Қазақстан Республикасы аумағында есеп айырысу-кассалық бөлімшелердің кең
желісіне ие, бұл бөлімшелердің кез ... ... ... ... ... рәсімдеу үшін үйіңізден алысқа ұзаудың ... ... ... ... тағы да бір
ерекшелігі - кез келген жақын жерде орналасқан есеп айырысу-кассалық
бөлімшесінде (нақты бір ... ғана ... ... ашуға да, жабуға да
болады.
Клиенттерге ... ... ... ... 2006 ... банк
табыстарының негізгі бабы болып табылады. Есеп беру жылында банктің осы
қызметінен ... ... ... 2005 жылмен салыстырғанда 49,4 %-ке
ұлғайды. ... ... ... емес ... ... ... 14%-н құрады. 2006 жылы банк табыстарының жалпы көлемінде ... ... ... ... ... ... өсті және де бұл клиенттік
базаның өсу динамикасын көрсетіп тұр.
Банк шығындарының жалпы көлеміндегі үлкен үлесті (37%) ... ... ... Бұл ... ... ... және клиенттердің
банк міндеттемелеріндегі қаражаттар үлесінің ұлғаюымен себепші болып отыр.
Проценттік табыстардың ... ... 1,9 ... ... ... ... ... жұмысын растап отыр.Сыйақыны алумен байланысты таза
табыстың пайдаға ықпалы өте зор. ... ... ... таза ... 2005 ... ... 57,6% -ке ... Банктің проценттік емес
табыстарының құрамында үлесі жоғары көрсеткіштер: қызмет ... ... ... ... ... жинақтар және қаржы операциялардан
табыс. Бұл операциялардың құрамына бағалы қағаздарды, асыл металдарды және
шетел валютасын ... ... ... ... ... ... ... қатынастарының келешекте дамуы барлық
клиент сегментін мұқият зерттеуін талап етеді. Осы мақсатта банк ... ... ... талғамдарын және даму тенденцияларын күрделі
зерттеуін жүргізу шараларын қолданады. Осы зерттеулердің нәтижелері банктің
ұзақмерзімді клиенттік саясатының негізін құрамақ. Оның ... ... бірі ... ... ... ... және
өзара тиімділікті құру
болып табылады. ... ... ... ... ... ... және де сатуды ынталандыру және қолдау бағдарламаларын
құру және іске ... ... ... осы ... ... банктің
клиенттік менеджерлерінің құрамын күшейтуге, олардың білімдерін және
мотивация деңгейін жоғарлатуға бағытталған.2007 ... 01 ... ... ТұранӘлем банкінің активтері жыл басынан бері 18,5 пайызға өсіп,
19,4 млрд. долларды ... ... ... ... ... ... 24,6 ... құрады. Негізгі көрсеткіштер 2007 жылдың 1-тоқсанының
соңында ... ... 66,5 ... ... ... ... ... байланысты. 1- тоқсанның соңында шағын, орта ... ... ... ... ... ... ... портфелінің шамамен 40
пайызын құрады.
2007 жылғы 01 ... таза ... 103 млн. ... ... бұл өткен
жылдың осы мерзіміндегі көрсеткіштен 1,9 есеге өскенін көрсетеді ... 65 ... ... ... мен ... бойынша – 15%, сондай-ақ
қазынашылықтың саудалық мәмілесі бойынша -20%-ды құрайды. ROAA 2,17%б, ROE
24% және сost to income ... ... ... ... 23,1%-ға өсті. Депозиттер қорландыруды
26,4 пайыз активтермен қамтамасыз етті. 2007 жылдың 1 ... ... жеке ... ... ... 21,1 %-ды , ... ... үлесі 15,5 %-ды құрады. Осылайша ТӘБ депозиттік
қорының өсу ... ЕДБ ... ... өсу қарқынынан 3 пайызға асып
түсті.
Халықаралық нарықтардан капитал ... әлі де ... банк ... негізгі көзі болып табылады. Банк жыл басында ... ... ... ... ... ... әрі ... жалғастырады.
Аталған жоспарға сәйкес банк жалпы сомасы 2 млрд. ... ... ... және ... несиелер арқылы ашық түрде
қаржы ... ... ... Банкі АК-ның несиелік портфелін талдайық:
- несиелік портфельдің құрамына ... ... ... ... таңдаған критерийлер негізінде ссудаларға бағалау жүйесін жасау;
- ... ... ... ссудаларды классификациялау;
- несиелік портфельдің құрамын анықтау;
- классификацияланған ссудалар топтарының әрқайсысы бойынша тәуекел
процентін анықтау;
- ... банк және ... ... ... ... ... ... абсолютін мөлшерін есептеу;
- ссудалар бойынша мүмкін болатын шығындарды жабатын арнайы жеткілікті
резерв мөлшерін анықтау;
- несиелік портфельдің сапасына талдау жасау;
- несиелік ... ... ... ... ... ... мен
жеткілікті резерв мөлшерін құру.
«Тұран Әлем» ... ... ... ... ... ... бері қарай несиелік портфельдің құрамындағы стандартты
несиелердің жалпы үлес салмағы өсіп отыр (2009 ж.- 86%, 2010 ж. - ... ... ... ... ... 2008 ж. - 8,5%, 2009 - 7,1%, ... ... 2010 ж. – 3,1%, 2011 ж. - 1,5% дейін кеміп отырғанын көріп
отырмыз.
Қазақстандағы банк жүйесі - ... ... келе ... ... бірі. Макро-экономикалық өзгерістер жағдайында: ... ... ... өту ... ... ... ... т.б. орын алған жағдайда банк ісі де
өзгерістер жолында тұр.
Қазіргі банк жүйесі - бұл клиенттерге ... әр ... ... жаңа ... жиынтығы. Қазақстан экономикасының қазіргі
жағдайында коммерциялық банктер ... ... ... ... асырумен айналысады. Бұл несиелік операциялар түрінін жалпы банктік
несиелік портфеліндегі үлесін «Тұран Әлем» Банкі ... ... 77%-ға тең ... ... ... ... несиелік операциялар
банктің табысты ең кеп әкелетін бабы болып саналады, ... ... ... ... ... салыстырғанда бірінші орын алып отыр.
«Тұран Әлем» Банкі АҚ-ның несиелік операциялардан алатын ... ... ... 91,2% бөлігін алып отыр.
Банктін несиелік операцияларды жүргізу барысында оның ... ... Банк ... ... ... ... ... несиелік портфельдің сапасына тәуелді болып ... ... банк ... тиімділігіне қарыз алушының несиелеу барысында
пайда болатын несиелік тәуекел деңгейі де әсер етеді. Сондықтан ... ... ... соның ішінде «Тұран Әлем» Банкі АҚ
несиелік портфельдің сапасын, несиелік тәуекел мелшерін басқару ... ішкі ... ... ... Ақшалай қаражаттарды
инвестициялауды жүзеге асыру тиімділігі көп жағдайда банктің қаражаттарды
әрі ... әрі ... ... ... ... алушыларға беру
қабілеттілігіне байланысты болғандықтан, карыз алушыларлын ... ... ... ... несиелік портфельді басқарудың бір
бағыты болып табылады.
3 ҚР-ғы банктік несиенің өзекті мәселелері ... ... ... несиелік тәуекелді төмендету мәселелері
Банк үшін тәуекелдерді басқару өте маңызды болып келеді. Стратегиялық
Тәуекелдің жоғары деңгейімен сипатталатын банк ... ... ... ... ... ... ... шаралар арқылы жүзеге асады.
- диверсификация;
- нәтижелер туралы қосымша ақпараттарды алу;
- ... ... ... ... сапаны басқару;
Банк несие тәуекелінің факторларынның төмендегідей түрлерін атап айту
маңызды:
• жеке несие тәуекелінің факторлары:
• жеке тұлғаға несие беру кезіндегі ... ... ... ... ... ... беру ... несие тәуекелдігі факторлары;
• банк несие тәуекелінің жиынтық факторлары:
• банк несие қоржыны тәуекелдігі факторлары
Соңғы уақытта түрлі ... ... ... тәуекелін басқару
проблемасы жиі байқалып жүр. Бұл мәселе отандық банкілер үшін ... ... ... ... 5-7 жыл ... ... ... несие қарыздарының
тұрақты өсуі байқалуда. Салынған қаржының ... ... банк ... ... ... ... және басқа да
критерилер бойынша бағаланатын несие мәмілесінің тиімділігі сыртқы ортаның
факторларына да, ... ... ... ... ... да ... факторлардың ықпалынан құтылу практика жүзінде мүмкін емес ... ... ... кезектегі міндеті ретінде ішкі мүмкіндіктерді
ескере отырып әлеуетті ... ... ... ... ... ... қажет.
Тәуекел жағдайда талдау нәтижесінде алынған банктің несие тәуекелінің
көрсеткіштері (жеке және жиынтық) ... ... ... ... ... қолдануға негіз болады. Несие тәуекелін бағалауды ... ... ... екі түрге бөлуге болады: сапалық және сандық. Біріншісі
несие тәуекелінің барлық мүмкін болатын факторларын ... ... ... ... ... ... кезеңін көрсетсе, екіншісі
ақша бірлігі, сан, балл бойынша болуға тиісті шығындарды білдіреді.
Кейде сапалық және сандық бағалау сыртқы және ішкі факторлардың әсерін
талдау ... ... ... ... әр ... ... үлес ... несие тәуекелділігі көрсеткішіне әсер ету дәрежесі анықталады. Бұл
әдіс көп ... ... ... оны қолдану оң нәтижелер әкеледі.
Несие тәуекелділігін өлшеу нәтижелері қолайлы деңгеймен сәйкес
келмеген жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... қабілетіне нақты шын мәнінде қауіп төндіретіндей жағдайда болса,
басқару ... ... ... ... ... көшу ... болмақ.
Сондықтан көп ретте несие тәуекелін төмендету (азайту) әдістері
қолданылады. Оның ... мына ... ... Несиелерді оңтайландыру;
• Күмәнді қарыздар бойынша мүмкін болатын шығындарды жабатын қаржыны
резервте ұстау;
• Несиелерді әртараптандыру;
... ... ... ... ... ... ... несие қызметіне белгілі бір шектеулерді орталық банктің бір немесе
бірімен бірі байланысты қарыз алушылер тобының ... ... ... ... ... беру ... және ... да қоя алады. Сонда да болса банк несие мекемесі үшін ... - ... өзі ... өзі ... ... ... ... жүйесін құру. Бұған несие беру туралы шешім қабылдау өкілеттілік
лимитін, бір ... ... ... ... ... ... ... беру
лимиттерін және орталық банк тарапынан жасалған шектеулер аясында ірі
несиелер ... ... ... ... ... үшін несие тәуекелділігі дәрежесін төмендету әдісінің мәні үлкен.
Бұл әдіс ішкі ресурстар ... ... ... ... ... ... ... Мұндай резервтер банктің өніміне ... ... ... ... ... проблемасы туындай қалған жағдайда пайда
болатын қиындықтарды жедел шешуге мүмкіндік береді.
Несие ... ... ... ... ... басқарудағы
шешуші құрал несиені әртараптандыру әдістері болып саналады. Бұл бөліністі
көрсетеді, бір жағынан банк несиесі кең ауқымдағы ... ... ... ... ... ... меншіктің әртүрлі
формасындағы кәсіпорындар, әр саладағы кәсіпорындар, қамтамасыз ... ... ... ... ... ... қатысушылар арасындағы
жауапкершілікті қарастырады.
Банктің несие тәуекелін басқаруды сақтандыру әдісі екі түрлі жүзеге
асырылады:
• Несие ... ... ... ... ... Несие тәуекелін туынды қаржы құралдарын пайдалану ... ... банк ... ... ... ... басқару объектісіне-
несие тәуекеліне тікелей және ... әсер ... ... ... - басқару
әдістерінің жиынтығы ретінде қаралғанда басқаша мазмұнға ие болатындығын
көрсетеді. Бұл мәселелерді зерттеу отандық банкілер ... ... ету ... ... ... ... ... (ескерту,
сақтандыру, тәуекелді ұстап қалу) ... ... ... ... ... ... оның негізін құрайтын тәуекелді ескерту
әдісі ... ... ... ... ... ... ... оның
пайда болуының алғы шарттарын жоюға мүмкіндік тудырады.
Коммерциялық банктің несиелік тәуекелін басқару тиімділігі ең ... ... ... тікелей байланысты келеді. Несиелік қоржын бұл
несиелік тәуекелдің немесе одан қорғану тәсілдерінің әр ... ... ... ... ... несиелерге байланысты банктің
қоятын талаптарының жиынтығы. Несиелік қоржын банктің берген несиелерінің
негізінде қалыптасады. Несие ... жиі ... ... ... себебі,
талдау арқылы ғана несиелік жұмсалымдарды ... ... ... ... мына ... тұрады:
- қарыздар сапасын бағалау критерийлерін таңдау,
- мұндай бағалаудың әдістерін анықтау (номерлік немесе баллды ... ... ... ... ... ... топ бойынша тәуекел пайызын анықтау,
- жалпы несие ... ... ... ... ... ... ... есептеу,
- қарыздар бойынша мүмкін болар зияндарды жабуға арналған резервтер
көздерінің шамаларын анықтау,
- қаржы ... ... ... оны ... ... ... қоржынының сапасын бағалау.
Несиелік қоржынды басқару бұл - банк қабылдауға дайын ... ... ... ... ... және ... ең жоғарғы жететін
денгейін анықтауды ... ... ... ... ... ... ... басқаруды іске асырудың ортақ алғы шарттарына
жататындар:
нақты ... ... мен ... ... үшін ... ішкі ... ... рейтингпен байланысты болатын, жекелеген ... ... ... ... ... тәуекелді талдау формасын жасау;
әр түрлі салалар бойынша несиелеуді диверсификациялау;
төменгі тәуекел деңгейі бар ең ... ... ... ... деңгейі бар салаларға қатысты несиелік саясатты
қатаңдату;
несиеге баға ... ... ... ... ... ... ... қайтаруды
қамтамасыз ету мәселесі жоғары маңыздылыққа ие болып тұрғанымен, әлі де
несиелік тәуекелді басқару ... ... онша мән ... Мұндай
жағдайда банктің несие тәуекелін басқару жүйесін өзгертудің негізгі
бағыттары ... ... ... ... жөн. Бұл ... ... басқару жүйесін жетілдіре түседі . Негізгі бағыттар:
отандық банк тәжірибесіне халықаралық несие беру тәжірибесін кіргізіп,
бейімделу;
банктің несие тәуекелін ... ... ... ... ... ... ... тәуекелінің өзгешелігін есепке ала отырып құру;
несие принциптерінің орындалуын қамтамасыз ету (қайтарымдылығы,
еріктілігі, ... ... ... ... бағытқа берілуін қамтамасыз
ету);
банк қызметі рыногының сұранысына сәйкес несие берудің жаңа формаларын
дамыту, сондай-ақ бұл ... ... ... ... және ... ... есепке алынуы тиіс;
несие тәуекелдігі басқару құрылымын өзгеру және ... ... ... ... қадағалау функциясын банк тарапынан күшейту.
Сонымен, несие тәуекелін ... ... ... - бір жағынан
жүйелік теория постулатына негізделген, екінші жағынан қоғамдағы ... ... банк ... ... ... ... ... де маңызды мәселе.
3.2 Несиелік тәуекелді төмендету мәселелерін шешу жолдары
Банк активтері мен пассивтерін күрделі басқару бұл банк ... ... ... көздейтін, тәуекелді төмендетуге
бағытталған банктің ... ... ... ... ... ... шамасын белгілеу, өтімділік пен сезімтал пайыз
мөлшерлемелерін анықтау, несиелік ... ... ... ... сапарын бақылау сияқты шараларды қамтиды. Күрделі басқарудың
артықшылығы, яғни ол бәсекелестік стратегияға сәйкес келеді және банктің
қабілетін ... ... ... банктік секторының 2005-2011жылдар аралығындағы
экономикадағы рөлін талдаудан соңғы ... ... ... өсуін қамтамасыз етуге тигізген ықпалын кереміз (кесте 1).
2005 жылдан бастап, 2012 жылдың 1 қаңтарына ... ... ... ... үлесі 25,1%-дан 87,7%-ға дейін 3,5 есе өскен. 2006
жылдан бастап, экономикалық ... жыл ... орта ... 10% ... өсуге
ие болуына банктердің активтерінің өсу ықпал еткендігі белгілі. 2005 ... ... 1 ... дейін несиелік қоржынның ЖІӨ-гі үлесі де 15,9 %
-дан 66,6 %-га ... 4,2 есе ... 1 ... банк секторының экономикадағы рөліне талдау
|Көрсеткіштер |2005ж |2006 ж |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж ... млрд ... |3250,6 |3747,2 |4 612,0|5 870,0|7 453,0|10 139,5|13 ... |25,1 |30,6 |36,3 |45,8 |60,6 |87,5 |87,7 ... ... | | | | | | | |
|% | | | | | | | ... |3,8 |4,3 |5,1 |5,9 |7,9 |11,5 |13,4 ... ... | | | | | | | ... % | | | | | | | ... |15,9 |19,1 |23,6 |30,9 |41,1 |59,1 |66,6 ... ЖІӨ-ге | | | | | | | ... % | | | | | | | ... |25,1 |30,6 |36,3 |45,8 |60,6 |87,5 |87,7 ... ... | | | | | | | |
|% | | | | | | | ... |15,0 |18,6 |21,1 |27,4 |33,9 |46,5 |48,2 ... ... | | | | | | | |
|% | | | | | | | ... ... 2004 жылы 97,6 млрд ... ... 2011 ... салыстырғанда 18 есе өсіп, 1 78,8 млрд теңгені құрап отыр.
Сонымен қатар, Қазақстандық банк жүйесіне ... ... ... ... ... банктердегі депозиттердің көлемінің артуынан
байқауға болады. Соңғы 8 жыл ішінде банктердің депозиттері 12 есе ... 2011 жылы 3480,7 млрд ... ... Ал депозиттердің ЖЮ-ге
қатынасы 2004 жылы 11,3 % және 2010 жылы 39,1 %-ға дейін ескен.
Несиелік ... ... ... ... емес ... беру процесінде
ескерілуге тиіс. Банктің қарыз қоржынын және несие қызметін талдау ... ... ... ... ... ... аса ... бірі болып табылады.
Несиелік тәуекелдің пайда болуына және оның ... ... ... да және ішкі де ... ... ... болуда. (барлық
факторларды қосымша Д көре аламыз)
Несиелік тәуекел құрамынан тәуекелдердің мына ... ... ... ... ... ... өтемеу тәуекелі қарыз алушының несиелік шарттық қарыздың
негізгі сомасын толықтай және уақытылы қайтару, сондай-ақ ... ... ... ережелерін орындамау қаупін білдіреді;
... ... ... ... ... ... және
пайыздарды уақытылы төлемеу қаупін білдіреді және ол ... ... ... әкеп соқтырады. Кешіктіру тәуекелі өтемеу тәуекеліне
айналуы мүмкін;
– несиені қамтамасыз ету тәуекелі ... ... түрі ... және ... ... ... ... болғанда ғана қарастырылады.
Несиелік тәуекелдің несиелік операциялардың кірістілігіне ықпалын
бағалау үшін төмендегі коэффициенттер жүйесін пайдалануды ұсынамыз.
Кесте 3 ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Таза пайыздық кірістің несиелік салымдарға|
| ... ... Таза ... ... ... ... маржа мен несиелер бойынша |
| ... ... ... |
| ... ... ... бойынша шығасылар |Кешіктірілген несиелердің несиелік |
|коэффициенттері ... ... ... ... ... ... |Резервтік капиталдың несиелік салымдарға |
|коэффициенті ... ... ... ... ... ... ... пайыздар сомасының |
|шығарылған пайда коэффициенті |алынған пйаыздардың жалпы сомасына |
| ... ... ... ... өсу ... ... берілген несиелердің |
|қарқындары ... ... ... ... |
| ... ... осы коэффиценттерді есептеу берілген несиелердің тиімділігін дұрыс
өлшеуге көмектеседі және банк бас тігетін несиелік тәуекелге тиісті ... деп ... ... ... саясаты банктің жалпы қаржы стратегиясының
бөлігі болып табылады, ол түрлі қаржы ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі іс-шаралар
жүйесін әзірлейді. Алайда соңғы уақытта тәуекелдерді басқару саласында жаңа
үрдістер пайда болды: тәуекелдер айқынырақ, тәуекелді мөлшерін анықтайтын
әдістер ... ... ... ... ... ... өлшене
бастады, жаңа әдістемелер мен ұйымдастырушылық технологиялар пайда болды.
Кез келген банктің қызметінің табыстылығы банктің берген ... яғни оның ... ... ... байланысты. Несиенің
уақтылы қайтарылмауы банктің зиян шегуіне итермелейді. Сондықтанда банктер
несиелік тәуекелді басқару ... ... ... ... ... ...... алушының банктен алған несиесі ... ... оған ... ... өз ... ... ... банктің зиян шегуін сипаттайды.
Несиелік тәуекелді басқару ... ... ... ... ... ... лимиттер белгілеуі:
- несиелік ұсынысты бағалау және қарыз алушының несиелік қабілетін
бағалау;
- несиелік тәуекел деңгейіне ... ... ... қою және
белгіленген лимиттермен салыстыру;
Қарыз алушыға берілетін несиенің мөлшері әр ... ... ... ... ... ... ... берілетін несие шамасы
қарыз алушының жасаған өтінішіне байланысты. ... та, бұл ... ... несиені қайтарудағы нақты мүмкіндіктермен, сондай-ақ банктің нақты
есебімен сәйкес келмеуі мүмкін.
Екіншіден, несиенің мөлшері экономикалық ... ... ... қарыз алушының төлем айналымындағы алшақтық шамасына;
- несиені қамтамасыз ... ... ... ... ... ... өтімділік дәрежесіне;
- маржа деңгейіне;
- несиелік тәуекел дәрежесіне және ... ... ... сенім
дәрежесіне;
-банкте бар ресурс көлеміне және т.б.
Несиелік портфелбді басқаруды іске ... ... ... ... қарыз алушылар мен лоардың топтары үшін несиелеудің ішкі
банктік лимитін белгілеу;
- несиелік рейтигпен байланысты ... ... ... ... ... ... несиелік тәуекелді талдау формасын жасау;
- әр түрлі салалар бойынша несиелеуді ... ... ... ... бар ең ... ... ... несиелерге:
- несиелік келісім-шартта көрсетілген уақытта қайтарылмаған, уақыты
кешіктірілген және ... ... ... несиелер;
- сақтандыру, кепіл-хат немесе кепілдемемен қамтамасыз ... ... ... ... ... және ... банк ... міндеттемелері роындалмағандар.
Қорытынды
Курстық жұмысты қорытындылай келе,несиелік ...... ... ... ... ... және соғұрлым тәуекелділігі
жоғары банктік бизнестің бірі болып ... және ... ... ... ... ... ... саясатын реттеудегі қолданылатын қаржы
құралдарының бірі болып табылады. Несие ... ... ... несие
тәуекелділігінің де артуына әкеліп отыр.
Банктер несие тәуекелділігінен сақтанудың сан ... ... ... ... ... ... ... банктердің
несие тәуекелділігін төмендету мен алдын алудың бірден-бір жолы - ... ... ... және ... қабілеттілігін дұрыс анықтау. Несие
қабілеттілік кешегінің ескірген немесе бүгінгі күннің жаңадан ... ... ол ... ... ... болуымен туындады
және несиелік қатынастар орындалған ... ... ... ... толықтыруды талап ететін іс деп санаймыз.
Банктер несиелік операцияларды жүзеге асыра отырып, мемлекеттің ... ... ... шаруашылық субъектілерді қамтамасыз етуде
маңызды орын алады.
Банктік қызметтерді талдау оның ... ... ... ... әрі көп ... ... ... қызмет нәтижесін
білеміз, олардың күшті және әлсіз тұстарын таныймыз, туындаған мәселелрді
шешу жолдарын анықтап және олардың жұмысында өтімділікті, яғни ... және ... ... ... ... саясатқа қатысты,
ұйымдастыру бәсекелестікті ұстап тұру, салымшыларға ... ... ... ... ... ... принциптерге шынайы
ресурстармен жұмыс істеу болып табылады. Банктік ресурстарының негізгі
көздеріне клиенттердің ... ... яғни ... кеплідік болып
табылады. Яғни пассивтердің құрылымы банктерде актвитік операциялардың
жүргізілуіне мүмкіндікті анықтайды.
ҚР ... ҚР ... ... және ҚР ... ... мен қаржы
ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігінің Экономиканы және ... ... ... ... жылдарға арналған бірлескен іс - ... ... ... ... іске ... ... экономикасы
қосымша 2 172 млрд. теңге көлемінде мемлекеттік қолдау алады, ... ... ... қор ... – 1 200 ... ... Банк ... – 350 млрд. теңге;
Жаға салық кодексін қолдану шеңберінде салықтың ... ... ... млрд. теңге;
Стресті активтер қорын құру 122 млрд. теңге.
Қолданылған әдебиеттер
1. Көшенова Б. «Ақша, ... ... ... ... ... ... Жоламанова М.Т «Ақша, Несие, Банк», Алматы 2011 ж.
3. Сейтқасымов Ғ.С «Банк ... ... 2009 ... ... С.Б, ... А.А «Банк ісі» Алматы:Қазақ университеті,
2006 ж.
5. «Қазақстан Республикасындағы банктер және ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық банкі туралы» Қазақстан
Республикасының заңы. 30.03.1995
7. Көшенова Б. ... ... ... Алматы, Экономика 1999 ж.
8. Балабанов В.С «Рынок ценных бумаг» Финансы и ... ... ... С.Б. ... ... ... Алматы:
ИздатМаркет, 2004ж.
10. Банковское дело Под ред. О.И. Лаврушина. ... ... ... " ... Н. Назарбаев Қазақстан – 2030: Ел Президенттінің Қазақстан
халқына Жолдауы, Алматы – 1998 ... ... Ғ.С. ... ... Банктер», Алматы 2001 ж.
13. Шеденов Ө.Қ. «Жалпы экономикалық теория», Алматы 2002 ж.
14. Кушербаев Б.П. ... және ... ... қарым –
қатынастарын реттеу», Қарағанды, 2002 ж.
15. Банк ... ... ... ... ... қызметі туралы// Банки Казахстана – 2006, №3
16. Банки Казахстана. №12, 1. – 2003 ... ... №1 ... на ... ... ... ... Казахстан №8,2011ж. « Қаржы нарығы мен қаржы ... ... ... ... №9, 2011 ж. ... ... мен ... жай-күйі туралы»
19. Банки Казахстана №1, 2004 ж
20. Банки Казахстана №7, 2009 ж
21. Сейітқасымов Ғ.С. ... ... ... ...... Егемен Қазақстан. Астана: 16.05.2008,8 бет.
23. Егемен Қазақстан. ... ... ... ... Қазақстан. Астана: 29.11.2010 ж.
25. Егемен Қазақстан. Астана: 19. 11. 2011 ж.
Қосымша А
| ... ... мен ... ... бір ... ... ... |2)Коммерциялық |3)Коммерциялық |4) Екі несиенің ... ... ... мен банктік |несиенің ... ... ... берілсе, |несие бір-бірінен,|шектеулері банктік|да біркелкі емес. |
|ал банктік ... ... яғни ... ... ... |
|ақша түрінде ... ... ... себебі |несиенің көлемі |
|беріледі. ... ... ... ... пен тауар |
|Коммерциялық |бойынша да ... ... ... ... ... ... ... несие|және төмендеуіне |
|өндірушілер мен |Коммерциялық |тек ... ... ... ... ... ... ... қызмет |және қысқарып |
|бір-біріне ... ... ... ... ... ... сатылуын |қарыздар ретінде |несие халықтың |Өнекәсіптің дамуы ... ету |де ... ... ... ... оған ... ... |жүреді. Банктік |уақытша бос |пен сұраныс өсіп, ... ... ... несие |ақашасын ... ... ... де, ...... ал |шоғырландырып, оны|төмендейді. ... да ... ...... ... ... ... |кәсіпкер. ... ... ... ... ретінде | | ... мен сату ... | | ... ал |
| | | ... ... үшін |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... Б
Z – борыштық тұрақсыздықтан алшақтық дәрежесі;
К1 – ... ... ... яғни салықтар мен
пацыздарды тқлегенге дейінгі пайданың активтердің жалпы сомасына қатынасы,
К2 – барлық активтерді қайтарымдылғы, яғни ... ... ... жалпы сомасына қатынасы,
К3 – меншікті капиталдың ... құны ... өтеу ... ... ... құндарының (барлық айналыстағы акциялар
құндарының) қысқа мерзімді міндеттемелерге (қарыздың баланстық ... ... ... Қазақстанда көптеген компаниялардың акцияларының
нарықтық құндарына қатысты нақты және ... ... жоө десе де ... да оның ... ... жалпы сомасының жалпы заемдық
қаражаттар құнына қатынасын есептеу керек;
К4 – активтердің рентабельділік коэффициенті, яғни ... ... ... ... ...... ... қаражаттарының үлесі, яғни ... ұзақ ... және ... ... ... ... ... Ұлттық банкінің қызметінің нәтижесі
| |2009ж |2010ж ... |
| |ҚҰБ |РМК |ЖАҚ ... ... ,: |7,6 |5,7-7,3 |5,0-7,0 |5,0-7,0 ... ... |8,0 |8,0 |7,5 |7,5 |
|% | | | | ... ... |7,1 |9,7 |11,2 |12,5 ... ішкі | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... % |-23,8 |37,7 |15,4 |11,7 ... базасы, |663 |939 |1184 |1416 ... | | | | ... % |14,7 |41,7 |26,1 |19,6 ... ... |2065 |2789 |3561 |4413 ... | | | | ... % |25,2 |35,0 |24,7 |23,9 ... |1654 |2228 |2830 |3525 ... | | | | ... | | | | ... % |30,1 |34,7 |27,0 |24,6 ... |2592 |3676 |4782 |6028 ... ... | | | ... | | | | ... |74,7 |41,8 |30,1 |26,1 ... ... ... ... берген екінші деңгейдегі банк несиелері
|Экономика салалары |01.’01 ... ... ... |2010/11ж |
| |2009ж |2010ж |2011ж ... ... ... |48040.4 |80478.7 |85709.2 |1.2 |1.4 ... ішінде:қысқа |31718.2 |41124.4 |50557.5 |1.3 |-1.2 ... ... | | | | | ... |8841.3 |13735 |11907.1 |1.6 |-1.2 ... шаруашылығы |1449.7 |11604.8 |35551.2 |8 |-3.3 ... |1299.5 |1789.2 |1558.9 |1.4 |-1.1 ... |615.5 |41.2 |1569.9 |-15 |38.1 ... |38.5 |1058.4 |750.9 |27.5 |1.4 ... |5691.8 |10035.3 |17927 |1.8 |1.8 ... |13781.9 |12861 |13293.2 |-1.1 |1 ... және ұзақ |16331,2 |19354,3 |35151,7 |1,2 |1,8 ... ... | | | | | ... |7974,3 |9591,2 |9840,8 |1,2 |1 ... ... |1272,1 |2187,7 |5491,3 |1,7 |2,5 ... |1117,3 |480 |400,7 |-2,3 |-1,2 ... |392,4 |2231,7 |3119,8 |5,6 |1,4 ... |54,4 |441 |639,1 |8,1 |1,4 ... |2,3 |650,8 |4232 |282,9 |6,5 ... |5518,4 |3771,9 |11428 |-1,5 |3 |

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Несиенің қажеттігі және несие қатынастарының пайда болуы18 бет
Несиенің қажеттелігі және оның мәні. Несие капиталы. Несиенің қажеттілігі және несие қатынастарының пайда болуы28 бет
Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметтері30 бет
Несие қатынастарының пайда болуы және қалыптасуының теориялық аспектілері66 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері."6 бет
"Мендельдік емес генетика"3 бет
"шжбм жағдайында оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың өзіндік ерекшеліктері"5 бет
"Шымбұлақ" тау шаңғысы курортында демалушыларды тегін сақтандыру жүйесі енгізіледі16 бет
3-сыныпта көбейту мен бөлуді игерту әдістемесі15 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь