Халықаралық көлік құқығы

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1халықаралық дербес көлік құқығының түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Халықаралық тасымалдаудың жеке түрлері ... ... ... ... ... ...
1.2 Жукті тасымалдау шарты бойынша жауапкершілік және жолаушы мен теңдеме жукті тасымалдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2 Тасымалдаудың шарттық міндеттемелері және оларды құқықтық реттеу
2.1 Тасымалдау шарты туралы жалпы ережелер ... ... ... ... ... ...
2.2 Жолаушылар мен теңдеме жүктi тасымалдау шарты және тасымалдау шартының а түрлерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3 Халықаралық көліктік тасымалдауды жүзеге асырудағы мемлекеттік бақылау
3.1 ҚР көліктік.транзиттік потенциалы және оны тиімді пайдалану
мәселелері.
3.2. ЕурАзЭС.ке мүше мемлекеттердің тауар және көлік транзиті жағдайларын жетілдіру мәселелері
Пайдалынылған дереккөздер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе

Транзит – экономиканың тұрақты дамып отырған саласы. Ол оның құрамдас бөліктерін терең таңдауды қажет етеді. Әлемдік экономиканың жақандануы, халықаралық сауда көлемінің тез өсуі Еуропа және Азия елдерінің күштерін біріктіріп өзара көліктік байланыстарын дамытуды қажет етеді. Еуразия материгінің Шығыс пен Батыс елдері арасында сауда экономикалық байланыстың даму тарихы ұзақ және бай. Қазіргі таңда Еуропа және Азия арасындағы тасымалдау негізінен теңіз арқылы жүреді. Ол жол сервистің жоғары деңгейімен қамтылған.
Халықаралық тасымалдау деп - мүліктерді және жолаушыларды бір мемлекеттен екінші мемлекетке халықарарлық тасымалдаумен жеткізу немесе транзитпен жүктерді, жолаушыларды өткізу болып саналады.
Халықаралық көліктік тасымалдаудың қайнар көздері ретінде -халықаралық конвенциялар, ұлттық заңдар, халықаралық әдет-ғұрып болып танылады. Халықаралық тасымалдау шарты жасалған болып, шарттын екі жақ тараптары да өзара еркіндік білдіруі болған кезді есептейді. Яғни, жукті тасымалдау шарты ереже бойынша, консенсуалдық шарт болып көрсетіледі, -ол шарттың мазмұны мен екі тарап танысқан сәттен бастап құқықтық нәтижені тудырады, бірақ Басқа да жағдайлар бар, олар әр түрлі ұлттық заңдарда көрсетіледі.
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі транзит – экономикалық күрделі және кешенді болмысы. Оның тиімділігі ұтымды маршруттардың қалыптасуына, көліктік инфрақұраламының дамуына, ақылға қонатын тарифтерге және т.б. факторларға байланысты. Оның нәтижелігі әлемдік шаруашылықтың түрлі субъекттердің өкілдерінің (тасымалдаушылар, брокерлер, сақтандырушылар және т.б.) қызметімен қамтылады.
Қазақстанның географиялық орналасуы, Еуразияның ортасында орналасуы, маңызды жолдардың торабында орналасуы – республиканың бас байлығының бірі болып табылады. Қазақстан оны бүкіл әлемге таныта білу керек. Қазір Республика трансконтинентальды тасымалдаудың жаңа халықаралық маршруттарын қалыптастыруда. Ғасырлап қалыптасқан Шығыс пен Батыс тасымалдау жүйесіне Қазақстан жаңа бұрын ретінде, жаңа бағытқа бұрушы, тасымалдаушылар үшін тиімдірек жолдарды ұсынушы ретінде кіру керек.
Әлемдік тәжірибеде транзиттің түсінігіне белгілі бір мемлекеттің территориясын кесіп өтетін шетел тауарлары, багаждары, көлік құралдары және халықаралық почта жіберілімдері өтетін мемлекеттің территориясы арқылы транзиттің толық маршрутының жүру жолының бір бөлігі оның шегінен тыс жерде болса, яғни басталуы мен аяқталуы. Басқаша айтқанда, тауарлары және көлік құралдарының халықаралық транзиті – бұл белгілі бір мемлекеттің территориясынан, оның белгілі бір шекарасынан кесіп өткен тауарлар және көлік құралдары.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Бекмаганбетов М. К проблеме развития транзитного потенциала РК./ Транзитная экономика. 2001 г. №4.
2. Бодаубаева Г. Стратегические подходы к формированию транспортно-транзитной политики Казахстана./Саясат. 2007 г. №12.
3. Гусева Е. Транспортный и транзитный потенциал РК. /Транзитная экономика. 2001 г. №3.
4. Даулет Б.С. Проблемы реалиации транзитного потенциала в Казахстане. /Транзитная экономика. 2002 г. №4-5.
5. Департамент транзитного политики и внешних связей Министерства транспорта и- коммуникаций РК «В отношении развития международных транзитных коридоров»./Информационный бюллетень МТК РК. 2002 г. №5.
6. Джапаркулов Д. Перспективы развития международных связей Казахстана со странами СНГ. /Транзитная экономика. 2006 г. №1.
7. Бекмаганбетов М. Развития международных транспортных коридоров в регионе Центральной Азии и Китая. Выступление на семинаре «ТРАНСЕКА» г. Алматы, 2 сентября 2004г.
8. Бекмаганбетов М.\ транспортная составляющая реформ. Ж-л «Мысль», 2007 г. №12.
9. Исингарин Н. Транспорт и логистика: кластер «Степной транзит»./Магистраль – 2005 г. №9.
10. Казбеков А. Интеграционные возможности развития экономики Казахстана./Транзитная экономика. 2005 г. №5-6
11. Козырь И. Транзитный потенциал произведственной инфраструктуры на жележнодорожном транспорте РК. /Транзитная экономика. 2006 г. №1.
12. Информационно-аналитический сборник «Казахстан за годы независимости». Агентсво Рк по статистике. / Алматы. 2006г.
13. Сәбітов Ә. Бәсекелестік бағыттар және ТрансҚазақстан темір жолы магистралі жетістіктерін бағалау. /Саясат. 2006 ж.№4.
14. Сухова Л.Ф. транспорное обслуживание международных экономических свяхей./Алматы,1998 г.
15. Титарнеко М. Трансконтинентальный мост «Азия - Европа» и перспективы российско-китайского сотрудничества. АвтоТранс Инфо.8 июля 2002 г. С.21-13.
16. Мадиярова Д.М., Текенов У.А., Акбаева Б.М. международные транспортные перевозки и управление таможенным делом. /изд-во «Экономика», Алматы, 2000 г.
17. Шеденов И. Маркетинговые услуги на предприятиях железнодорожного транспорта. /Транзитная экономика. 2003 г.№3.
18. Шеръязданова К. Транспортные каридоры Казахстана в контексте центарально-азиатской транспортной инфраструктуры: проблемы и перспективы. /Саясат . 2007 г. №3.
19. Флинг О. «О транспортном предназначении Казахстана»./Эксперт-Казахстан, LFM/NEWS/Loqistics and business news/Burden of transit. 2004 г.
20. Хасенова А. Транспорт Евразии: взгляд в 21 век. /М.: Магистраль, 2003 г. № 1.
21. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Алматы, 2003.
22. Азаматтық құқық. Жайлин Ғ.А., Оқулық, Ерекше бөлім. 1 том.- Алматы: Заң әдебиеті.-2005.- 90-110 б
23. Гражданское право: Учеб. / Под ред. М.К. Сулейменова, Ю.Г. Басина. Алматы, 2000.
24. Басин Ю.Г. Избранные труды по гражданскому праву (Сер. Классика казахстанской цивилистики). Алматы, 2003.
25. Басин Ю.Г. Принципы гражданского законодательства Республики Казахстан // Гражданский кодекс РК (Общая часть) – толкование и комментирование. Алматы, 1996. Вып.
26. А.П. Сергеев пен Ю.К. «Гражданское право часть 2» 1997г
27. Жайлиннің Азаматтық құқық. А., 2004 т.б.
        
        Мазмұны: 
Кіріспе....................................................................................................... 1халықаралық дербес көлік құқығының түсінігі....................................
1.1 Халықаралық тасымалдаудың жеке ... ... ... ... ... ... және жолаушы мен теңдеме жукті тасымалдау............................................
2 Тасымалдаудың ... ... және ... ... ... Тасымалдау шарты туралы жалпы ережелер....................... 2.2 Жолаушылар мен теңдеме ... ... ... және ... ... а ... Халықаралық көліктік тасымалдауды жүзеге асырудағы мемлекеттік бақылау
3.1 ҚР көліктік-транзиттік потенциалы және оны тиімді пайдалану
мәселелері.
3.2. ЕурАзЭС-ке мүше ... ... және ... ... жағдайларын жетілдіру мәселелері
Пайдалынылған дереккөздер тізімі ...............................................................
Кіріспе
Транзит - экономиканың тұрақты дамып ... ... Ол оның ... бөліктерін терең таңдауды қажет етеді. Әлемдік экономиканың жақандануы, халықаралық сауда көлемінің тез өсуі Еуропа және Азия ... ... ... ... ... ... дамытуды қажет етеді. Еуразия материгінің Шығыс пен Батыс елдері арасында ... ... ... даму ... ұзақ және бай. ... ... Еуропа және Азия арасындағы тасымалдау негізінен теңіз арқылы ... Ол жол ... ... ... ... тасымалдау деп - мүліктерді және жолаушыларды бір мемлекеттен екінші мемлекетке халықарарлық ... ... ... ... ... жолаушыларды өткізу болып саналады.
Халықаралық көліктік тасымалдаудың қайнар көздері ... ... ... ұлттық заңдар, халықаралық әдет-ғұрып болып танылады. Халықаралық тасымалдау шарты жасалған болып, шарттын екі жақ тараптары да ... ... ... ... ... есептейді. Яғни, жукті тасымалдау шарты ереже бойынша, консенсуалдық шарт болып көрсетіледі, -ол шарттың мазмұны мен екі тарап ... ... ... ... ... тудырады, бірақ Басқа да жағдайлар бар, олар әр түрлі ұлттық заңдарда ... ... ... ... - ... ... және кешенді болмысы. Оның тиімділігі ұтымды маршруттардың қалыптасуына, көліктік инфрақұраламының дамуына, ақылға қонатын тарифтерге және т.б. факторларға ... Оның ... ... ... ... ... өкілдерінің (тасымалдаушылар, брокерлер, сақтандырушылар және т.б.) қызметімен қамтылады.
Қазақстанның географиялық орналасуы, Еуразияның ортасында орналасуы, маңызды жолдардың торабында орналасуы - ... бас ... бірі ... ... Қазақстан оны бүкіл әлемге таныта білу керек. Қазір Республика трансконтинентальды ... жаңа ... ... ... ... ... ... пен Батыс тасымалдау жүйесіне Қазақстан жаңа бұрын ретінде, жаңа бағытқа бұрушы, тасымалдаушылар үшін тиімдірек жолдарды ұсынушы ретінде кіру ... ... ... ... ... белгілі бір мемлекеттің территориясын кесіп өтетін шетел тауарлары, багаждары, көлік құралдары және халықаралық почта жіберілімдері өтетін мемлекеттің территориясы ... ... ... ... жүру ... бір ... оның ... тыс жерде болса, яғни басталуы мен аяқталуы. Басқаша айтқанда, тауарлары және көлік ... ... ... - бұл ... бір ... ... оның белгілі бір шекарасынан кесіп өткен тауарлар және көлік құралдары.
Тақырыптың зерттелу ... ... шығу ... ... заңгер-ғалымдарымыздың қатарына. Лунц А.А. , Садиков О.Н. Гуреев С.А. атауға болады. Жұмыс барысында ... ... ... ... ... ... сараладым, сонан кейін қолдан келгенше өзім ой түюге әрекет жасадым.
Жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Жұмыстың басты негізгі мақсаты-осы халықаралық көліктік ... ... ... мемлекеттік бақылау болып табылады.
Зерттеу жұмысының жоғарыда көрсетілген алдына қойған ... жету үшін ... ... шешуге бағытталған:- көкөліктік аясындағы мемлекетаралық жәнехалықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыруға;
- меншiк нысанына қарамастан көкөліктіктiң барлық түрлерiнiң құқықтық және нормативтi ... ... ... және өзге де ... ... нормалардың жобаларын жасауға;
- көкөліктіктiң барлық түрлерiн дамытудың тұжырымдамалары мен мемлекеттiк (ұлттық) бағдарламаларын жасауға; инвестициялық, ... және ... ... ... мен ... сондай-ақ кадрларды оқыту мен дайындауға;
-- көкөліктік қызметтерiн тұтынушылардың құқықтарының сақталуын бақылауға; ... ... - ... ... ... жүзеге асырудағы мемлекеттікбақылауды талдау. Жұмыстың пәні тасымалдау қатынастарының пайда болуы мен жүзеге асуын, олардың қатысушыларының тиiстi тәртiбiн және т.б. ... ... ... ... бiрi болып табылады.
Зерттеу барысында бақылау, сипаттау, салыстыру сияқты эмпирикалық таным әдістері; талдау, синтездеу, логикалық сықылды ... және ... ... әдістері пайдаланып отыр.
Жұмыстың барысында құқықтың қайнар көздерін оқытып, беру кезде әдістемелік тірек болатын мағлұматтар жиналды жүйелерден де көп ... ... және де ... ... ... көздерін оқытуда тарихи маңызды орын алған құқықты дәстүрдің нақты түрлері ұсынылған.
Зерттеу жұмысының теориялық және тәжірибелік маңызы. ... ... ... нәтижелері қазiргi уакытта жоспар тасымалдауды жүзеге асыратын ұйымдардың iшкi, шаруашылық қызметi үшiн ғана маңызды, сондықтан ойымызды, тасымалдауға қатысты шарттар - ... ... ... ... ... болар.
Жұмыстың құрылымы және көлемі. Диплом жұмысы кіріспеден, 3 тараудан, бөлімшелерден, қорытынды мен ... ... ... ... тұрады.
1 Халықаралық дербес көлік құқығының түсінігі
1.1 Халықаралық тасымалдаудың жеке түрлері
Халықаралық көлік құқығы - бұл халықаралық құқық бір ... ... ... Ххалықаралық дербес көлік құқығы халықаралық дербес құқықтың бөлігі ретінде ұлттық заңнамада, халықаралық көлік конвенциялары мен келісім-шарттарында мазмұндалған, тасымалдау ... ... ... ... мен ... ... ... саналады.
Халықаралық дербес көлік құқығының пәні ретінде жеке және заңды тұлғалар қатысушысы болып келетін ... ... ... ... ... және ... жукті тасымалдаудың құқықтық реттеуіндегі ерекшелік ретінде оның халықаралық сипаттағы нормалар мен әдет-ғұрыппен қатар, ... және ... ... ... ... ... ... қатынастарды реттейді, сондықтан азаматтық құқыққа жатады. Ол өзбетінше ерекше қатынастар тобын құрайды және азаматтық құқықтың бір ... ... ... ... ... ... ... халықаралық дербес көлік құқығында ерекше бір сұрақ халықаралық көлік ұйымдары. Халықаралық құқық халықаралық ... үш ... ... ... ... органдары бар және өкілеттігі анықталған қызмет тәртібі бар түрінде қарастырады. Бұл ... ... ... мен ... ... бірлесіп әзірленген шартқа қарастырады.
Осы халықаралық дербес көлік құқығы нормаларының әзірленуіне табыс ... ... ... ... ... Бұл ... ... аумағында - халықаралық теңіз комитеті (ХТК) - 1897 жылы құрылған. Кемелердің соқтығысуы үшін жауапкершілік және кеме ... ... ... ... қарастырады. Бұл комитет 20 жуық конвенцияны әзірлеуге ат салысқан.хТК-ның бастамасымен деген атпен белгілі 1924 жылғы коносамент жөнінде кейбір ... ... ... ... ... қабылданды.[2]
Халықаралық теңіз ұйымы (ХТҰ) БҰҰ-ның мамандандырылған мекемелерінің бірі, 1958 жылы құрылған. хТҰхалықаралық теңізде жүзу сұрақтары бойынша көпжақты келісімдердің жобаларын ... ... ... да, мына ... ... 1969 ж. ... қоршаған ортаны ластағаны үшін азаматтық жауапкершілік туралы Конвенция; 1974 ж. Жолаушылар мен теңдеме жукті теңіз бойынша тасымалдау ... ... ... және тағы ... Әуе ... тасымалдау аясында - Азаматтық авиация халықаралық ұйымы (ИКАО), 1947 жылы құрылды. ИКАО деп аталатын ... ... ... ... ... ... ... стандарттар мен тәжірибені айтады..
Сондықтан да, жарылған, тез жанатын, радиактивтi, улы жəне Басқа да қауiптi жүктердi жөнелтетiн жəне ... жүк ... мен жүк ... жəне ... ... ... ... тасымалданатына кепiл болуға, бұл жүктердi тасымалдау кезiнде авариялық жағдайлар мен ... ... олар ... ... жағдайда, жоюға қажет құралдар мен мобильдi бөлiмшелерде иеленуге ... ... ... ... ... ... ... оларға қатысты жүктердi тасымалдауға беру мен қабылдау кезiнде ... ... ... мен ... атап ... ... жүк жөнелтушiнi көкөліктік құралының дайын екендiгi туралы алдын ала ескертедi. Со ... жүк ... ... тиеу үшiн ... мен ... берiлу уақыты туралы станция жұмысшысы жүк жөнелтушiнi вагондар берiлгенге ... екi ... кем емес ... тиiс. ... ... ... ... құятын мұнай битумы үшiн цистерналар мен бункеркөліктік жартылай вагондарды дайындау жол есебiнен шарт бойынша темiр жолмен немесе жүк жөнелтушiмен жүзеге ... ал ... ... ... парк ... ... жалға алынған, өз цистерналарын - жүк жөнелтушiнiң өздері шығарады.. Жылжымалы мүшелердің ... ... жəне ... ... ... ... ... дайындауды жүзеге асыру: вагондар - жүк жөнелтушiмен, мысалға оның немесе көліктік жолдың құралдарымен қабылдайды, егер тиеу темiр ... ... ... ... контейнерлер, коммерциялық вагондар - жүк жөнелтушiмен Халықаралық көліктік жол кiрiс жолға тиелген ... ... ... ... белгiлi бiр түрiн тиеуге олардың техникалық жапандылығын біріккен операциялар тəртiбiмен біріккен.[13]
Басқа ... ... ... ... авиа ... ... дамуына үлкен ықпал етеді - Азаматтық ... ... ... ... ... ... ету бойынша Еуропалық ұйым (Еуробақылау), Азаматтық авиацияның Африка комиссиясы (АФКАК), Аэронавигацияға ... ... ... ... ... ... Азаматтық авиацияның Латынамерикандық комиссиясы (ЛАКАК) және Араб ... ... ... кеңесі (КАКАС). Сонымен бірге, көптеген үкіметтік емес авиа ұйымдар бар. Мәселен, Әуе тасымалдаушыларының ... ... ... көліктік тасымалдаушыларының қауымдастығы (АККА) сол сияқтылары
3. Көліктік тасымалдау көлігі саласында арнайы ... ... осы ... ... ... ... ... ұйымы (ТБҰ) және Жүк вагондарының жалпы паркі (ЖВП). ... ... ... - ... жолаушылар мен жүк қатынастары туралы келісімдердің істерін жүргізу. ЖВП - ... ... ... ... ... ... ... бірлескен пайдаланылуын қамтамасыз ету үшін құрылған еуропалық ... ... ... ... тасымалдау аясында тағы бір ұйым ретінде Бернде орналасқанхалықаралық көліктік тасымалдау қатынастарының ... ... ... Бұл ... ... - халықаралық келісім-шарттар бойынша істерді жүргізу және әзірлеу мен қайта қарау табылады. Бұл ұйым ... ... мен сот ... ... түрде хабарлайды.
Мемлекеттік емес ұйымдар да үлкен рөль атқарады - Берндегі ... ... ... ... құқықтық комиссияның ішкі көлік бойынша комитеті 1947 жылы БҰҰ-ның ... және ... ... 4 ... ... ... Бұл Комитет көліктік тасымалдау, автожол және су көлігі сұрақтары бойынша Еуропалық экономикалық комиссияның кеңесші органы және оның ... - ... ... қатысушы-мемлекеттер арасында байланыстарды дамытуға көмек көрсету болып қарастырылады.
Азия және Қиыр Шығыс мемлекеттерінің ... ... ішкі ... ... комитеті 1951 жылы құрылған. Бұл ұйым Еуропадағы сияқты мақсаттарды аз ... және ... ... ... ... ... халықаралық одағы (ТХО) 1922 жылы құрылды. 1951 жылдың 1 қаңтарында ТХО-мен бір жағынан және Жолаушылар мен теңдеме жүк ... ... ... ... Жүк ... ... халықаралық одақ, Жүк тасымалдау кестесі бойынша ... ... ... тасымалдау көлігініңхалықаралық комитеті және Еуропалық жолдарда автожол қызметін көрсету бойынша одақ екінші жағынан қызметтерді тығыз Басқару және сұрақтарды шешуде келісімге ... ... ... ... мамандандырылғанхалықаралық үкіметтік ұйымдар жоқ. Үкіметтік емес ұйымдар ішіндехалықаралық автокөліктің дамуына үлкен үлесін қосып келе жатқан ұйым - ... ... (АХО) ... ол 1948 жылы ... ... жері - ... қаласы. Одақ мақсаты - барлық мемлекеттерде ұлттық жәнехалықаралық автокөліктің дамуы, кәсіби тасымалдаушылардың мүдделерін қорғау және олардың еңбегін жеңілдету ... ... ... ... ... к ... жою ...
Осы міндеттерді іске асыру үшін Еуропалық құқықтық комиссияның шегінде ос бастамамен қабылданды. ... ... МДП ... қолдану жүктердің транзитті авто тасымалдауының дамуына әкеледі. 1955 жылы АХО-ның бастамасымен тез бұзылатын азық-түліктердің ... ... ұйым ... ... ... ірі ... осы ұйымның жұмысшылары.
Тасымалдаушы тасымалдау құжатында көрсетiлген жүк алушыға жүктi беруге мiндеттi, ал соңғысы өз кезегiнде, тиiстi ... ... ... ... ... ... болады.. Жүк алушы оны алу барысында бұл туралы жол ведомостiне қол қояды. Жүктi жүк алушының ... ... да ... ... Егер алушының атына жеткiзуi шартпен, келiсiмшартпен көзделмеген, сондайақ атауы көліктер ... ... ... жүк болса, жүк алушы оны жауапты түрде ... ... Жүк ... ... ... ... ... жүк алушы өз атына келген жүктi қабылдауға жəне станциядан алып кетуге мiндеттi.
Жүктiң сапалы ... ... ... ... оны ... соны толығымен немесе сол жоғалтылатындай өзгерiске ұшыраған да жүк алушы жүктi қабылдаудан бас тартуы мүмкін.. Баратын станцияға келген жүктер 24 ... ... ... сақталады. Бұл мерзiмнiң ерекшелiгi оның басталуы жүк немесе контейнер темiр жолдың құралдарымен түсiрiлген күннiң немесе жүк жүк ... ... ... ... ... 24 сағатына тураланатындығында айтылады. Со көрсетілген жүк аталған мерзiмнен артық сақталатын ... онда ... ... ... ... ... төленеді.
Тасымалдаушы жеңуге болмайтын күш жағдайларының орын алды нəтижесiнде жүктi жеткiзуге немесе жүктi сақтаудың шектi ... ... оны ... ... жүк ... ... мүмкiндiгi болмаған кезде көліктер жүкке қатысты жүк жөнелтушiнiң нұсқауы бойынша шара қолданады. Жүк атқарушы мұндай нұсқауды ... ... ... ... ... бiр ... iшiнде беруге құқылы болоады..
Жүк көліктік тасымалдау оның жайкүйiн тексерусiз болады. Жеткiзiлетiн станцияда ... ... мен ... ... ... ... негiздер болған кезде ғана жол берiледi. Яғни бұл жерде болжамды түрде жүктiң ... ... ... жойылу жағдайлары туралы сөз болып отыр Экспедициялық қауымдастықтардың халықаралық федерациясы (ФИАТА) 1926 жылы құрылған ұйым ... ... ... мақсаттарына көлік қызметтердің сапасын жақсылату және кеңейту болып өарастыруға болады. ... ... ... ... ... ... және ... ұйымдарында қарастырады.
1.2 Жукті тасымалдау шарты бойынша жауапкершілік және жолаушы мен теңдеме жукті тасымалдау
Тасымалдау шартын жасасудың экономикалық мақсаты жүктер мен ... бір ... ... ... ... ... ... табылады. Көлік ұйымдарының, жүк жөнелтушінің жукті алушының жолаушылардың мемлекеттер арасында жукті тасымалдауды жүзеге асыруда пайда болатын осы қатынастар тасымалдау ... ... және осы ... ... ... ... құқықтық қатынастар ең алдымен, олардың өзара жасасқан шартымен және Сол себепті, осы ... ... ... ... ... ... мен ... нәтижесінде туындайтын құқықтық қатынастардың жалпы жиынтығын білу үшін оны құрайтын элементтерді қарастыру кажет, әсіресе, жукті тасымалдау мен ... қол ... ... ... дұрыс.
Тасымалдау шартын жасаудың негізі жүк тасымалдаушының жукті немесе жолаушыны бір орыннан екінші жерге белгілі бір ... ... ... ... міндеттенуі болып табылады.
Сонымен,халықаралық тасымалдау дегеніміз - мүліктерді және ... бір ... ... ... ... ... ... жүктерді, жолаушыларды өткізу.
Халықаралық көлікті тасымалдауды ішкі тасымалдаудан айырудың негізгі белгілері:
Жүк, жолаушы кеден шекарасынан өтуі ... ... ... ... өткізбей-ақхалықаралық тасымалдау шарты аркылыхалықаралық тасымалдау деп есептеуге ... ... ... ... ... шетелдік валюта қолданылады;
Халықаралық тасымалдаудың қайнар көздері ретіндехалықаралық конвенциялар, ұлттық заңдар,халықаралық әдет-ғұрып танылады.
Халықаралық тасымалдау шарты жасалған ... ... екі жақ ... да ... ... білдіруі болған кезде есептеледі. Осылайша, жукті тасымалдау шарты ереже бойынша, консенсуалдық шарт болып ... яғни ... ... мен екі тарап танысқан сәттен бастап құқықтық нәтижені тудырады, бірақ Басқа да жағдайлар бар, олар әр ... ... ... бекітілген.
Жукті тасымалдау шарты бойынша бір тарап (тасымалдаушы) өзіне Басқа ... (жүк ... ... ... ... ... ... жеткізуге және жукті алуға уәкілетті адамға (алушыға) оны беруге міндеттенеді, ал жүк жөнелтуші жукті тасымалдағаны үшін шартка немесе тарифке сәйкес ақы ... ... мен ... ... ... ... тиісінше халықаралық көліктік тасымалдауімен және теңдеме жүк түбіртегімен ... ... ... тасымалдауі мен теңдеме жүк түбіртегінің нысаны көлік туралы заң актілерінде көзделген тәртіпте ... ... ... ... және жүк ... ... белгілі мекенге жеткізуге тасымалдаушыға беріп, оның осы мақсатты жүзеге асыруды қабылдап алған сәтінен жасалған деп танылады.[1]
Жолаушыны тасымалдауға ... шарт ... ... ... қай ... басталатынын анықтау қажет. Құқықтық доктрина және сот тәжірибесі бұл ... ... ... ... ... (ті ... алу сәті, көлік құралына отырғызу басталған сәтте және т.с.с).
Халықаралық дербес көлік құқығында тасымалдау шарты екі жақты сипатқа ие және ... ... ... ... бола ... сонымен катар, кұқықтық доктрина және сот тәжірибесі тасымалдау шартының қайтарымсыздығын білдіреді.
Сондықтан әр ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан да, өзара айырмашылықтарға ие.
Тасымалдау шартында әр түрлі құқықтық субъектілер қатысады.халықаралық тасымалдау талаптарының субъектісі ереже бойынша жеке және заңды ... ... ... бір ... ... ... мүдделі және осы тасымалдау үшін белгілі бір акшалай сыйақыны төлеуге дайын тұлға танылады; тасымалдау шартының екінші тарабы ретінде ... ... ... және ... ... бір ... үшін ... бойынша қызметті жүзеге асырушы тұлға қатысады. Шарт бойынша бір тарап ... ... ... ... ... ... яғни тасымалдаушы танылады, бірақ деген ұғымның өзі эволюцияға ұшырады. Англо-саксондық, француз, неміс құқығы бойынша тек қана тасымалдау ... ... ... ... меншіктенуші (Shipowner - англ; Ship Her - неміс; le bourdeois ... ... және ... құқығында (armature, Reeder) қатар (freteur, Verfracher) термині пайда болады, осындай ... ... ... ... ... және Голландияда пайда болды. АҚШ-та олар freight/con tractors деп аталады.
1921 жылы Гаага ережесінде термині енгізілді ... - ... carrier - ... ... - поляктық).
Заңына сәйкес тасымалдаушы - бұл меншік құқығы негізінде немесе Басқа да заңдылық негізде көлік құралын иеленетін жукті, жолаушыны, ... ... және ... өтемақыға немесе, сәйкесінше, рұқсат не белгіленген тәртіпте басқа лицензия негізінде жалдауды ұсынатын жеке ... ... ... ... ... ... түрі бар.
1.Теңіз тасымалдауы.
2. Әуе тасымалдауы.
3. Көліктік тасымалдау тасымалдауы.
4. Автокөлік тасымалдауы.
5. Аралас тасымалдау.
Теңіз тасымалдауы ең күрделі құқықтық мәселелерхалықаралық ... ... ... Бұл осы ... қатынастардың әр түрлілігімен және кұқықтық қайнар көздердің әр түрлі сипатта болуымен түсіндіріледі.
Көптеген мемлекеттердің заңдылықтарында жукті теңіз ... қай ... заңы ... ... ... ... нормалар жоқ. Бұл мәселелер сот тәжірибесімен шешіледі. Ұлыбритания және Франция соттарында (француз ... ... ... ... заңы ... ал ... ... мүлікті қабылдаған жердің заңы қолданылады. Польша елінің заңдылығына сәйкес тараптардың еркіндік заңы қолданылады. Тасымалдау шарттарында еркіндік болмаса, ... заңы ... ... тасымалдауы әр түрлі негізде жүзеге асырылуы мүмкін. Егер ... ... ... ... ... немесе жарты, яғни бір бөлігін беруді ұсынбайтын болса, онда тасымалдауға қатысушылардың арасындағы қатынас коноссаментпен рәсімделеді.
1924 жылы Брюссельде коносамент ... ... ... ... туралы конвенция жасалды. Бұл конвенцияны қысқаша деп атайды. Қазіргі заманда бұл конвенцияны қолдануға байланысты өзгерістер енгізілген.
Тасымалдау ... ... ... ... жүк ... ... танылады.
Жукті қабылдап алушы тұлға болып белгіленген жерде оған жукті беруін немесе жолда келе ... ... ... ... ете ... танылады.
1924 жылы Гаага ережелері бойынша қарастырылған мәселелер:
коносаменттің мәртебесі; тасымалдаушының жауапкершілігі; тасымалдаушының жауапкершіліктен босатылуы; арыз беру ... ... ... ... қолданатын болса - бұл ереже бойынша аса қауіпті ... және ... ... ... ... ... міндеттері:
1) тасымалдаушы кемені жүзуге дайындық жасау керек. Ол үшін техникалық құралдарын қарап, калай жүретінін карастыру ... ... ... керек;
3) егер тез бұзылатын тағамдар болса, олар үшін ... бір ... бөлу ... ... жүк берушіден жукті қабылдаған кезде жуктің саны мен сапасы инвойс бойынша ... ... онда ... ... шетіне жуктің саны мен сапасы сәйкес емес деп жазады да бұны деп атайды. Егер құжат ... және ... ... ... саны мен ... ... болатын болса, онда тасымалдаушы жүк жөнелтушіге ұсынады.
Гаага ережесі бойынша тасымалдаушы 13 жағдайда жауапкершіліктен босатылады. Жалпы бұны ... ... деп ... және де ... ... бойынша да босатылады. Ал егер тасымалдаушы кінәсіздігін дәлелдей алмайтын болса, жауапкершілікке тартылады. Жүк қабылдаушы ... ... ... ... ... ... керек. Жуктің саны жетіспеуіне байланысты жүк тасымалдаушыға үш күн ішінде жазбаша түріндехабарлауға міндетті. Талап мерзімі - 1 жыл. Гаага ... 1968 жылы ... ... ол 1978 жылы ... Осы . Осы ... қысқаша деп атайды.
Висби ережелерінің ерекшеліктері - тек қана конвенцияға қосылған мемлекеттер арасында қолданылады және тасымалдаушы жауапты болатын болса, ол ... ... ... ... Осы ереже бойынша әр жуктің орнына 10000 франк төлеу керек. Ал егер жуктің орнын анықтай алмаса, онда әрбір жуктің ... кг. ... ... ... ... ... ... жеткізу үшін теңіз тасымалдауында шарттары қолданылады. Бұл көбінесе делдалдық арқылы жасалатын шарт және ... ... ... бар: ... ... ақы төлеу, диспачқа, демереджге.[16]
Мұнда фрахт жуктің салмағына қарай төленеді. Фрахттың бірнеше түрі бар:
1. Егер ... ... жүк ... орын алып ... ол нақты фрахт деп аталады.
2. Ал егер жүк жартылай толтырылса, оның жартысы бос ... ... ... ... ... деп ... Аванс басқа фрахт. Мұнда жукті тиер алдында ... ала ... ... ... жаңа ... бір түрі. XX ғасырдың басы XIX ғасырдың соңында әуе тасымалдауына байланысты ең бірінші 1929 жылы конвенция қабылданды. Ол ... ... ... жылы ... ... ... ... Осы конвенцияға Қазакстан Республикасы да косылған.
Қазақстан Республикасы мен Германияның арасында әуе қатынасы туралы келісім жасалды. Қазіргі уакытта, әуе ... ... ... ... 20 ... шартқа кол қойған.
Варшава конвенциясы мынадай жағдайларда қолданылмайды:
а) ... ... ... ... ... ... ... қатысты әуе жүк құжаты қолданылады, оны жүк жіберуші үш данада толтырады. Әуе жүк ... жүк ... ... қолы ... ... Қазіргі кезде қолданылады.
Тасымалдаушы егер тауарды уақытында жеткізбесе немесе жоғалтып алса жауапкершілікке тартылады.
Жүк қабылдаушы ... ... ... ... ... жетіспесе жеті күн ішіндехабарлауы керек. Егер тауар уақытында жеткізілмесе онда қосымша 20 күн беріледі.
Әуе ... лік ... ... Бұл ... ... - ... ... - жүк жіберуші.
Көліктік тасымалдау тасымалдауы
Көп уақыт бойы көліктік тасымалдау тасымалдауы аясында ең маңызды келісімдердің бірі болып Берн ... ... 1980 жылы Берн ... ... қарау конференциясында жаңахалықаралық көліктік тасымалдау тасымалдауы туралы келісім (КОТИФ) қабылданды. Оған 38 мемлекет қатысты.
КОТИФ ережесі ... ... ... ... ... үшін жукті қабылдап алушы зиян шеккен жағдайда оған жукті тасымалдау өтемақысы үш есе етіп қайтарылады.
Біздің Қазақстан Республикасывда 2001 жылы 8 ... Заң ... ... ... ... ... ... міндеттемелерді орындағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін тасымалдаушылардың ... ... ... ... ... тасымалдауережелері 1949 жылғы 19 қыркүйектегі Халықаралық көліктік тасымалдаубелгілері және ... ... ... Сол ... жукті тасымалдау туралы Кеден конвенциясы қолданылады (1975 жыл).
Еуропалық елдер ... ... ... ... ... ... талаптары 1956 жылғы 19 мамырдағы жуктіхалықаралық халықаралық көліктік тасымалдаушарты туралыКонвенциямен реттеледі.
Автокөлік тасымалдауында ... ... ... зиян ... ... ... қамтамасыз ету маңызды болып табылады.
Осылайша автокөлікхабарламаны ұйымдастыру ... ... ... яғни екі ... ... ... Азаматтық жауапкершілікті сақтандыру міндетті түрде карастырылуы кажет.
Бұндай жағдайды қарастыру жауапкершілікті айқындау
кезінде үлкен рөлге ие ... ... ... ... ... ... ... Тасымалдау шарты бойынша тасымалдау жөніндегі міндеттемелер орындалмаған немесе тиісті ... ... ... ... ... жүк ... ... алушы мүліктік жаупкершілікте болады. ТМД елдерінде шектеулі жауапкершілік кағидасы қолданылады.
АҚШ-тың ... ... бір ... байланысты тасымалдаушының шарттың жауапкершілігіне шектеуге жол береді. Германияның жукті автокөлікпен тасымалдау туралы заңы алыс жолға тасымалдау кезінде кәсіпкер заңдылық бойынша ... ... ... ... ... ... шартында көрсетілгОсы ктен жауапкершілікті шектей не алып тастай алмайды.
Француз заңдылығы: тасымалдау шартында тек қана жукті жеткізудегі ... өтіп ... ... ... қана әрекет етеді.
Жуктіхалықаралық тасымалдау кезінде тараптардың жауапкершілігін шектеу немесе жоғарылатуға жол берілмейді.
Кейбір елдердің ... ... ... ... ... ... немесе жауапкершіліктен босату, егер тасымалдаушы алдын ала ойластырып немесе немқұрайдылығына байланысты залал ... ... ... деп ... тасымалдау кезінде тасымалдаушы жукті жөнелтуге қабылдап алған сәттен бастап, оны жеткізгенге дейін жуктің ... ... ... ... ... бүлінуі немесе зақымдануы). Бұл жауапкершілік кінә қағидасы бойынша құрылады.
Тасымалдау ... ... ... және ... жүру ... ... ... Кейбір елдерде оны тасымалдаушының өзі біріккен, ал кейбір кезде келісім-шартта көрсетіледі.
Жолаушыны және ... ... ... және ... жукті тасымалдаудағыдай сияқты шарт негізінде жүзеге асырылады. Жолаушыны тасымалдау шарты - ол бір тарап тасымалдаушы жолаушыны мекенге жеткізуге міндеттенеді, ал ... ... ... белгіленген жолақысын төлеуге міндеттенуі.
Жолаушыны тасымалдау шарттың тараптары болып жеке тұлға ... және ... ... ... ... ... ... және жазбаша түрде жүзеге асырылады.
Тасымалдау шартының сипаттамасы. Тасымалдау шартына тəн ерекше белгiлер жүктердi тасымалдау шартында ... ... ... ... құқықтық табиғаты жағынан ол реалды шарт болып табылады, тасымалдаушы өзiне сенiп тапсырылған жүктi белгiленген мекенге жеткiзуге мiндеттенедi. Осылайша, ... ... ... ... ... ... ... ретiнде бағалауға болатын, белгiлi бiр əрекеттердi жүзеге асыруды талап етедi. Кейбiр жағдайларда ... ... жүк ... ... (тапсырыс) жасайды.
Ағылшын кұқығы бойынша осы рейске басқа , егер онда шарттар көрсетілген болса, шарт ... ... ... ... та, кдла ішіндегі бұл жолаушының ақысын төлеп, шарт талаптарын орындады дегОсы білдіреді.
Сол себепті ол ... ... ... ... ... ... мен ... анықтау үшiн аса зор маңызға ие. Тасымалдауды ұйымдастыру туралы шартта тасымалдаудың көлемi, мерзiмдерi, сапасы жəне тасымалдау үшiн ... ... мен ... берудiң Басқа да жағдайлары анықталады.
Тасымалдау шарты - екi жақты жəне ақылы шарт, оның бұл ... оның ... ... ... ерекше тұрғын жүктердi тасымалдау шартының мазмұнын, одан əрi қарастыру кезiнде көрiнетiн болады. ... ... ... ... қатаң талаптар қояды. Ол көкөліктік наклоднойын, коносаменттi, тауарлыкөкөліктік накладнойын немесе көкөліктік туралы заңды актiлермен ... ... ... ... да ... толтырумен рəсiмделедi.
Тауарлы көкөліктік құжатында (накладной мен коносаментте) шарттың ... ... ... ақпарат болады. Оның (Басқа да тасымалдаудың құжаттарының) ... ... ... ... жəне ... ... жасалады. Осылайша тасымалдау шарттары ерекше формулярлы жазбаша нысанда бекiтiлетiндiгi туралы айтуға болады.
Тасымалдау ... ... - оның ... құқықтары мен мiндеттерiнiң көпшiлiгi тiкелей нормативтiк актiлермен реттелгендiгiнде. Жалпы алғанда тасымалдау шарты ... ... ... ... ... да тасымалдау шартын жасау пен бекітіледі.халықаралық келісімдер тің мазмұнына кейбір ерекше талаптарды кояды.
Жолаушы құқықтары:
* өзімен бірге балаларды тегін ... өзге де ... ... алып ... кұқылы;
* белгіленген нормалардың шегінде өзімен бірге қол жүгін ақысыз алып жүруге құқылы;
* теңдеме жукті тариф бойынша ақы ... ... ... ... ... ... жолаушы міндеттерге де ие. Оның негізгі міндеті болып, жол ақысын төлеу міндеті табылады. Жолаушылардың жол ... ... ... ... негізінде жүзеге асырылады.
Жалпы ереже бойынша теңдеме жукті тасымалдау шарты бойынша тасымалдаушы белгіленген ... ... ... ал ... ... жолаушы теңдеме жукті тасымалдауына ақы төлеуіне міндеттенеді. Теңдеме жукті тасымалдау құқығы жолаушыны ... ... ... ... асырылады.
Осы жолаушыны және теңдеме жукті тасымалдау шарты бойынша жауапкершілікті сипаттайық.
Жолаушыны тасымалдау шарты бойынша екі тарап та нормативтік тәртіпте белгіленген ... ... ... болады. ТМД елдері арасында теңдеме жукті тасымалдау кезінде шектеулі жауапкершілік қағидасы әрекет етеді. Жолаушыны тасымалдайтын көлік ... ... ... немесе мұндай көлік құралынын баратын жеріне кешігіп барғаны үшін (қалалық және қала маңы ... ... ... ... ... ... немесе кешігу дулей күштің салдарынан орын алғанын ... ... ... ... ... заң актілерінде белгіленген мөлшерде айыппұл төлейді.[6]
Тасымалдау процесi барысында қозғалыс қауiпсiздiгi қамтамасыз ... тиiс. ... ... ... ... көкөліктік уакыттау еркiндiгi шектелмеуге тиiс. Тасымалдаушы жөнелтiлетiн жүктiң өз ... ... ... құжаттарды алуға, əлеуеттiк маңызды жəне қорғаныс тасымалдарын жүзеге асыруға мемлекеттiк жəне жергiкөліктіктi өкiлдi жəне атқарушы органдардың талаптарын сақтауға мiндеттi. ... ... ... ... көкөліктік шығындарын өтемесе, онда тиiстi компенсациялық дотация жүзеге асырылуға тиiс). ... ... ... тасымалдаушы баға қалыптастыру ережелерiне сəйкес тасымалдаудың бағаларын еркiн ... ... ... барлық түрлерi бойынша клиенттiң құқықтық жағдайы оған оның жəне тасымалдаушының арасында бекiтiлген шартты ... ... ету, ... ... ... оның сертификатына сəйкестiгiн даулау, келтiрiлген зиянды, соның iшiнде ақша эквивалентiндегi уақыт шығынын, өтеудi талап ету мүмкiндiктерiн (құқықтарын) берумен ... ... өзi де ... ... шарт ... сақтауға мiндеттi. Ол сондайақ жүктiң өз сертификатына сəйкестiгiн куəландыратын құжатты тасымалдаушыға беруге, тасымалдау ережелерiн орындауға, жүктер мен көтерме жүктi ... ... ... беруге тиiс. Тараптардың құқықтары мен мiндеттерi. Тараптардың құқықтары мен мiндеттерiн (жүктердi тасымалдау шартын мысалға келтiре отырып) қарастырайық. Жүктердi тасымалдау шартын ... ... ... ... ... ... үшiн жарамды күйдегi көкөліктік құралын беруге мiндеттi. Яғни, тасымалдаушы ... да бiр ... ... көкөліктік құралының түрiн өзi біріккен. Ол жүк пен қылқыбырдың қалдықтарынан таза, ... ... ... ... болған жағдайларда жуылған, дезинфекцияланған күйiнде бермедi. Жүк жөнелтушi жүктi жөнелтпеуге (тасымалдауға) ... ... ... ... бередi. Олардың бiр бөлiгi жалпы сипатқа ие жəне тасымалдаудың барлық жағдайларында қолданылады.
Жалпы талаптар жүктiң саны мен ... оның ... ... ... мен буып ... ... ... Сондайақ олар маркировка мен бағалығынхабарлауға қатысты. Арнайы талаптар тасымалдауға қабылданатын ... ... ... немесе қайсыбiр талаптар қойылатын көкөліктік түрiне байланысты. ... ... мен ... ... сондайақ, оларды одан түсiру мыналармен жүзеге асырылады: а) жалпы пайдаланыс орындарында темiр жолмен, жүктердi тиегенi мен түсiргенi үшiн ... жүк ... жүк ... еркiн тарифтер бойынша алым алады; б) жалпы пайдаланыстағы емес орындарда жүк жөнелтушi мен жүк алушымен сондайақ, ... ... ... қауiптi жəне тез бұзылатын заттарды, iшкi жануар өнiмдерiн, ауыр (бiр орында 0,5 тоннадан артық) жəне ... емес ... Құю ... жəне төгу ... ... ... составпен тасымалданатын жүктердi жəне жүк жөнелтушi мен жүк ... ... ... ... де.[3] ... ... жүктердiң түрлерiн дұрыс тиеумен байланысты т көліктік кел қауiптерi тiкелей жүк жөнелтушiлер мен жүк алушыдарға жүктеледi. Жүктердi тиеу, ... мен ... үшiн ... ... мен ... жүк ... ... тиiс.Жекелеген тасымалдау құрылғылар (нан жəне көкөнiс қалқандары) жəне буыптүю ... ... ... ... шарттық жағдайларда, тиiстi алымдарды ала отырып, темiр жолмен де берiлуi мүмкiн. Бұл құрылғылар мен ... тиеу ... ... мен ... ... алу, тиеу мен түсiру кiмнiң құралдарымен жүзеге асырылатынына ... жүк ... жүк ... ... темiр жолмен жүзеге асырылады. Орнатылған қондырғылар туралы жүк жөнелтушi накладнойда көрсетедi, бұл кейiн (дау туындаған жағдайларда) жүк жөнелтушi тараптың тиеу ... өз ... ... ... ... ... бағалауға мүмкiндiк бередi. Қондырғылардың техникалық жай күйi үшiн жауапкершiкөліктік (темiр жолмен берiлгендерiнен Басқа) жүк жөнелтушiлерге жүктеледi. Механизацияланған жəне ... ... ... асатын тиеу белгiленген мерзiмдерде аяқталуға тиiс. Бұл мерзiмдерден асып кеткен жағдайда тиеу мiндетi жүктелген тарап ... ... ... үшiн ... ... ... ... жүтердi тасымалдау контейнерлермен де жүзеге асырылады. Жүктердi тасымалдау үшiн стандарттар талаптарына сай келетiн жəне темiр жолдарға, соның ... ... ... ... ... жəне өзен кеме ... порттарға тиесiлi контейнерлер қолданылады. Контейнерлерде тасымалдауға тыйым салынатын ... ... ... ... ережелерiмен белгiленедi.
Контейнерлер əмбебап жəне арнайы боп бөлiнедi. Əмбебап контейнерлерде əртүрлi жүктердi тасымалдауға болады. Бiрақ, ... ... иiстi ... жəне контейнердiң қабырғалары мен еденiн, сондайақ қара жəне түстi\ металдардың жаңқасы мен сынықтарын қатты ластайтын жүктердi тасымалдауға тыйым салынады.
Жолаушы ... ... ... кідіруі себебінен тасымалдаудан бас тартқан жағдайда, тасымалдаушы жолаушыға кіре ақысын толық көлемде қайтаруға, ... ... ... ... ... ол шеккен залалдың орнын толтыруға міндетті.
Басқа елдерде (Англия, Франция т.б.) ... жол ... ... ... тасымалдаушының жолаушыны тасымалдау кезіндегі жауапкершіліктен босату әр жақта ... ... ... ... шарт негізінде жүзеге асырылады.[5]
Халықаралық тасымалдаудағы жолаушыны тасымалдау немесе теңдеме жукті тасымалдау бойынша жауапкершіліктің нақты талаптары көлік конвенцияларыңда нақты көрсетілген. ... ... ... керсетілгенхалықаралық келісімдер жауапкершілікке байланысты мәселені шешпейді, ол тек қана ұлттық заңдылық нормаларына ... ... ... және ... тасымалдау бойынша шарт негізінде белгіленетін жауапкершіліктің көлемін немесе талаптарын тараптар не өзгерте алмайды, не алып тастай алмайды.
2 ... ... ... және олардың құқықтық реттеуі
2.1 Тасымалдау шарты туралы жалпы ережелер
Тасымалдаушылар қызметтерiн ... үшiн ... ... ... ... ету де (негiзiнен) аса зор маңызға ие. Осы саладағы құқықтық ... бiр iзге ... үшiн 21 ... 1994 жылы ... ... ... туралы "Заң қабылданды. Онда Қазақстан Республикасындағы көкөліктік қызметiмен байланысты жария сипаттағы қатынастарды реттейтiн нормалармен қатар ... ... ... ... ... ... (жалпы сипаттағы) да бар. Жария жəне жеке нормаларды орналастыру - ... да ... ... ... белгiсi. Бiрақ, бұл мұндай жағдайда қандай да бiр əкiмшiкөліктікқұқықтық "дақтары" бар шарт туралы айту қажет екенiн бiлдiрмейдi, алайда оларды ... ... де ... ... ... ... ... ету аясы табиғи монополияларға жатқызылған, сондықтан олардың қызметiне 9 шiлде 1998 жылғы Қазақстан Республикасының "Табиғи монополиялар туралы" заңы да ... ... ... Тасымалдау шартына тəн ерекше белгiлер жүктердi тасымалдау ... ... ... ... ... ... ... жағынан ол реалды шарт болып табылады, тасымалдаушы өзiне сенiп тапсырылған ... ... ... ... ... ... ... шартын бекiту тараптардан, тасымалдау шартының алғышарттары ретiнде бағалауға болатын, белгiлi бiр əрекеттердi жүзеге асыруды талап етедi. Кейбiр жағдайларда тасымалдауға мүдделi жүк ... ... ... жасайды.
Жолаушылар мен теңдеме жүктi тасымалдау шарты бойынша жауапкершiкөліктік. Жолаушы мен теңдеме жүктi тасымалдау ... ... ... ... ... заңнамамен белгiленген жауапкершiкөліктікке тартылады. Заңнама мен белгiленген жауапкершiкөліктіктiң ерекшелiгi болып көкөліктіктiң барлық түрлерiме тасымалдауға қатысты қолданылатын жауапкершiкөліктік туралы нормалардың ... ... ... тасымалдайтын көкөліктік құралын жөнелтудi кiдiрткенi немесе мұндай көкөліктік құралының ... ... ... ... үшiн ... жəне қала маңы қатынастарындағы тасымалдауды қоспағанда) тасымалдаушы, егер кiдiрту немесе кешiгу дүлей күштiң салдарынан орын алғанын дəлелдемесе, жолаушыға көкөліктік туралы ... заң ... ... ... ... ... Аталған жағдайларда жолаушы тасымалдаудан бас тартуға құқылы, онда тасымалдаушы жолаушыға кiре ақысын толық көлемiнде қайтаруға, ... ... ... ... ... ол шеккен залалдың орнын толтыруға мiндеттi.
Бiздiң ойымызша сөз алдын ала шарттың ерекше бiр түрi жайлы болып отыр. Заң ... екi ... ... ... Ұзақ ... шарт мəнiсi жағынан алдын ала шартпен көзделген жағдайларда тасымалдаудың негiзгi шарттарын (болашақта) бекiту туралы ... ... ... (ҚР АК 390б.). Оның ... ала шарт екенiне қарамастан, тасымалдаушылар мен жүк жөнелтушiлер мүдделерiнiң маңыздылығын ескере отырып, тараптар үшiн оның ... ... ... болуға тиiс. Осы айтылғанмен байланысты барлық өзектi мəселелердi оқу құралы аясында қамту əрине, ... ... тек ... ... ... шарт ... ... жоспарлаудың əкiмшiкөліктік актiсiне балама болып табылатынын атап өткен жөн.[21]
Сол себепті ол ... ... ... ... тараптардң құқықтары мен мiндеттерiн анықтау үшiн аса зор маңызға ие. Тасымалдауды ұйымдастыру туралы шартта тасымалдаудың көлемi, мерзiмдерi, сапасы жəне тасымалдау үшiн ... ... мен ... ... Басқа да жағдайлары анықталады.
Тасымалдау шарты - ол екi ... жəне ... ... оның бұл ... оның ... соның iшiнде ерекше тұрғын жүктердi тасымалдау шартының мазмұнын, одан əрi қарастыру кезiнде көрiнетiн болады. Заңнама (жүктердi) тасымалдау шартына қатаң талаптар ... Ол ... ... коносаменттi, тауарлыкөкөліктік накладнойын немесе көкөліктік туралы заңды актiлермен көзделген, жүкке деген Басқа да құжаттард толтырумен рəсiмделедi. Тауарлыкөкөліктік накладнойында ... мен ... ... негiзгi жағдайлары туралы ақпарат болады
Тасымалдау шартының тараптары. Жүктердi тасымалдау ... бiр ... ... ... - ... ... жеке ... табылады. Тасымалдаушы - заңды тұлға ретiнде ... ... ... кəсiпорны болады, оның орнында Басқа да ұйымдар болуы мүмкiн.
Көліктік кəсiпорындары жүктердi жолаушыларды тасымалдау ... ... ... ... оларға техникалық қызмет көрсету мен жөндеу жүргiзу бойынша шаруашылық комерсиялық қызметпен ... ... ... ... ... үшiн ... аталған түрлерiнiң барлығы да маңызды болып табылады. Тасымалдаушы меншiк құқығы немесе Басқа да ... ... ... ... ... ... ақы үшiн немесе жалдау бойынша жолаушыларды, көтерме жүктi, жүктердi жəне почтаны тасымалдау жөнiнде қызмет көрсететiн жəне оған ... ... ... рұқсаты немесе лицензиясы бар тұлға ретiнде анықталады.
Тiкелей жүк жөнелтушiлер мен жүк алушыдарға жүктеледi. Жүктердi тиеу, бекiту мен ... үшiн ... ... мен материалдарды жүк жөнелтушi беруге тиiс.Жекелеген тасымалдау құрылғылар (нан жəне ... ... жəне ... ... ... ... қысқыштар) шарттық жағдайларда, тиiстi алымдарды ала отырып, темiр жолмен де берiлуi мүмкiн. Бұл ... мен ... тиеу ... ... мен ... ... алу, тиеу мен түсiру кiмнiң құралдарымен жүзеге асырылатынына қарай, жүк жөнелтушiмен, жүк ... ... ... ... жүзеге асырылады. Орнатылған қондырғылар туралы жүк жөнелтушi накладнойда көрсетедi, бұл кейiн (дау ... ... жүк ... ... тиеу ... өз мiндеттемелерiнiң тиiстi түрде орындау дəрежесiн бағалауға мүмкiндiк бередi. Қондырғылардың техникалық жай күйi үшiн жауапкершiкөліктік ... ... ... ... жүк ... ... Механизацияланған жəне механизацияланбаған əдiстермен жүзеге асатын тиеу белгiленген мерзiмдерде аяқталуға тиiс. Бұл ... асып ... ... тиеу ... жүктелген тарап мерзiмдi өткiзiп алғаны үшiн жауапты болады.[22]
Халықаралық дербес ... ... ... бір ... халықаралық көлік ұйымдары. Халықаралық құқықхалықаралық ұйымды үш егемОсы мемлекеттен ... ... ... бар және ... ... ... тәртібі бар түрінде сипаттайды. Бұл бірлестік, байланыстың мақсаттары мен қағидалары көзделген, бірлесіп әзірленген шартқа негізделеді.
Халықаралық көліктік тасымалдауды жүзеге ... ... ... - ... тасымалдау бойынша мiндеттемелердi бұзғаны үшiн жауапкершiкөліктіктiң жалпы негiздерi ... ... да ... ... ... ... бойынша мiндеттемелердi орындамаған немесе тиiстi түрде орындамаған кезде Басқа да шарттық ... ... үшiн ... ... ... ... көкөліктік туралы заңды актiлермен, өзге де заңды актiлермен, сондайақ тiкелей ... ... ... ... ... жауапкершiкөліктікке тартылады.
Халықаралық тасымалдау шарттары жөнiндегi жалпы ереже бойынша заңды актiлермен белгiленген жауапкершiкөліктіктi ... ... ... ... ... де жарамсыз деп танылады. Тасымалдау шартын бұзғаны үшiн жауапкершiкөліктік туралы негiзгi заңын да қалыптастырылған. Мiндеттеменi бұзған тарапты жауапқа тарту тек қана ... ... ... ... ... ... ... Осы норманы енгiзу арнайы көкөліктік заңнамасы мен азаматтық кодекстiң тағы да бiр тығыз нығая түскендiгiн куəландырады.
Тасымалдау ... ... ... ... ... ... ... мөлшерiн ұлғайта алады, сондайақ қосымша жауапкершiкөліктік көздеуi мүмкiн (яғни сол немесе өзге бiр ... ... ... ... ... ... ... жəне жауапкершiкөліктік мөлшерiн анықтау).
Халықаралық тасымалдауды бiрнеше тасымалдаушылар жүзеге асырған жағдайда олар жүктi, теңдеме жүктi жоғалтқаны, олардың жеткiкөліктіксiздiгi, ... ... ... ... ... ... ... үшiн жөнелтушi (жүк жөнелтушi), алушы (жүк алушы) алдында ортақ жауапкершiкөліктікте болады. Егер тасымалдаушы Басқа тасымалдаушының, жүк жөнелтушiнiң,жүк ... ... ... экспедитордың кiнəсi бойынша туындаған жауапкершiкөліктікке тартылса, онда ол кiнəлiлерге регресстiк (керi) ... ... ... ... шарасы ретiнде айып төлеу қолданудың белгiлерi анықталған. көліктер көлiгiмен тасымалдау шартымен айып төлеу жиiжиi айыппұл ... ие ... атап ... жөн ... тек ... алынатын айып төлеу ғана басым болатын). Айып төлеу мөлшерi азаматтық кодекспен, ... ... ... ... ... шарттарымен
анықталады.
Халықаралық тасымалдаушы тиесiлi төлемдердi төлеу мерзiмiн өткiзiп алғаны үшiн, азаматтық ... ... ... ақша ... ... ... үшiн жауапкершiкөліктік мөлшерiнде айып төленедi. Егер тасымалдау шартының тараптарында өзге келiсiм ... ... ... ... ... ... төлем сомасынан ең алдымен айып төленедi, ал қалған бөлiгiмен ... ... ... ... ... дегеніміз - мүліктерді және жолаушыларды бір мемлекеттен екінші мемлекетке жеткізу немесе транзитпен ... ... ... ... ішкі тасымалдаудан айырудың негізгі белгілері:
Жүк, жолаушы кеден шекарасынан өтуі керек;
Жүкті немесе жолаушыны шекарадан өткізбей-ақхалықаралық тасымалдау шарты аркылыхалықаралық тасымалдау деп есептеуге ... ... ... ... ... шетелдік валюта қолданылады;
Халықаралық тасымалдаудың қайнар көздері ретіндехалықаралық конвенциялар, ұлттық заңдар,халықаралық әдет-ғұрып танылады.
Халықаралық тасымалдау шарты жасалған ... ... екі жақ ... да ... еркіндік білдіруі болған кезде есептеледі. Осылайша, жукті тасымалдау шарты ереже бойынша, консенсуалдық шарт болып табылады, яғни ... ... мен екі ... ... ... ... ... нәтижені тудырады, бірақ Басқа да жағдайлар бар, олар әр түрлі ұлттық заңдарда бекітілген.[1]
Жүкті ... ... ... бір ... ... ... ... тараптың (жүк жөнелтушінің) сеніп тапсырған жүгін белгіленген мекенге жеткізуге және жүкті алуға уәкілетті адамға (алушыға) оны ... ... ал жүк ... жүкті тасымалдағаны үшін шартка немесе тарифке сәйкес ақы төлеуге міндеттенеді.
Жолаушы мен теңдеме ... ... ... тиісінше халықаралық көліктік тасымалдауімен және теңдеме жүк түбіртегімен рәсімделеді. Халықаралық көліктік тасымалдауі мен теңдеме жүк түбіртегінің нысаны көлік туралы заң ... ... ... ... ... ... да тасымалдау шартын жасау пен бекітіледі. Халықаралық келісімдер тің мазмұнына кейбір ерекше талаптарды кояды.
Жолаушы құқықтары:
өзімен ... ... ... ... өзге де ... ... алып ... кұқылы;
белгіленген нормалардың шегінде өзімен бірге қол жүгін ақысыз алып жүруге құқылы;
теңдеме жүкті тариф бойынша ақы ... ... ... ... бар;
Құқықтарымен катар, жолаушы міндеттерге де ие. Оның негізгі міндеті болып, жол ақысын ... ... ... Жолаушылардың жол ақысын төлеуі сәйкесінше, тариф негізінде жүзеге асырылады.
Жалпы ереже бойынша ... ... ... шарты бойынша тасымалдаушы белгіленген мекенге жеткізуге міндеттенуі, ал екінші тарап жолаушы теңдеме жүкті тасымалдауына ақы ... ... ... ... тасымалдау құқығы жолаушыны тасымалдаушы шарты негізінде жүзеге асырылады.
Жукті тасымалдау шарты бойынша бір тарап (тасымалдаушы) өзіне Басқа тараптың (жүк жөнелтушінің) сеніп ... ... ... ... ... және жукті алуға уәкілетті адамға (алушыға) оны беруге міндеттенеді, ал жүк ... ... ... үшін ... ... ... ... ақы төлеуге міндеттенеді.
Жолаушы мен теңдеме жукті тасымалдау шарты тиісінше халықаралық көліктік тасымалдауімен және теңдеме жүк түбіртегімен рәсімделеді. Халықаралық көліктік ... мен ... жүк ... ... көлік туралы заң актілерінде көзделген тәртіпте белгіленеді.
Шарт нақты болып табылады және жүк жөнелтушінің жукті белгілі мекенге ... ... ... оның осы ... жүзеге асыруды қабылдап алған сәтінен жасалған деп танылады.
Жолаушыны тасымалдауға қатысты шарт жасасқан кезде келісім қай кезден басталатынын анықтау ... ... ... және сот тәжірибесі бұл сұрақты шешудің бірнеше жолын ұсынады (ті сатып алу сәті, көлік құралына отырғызу басталған сәтте және ... ... ... ... ... ... екі ... сипатқа ие және көліктік жабдықтауды қайтарумен байланысты бола бермейді, сонымен катар, кұқықтық доктрина және сот тәжірибесі тасымалдау шартының қайтарымсыздығын білдіреді.
Тасымалдау ... ... үшiн де ... ... ... ... тасымалды ұйымдастыру туралы шартқа негiзделген жоспар ойға алынып отыр). Мұндай жауапкершiкөліктік тек көліктер тасымалдары үшiн ғана көзделедi. Тасымалдауды реттейтiн ... ... ... бойынша жауапкершiкөліктік тасымалдау шарттарының немесе тасымалдауды ұйымдастыру туралы шарттардың өзiнде көзделуi мүмкiн. Халықаралық шарттың екi тарабымен тасымалдау ... ... үшiн ... ... ... ... көзделген. Тасымалдаушы тарабынан тасымалдау жоспарын бұзу көкөліктік құралдарын бермеу немесе уақытысында бермеуден көрiнiс табады.
Жүк жөнелтушi төмендегi жағдайларда тасымалдау жоспарын ... үшiн ... ... тиеу үшiн ... ... мен контейнерлердi пайдаланбау; жоспар бойынша көзделген вагондар мен ... бас ... жүк ... ... ... станцияда тиеу мен түсiруге берiлу үшiн күтуде бос ... ... мен ... пайдаланбау. Бұл жағдайларда жүк жөнелтушiнiң жауапкершiлiгi жалпы түрде тасымалдау жоспары орындалмағанына қарамастан туындайды. Жүк ... мен ... ... ... жəне ... тыс ... орындамаған үшiн де, егер оларға қатысты жүк жөнелтушiнiң мəлiмдемелерi темiр жолмен қабылданған болса, ... ... ... ... ... ... құбылыстар (су тасқыны, жер сiлкiнiсi, көшкiндер, құйындар жəне т.с.с.) кедергi ... онда ... ... ... ... ... үшiн ... босатылады. Тасымалдау бойынша мiндеттемелердi орындауға тыйым салу да оларды ... ... ... болып табылады.
2.2. Жолаушылар мен көліктік жүктi тасымалдау шарты жəне тасымалдау шартының түрлері
Жолаушыны халықаралық тасымалдауда да тасымалдау ... ... пен ... ... тің ... кейбір ерекше талаптарды кояды.
Жолаушы құқықтары:
өзімен бірге балаларды тегін немесе өзге де жеңілдікті жағдайларда алып жүруге кұқылы;
белгіленген ... ... ... ... қол ... ... алып жүруге құқылы;
теңдеме жукті тариф бойынша ақы ... ... ... құқығы бар;
Құқықтарымен катар, жолаушы міндеттерге де ие. Оның негізгі міндеті болып, жол ақысын төлеу міндеті табылады. Жолаушылардың жол ақысын төлеуі ... ... ... ... асырылады.
Жалпы ереже бойынша теңдеме жукті тасымалдау шарты бойынша тасымалдаушы белгіленген мекенге жеткізуге міндеттенуі, ал екінші тарап ... ... ... тасымалдауына ақы төлеуіне міндеттенеді. Теңдеме жукті тасымалдау құқығы жолаушыны тасымалдаушы шарты негізінде жүзеге асырылады.
Жолаушы тасымалдау ... ... ... ... ... мекенiне, ал жолаушы теңдеме жүктi тапсырған жағдайда теңдеме жүктi де апаратын мекенге жеткiзудi жəне оны ... ... ... ... берiлген адамға беруге мiндеттенедi; жолаушы жолына, ал теңдеме жүгiн тапсырған кезде - ... ... алып ... ақы ... мiндеттенедi. Жолаушы тасымалдау шарты - екi жақты, ақылы жəне жүктердi ... ... ... ... мен ... жүктi тасымалдау шартының нысаны жазбаша, ол тиiсiнше халықаралық көліктік тасымалдауiмен жəне ... жүк ... ... ... ... ... негiзiнен бiржолғы болып табылады, яғни белгiлi бiр көкөліктікпен бiр рет халықаралық көліктік тасымалдаумақсатында ... ... ... жəне қала маңы көлiгiмен тасымалдау туралы сөз болғанда белгiлi бiр (əдетте бiр айлық) мерзiмге бекiтiлетiн тасымалдау шарттары да ... бұл ... ... ... ұйым ... тасымалдауға мiндеттенедi.[17]
Мұндай шарттар жеке сипатқа ие болуы мүмкiн, мысалы, тасымалдаушы жеңiлдiк жағдайларымен тұлғалардың белгiлi бiр ... ... ... асырғанда. Бiр жолғы жолаушылар i жеке адамға да, сондайақ адамдар ... ... ... ... осындай жолмен бекiтiлген тасымалдау шарты жеке сипатқа ие емес, бiрақ тасымалдау басталғаннан кейiн ол тек ... жол ... ... ... ... ... ... ғана жарамды болады.
Халықаралық көліктік тасымалдаубарысында халықаралық көліктік тасымалдауақысын Басқаға беруге, қайта сатуға тыйым салынады. Ал, көліктік ... ... шарт жеке ... ие, тi ... ... қайта сату мен беруге тыйым салынады. Қайта сату немесе беру фатiсi анықталған жағдайда тiң күшi жойылады жəне оның бағасы ... Шарт ... ... жеке басын куəландыратын құжат негiзiнде жүзеге асады. Əрбiр жолаушы ... ... ... именуге мiндеттi, тасымалдаушы оның сатылуын жолаушы көрсеткен ... ... ... ... ... ... ... сол немесе Басқа мекенмен байланыс болған кезде ғана). Егер жолаушы халықаралық көліктік тасымалдауқұжаттарын жоғалтса немесе бүлдiрсе, онда олар қайта қалпына ... ... ... ақша да ... ... ... ... жолмен тасымалдау үшiн пайдаланылатын тасымалдау түрi маңызы болып ... ... ... ... ... жедел жəне жолаушы көліктер ы (тиiсiнше тасымалдаулар) ажыратылады. көліктер халықаралық ... ... ... алысқа қатынайтын, жергiкөліктіктi жəне қала маңына қатынайтын болып бөлiнедi. Жоғары сапалы қызмет көрсетулер көзделетiн көліктер ... ... ... Сондайақ жолаушы орналасатын вагонның, орынның түрi де маңызға ие. Су ... ... ... ... ... классы (не палуба орындарында тасымалдау көзделуi мүмкiн) маңыздылыққа ие. Жолаушыларды көліктік мен тасымалдау ... ... ... ... ... ... көрсету деңгейiне) қарай градация көзделуi мүмкiн.
Тараптардың құқықтары мен мiндеттерi жалпы түрде Азаматтық кодексте анықталады, ал толығырақ олар ... ... ... ... заңында көрсетiлген, көкөліктіктiң жекелеген түрлерiмен жолаушыларды тасымалдау бойынша олар жолаушыларды тасымалдаудың сол ... өзге бiр ... ... ... ... ... ... негiзгi тұстары бойынша олардың нормалары аталған заңның нормаларымен сəйкес келедi.[21]
Тасымалдау ... ... ... ... ... шарты үшiн айрықша нақтыланады. Оған кез келген көкөліктік түрiне жəне жолаушылар тасымалы үшiн ашық болатын кез ... ... ... алу ... ... ... шарт бойынша жолаушы көкөліктік құралында бикөліктікке сəйкес орынды иеленуге құқылы. Бұл көкөліктік құралындағы орын категориясына да, нақты орынға да ... ... ... ... ету үшiн ... ... ... өзi ғана емес, Сол себепті қажеттi инфрақұрылымның, тиiстi қосымша сервистiк болуы маңызды болып табылады. Жолаушылар мен теңдеме жүктi тасымалдаумен байланысты ... ... үшiн ашық ... ... осы ... ... қамтамасыз ететiн талаптарға сай болуға тиiс.
Тасымалдаудың ... ... ... ... ... ... мен
беру бөлмелерi, қол жүгiн сақтау камералары, күту ... ... ... транзиттiк жолаушылардың, ана мен баланың демалу бөлмелерi; ресторандар мен буфеттер, жолаушыларға мəденитұрмыстық жəне санитарлыгигиеналық ... ... ... ... ... ... ... дəрiгеркөліктік көмек пунктерi жəне т.б.) жабдықталады. Жолаушыларға ыңғайлы болу үшiн жəне ... жол ... түсу жəне өту ... арттыру үшiн станцияларда төбесi жабылған, павильондары бар платформалар, өту тоннельдерi немесе көпiрлер салынады. Вокзал маңындағы ... ... ... жəне жаяу ... мен қала ... ыңғайлы жəне қауiпсiз қозғалысының талаптарына сай болуға ... ... ... бiрнеше тасымалдаушыларымен жүзеге асырылатын жəне оған солармен бiрг Қазақстан Республикасының тасымалдаушысы қатысатын кезде бұл ... ... тек ... ... ... ... асыратын тасымал жолының бөлiгiнде ғана берiлетiн болады.
Жолаушы ... ... ... тасымалдау кезiнде жүрiс барысындағы аялдамада күшiн 10 тəукөліктіктен аспайтын мерзiмге, қалалық жəне қала маңына қатынайтыннан Басқа, көкөліктіктiң барлық ... ... ... Жүрiс барысындағы аялдама кезiнде тiң əрекет ету күшi тасымалдаушымен ... ... ... ... жолмен тасымалдау шарты бойынша жолаушы ауруына байланысты халықаралық көліктік тасымалдаубарысында аялдаған кезде емдеу мекесiнiң анықтама ... ... ... ... ... ұзартуға құқылы.
Жолаушыға тасымалдау а орын берiлмеген ... күшi ... орын ... ... тасымалдау жөнелтiлгенге дейiн ұзартылады.
Тасымалдаудың барлық түрлерi бойынша жолаушы көкөліктік қызметтерiн көрсететiн ... кез ... ... ... ... дейiн тi тапсыруға жəне тасымал үшiн төленген соманы қайта алуға құқылы. Тасымалдаушымен қайтарылмайтын соманың мөлшерлерi жəне оларды қайтару тəртiбi көкөліктік ... ... ... ... ... ... ... бойынша қайтарылатын сомалардың мөлшерi ТЖУЖдiң 105бабының "и" тармағында көрсетiлген. [13]
Егер пайдаланылмаған көліктер ақысы ... ... ... ... ... ... бұрын қайтарылса, онда жолдың толық құны қайта алынуы мүмкiн, ал тасымалдау ың жөнелтiлуiне 24 сағаттан кем, ... 6 ... ... уақытта қайтарылса құнын қайта алуға болады. Егер тасымалдау ың жөнелуiне 6 сағаттан кем уақыт iшiнде қайтарылса тек құны ... бұл ... құны ... ... ... мекемелердiң, ұйымдардың тапсырыстары бойынша алынған халықаралық көліктік тасымалдауқұжаттары тасымалдау жөнелтiлгенге дейiнгi тəукөліктіктен кем, бiрақ осы тəукөліктіктен кешiктiрiлмей қайтарылса ... ... егер олар ... ... ... үш ... кешiктiрiлiп қайтарылса құны толығымен ұсталып қалады.
Ұжымдық халықаралық көліктік тасымалдау ақысын қайтару кезiнде өзгеше мерзiмдер мен ұстап қалуды ... ең ... ... бұл ... ... ... бас тарту салдарынан анағұрлым көп шығынға ұшырауымен байланысты, өйткенi дəл сол ... ... ... ... мүмкiндiк болмайды.
Сондықтан да, көліктік тасымалдаудан бас тарту барлық жағдайларда алған тұлғаның құқығы ретiнде қарастырылады, жəне ... да бiр ... ... ... ... сөз ... ... көліктік тасымалдау алынған тасымалдау үш сағатқа, ал ауруына немесе оқыс жағдай салдарынан - тасымалдау ... ... ... үш ... ... кезде жолаушы сол халықаралық көліктік тасымалдау құжатының күшiн құнын қайта төлеу арқылы Басқа тасымалдау ға ... ... ... ... ... ... құнын шегерiп тастап, халықаралық көліктік тасымалдауқұнын қайта алуға құқылы. Халықаралық көліктік ... ... ( ... ... кезiнде) жүрiсiн тоқтатқан кезде жолаушы жүрмеген қашықтығының жол ... ... ... ... ... ... құқылы.
Халықаралық көліктік тасымалдау барысындағы уақытта жолаушыға бос орындар болған кезде жоғары категориялы вагоннан орын алуға құқық берiледi. Жолаушы ... ... қол ... (теңдеме жүктi) алып жүруге құқылы. көліктік көлiгiнде, қалалық жəне қала маңына қатынайтын автобустармен тасымалдағанда салмағы жол жүгiн жəне ... ... ... алып жүру ... Көліктік тасымалдау, сондайақ халықаралық көліктік тасымалдау жəне теңдеме жүктi тегiн алып жүру белгiленедi. Тасымалдаушылар өз шешiмi бойынша көкөліктіктiң барлық ... ... ... ... жүктiң салмағын ұлғайтуға құқылы. көліктер тасымалы кезiнде жолаушы халықаралық көліктік тасымалдауқұжаты бойынша, ұсақ заттарды есептемегенде тапсыруға құқылы, белгiленген тарифтер ... алып жүру ... ... отырып жүре алады.
Тасымалдауды жалғастырудан тасымалдаушы бас тартқанда ол жолаушыны баратын жерiне өз есебiнен жеткiзуге немесе шартты бұзу ... ... ... барлық шығындарды өтеу парызы.
Егер көліктер тасымалы кезiнде жолаушыға сатып алынған ке ... орын ... онда ... ... оның келiсiмiмен Басқа вагоннан орын тауып беруге мiндеттi, ал ... ... ... ... да ол үшiн ... ақы алынбайды. Жолаушыға өзi сатып алған халықаралық көліктік ... ... ... ... орын ... оған ... көліктік тасымалдау құнының айырмашылығы да қайтаруға болады.
Теңдеме жүктi тасымалдау жөнiндегi мiндеттеме - тасымалдаушының жолаушы көрсеткен бағытта теңдеме ... алып жүру мен оны ... ... мезеттен бастап сатып алушыға бергенге дейiн оның сақталуын қамтамасыз ету ... ... ... ... мен ... көлiгiмен тасымалдаған кезде теңдеме жүк əдетте оны автобустың теңдеме жүк бөлiмшесiнде орналастыру үшiн қабылданады. Дəл осылай теңдеме көлiгiмен де ... ... мен ... ... ... ... тасымалдауда жоққа айтпайды. Көліктер тасымалдауы кезiнде теңдеме жүктi тасымалдауға қабылдауға жəне оны сол ... ... жүк ... бар тиiстi бағыттағы келесi поезбен жiберуге мiндеттi. Егер жолаушының мəлiмдеуi болса, онда теңдеме жүк халықаралық көліктік тасымалдауқұжатында көрсетiлмеген Басқа бағыт ... ... ... ... ... ... ... жүктi тасымалдауға алуды куəландыратын теңдеме жүк түбiртегi берiлетiн болады. Жолаушы теңдеме жүктi тапсыру кезiнде тарифке ... ... ... отырып оның құндылығын жария ете алады. Жолаушыдан теңдеме жүк ретiнде тасымалдауға өзiнiң көлемi, буып түйiлуi мен қасиеттерi бойынша еш ... ... жүк ... ... ... алатын жəне Басқа жолаушылардың теңдеме жүктерiне зиян келтiрмейтiн заттар мен нəрселер қабылданады. Теңдеме жүктi жеткiзу мерзiмi ... ... ... теңдеме жүк бiрге жөнелтiлген көкөліктік құралының жүру уақытымен анықталады.
Егер теңдеме жүк жол бойында қайта тиеу маршруты бойынша ... онда оны ... ... ... ... ... ... шығынын ескере отырып халықаралық көліктік тасымалдаууақытымен анықталады. көліктер тасымалы бойынша əрбiр қайта тиеуге бiр тəукөліктіктен қосылады.
Егер теңдеме жүк оны ... ... ... ... 7 ... ... ... жерiне келмесе, онда жолаушы теңдеме жүктi жоғалтылды деп есептеуге жəне оның ... ... ... ... ... ... көліктер тасымалдауы кезiнде 60 күн iшiнде талап етiлмеген теңдеме жүк iске асырылу үшiн жергiкөліктіктi сауда ұйымдарына берiлуге жатады. Жолаушылардың ... ... жəне ... ... ... да iске ... ... жалдау шарты бойынша бiр тарап (кемемен жалданушы) Басқа тарапқа (кеме жалдаушы) ... ... ... жəне ... ... үшiн бiр немесе бiрнеше көкөліктік құралын толық немесе оның сыйымдылығының бiр бөлiгiн бiр немесе бiрнеше рейске ақы ... ... ... ... ... ... ... теңдеме жүктi тасымалдау шартынан жалпы ерекшелiгi оның сөзсiз консенсуалды екендiгiнде. Өз кезегiнде бұл ... ... ... ... ... ... ... клиенттiң көкөліктік құралы сыйымдылығының барлық немесе көп бөлiгiн алуын көздейдi, соған байланысты тасымалдаушы көкөліктік құралының сыйымдылығы толтырылмаған кезде елеулi ... ... ... ... алады.
Бұрын көліктік кемелерiн жалдау шарттары басымды маңызға ие болатын. Оларды тiкелей ... мен ... ... ... пен өзге де ... ... Басқа, жоғарыда аталған,халықаралық жəне Қазақстан Республикасының iшкi көліктік жолдарында тұрақты емес авиа тасымалдауларды ... ... ... реттеледi. Республиканың батыс аймақтарында экономикалық қызметтiң жандаоуына байланысты ... ... ... да қатынастары зор маңызға ие бола ... ... ... "Теңiз саудасы туралы" заңы кеменi экипажымен жалдау шарттарын (тайм), кеменi субжалдау шарттарын, кеменi экипажы, жалдау шарттарын (бербоут) көздейдi. Олардың ... ... ... ... ... екенiн түсiнуге мүмкiндiк бередi. Бiрақ, тасымалдау тiкелей жүзеге асырылатын тасымалдау шарттары бойынша субъектiлердiң құқықтары (мiндеттерi) да аса зор ... ие ... ... ... жеке құқықтың коллизиялық нормаларын қолдануға байланысты бiзде шетелдiк заңнама актiлерi жəне Сол себептіхалықаралық көкөліктік келiсiмдерi де пайдаланылажы. Халықаралық ... ... жиi ... жəне ол ... ... ... ... көліктік тасымалдаулардың тағы бiр ерекшекөліктік белгiсi - ... ... емес ... салдарынан көліктік тасымалдаулар жоспарлы тасымалдар үшiн арналған көліктік құралдарын пайдаланумен, сондай-ақ тұрақты тасымалдар үшiн арналған жолдарды, көліктік ... ... олар ... тиiс болса да жүзеге аспайтындығы алдын ала ... ... ... жəне iшкi ... тасымалдауларды жүзеге асыру су жолдары мен көліктік кеңiстiгiн пайдалану талаптарын сақтауды талап ... ... ... шет ... ... органдарының, ал iшкi көліктік тасымалдаулар кезiнде халықарарлық көліктік кеңiстiгiн пайдалануға бақылауды жүзеге асыратын органдардың ... ... ... ... көліктік тасымалдаулар тасымалдау шарттарының айқын көрсетiлген жеке мазмұнымен ... ... ... да де ... бекiту кезiнде көкөліктік аясындағы қатынастарды реттейтiн заңнаманың мiндеттi талаптарын сақтау да қажеттi болып табылады.
Көліктік тасымалдау - ол ... ... ... ... ... онда ... ... бiр жағынан өз теңдеме жүгiн бiр уақытта өзiмен бiрге алып жүре алатын.
Жалпы пайдаланыстағы көкөліктікпен тасымалдау шарты жүктердiң де тасымалын қамти ... ... ... ... ... ... заңнама жəне тиiстi тасымалдауларға берiлген құжат (патент) негiзiнде түсетiн ... ... ... Осы көліктік пайдаланыстағы көліктікпен тасымалдау негiзiнен коммуналды шаруашылық саласында ... ... да , ... жүк ... тасымалдау, көбiнесе көліктіктiк өкiлдi органдардың актiлерiмен қарасытарады.
Жалпы пайдаланыстағы көліктікпен тасымалдау ... ... ... ... ... ... ... тарифтер бойынша төлеумен реттеледі.. [15]
Халықаралық көліктік асымалдау шарты жария болып табылатындығы нақты көрсетiлген. Осы шарттарына тəн екенiн айтқанбыз, онда ... ... ... кез ... шарт ... ... ерекшекөліктіктер көкөліктік заңнамасымен көзделуi мүмкiн екенi көрсетiлген.
Арнайы көліктік заңнамасын қарастыра отырып онда тасымалдаушының сол немесе өзге бiр тасымалдау ... ... ... ... ... емес ... ... Осы басқа немесе өзге бiр жағдайда анықтаушы факторлар ретiнде тасымалдау мiндеттемесiнiң мəнiсi, ... ... ... жүзеге асырылатын iс жүзiндегi жағдайлар болады..
Халықаралық тасымалдаудың ... ... оны ... ... ... етедi жəне жалпы пайдаланыстағы көкөліктікпен тасымалдау шарты туралы нормаларды қолдануға болады деп ... ... ... ... тағы бiр түрi ... тасымалдау ұйымдары арасындағы шарттар көрсетіледі. Осы көптеген көліктік ұйымдарының əрекеттерiн үйлестiрудi қамтамасыз етуге есептелген, сондайақ олар аралас тасымалдаулар кезiнде жүк ... ... ... ... ... ... торапты келiсiмдер, жүктердi орталықтандыра кiргiзу (шығару) шарттары жəне т.б. жатады. Оларды ... ... ... ... ... ... реттеледі. Халықаралық тасымаладу шарты басқа тасымалдауды басқа да көлiгiмен жүзеге асырған кезде көліктік ... тағы бiр түрi - ... алу ... бөлiнiп қарастырады.
Тасымалдаушының жауапкершiлiгi туындамауы керек, егер тасымалдауға қабылданған жүктiң жоғалтылуы, бүлiнуi, жетiспеушiлiгi немесе зақымдануы төменде ... ... орын ... жүк ... ... жүк ... кiнəсiнен;
ə) жүктiң ерекше табиғи қасиеттерiнiң салдарынан, сондайақ ... ... ... ... ... ... үшiн ерекше жағдайларды немесе сақтық шараларын талап ететiн оның ерекше қасиеттерiн накладнойда көрсетпей жүктi тасымалдауға беру салдарынан;
б) егер тиеу ... ... ... ... ... құралдарымен жүзеге асырылса, жүктердi төбесi жабық вагондарға, контейнерлерге тиеу немесе түсiруменбайланысты ... ... ... ашық ... ... ... ... кəдiмгi себептер салдарынан;
г) жүктi жүк жөнелтушiнiң немесе жүк алушының жол ... ... ... ... ... ... қабылдау кезiнде сырттай қарау бойынша да анықталуы мүмкiн болмаған ... ... ... ... салдарынан немесе ыдыста зақымдау iздерiнiң жол бойында байқалмаған кезiнде жүктiң қасиеттерiне ... ... ... сай ... ... қолданудан;
д) жүк жөнелтушi накладнойда көрсеткен мəлiметтердiң қателiгi, нақты болмауы немесе ... ... ... ... норма шектерiнде жүк салмағының орынды түрде азаюы салдарынан;
ж) тасымалдау кезiнде тасымалдану мерзiмдерi мен ... ... ... тез ... ... бүлiнуi салдарынан. Тасымалдаушы аталған негiздердiң сырттай белгiлерi болған кезде жалпы ереже бойынша ... ... ... Оны ... ... ... жүк ... темiр жолдың сақталмаусыз тасымалдағандығының кiнəсiн дəлелдеуге тиiс. ... ... ... ... ... ... - оның мөлшерi келтiрiлетiн нақты шығынмен шектелетiндiгiнде. Жүктiң жоғалтылуы немесе жетiспеушiлiгi орын ... оны өтеу ... ... немесе зақымданған жүк құнының мөлшерiне тең болуға тиiс. Егер жүктiң зақымдануы (бүлiнуi) орын алса зиян ... ... құны ... ... есептеледi, ал бүлiнген жүктi қайта қалпына келтiру мүмкiн болмаған кезде оның толық құны мөлшерiнде өтеледi. ... ... ... ... ... ... жоғалту кезiнде зиян жүктiң жарияланған құны мөлшерiнде өтеледi. Жүктiң құны сатушының немесе шартта көзделген есепте ... баға ... Егер есеп ... ... ... ... ... онда ол салыстырмалы жағдайларда, əдетте, соған ұқсас тауарлар үшiн алынатын ... ... ... анықталады. Жүктiң жоғалтылуы, жетiспеушiлiгi немесе зақымдануы (бүлiнуi) салдарынан пайда болған анықталған шығынды өтеумен қатар тасымалдаушы осы ... ... үшiн ... ... ... ... жүк жөнелтушiге немесе жүк алушыға, егер тасымалдау ақысы жүктiң құнына енгiзiлмеген болса, қайтаруға тиiс.
Тасымалдауға қабылданған жүктiң жоғалтылуы, оның ... ... ... ... не оны жеткiзу мерзiмiн өткiзiп алу оның қасақана немесе өрескел абайсыздығымен ... ... ... ... ... ... жағдайда теңiз тасымалдаушысы жауапқа тартылады.
Халықаралық көліктік тасымалдауды ... ... ... бақылау көліктер тасымалы үшiн теңдеме жүктi, қол жүгiн жеткiзу мерзiмiнен кейiн жетi күн өткен соң жоғалтылды деп ... ... Яғни ... ... жауапкершiкөліктік үшiн сияқты негiз пайда болады. Теңдеме жүк, жүк қол жүгi аталған мерзiм өткеннен кейiн келген жағдайда қабылдаушы өз ... ... ... ... ... жəне ... төлеген соманы қайтаруды жүзеге асыруы мүмкiн. Жүктi тасымалдаушы тиегенде көліктер накладнойында көрсетiлген ... ... ... ... ... ... тасымалдаушы жүк алушы алдында жүктiң көліктер көкөліктік накладнойында көрсетiлген құны мөлшерiнде оны ... үшiн ... ... ... ... ... сол ... Басқа тараптың кiнəлiкөліктік немесе кiнəсiздiк презумпциясын iс жүзiнде қолдану мүмкiндiгi үшiн жəне соның салдарынан тиiсiнше ... ... ... шешу үшiн ... ... өз ... жағынан өте маңызды норма (705б. 3 т.) енгiзiлген. Ол жүк жөнелтушiлерге, жүк алушыларға қатысты бұрын болған кемсiтушiкөліктіктi жояды, оларға ... өз ... ... ... оны керi ... өте ... соғатын.
Өз кезегiнде оның себебi жалпы алғанда борышқордың мiндеттеменi бұзғандығының азаматтық ... ... ... ... ... ... қатысты iс жүзiнде жоққа шығарылатындығында. Əрекет етушi жаңа заңнамаға сəйкес жүктiң сақталмауының себептерi туралы (комерсиялық акт, ... ... ... тасымалдаушысымен бiржақты тəртiпте құрастырылған құжаттар дау туған жағдайда тасымалдаушының не шарт бойынша қарамақарсы тараптың жауапкершiлiгi үшiн негiз бола ... ... орын ... ... орын ... туралы қорытынды жасауға мүмкiндiк беретiн
Басқа да құжаттармен қатар сотпен бағалануға жатады. ... ... ... ... жекелеген санкциялары, тiкелей аралас байланыстар тасымалдауларын қоса ( көліктер тасымалы жүзеге ... ... ... ... ... ... алу үшiн ... Темiр жол, егер мерзiмдi өткiзiп алу үшiн көзделген. Темiр жол, егер ... ... алу өз ... ... дəлелдемесе, жүк алушыға мерзiмдi өткiзiп алудың əрбiр тəулiгi үшiн тасымалдау төлемiнiң 5%, бiрақ тасымалдау төлемiнiң 50% пен артық емес мөлшерде ... ... тиiс. ... ... ... жүк жөнелтушiге, жүк алушыға тиесiлi немесе олар жалға алған бос вагондарды жеткiзу мерзiмiн өткiзiп алғаны үшiн ... ... ... ... ... тасымалдаушысы жүктi тасымалдауды кешiктiруге байланысты жүк жөнелтушiде немесе алушыда туындаған шығындар үшiн жауапкершiкөліктікке тартылатын болады.
Тасымалдауға ... ... ... ... ... кезiнде ерекше сақтық шараларын талап ететiн жүктiң отауын немесе қасиетiн ... ... ... ... ... ... үшiн жүк жөнелтушiден, темiр жолға келтiрiлген шығындарды ... ... ... ... қашықтығы үшiн ең жоғарғы тариф бойынша тасымалдау ақысының бес ... ... ... ... ... ... ... аталған жағдайлармен келтiрiлген шығындар да өндiрiлiп алынуы мүмкiн.[14]
Егер бұл тиiстi шарттармен көзделмесе, тасымалдаушы, жүк жөнелтушi, жүк алушы, сондайақ Басқа да ... ... ... емес ... ... жеке ... тасымалдаулары үшiн, жүктердi сақтану үшiн, сондайақ оларды иелерiнiң рұқсатынсыз тиеу үшiн ... ... ... Осы ... ... үшiн кiнəлi тарап, вагондарды контейнерлердi пайдаланғаны үшiн төлемнен Басқа, олардың иелерiнiң алдында вагондарды, контейнерлердi пайдаланғаны үшiн ақы ... ... ... ... ... тартылады. Айыппұлды төлеу бұзушыны жəбiрленген вагон (контейнер) иесiне келтiрiлген шығынды өтеуден босатпайды.
Жүк ... ... ... жоя ... ... ... ... кесiрiнен авариялық жағдай туындағанда да көліктер алдында жауапкершiкөліктікке ... ... ... Артық тиегенi үшiн шығындарды өтеумен қатар тасымалдаушы пайдасына тасымалдау ақысының елу пайызы мөлшерiнде айыппұл өндiрiледi. Жүк жөнелтушiнiң келiсiмi ... ... ... ... ... жəне контейнердi тиеуге беруге жол берiлдi. Бiрақ бұл кезде көліктер заңнамамен қарастырылған мөлшерде жүк ... ... ... ... ... ... тиiс айыппұлдың сомасы алынған құнынан аса алмайды. Жолаушының сұрауы бойынша оған тасымалдаудың кiдiрту себебi туралы ресми құжат берiлетiн ... ... оның iнде ... ... тиiс.
Тасымалдауға қабылданған теңдеме жүктiң жоғалғаны кем шыққаны жəне зақымданғаны (бүлiнгенi) үшiн жауапкершiкөліктіктiң мөлшерi тасымалдауға қабылданған жүктiң ... кем ... ... үшiн ... болып табылады. Тасымалдаушы теңдеме жүктi жеткiзу мерзiмiн ... ... үшiн ... ... ... өткiзiп алынған əрбiр тəукөліктік үшiн тасымалдау ақысының 10% мөлшерiнде айыппұл төлеуге тиiс. Бұл ... да ... ... мөлшерi тасымалдау ақысының 50%нан аспауға тиiс.
Тараптардың келiсiмi бойынша, егер тасымалдаушы жауапкершiкөліктіктiң ... ... ... ... не ... жүктi алушының шығындарын өтеуге заңнамамен көзделген, аталған жауапкершiкөліктік мөлшерi ұлғайтылу жағына қарай өзгертiлуi мүмкiн. Бiрақ ... ... ... ... мен ... жүктi тасымалдау шарттарын тасымалдаушымен бұзғаны үшiн жауапкершiкөліктіктiң төменгi мөлшерi ретiнде қарастырған жөн.
Халықаралық көліктік тасымалдауды жүзеге асырудағы мемлекеттік бақылауы егер ... ... ... ... ... өмiрiне зиян келтiрiлсе тасымалдаушы мүкөліктіктiк жауапкершiкөліктікке тартылады. Барлық көкөліктік құралдарын жоғары қауiп көздерiне жатқызуға болады. Сол себепті, ... ... ... ... ... Осыған байланысты тасымалдаушының кiнəсiз жауапкершiлiгi көзделедi жəне ол жолаушының денсаулығы мен өмiрiне келтiрiлген зиянды өтеуден, егер ол зиян ... ... ... ... бой ... ... əрекет етуiмен келтiрiлгенiн дəлелдесе босатылуы мүмкiн.
3 Қазақстан Республикасында тауарлар және ... ... ... транзитінің құқықтық негізі
3.1 ҚР көліктік-транзиттік понециалы және оны тиімді пайдалану мәселелері
Қазіргі транзит - экономикалық күрделі және кешенді болмысы. Оның ... ... ... ... көліктік инфрақұраламының дамуына, ақылға қонатын тарифтерге және т.б. факторларға байланысты. Оның нәтижелігі әлемдік ... ... ... ... ... ... сақтандырушылар және т.б.) қызметімен қамтылады.
Транзит - экономиканың тұрақты дамып отырған саласы. Ол оның құрамдас бөліктерін терең таңдауды ... ... ... ... ... халықаралық сауда көлемінің тез өсуі Еуропа және Азия елдерінің күштерін біріктіріп өзара көліктік байланыстарын дамытуды қажет етеді. Еуразия материгінің ... пен ... ... ... ... ... байланыстың даму тарихы ұзақ және бай. Қазіргі таңда Еуропа және Азия арасындағы тасымалдау негізінен теңіз арқылы жүреді. Ол жол ... ... ... ... географиялық орналасуы, Еуразияның ортасында орналасуы, маңызды жолдардың торабында орналасуы - республиканың бас байлығының бірі болып табылады. ... оны ... ... ... білу керек. Қазір Республика трансконтинентальды тасымалдаудың жаңа халықаралық маршруттарын қалыптастыруда. Ғасырлап қалыптасқан Шығыс пен Батыс тасымалдау жүйесіне Қазақстан жаңа бұрын ... жаңа ... ... ... үшін ... ... ұсынушы ретінде кіру керек.
Әлемдік тәжірибеде транзиттің түсінігіне белгілі бір ... ... ... ... шетел тауарлары, багаждары, көлік құралдары және халықаралық почта жіберілімдері өтетін мемлекеттің территориясы арқылы транзиттің толық ... жүру ... бір ... оның ... тыс ... ... яғни басталуы мен аяқталуы. Басқаша айтқанда, тауарлары және көлік құралдарының халықаралық транзиті - бұл ... бір ... ... оның ... бір ... кесіп өткен тауарлар және көлік құралдары.[1]
деген ... ... - бұл . сөзі ... ... ... шыққан, оның мағынасы (присхождение) дегенді білдіреді. ... - бұл ... бір ... территориясынан, оның белгілі бір шекарасынан тауарлар мен ... ... ... ... анықтамасы ГАТТ-тың (қазіргі ДСҰ) тарифтер және сауда бас келісімінде басқа. Онда .[6]
Халықаралық транзиттің экономикалық маңызын жетілдіруге әсер етеді:
* сыртқы сауданың және ... ... ... ... ... ... жаңа ... орындарын құру, көлік құралдарын тасымалдауда және жүктерді қайта өңдеуде қызмет салаларында белсенділік қарым-қатынасын күшейту (ішкі аспект).
Мемлекет транзиттік ... ... ... алатын экономикалық артықшылығы - транзиттік баждың алып тасталуына итермелейді. Транзиттік ... - бұл ... ... ... ... ... тауарлар мен көлік құралдарына қолданылатын баж.
Халықаралық транзиттің даму мақсатын ... ГААТ (п.3 бап V) ... ... ... мен көлік құралдарды транзиттік тасымалдауда салықтан толық босатылады: .
Қазақстан территориясы арқылы транзиттік тасымалдаудың дамытудың бас артықшылығы - бұл ... ... ... Теңіз танкерлері, басқа жүк тасушы кемелер бүкіл материкті айналып өтетін. Қазақстан арқылы ... ... ... ... ... Қазақстан арқылы тасымалдағанда Қытай мен Еуропа арасындағы қашықтық теңіз жолымен салыстырғанда екі есе ... ... ішкі ... мемлекет. Жер шарының 2%, Азияның - 6,1% құрайды, жер көлемі бойынша 9 ... ... ... ... аз ... қатарындағы ел.
Сонымен Қазақстан географиялық және саяси орналасуына байланысты Еуропа мен Азия арасында көпір деп есептеуге болады. Қазақстан әлемнің ірі ... және ... ... сияқты мемлекеттермен шекаралас. Шекаралас Қырғызстан, Өзбекстан, Түркіменстан мемлекеттерімен бұрыннан транзиттік тасымалдау қалыптасқан.
Қазақстан ... ... ... ... ... себептері де бар. Саяси себептері: көрші мемлекеттермен салыстырғанда Қазақстандағы саяси тұрақтылық.[7]
Қазақстан көліктің барлық түрімен қамтылған. Көліктік ... 500 мың адам ... ... (немесе жұмыс басты халықтың 7,5 %), мұнда жиынтық ішекі өнімінің 9 % өндіріледі. Көліктік коммуникацияның орналасуы және құрылымы ... ішкі және ... ... сай келеді, тек оларды жетілдіру қажет. 2009 ж. ... ... ... 2 ... ... ... ... тасымалданды. Оның 78 % автомобиль көлігі жүкті елдің түпкір-түкпіріне ... алу ... ... болғандықтан оның жүк тасымалдау рыногындағы позициясы жоғары.
Соңғы жылдары республиканың көліктік кешенінде теңіз көлігінің рөлі ... ... ... өз ... ... ... ... интермодальды тасымалдау қолданылады (тасымалдау процесінде көліктің барлық түрі қолданылады).
Республиканың көліктік кешенінде әуе ... рөлі ... Ол ... алыс ... жолаушылар тасымалына мамандануда. Сонымен қатар Қазақстанның географиялық орналасуының ерекшелігі өз территориясы арқылы транзит тасымалдауын ың өсуіне ықпал етеді.
Көліктік жүйеде жолдар ... рөл ... ... ... алғанға дейін жалғыз құрылықпен жүретін жол трансазиялық дәліз болатын.
Теміржолдардың техникалық қамтылуы жоғары ... ... ұзақ ... бұл сала ... негізгі қорлардың техникалық жағдайы төмен - ... және ... ... ... ... ... объектілері жеткілікті. Жалпы тасымалдауға, транзиттік тасымалдауға кері әсер етеді.[27]
Транзиттік тасымалдауды дамыту бірыңғай көліктік-коммуникациялық жүйені ... ... ... ... іс-әрекеттердің бәрі осы бағытта жүруі керек.
Қазақстан территориясы бойынша 4 халықаралық көлік дәліздері өтеді:
* Трансазия теміржол магистралінің (ТАЖМ) ... ... ... ... ... ... ... теміржол магистралы (ТАЖМ), Еуропа мен Азияны байланыстырады.
Бірақ көліктік жүйенің қуатты потенциалы, оның Қазақстан арқылы халықаралық транзиттік мүмкіндігі әлі де ... ... ... ... потенциал - бұл өз территориясы ... ... ... ... ... ... бойынша мемлекеттің сыртқы және ішкі факторларының, жағдайларының жиынтығы. ... ... ... пайдалану қабілетіне байланысты. Қазақстанның транзиттік потенциалын тиімді пайдалану және дамыту Қытай және Еуропа арасында пайда болған жаңа жүк ағындары түрткі ... ... ... ... ... ... бірыңғай көліктік стратегия () және ҚХР батыс провинцияларының тез даму бағдарламасы () ықпал етуде. Олар ірі инфрақұрылым жобаларын жүзеге ... жаңа ... ... ... шекарасында еркін сауда зонасын жасауды, сонымен қатар, бес стратегиялық автомобиль жолдарын соғуды көздеп отыр.
Еуропа мен Азия арасындағы әуе ... ... тез ... ... ... ... ... жылдары тауарлар мен жолаушылар тасымалдау көлемі артады деуге болады.
Қазақстанның транзиттік потенциалы өте жоғары. Республика территориясының ұтымды ... ... ... ... мүмкіндігін одан әрі дамытуға ықпал етеді
Санкт - ... (2000ж. ... ... 2-ші ... Еуразиялық конференциясы) келесі дәліздерді құруға қабылдады:
* Транссиб: Батыс Еуропа (барлық Еуропа колидорлар II, III, IX) - ... ... ... аралдар және Жапония арқылы Украинаға, Ресей Федерациясы, Қазақстан Республикасы немесе Монғолия;
* ТRACECA: Шығыс Еуропа ... ... ... IV, ... IX) - ... Азия ... Қара теңізге, Кавказ және Каспий теңізі:
* Орталық : Оңтүстік Шығыс Еуропа (барлық Еуропалық колидорлар IV) - ... ... ... Иран және ... Азия;
* Оңтүстік: Оңтүстік - Шығыс Еуропа (барлық Еуропалық колидорлар IV) - Оңтүстік - ... Азия ... ... ... Иран және ... ... Солтүстік: Солтүстік Еуропа (барлық Еуропалық колидорлар IX) - Персиялық сарқырама мемлекеттері ... ... ... және ... Азия ... ... ... құралдар, материалдар, техника мен технологиялар, аппараттар мерзімі бітіп, табиғи тозығы жеткен. Республиканың қазіргі таңда жөндеуге қажетті қаражаттың жоқтығы болып отыр. Ал 2000 жылы тек қана 24,9 ... ... ... бөлінген, яғни 35,6% қажетті тұтынуды құрап отыр. Ақша қаражатының жеткіліксіздігінен соңғы жылдары істен ... ... және ... ... мен ... қайтадан өңдеместен екінші мәрте қолдануға алып келіп отыр.[21]
Теміржол ... ... бір ... ... Азия ... ... мемлекеттер арасында шекара арқылы өтетін автокөлік жолдары ашылды. Қазіргі ... ... ... ... ... және ... жүк ... жасайтын бес негізгі халықаралық колидорларға көңіл бөлген:
* Ташкент-Арыс-Шымкент-Тараз-Бишкек-Алматы-Хоргос (Жібек жолы);
* Ташкент-Арыс-Шымкент-Қызылорда-Ақтөбе-Орал-Самара.
Қазақстан ... ... және ... Азия мемлекеттерінен Ресей және ТМД мемлекеттеріне сонымен қатар Еуропаға және кәрі бағыттағы экспорттық, импорттық тасымалдау және ... жүк ... ... ... ... Республикасының оңтүстік аймағы мен Ресей арасында көлік байланысын қаматамсыз ету;
* Омск-Павлодар-Семей-Майқапшағай.
Қытай мен Ресейдің өндірісі дамыған аймақтың арасында экспорттық-импорттық және ... авто ... жүк ... ... ... ... шекарасы.
Жақын шығыс мемлекеттерін, Ресей және Ақтау порты, сонымен ... ... ... ... ... дәліздер болып табылады.
Республикамыздың территориясы арқылы транзиттік жүк ағымының көлемін ... ... ... авто ... ... жүзеге асырады. Қазақстан көлік дәліздері арқылы транзиттік жүк ағымын игеруде бірінші орынды ... ... ... ... ... (33,2 %) алуда, одан кейін Өзбекстан (32 %), ал үшінші орынды ҚР авто ... (10,2 %) ... ... ... ... ... транзиттік жүк ағымының көлемі бойынша төртінші (10,2 %) ... Бұл ... ... ... ... авто ... транзиттік потенциалының игерілмеуі. Қазақстан бірте-бірте аяғына нық тұра бастады, демек, қазіргі уақытта көптеген жеке компаниялар пайда бола ... және ... ... ... тасымалдау негізінен біздің мемлекет территориясы арқылы жүреді. Бірақ, транзиттік тасымалдаудың 50 % Ресей және Өзбекстан ұлттық тасымалдаушылардың үлесінде.
Қазіргі таңда жүктің ... ... жоқ ... ... ... ... қызмет көрсету деңгейінің төмендігі, теміржол магистралі құралдарының әлсіз жабдықталуы. Бұл дегеніміз, халықаралық көлік жүйесінің мүмкіншілігі мемлекет жұмысының ... ... ... Орталық Азия аймақтарындағы көліктік-коммуникациялық жүйенің бұл көрсеткіштері ... ... ... жүйесі арқылы тасымалданатын тауарлар мен жолаушыларды тасымалдауда, соңғы 10 жыл ішінде 15 ... ... ... ... ... - жүк ... және ... тасымалдауда тарифтердің нәтижесінде табыстың көбеюі. Бұл жердегі өзекті мәселенің бірі көлік саласы белсенділігінің ... ... ... ... мен ... ... ... тозуы және істен шығып қолданысқа жарамсыз болуы. ... ... ... ... ... ... нық тұра бастап даму үстінде.
жоспары бойынша техникалық көмек көрсету байланысын Еуропалық ... ТМД ... 2млн. ... ... ... ... Ақтау портындағы теміржол терминалын қайта құру үшін басқа. Аталған жоба 2001 жылы ... ... ... халықаралық көлік дәліздерінің дамуы. ЖАҚ қызметінің ең негізгі бағыттарының бірі транзиттік тасымалдауларды дамыту болып ... ... ... ... ... ... ... өсу қарқыны байқалған. Көліктік потенциалының іске асуы көбінесе Республикамыз арқылы өтетін дәліздерге байланысты болады. Ең негізгі бағыттағы ... ... ... ... ... ол ... магистралі болып келеді.[11]
дәліздің негізгі бағыты теміржол байланысы арқылы ... ... мен ... ... болып табылады. Істелген жұмыстың нәтижесінде, қазіргі кезде белгілі бір металл прокаттарға транзиттік жеңілдіктер келесі аймақтар бойынша ... ол Орал ... ... ... ... ... ... мүмкіншілік береді Никельтау-Ақтау (44 %) және Никельтау-Бейнеу (35 %), сонымен қатар ... ... ... ... ... (30-40 %) аймақтары арқылы жүзеге асырады.
Жақын арада болған ... ... ... бюросының жиналысында Үкіметтік бекіту құралының заңды жобасы Республиканың халықаралық ... ... ... ... ... ... қосылуына барлық мемлекеттер келісім берген. Қазіргі жағдайда келісімге Ресей, Индия, Иран және Оман ... ... ... ... ... жүк және жолаушылар тасымалдауын ұлғайту, көлік құралының жол жүру қауіпсіздігін қамтамасыз ету, тауарлардың сақталуын және қоршаған ... ... ... ... ... ... ... ведостваларындағы Иран, Индия және Ресей мемлекеттері 12.09.2008 жылы Санк-Петербургте қол қойған халықаралық көлік дәліз келісімі.
Нағыз келісімді реттейтін қатысушы ... ... ... ... және ... ... ... тасымалдауларды түрлі көліктермен жүзеге асырылады. Бұл келісім 2009 жылы 21 мамырда күшіне енді. Негізінен ең ... ... бірі ҚР ... ... ... ... ... үлкен мүмкіншіліктерге қол жеткізуде. Қазақстаннан өтетін маршруттар елдегі транзиттік потенциалының ұлғаюына авто көліктің және теміржолдың ... ... ... ... алып келеді.
Бұл жерде біз транзиттік потенциалдың даму үстінде екенін көріп отырмыз, яғни, транзиттік потенциалды одан ары қарай тез және ... ... ... үшін ... ... ... ... мен Аралға және Бейнеуге қарай теміржол тармағын салу. Дегенмен Достық бекеті-Ақторғай-Балқаш-Жезқазған-Арал-Бейнеу-Ақтау порты ... ... ... Иран және одан ары ... ... мемлекеттеріне шығатын тікелей теміржолдың ашылуы болып табылады. Сонда, біз аталған ... құра ... ... ... ... ең қысқа әрі жаңа жол ашамыз, ол еліміздің транзиттік мүмкіншілігін одан ары дамыта түседі.
Жалпы ... мен ... ... ... жол ... 550-600 шақырымды құрап отыр, ал Аралдан Бейнеуге дейін тартылатын жол шамамен 575-625 шақырымды құрайды. Яғни, жолдың жалпы тартылуы шамамен ... ... ... ... ең негізгі мүмкіншілік бұрын айналып өтетін немесе Ресей территориясы арқылы өтетін транзит Қазақстан арқылы өткенде мейлінше ... жол ... ... ... қоса аз ... ішінде өтуіне мүмкіндік береді. Зерттеуіміз бойынша, қазіргі ... ... ... ... ... бекетінен Ақтау портына дейін) шамамен 3900-4000 шақырым болуда, ал біздің ... ... ... кем ... 1000 ... ... сонда шамамен 2850-2950 шақырым. Бұл еліміздің жолаушылар мен жүктерді тасымалдауда үлкен ... алып ... және ... бірге транзиттік потенциалын арттырады.[15]
Бұл Қазақстан Республикасы үшін транзиттік потенциялымен бірге экономикамыздың да дамуына алып келеді.
3.2 ЕурАзЭС-ке мүше мемлекеттердің тауар және ... ... ... ... ... ... ... әлемдік және ұлттық масштабта қарастыруда аймақтық интеграциялық бірлестіктерге қатысушылардың арасындағы тауарлар транзиттің дамуын ерекше ролін атап өтпеу дұрыс емес.
Біз мысалы ... ... ... ... мен ... келісімдерді реттейтін Кеден Одағының транзит қағидасын алып отырмыз, бұл одақ құрамына бес ... ... ... ... ... және ... кіреді.
Қазіргі таңда бәрімізге белгілі бұл одақ өз даму сатысында бір қадам алғы деңгейге ... ... ... ... ... ие болуда.[15]
ЕурАзЭС-ке қатысушы-мемлекеттер өзара бірыңғай экономикалық кеңістікке ие, олар мемлекет экономикасының тиімді дамуын реттеуде және нақты ... ... ... ... ... мен ... ... кеден шекарасынан кесіп өткен кезде, кеден процедурасын жетілдіру үшін ЕурАзЭС-ке қатысушы-мемлекеттердің территориясы арқылы өтетін транзит жағдайының сұрақтары өз ... ... ... ... аталған жағдайларды реттеуде Кеден одағының заңдары негізінде, ... және ... ... ... ... ... келісімдерге ие. Осы аталғандардың ішіндегі ең негізгісі 2005 жылы 10 ... ... ТМД ... ... ... 2005 жылы ... ... келісімі болып отыр.
Әрбір ЕурАзЭС-ке қатысушы-мемлекеттер арасында барлық көлік құралдармен халықаралық тасымалдауды жүзеге асыру барысында кеден ... ... ... ... ... жылы ... Одағының келісіміне бекіткен қағида бойынша барлық бес мемлекетпен ынтымақтастықты дамытудың негізгі факторы, өзара тасымалдау жағдайларының жақсаруы болып отыр. ... ... 2008 жылы 28 ... ... қаласында еркін транзит қағидасын ұстану бойынша Кеден Одағына қатысушы мемлекеттер Қазақстан, Ресей, Белорусия, ... ... ... бірыңғай транзит жағдайы туралы келісімге қол қойды. Кейінірек бұл келісімге Тәжікстан мемлекеті қосылып, бұл келісімнің тең ... ... ... бірлестіктің жоғары деңгейге бір қадам аттауы, мемлекеттердің арасындағы транзиттік ... ... ... реттейтін кеден механизімінің жетілдіруіне, кеден процедураларының оңайлатуына алып келуі тиіс.[22]
Жоғарыда аталған келісім қағидасына сәйкес, келісімге қатысушы ... ... ... және ... ... ... ... мемлекеттке транзиттік тасымалдауда кеден төлемдері мен салықтарын және кедендік ресімдеу үшін алымдар алымбастан, тарифтік емес ... ... ... ... ... ... талаптарға сәйкес түрінде қалуы тиіс: тауарлар сақталған ... ... ... мороальдық ескіруін қоспағанда өзгерусіз түрде болуы тиіс, тауарлар тек қана транзиттік мақсатта ғана қолдануы қажет, басқа мақсаттар үшін қолданылмайды және ... ... ... ішінде жеткізілуі тиіс. Жоғарыда аталған жағдайларға сәйкес транзиттік ... ... ... ... ... және бағыттарын таңдай отырып 1 айға 2000 шақырым аспайтын мерзімде жүзеге асырлады.
Сонымен қоса келісімге қатысушы ... ... ... ... арасындағы тасымалданатын, бірақ келісімге кірмейтін мемлекеттерге транзиттік тауарларды тасымалдауда белгілі бір жақтың ұлттық заңдылықтар сақталуын ... ... ... ... ... ... ... олардың беделін айқындайтын келісімнің 6-шы бабында аталғандай транзиттік тасымалдау үшін құралдар мен ... ... ... ... ету, транзит мемлекеттінің тасымадаушылары өз мемлекетінің экспорттаушы, импорттаушы немесе тасымалдаушысынана көрсетілетін қызметінен кем және нашар болмауы тиіс.
Бұл келісім бойынша әрбір ... ... ... ... транзиттік тауарларды тасымалдауға байланысты тауарлардың тізімі бекітілген.
Транзиттік тауарларға сәйкес құрылған және көлік құралдары мен ... ... ... ... құжаттарды өзара мойындау. Кейінірек кеден қатынастарын мемлекеттің территориясы арқылы транзиттік ... ... ... бұл ... төрт ... ... ... олар кедендік ресімдеу, кедендік бақылау, Кеден одағының кедендік тасымалдау туралы, кедендік алып жүру туралы.
Аталған ... біз ... ... ... ... ... жетілдіру, тауарлр мен көлік құралдарын тасымалдауда кеден ... ... ... ... мемлекеттердің ынтымақтастығын арттыру жолдары қарастырылды.
Экономикалық құрылымды қайта құру ... ... ... ... және ... бірінші дәрежелі мәнге ие болады. Ол ұлттық көлік кешендерінің әлемдік көлік жүйесіне кірігуіне ... мен ... алғы ... ... және осы ... ... аса ... ұйымдастырушылық-техникалық денгейде жетуге әсерін тигізеді. ТМД елдері территориясында мемлекет аралық тасымалдарды жүргізетін теміржол жүк ... ... әрі ... ... - ... одақтың дамуындағы негізгі тұрақсыздық факторы екенін көрсетеді. Соңғы 16 жыл ішінде өндірістің негізгі салалар өнімдерінің бағасындағы көліктік құраушының үлесі ... ... ие ... ... жылдарда көліктік құраушының үлесі: тарифтер индексациясының; ТМД елдерінің шеңберінде бұрын ішкі болған, қазір экспорттық және импорттық халықаралық тасымалдарға ... ... ... тасымалдар құнының өсуі; теміржол көлігінің қызметіне тасымалдаудан жоғары ҚҚС алу есебінен жоғарылады.[15]
Қазақстан арқылы транзиттің келешекте өсуін ескере отырып, транзиттік дәліздердің ... ... ... құқықтық нормалармен қамтамасыз ету қажет. Транзиттік көлік қозғалысына кедергі болатын ... және ... ... әкімшілік кедергілерді жою керек. Осыған байланысты келесі ұсыныстар ұсынылады:
* Мемлекеттік қатынастар деңгейінде ... ... даму ... оның ... ... ... жетілдіруге саяси қолдау көрсету;
* Транзиттік-көліктік дәліздердің техникалық, сервистік және құқықтық нормалар деңгейін әлемдік стандартқа дейін көрсету, жол бойындағы объекттердің ... ... ... қабілетті көрсету;
* Көліктік базадағы мәліметтерді ақпараттық талдау ... және ... ... ... енгізу. Өйткені, жүктің көлемі, түрі және көліктің түрі бойынша тасымалдау бағытын, жүктің орналасқан жері туралы ақпарат ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру бойынша дұрыс шешім қабылдауға мүмкіндік береді;
* Екі жақтама сақтандыруды ... екі ... ... келісім бекіту;
* Мемлекеттік жеке серіктестік негізінде инфрақұрылым дамытуға отандық және шетел ... ... ... ... ... ... және ... тасымалдауларға сапалы қызмет көрсету мақсатында Қазақстанның аймақтарында аймақтық көліктік-логистикалық орталықтарды, жолдар ... ... ... жасау;
* Контейнерлік және мультимодальдық тасымалдауларды дамыту. Қазақстанға келетін жүк ... ... ... Контейнерлерде тасымалданатын жүктердің кең ассортименті, контейнерлік тасымалдардың көлемінің күрт ... ... ... жүк өңдеу орталықтарындағы контейнерлік терминалдардың жұмыстардың жетілдіруі Қазақстан арқылы транзиттік қатынаста тасымалданатын негізгі жүк - ... ... ... тасымалдаудың құқықтық негіздері жетілдіріп халықаралық нормаларға сәйкестендіру қажет.[3]
Қазақстан территорисы арқылы тікелей темір жол магистральдарын салу, оларды ... ... ... ... ... сервиспен қамтамасыз ету және транзиттік тасымалдаудың құқықтық негізін әлемдік талаптарға сәйкестендіру нәтижесінде транзиттік дәліздердің өткізу мүмкіндігін ... ... ... Турция Еуропа елдері бағыттарына жылына 100 млн. тоннаға ... ... ... ... ... ... бүкіл көліктік жүйе қызмет көрсетудің жаңа сапа деңгейіне өтуі керек, ұлттық көлік жүйесінің жоғары бәсекелік қабілеті ... ... ... ... ... мүдделері оны пайдалануға ұмтылдырады.
Интермодальды тасымалдаулардың көліктік-логистикалық орталықтар жүйесін жасау транзиттік тасымалдаудың үлесін күрт өсірде. Транзит ... ... және ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Сонымен, жоғарыда аталған Қазақстанның көліктік-коммуникациялық және транзиттік саясаты келесі нәтижелерге жетуді қамтамасыз етеді:
* жүк ... ... ... халықаралық байланыстарда;
* ақтық өнім құнында көліктік шығын үлесін төмендетеді;
* жүк ... ... ... ... ... көліктік дәліздерін және ұлттық тасымалдаушылардың бәсекелік қабілетін көтереді;
* көлік және онымен байланысты басқа салаларда қосымша жұмыс орындарының жасалуы;
* транзиттік ... ... ... ... жүк сыйымдылығының төмендеуі.
Сондықтан ТМД теміржолдарында кешенді тарифтік реформа жүргізу мәселесі күрделі болып отыр. ТМД қатысушы елдердің ... ... ... ... және ... ... тәжірибесіне жүргізілген талдау бірқатар кемшіліктерді анықтады. Атап айтқанда, мемлекет ішіндегі және мемлекет аралық тарифтерді ... ... ... яғни бір ... екі әр ... ... ... бірқатар елдерде ішкі және мемлекет аралық тарифтердің денгейлеріндегі айырмашылық үлкен, нәтижесінде экспорттық, импорттық және транзиттік ... ... ішкі ... ... ... ... ... тарифтік саясаттың күрделі құрылымдық кемшіліктері, яғни ТМД елдерінің теміржолдары жүмысының эксплуатациялық экономикалық ерекшеліктері ескерілмейді және т.б. кемшіліктерді жою ... ... ... ... ... ... ... реформа жүргізу қажет.[17]
Бүкіл көлік дәлізі бойындағы жағымды тарифтік режим ТрансАзия теміржол магистралінің Солтүстік дәлізінен ... - ... - ... - Баку - ... - ... ... әрі қарай Ауғаныстан маршрутынан контейнерлер жүк ағындарының бір бөлігін ... ... ... ... ... ... ... есебінен төмендеуі мүмкін:
- салық салу режимін жұмсарту;
- жолаушылар ... жүк ... ... ... мемлекеттік және аймақтық бюджеттің есебінен жабу;
- барлық денгейдегі бюджеттердің құрамында теміржол көлігін қаржыландыруды ... ... ... ... ... қорларын құруға бағытталған нормативтік құжаттарды қабылдау;
- ТМД ... ... ... ... дамыту мақсатында белгілі бір бағыттарда жүктердің тасымалдарын ұйымдастыруға ақшалай көмек беру (тарифтік дәліздерді орнатуға көмек беру). Осылайша, теміржол ... ... мен ... реттеу бойынша мемлекет аралық денгейде жұмыстар жүргізу таланты болып отыр, ... олар өнім ... ... құраушысын төмендетудің негізгі элементтері болып табылады.
Салық салу режимін жұмсарту бойынша жұмыс ТМД қатысушы-мемлекеттердің теміржол көлігінде салық салу ... ... ... бірігіп әрекет жасау туралы келісімде қарастырылған. Келісімге 2009ж. 10 наурызда ТМД Экономикалық кеңесінде қол қойылды. Қазіргі уақытта теміржол ... ... салу ... жақындату және салық алудың келісілген принциптерін іске асыру тәртібі туралы қаулы қабылданған.
ТМД ... ... ... ... ... құру ... ... мемлекеттері көлік кешенінің дамуына қатысты жасалған, тауарды өндіру мен тарату уақыты қысқарғанда ең жоғары экономикалық тиімділік беретін қатынасқа негізделген.[2]
Жүк ағындарының ... ... көп ... ... әрекет етеді. Осыдан келіп ТМД қатысушы-мемлекеттердің территориясында ... ... ... құру және бірігіп оларды дамыту келесі алғы шарттарды орындау.
Қорытынды
Сонымен,халықаралық тасымалдау дегеніміз - мүліктерді және жолаушыларды бір мемлекеттен ... ... ... ... ... ... жолаушыларды өткізу.
Халықаралық көлік құқығы - халықаралық құқық бөлігі.халықаралық дербес көлік құқығыхалықаралық ... ... ... ... ... ... ... конвенциялары мен келісім-шарттарында мазмұндалған, тасымалдау қатынастарын реттейтін құқықтық қағидалар мен ... ... ... ... құқығының пәні ретінде жеке және заңды тұлғалар қатысушысы болып келетін көлік міндеттемелері табылады. Жукті, жолаушыларды және теңдеме ... ... ... ... ерекшелік ретінде оныңхалықаралық сипаттағы нормалар мен әдет-ғұрыппен қатар, коллизиялық және ұлттық заңнама нормаларымен реттелуі табылады. ... ... ... ... реттейді, сондықтан азаматтық құқыққа жатады. Ол өзбетінше ерекше қатынастар тобын құрайды және азаматтық құқықтың бір бөлігі болып келетін,халықаралық дербес құқықпен ... ... ... ... ... ерекше бір сұрақ халықаралық көлік ұйымдары. Халықаралық құқықхалықаралық ұйымды үш егемОсы мемлекеттен ... ... ... бар және ... ... қызмет тәртібі бар түрінде сипаттайды. Бұл бірлестік, байланыстың мақсаттары мен қағидалары көзделген, бірлесіп әзірленген ... ... ... ... транзиттің келешекте өсуін ескере отырып, транзиттік дәліздердің кешенді ... ... ... ... ... ету ... ... көлік қозғалысына кедергі болатын кеден және шекара жағынан әкімшілік кедергілерді жою керек. ... ... ... ... ... ... ... деңгейінде транзиттік тасымалдау даму сұрақтарын, оның ішінде құқықтық нормаларын жетілдіруге саяси қолдау көрсету;
* Транзиттік-көліктік дәліздердің техникалық, сервистік және құқықтық ... ... ... стандартқа дейін көрсету, жол бойындағы объекттердің сервисін дамыту арқылыбәсекелестік қабілетті көрсету;
* Көліктік базадағы мәліметтерді ақпараттық талдау жүйесін және ... ... ... ... Өйткені, жүктің көлемі, түрі және көліктің түрі бойынша тасымалдау бағытын, жүктің орналасқан жері ... ... ... ... ... болжауға, жоспарлауға, транзиттік тасымалдауды ұйымдастыру бойынша дұрыс шешім қабылдауға мүмкіндік береді;
* Екі жақтама сақтандыруды жоятын екі жақтама ... ... ... ... жеке серіктестік негізінде инфрақұрылым дамытуға отандық және шетел инвестициясын ... ... ... жасау;
* Халықаралық және транзиттік тасымалдауларға сапалы қызмет көрсету мақсатында Қазақстанның аймақтарында аймақтық көліктік-логистикалық ... ... ... терминалдық кешендерді жасау;
* Контейнерлік және мультимодальдық тасымалдауларды дамыту. Қазақстанға келетін жүк негізінен контейнерлермен тасымалданады. Контейнерлерде тасымалданатын ... кең ... ... ... ... күрт ... әлемнің негізгі жүк өңдеу орталықтарындағы контейнерлік терминалдардың ... ... ... ... ... ... тасымалданатын негізгі жүк - контейнер. Сондықтан, контейнерлік тасымалдаудың құқықтық негіздері жетілдіріп халықаралық нормаларға сәйкестендіру қажет.
Қазақстан территорисы арқылы ... ... жол ... ... оларды әрекеттердегі магистральдармен байланыстыру, әлемдік стандарттағы сервиспен қамтамасыз ету және транзиттік тасымалдаудың құқықтық негізін әлемдік талаптарға сәйкестендіру нәтижесінде транзиттік ... ... ... ... ... Иран, Турция Еуропа елдері бағыттарына жылына 100 млн. тоннаға жеткізуге ... ... ... интеграциялау мақсатында бүкіл көліктік жүйе қызмет көрсетудің жаңа сапа деңгейіне өтуі керек, ұлттық көлік жүйесінің жоғары бәсекелік қабілеті көрші ... ... ... ... ... оны пайдалануға ұмтылдырады.
Интермодальды тасымалдаулардың көліктік-логистикалық орталықтар жүйесін жасау транзиттік тасымалдаудың үлесін күрт өсірде. Транзит көліктік компанияларға және ... ... ... ... ... ... ... жоғарыда аталған Қазақстанның көліктік-коммуникациялық және транзиттік саясаты келесі нәтижелерге жетуді қамтамасыз етеді:
* жүк айналымын өсіреді, әсіресе халықаралық ... ... өнім ... ... ... ... төмендетеді;
* жүк тасымалдау жылдамдығын өсіреді;
* елдің халықаралық көліктік дәліздерін және ұлттық тасымалдаушылардың бәсекелік қабілетін көтереді;
* көлік және ... ... ... салаларда қосымша жұмыс орындарының жасалуы;
* транзиттік қозғалыстан ... ... ... жүк ... ... катар, жолаушы міндеттерге де ие. Оның негізгі міндеті болып, жол ақысын төлеу міндеті табылады. Жолаушылардың жол ... ... ... ... ... ... ... ереже бойынша теңдеме жукті тасымалдау шарты бойынша тасымалдаушы белгіленген мекенге жеткізуге міндеттенуі, ал екінші тарап жолаушы ... ... ... ақы ... ... Теңдеме жукті тасымалдау құқығы жолаушыны тасымалдаушы шарты негізінде жүзеге асырылады.
Көліктік экспедициясы шарты бойынша жауапкершiкөліктік мiндеттемелердi орындамағаны ... ... ... ... үшiн ... туралы ҚР Акң 20тарауымен көзделген жалпы ережелерге негiзделедi. Азаматтық кодекстiң 713бабында тасымалдау жəне экспедиция қатынастарының өзара ... ... ... ... ... ... субъектiсi болып табылғандықтан тиiсiнше ол клиент алдында, бой алдырмайтын күш немесе форсмажорлық жағдайлар салдарынан өз мiндеттемелерiн ... үшiн ... ... ... кiнəсiз жауапкершiкөліктікте болады. Эскпедицияның тасымалдау қатынастарымен аталған өзара байланыстылығын жауапкершiкөліктікке қатысты ескерудiң ... ... ... ... ... бұзу ... емес, тасымалдаушы əрекеттерiнiң салдарынан болу мүмкiн екендiгi де есепке алынатынмен сипатталады.
Халықаралық дербес көлік құқығында ... бір ... ... ... ... Халықаралық құқықхалықаралық ұйымды үш егемОсы мемлекеттен тұратын, тұрақты органдары бар және өкілеттігі анықталған қызмет тәртібі бар түрінде сипаттайды. Бұл ... ... ... мен ... көзделген, бірлесіп әзірленген шартқа негізделеді.
Қазіргі транзит - экономикалық күрделі және кешенді болмысы. Оның тиімділігі ... ... ... ... ... дамуына, ақылға қонатын тарифтерге және т.б. факторларға байланысты. Оның нәтижелігі әлемдік шаруашылықтың түрлі ... ... ... ... сақтандырушылар және т.б.) қызметімен қамтылады.
Транзит - экономиканың тұрақты дамып отырған саласы. Ол оның ... ... ... ... ... ... Әлемдік экономиканың жақандануы, халықаралық сауда көлемінің тез өсуі ... және Азия ... ... ... ... ... байланыстарын дамытуды қажет етеді. Еуразия материгінің Шығыс пен Батыс елдері арасында сауда экономикалық байланыстың даму тарихы ұзақ және бай. ... ... ... және Азия арасындағы тасымалдау негізінен теңіз арқылы жүреді. Ол жол ... ... ... ... географиялық орналасуы, Еуразияның ортасында орналасуы, маңызды жолдардың ... ... - ... бас ... бірі болып табылады. Қазақстан оны бүкіл әлемге таныта білу керек. Қазір Республика трансконтинентальды тасымалдаудың жаңа халықаралық маршруттарын қалыптастыруда. Ғасырлап ... ... пен ... ... жүйесіне Қазақстан жаңа бұрын ретінде, жаңа бағытқа бұрушы, тасымалдаушылар үшін тиімдірек жолдарды ... ... кіру ... ... ... ... түсінігіне белгілі бір мемлекеттің территориясын кесіп өтетін ... ... ... көлік құралдары және халықаралық почта жіберілімдері өтетін мемлекеттің территориясы арқылы транзиттің толық маршрутының жүру ... бір ... оның ... тыс жерде болса, яғни басталуы мен аяқталуы. Басқаша айтқанда, тауарлары және ... ... ... транзиті - бұл белгілі бір мемлекеттің территориясынан, оның белгілі бір ... ... ... ... және ... құралдары.
деген сөздің түсінігін - бұл . сөзі латынның деген сөзінен ... оның ... ... ... білдіреді. түсініг - бұл белгілі бір мемлекеттің территориясынан, оның белгілі бір шекарасынан тауарлар мен ... ... ... ... анықтамасы ГАТТ-тың (қазіргі ДСҰ) тарифтер және сауда бас келісімінде басқа. Онда .
Халықаралық ... ... ... ... әсер ... ... ... және халықаралық тауар тасымалдауының дамуы (сыртқы аспект);
* жаңа ... ... ... ... ... ... және ... қайта өңдеуде қызмет салаларында белсенділік қарым-қатынасын күшейту (ішкі аспект).
Мемлекет транзиттік тасымалдау операцияларды дамытудан алатын экономикалық артықшылығы - транзиттік ... алып ... ... ... баждар - бұл мемлекеттің территориясы арқылы ... ... ... мен ... ... ... ... транзиттің даму мақсатын жетілдіруде ГААТ (п.3 бап V) ... ... ... мен ... ... транзиттік тасымалдауда салықтан толық босатылады: .
Қазақстан ... ... ... ... ... бас артықшылығы - бұл қашықтықтың маңызды қысқартылуы. Теңіз танкерлері, басқа жүк тасушы ... ... ... ... ... ... ... теміржол маршруты, тасымалдау уақытты қысқартады. Қазақстан арқылы тасымалдағанда Қытай мен Еуропа арасындағы қашықтық теңіз ... ... екі есе ...
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
* Бекмаганбетов М. К проблеме развития транзитного потенциала РК./ Транзитная экономика. 2001 г. №4.
* Бодаубаева Г. Стратегические ... к ... ... ... Казахстана./Саясат. 2007 г. №12.
* Гусева Е. Транспортный и транзитный потенциал РК. /Транзитная экономика. 2001 г. №3.
* Даулет Б.С. Проблемы реалиации ... ... в ... ... ... 2002 г. №4-5.
* Департамент транзитного политики и внешних связей Министерства транспорта и- ... РК ... ... МТК РК. 2002 г. ... ... Д. Перспективы развития международных связей Казахстана со странами СНГ. /Транзитная ... 2006 г. ... ... М. ... ... ... коридоров в регионе Центральной Азии и Китая. Выступление на ... г. ... 2 ... ... ... М.\ ... ... реформ. Ж-л , 2007 г. №12.
* Исингарин Н. ... и ... ... ... - 2005 г. ... ... А. ... возможности развития экономики Казахстана./Транзитная экономика. 2005 г. №5-6
* Козырь И. Транзитный потенциал произведственной инфраструктуры на ... ... РК. ... экономика. 2006 г. №1.
* Информационно-аналитический сборник . ... Рк по ... / ... ... Сәбітов Ә. Бәсекелестік бағыттар және ТрансҚазақстан темір жолы магистралі жетістіктерін бағалау. /Саясат. 2006 ж.№4.
* Сухова Л.Ф. транспорное обслуживание международных экономических ... ... ... М. Трансконтинентальный мост и перспективы российско-китайского сотрудничества. ... ... июля 2002 г. ... ... Д.М., ... У.А., Акбаева Б.М. международные транспортные перевозки и управление таможенным делом. /изд-во , Алматы, 2000 г.
* Шеденов И. ... ... на ... ... ... /Транзитная экономика. 2003 г.№3.
* Шеръязданова К. Транспортные каридоры Казахстана в контексте центарально-азиатской транспортной инфраструктуры: проблемы и перспективы. /Саясат . 2007 г. ... ... О. ... ... and business ... of transit. 2004 г.
* Хасенова А. Транспорт Евразии: взгляд в 21 век. /М.: Магистраль, 2003 г. № 1.
21. ... ... ... кодексі. Алматы, 2003.
22. Азаматтық құқық. Жайлин Ғ.А., Оқулық, Ерекше бөлім. 1 том.- Алматы: Заң әдебиеті.-2005.- 90-110 б
23. ... ... ... / Под ред. М.К. Сулейменова, Ю.Г. Басина. Алматы, 2000.
24. Басин Ю.Г. Избранные труды по гражданскому праву (Сер. ... ... ... ... ... Басин Ю.Г. Принципы гражданского законодательства Республики Казахстан // Гражданский кодекс РК (Общая часть) - толкование и ... ... 1996. Вып.
26. А.П. ... пен Ю.К. ... ... Азаматтық құқық. А., 2004 т.б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 3 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бала құқықтары туралы конвенцияны жүзеге асыру: мәселелері мен қазіргі жағдайы88 бет
СЭҚ-тарды кедендік саудалық реттеуге қатысатын негізгі ұйымдар33 бет
Халықаралық еңбек ұжымының, еңбек қатынастарын реттеудегі маңызы78 бет
Халықаралық теңіз құқығы31 бет
Халықаралық құқық және мемлекеттердің заңдарын унификациялау мен гармонизациялау проблемалары44 бет
Халықаралық құқықтың түрлері, қайнар көздері94 бет
Қазақстан Республикасының ұлттық құқығы мен халықаралық құқықтың арақатынасы (басымдылықтың қалыптасу мәселелерi)278 бет
Қазақстан Республикасында халықаралық құқықтық шарттарды реттеудің құқықтық аспектілері46 бет
"Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы."16 бет
«Достық» станциясы арқылы халықаралық көлік қызметінің болашақтағы даму жолдары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь