Жаңа технологиямен оқыту идеясын жүзеге асыру

МАЗМҰНЫ

І Кіріспе

Жаңа технологиямен оқыту идеясын жүзеге асыру 3 бет

І Тарау 1.1. Проблемалы оқытуды оқу үрдісіне енгізудің кейбір мәселелері 8 бет

1.2. Дамыта оқыту белсенділікті арттырады 22 бет

ІІ Тарау
2.1. Деңгейлік саралап оқыту 29 бет

2.2. Тіл үйретудің тиімді тәсілі 33 бет

Қорытынды 45 бет

Пайдаланылған әдебиеттер 48 бет
КІРІСПЕ
Жаңа технологиямен оқыту идеясын жүзеге асыру
Қазіргі кезеңде республиканың білім беру жүйесінің ең басты мәселесі – қазақ мектебі түлегінің білім сапасының деңгейін халықаралық дәрежеге жуықтату. Ол үшін мектепке заман талабына сай мемлекеттік білім стандартын енгізу, соған сәйкес кәсіби шеберлігі дамыған кадрлармен қамтамасыз ету, өркениетті ғылыми-әдістемелік бағытқа ынталандыру, жаңа базистік оқу жоспары мен жаңа буын оқулықтарына көшу, орта білімді ақпараттандыру, тағы сол сияқты білім беру саласында жүйелі жұмыстар атқару – еліміздегі ең маңызды әрі кезек күттірмейтін ауқымды істер.
Өткенге қарап басымызды иеміз, ертеңге қарап білек сыбанамыз демекші, бүгінгі бала – ертеңгі жаңа әлем. Демек бұрыннан қалыптасқан бағдарлама мен тәртіп ол үшін ескірген, тозған. Ал қазір ол барлық тұлғасымен жаңа тұрмысқа, жаңа оқуға, жаңа қатынастарға бейімделуі тиіс. Сондықтан оған жүйелі жәрдем беріп, ынта-ықыласын дұрыс бағыттайтын, қабілет-қасиеттерін дамытатын мектеп шаңырағы қажет.
Дамыта оқыту – күрделі құрылымды, біртұтас педагогикалық жүйе. Оның нәтижесінде әр оқушының өзін-өзі өзгертуші субъект дәрежесіне көтерілуі көзделіп, оқыту барысында соған лайық жағдайлар жасалады. Дамыта оқытудың дәстүрлі оқытудан айырмашылығы көздеген мақсатында, мәнінде, мазмұнында, дамытудың негізгі факторында, мұғалімнің рөлі мен атқаратын қызметінде, әдіс-тәсілдерінде, оқушының білім алу белсенділігінің түрінде, оқу үрдісінің мүшелерінің әрекеттестік ерекшеліктерінде, олардың қарым-қатынас сипатында, танып-білу үрдісін ұйымдастыру және ондағы коммуникациялар түрлерінде.
Әлемдік педагогиканың, көбінесе, жүгінетіні – Л.С.Высоцкийдің идеяларына негізделген В.В.Давыдов пен Д.В.Эльконин және Л.В.Занковтың дамыта оқыту жүйелері. Л.С.Выготскийдің идеялары Еуропа елдерінің көптеген университеттерінің педагогика факультеттерінде оқытылады.
Бұл бағдарлы идеялар бүгінгі білім беру аясында қолдауын табуда. Бірақ, жалпы білім беру мектебінде іске асыру көптеген қиындықтар тудыруда. Өйткені, ұсынылған әдістемеліктер мен технологтялар көбіне дербестік сипатта, сондықтан кез-келген мектепте әр түрлі ерекшелікті балалар арасында қолдануын таба алмай жүр.
Сонымен қатар оқушы тұлғасын дамыта оқытудың мақсаты ма, әлде мақсатқа жетудің амалы ма деген сауалға нақтылы түсінік берілмеген және тұлға дамытудың өзіне тән түрлі-түрлі көзқарастары бар. Біздің елде білім беру мекемелері, мектеп мұғалімдері және көптеген педагогика ғылымының зерттеушілері тәлім-тәрбие беру үрдісінің негізгі мақсатын оқушы тұлғасын дамыту деп таниды. Бірақ, тұлға дамуы туралы ізденістегі психологтердің айтуы бойынша, әр адамның дамуы өз қолында, оны сырттан әсер етер күшпен дамытуға болмайды, тек оңтайлы ықпал жасауға болады. Осы пікірден туған білім беру мақсатының басқа да тұжырымы бар. Оқушы тұлғасын дамыту, ол оның толық өзіндік өсуінің, өзіндік қалыптасуының, өзіндік жетілуінің амалы ретінде қарастырылады. Сондықтан, мектеп мақсаты баланың табиғи күштері мен мүмкіншіліктерінің өзіндік ашылуна қолайлы жағдай жасау болып табылады. Ол үшін оқушы тұлғасының дамуын көздейтін білім беру үрдісін ұйымдастырудың түрлі әдістері мен амалдарын анықтап, жүзеге асыру қажет.
Бұдан шығар түйін, дамыта оқыту – білім беру мекемесінің әрбір сабақта, күнделікті қарым-қатынаста, мектепте және мектептен тыс істе асырылатын өзекті мақсаты, сонымен қатар, болашаққа болжаған оқушы тұлғасын өзіндік жетілдіруіне, өзіндік қалыптасуына жеткізетін амал. Оқушы тұлғасының дамуы түсінігіне, оның қалыптасуына, біртұтастығына және бөлек бөліктеріне позитивті өзгерістер енеді.
Даму дегеніміз материалдық және идеялық объектілердің қайтымсыз, жаңа сапаның пайда болуына алып келетін заңды өзгерісі. Егер жаңа сапа қандай да бір қатынасында ескіден озса, онда дамудың прогрестік, ал егер ескіге жол берсек, регрестік түрі кельетінде тұрады деп тұжырымдайды З.Кариев.
Біздің ізденісіміз прогрестік дамуды көздейді, оған жетелейтін - өнімді іс-әрекет. Өнімді іс-әрекет жан-жақты ізденудің нәтижесінде ғана жүзеге асуы мүмкін. Мұндай жағдайда екінші бір жаңа, бұрынғыдан өзгеше мағлұматтар туындайды. Дамыта оқыту идеясы өнімді іс-әрекет арқылы іске асатындығын талай ғалымдар дәлелдеген.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Айғабылов А. Қазақ тілін оқыту методикасы және оның қазіргі міндеті. 1982ж.
2. .Кәсіби даму мектебі . Алматы, 2004ж.
3. Исабаев Ә. Қазақ тілін оқытудың дидактикалық негіздері. 1993ж.
4. Кәтенбаева Б. Тіл ұстарту жұмыстары бойынша методикалық нұсқау. 1991ж
5. Қасымбеков Ә. Қазақ тілін оқытуды жетілдірудің кейбір тұрлері.1989ж.
6. Жұмабаев М. Педагогика. Алматы, Ана тілі, 1992ж.
7. .Қазақ тілі мен әдебиетін оқытудың жаңа технолгиясы. Алматы, 2002ж.
8. Рахметова С. Қазақ тілін оқыту методикасы. Алматы, 1991ж.
9. Ишмухамедов Ә. Қызықты грамматика. А.,1972ж.
10. Дауыс пен көрініс. Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау туралы ұлттық журнал. № 2. 2001ж.
11. Дауыс пен көрініс. Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау туралы ұлттық журнал. № 5. 2002ж
12. Дауыс пен көрініс. Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау туралы ұлттық журнал. № 1. 2003ж
13. Дауыс пен көрініс. Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау туралы ұлттық журнал. № 3. 2004ж
14. Қазақ тілі мен әдебиеті №5-8 2002ж.
15. Қазақ тілі мен әдебиеті №1-3 2003ж.
        
        МАЗМҰНЫ
І Кіріспе
Жаңа технологиямен оқыту идеясын жүзеге асыру 3 ... ... 1.1. ... ... оқу ... ... ... мәселелері
8 бет
1.2. Дамыта оқыту белсенділікті арттырады 22 ... ... ... ... ... ... Тіл үйретудің тиімді тәсілі
33 бет
Қорытынды
45 бет
Пайдаланылған әдебиеттер
48 бет
КІРІСПЕ
Жаңа технологиямен оқыту ... ... ... ... республиканың білім беру жүйесінің ең ...... ... ... ... ... ... халықаралық
дәрежеге жуықтату. Ол үшін мектепке заман талабына сай мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... кадрлармен
қамтамасыз ету, өркениетті ғылыми-әдістемелік бағытқа ынталандыру, жаңа
базистік оқу жоспары мен жаңа буын ... ... орта ... тағы сол ... ... беру ... жүйелі жұмыстар атқару
– еліміздегі ең маңызды әрі ... ... ... ... қарап басымызды иеміз, ертеңге ... ... ... ... бала – ертеңгі жаңа әлем. ... ... ... мен ... ол үшін ... ... Ал ... ол барлық
тұлғасымен жаңа тұрмысқа, жаңа оқуға, жаңа қатынастарға бейімделуі тиіс.
Сондықтан оған ... ... ... ... дұрыс бағыттайтын,
қабілет-қасиеттерін дамытатын мектеп шаңырағы қажет.
Дамыта оқыту – күрделі құрылымды, ... ... ... ... әр ... ... ... субъект дәрежесіне көтерілуі
көзделіп, оқыту барысында ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығы көздеген мақсатында, мәнінде, мазмұнында,
дамытудың негізгі факторында, мұғалімнің рөлі мен ... ... ... ... алу ... ... ... мүшелерінің әрекеттестік ерекшеліктерінде, олардың қарым-қатынас
сипатында, танып-білу үрдісін ұйымдастыру және ... ... ... ... жүгінетіні – Л.С.Высоцкийдің
идеяларына негізделген В.В.Давыдов пен ... және ... ... ... ... ... Еуропа елдерінің көптеген
университеттерінің педагогика факультеттерінде оқытылады.
Бұл бағдарлы идеялар бүгінгі білім беру аясында ... ... ... ... беру ... іске ... көптеген қиындықтар тудыруда.
Өйткені, ұсынылған ... мен ... ... дербестік
сипатта, сондықтан кез-келген мектепте әр түрлі ерекшелікті балалар
арасында ... таба ... ... ... ... ... ... оқытудың мақсаты ма, әлде
мақсатқа жетудің амалы ма деген ... ... ... ... ... дамытудың өзіне тән түрлі-түрлі көзқарастары бар. Біздің елде білім
беру мекемелері, мектеп ... және ... ... ... тәлім-тәрбие беру үрдісінің негізгі мақсатын оқушы тұлғасын
дамыту деп ... ... ... ... ... ... ... бойынша, әр адамның дамуы өз қолында, оны сырттан әсер етер ... ... тек ... ... ... ... Осы пікірден туған
білім беру мақсатының басқа да тұжырымы бар. Оқушы тұлғасын дамыту, ол ... ... ... ... ... өзіндік жетілуінің амалы
ретінде қарастырылады. Сондықтан, мектеп мақсаты баланың табиғи күштері ... ... ... ... ... ... болып табылады. Ол
үшін оқушы тұлғасының дамуын көздейтін ... беру ... ... әдістері мен амалдарын анықтап, жүзеге асыру қажет.
Бұдан шығар түйін, ... ...... беру ... ... ... қарым-қатынаста, мектепте және мектептен тыс істе
асырылатын өзекті мақсаты, сонымен қатар, болашаққа болжаған оқушы ... ... ... ... ... амал. Оқушы
тұлғасының дамуы түсінігіне, оның қалыптасуына, біртұтастығына және ... ... ... ... ... ... және ... объектілердің қайтымсыз,
жаңа сапаның пайда болуына алып келетін заңды өзгерісі. Егер жаңа ... да бір ... ... ... онда ... ... ал ... жол берсек, регрестік түрі ... ... деп ... ... прогрестік дамуды көздейді, оған жетелейтін -
өнімді іс-әрекет. Өнімді іс-әрекет жан-жақты ... ... ... асуы ... ... ... екінші бір жаңа, бұрынғыдан өзгеше
мағлұматтар ... ... ... ... ... ... арқылы іске
асатындығын талай ғалымдар дәлелдеген.
Ал бүгінгі мектеп ... ... ... ... тыңдап,
түсінуге тырысып немесе оқулықтан мәліметті өз бетінше оқып-танып, әр түрлі
зерттелетін объектілер мен құбылыстарды ... және ... ... ... ала ... әр ... іс-әрекет жасайды. Мұндай оқу
танымдық әрекет – репродуктивтік іс-әрекет деп аталады. Бұл іс-әрекет ... ... ... ... ... ... арқылы іске асады.
Дамыта оқыту идеясы ТМД елдерінде әжептеуір қолданыс атуып келеді.
Қазіргі кезде Мәскеуде Дамыта оқыту халықаралық қауымдастығы ... ... ... – академик В.П.Зинченко.
Эльконин мен Давыдовтың дамыта оқыту жүйесі бойынша Мәскеудің
психология институтының зертханасы ... ... ... Оның ... ... ... жүйесінің іргетасын салушылардың бірі ... ... ұлы, ... ... Эльконин Борис Данилович.
Бұл ғылыми бастама 1959 жылдан бері ғалымдар назарында. Содан бері
түрлі талқы ойлар, пікірлер ... ... ... ... ... ... ... осы ізденісті жүйенің негізгі көңіл аударар
бағыты – ... ... деп ... және бұл ... ... ... керек. Керісінше, ол қоршаған әлемнің көрінісі болып, ... ... ... ... ... танып-білінуі тиіс.
Профессор Б.Д.Эльконин пікірі бойынша: дамыта оқыту жүйесімен білім
алған балалардың дүниеге деген көзқарастары терең және ... ... ... ... ... ... ... және адам тану үрдісі баланың
сол үрдіспен толық шұғылдануы және қызығу ... ... ... ... заманғы жаңашыл жағдайларда жаңашыл міндеттер туа бастайды, соның
негізгісі – ... ... ... ... ... дамыта оқытудың
педагогикалық не балалық психологиясын емес, дамытушы ағартудың ... ойы ... ... ... ... бір ... болуы
мүмкін емес, ол үшін әбден жаңа типті мектеп қажет, сондықтан педагогтерді
ғана дайындамай басқарушыларды да арнайы ... ... ... ... оқыту бағытымен іргелі түрлендіруді
Ю.В.Громыков ... ... оның ... ... ... ғана дамыта
оқыту теорисын толық қолдануға мүмкіндік бар.
А.Б.Ворнцовтың пікірі бойынша, дамыта оқыту жүйесіне енген мұғалім
тұлғасы да ... Оның ... ... ... ... жай мектеп мұғалімдеріне қарағанда ерекше жетіледі.
Қазіргі кезде дамыта оқыту мектебін қалыптастыру ... ... ... Атап ... ... Санкт-Петербург, Харьков
т.б. қалаларда Давыдов пен Элькониннің, Л.В.Занковтың дамыта оқыту жүйесі
оқу-тәрбие ... ... жүр. ... ... ... ... қазақ
мектебінде бұл игі іс айтарлықтай әлі қолға ... жоқ. ... ... ... ... көбі ... жалықтырып жіберетін баяндау, түсіндіру, үлгіні
көрсету сияқты өнімсіз еңбекке ... ... ... ... ... қалыптастыру күні бүгінге дейін осылай істе деген
ұстаным бойынша танымал және ... ... ... ... ... мен интеллектуалды іскерлікті саналы қолдану негізінде
емес, мұғалім берген үлгілерді ұғынбастан орындау негізінде құрылып ... ... ... ... оқу ... енгізудің кейбір мәселелері
Әлемдік тәжірибеде бірнеше түрлі өзара балама мектептер баршылық,
әрбіреуінің ұтымдылығы әр түрлі. ... ... ... ... дейгейі жүйелілік, теориялық, ғылымилық тұрғыдан қарастырғанда
жоғары, бірақ сол білімдерін қолдануға ... ... тар ... келеді. Ал қызығу мен қажеттілікке ... ... ... білім беру үрдісі оқушылардың еріктері мен танымдылық
дамуын шектейді, мұнда ... ... есте ... ... ... және ... ... дағдылар мен ебдейліктер деген астарлы пікір
бар. Сондықтан, ... мол ... ... ... оқыту мен балама
оқыту әдістемеліктерінің ... түрі ... ... тасада
қалдырмайтын мәселе – қайсысынан ... ... , ... ... ... ... ... тұлғасының дамуына айтарлықтай ықпал жасауды дәстүрлі мектеп
іргесінде іске асыру – қазіргі кездегі білім беру ... ... ... ... ... білім беру стандарты бойынша, базистік
оқыту жоспарына негізделген, ... ... ... бірақ
үнемі өзгерістегі, заманға қарай икемделудегі білім беру ... ... ... ашық мектеп болуы керек.
Оқушы тұлғасының дамуына максималды себепкер болу үшін дамыта оқыту
идеясы бойынша ұстанымдар жүйесі қалыптасқан. Соның ... ... ... ... ... ыңғайлысын келтіре кетейік.
1. Оқыту үрдісінде танып-білуге арналған материалға және оны игеру
уәжіне оқушының қызығуын тудыру.
2. Мұғалім білім беру ... ... ... ... ... есептің шешуін табу, не басқа оқу мәселесін шешу барысында
өзінің өзекті даму ... ... ... ал нәтижесі оның
жақын даму аймағына әкелетіндей етіп жасау ... ... ... ... ... ... ... есепті шешу
барысында оны шешуге қабілеті, білімі жеткендіктен оны ұжымдық
талқылап, ... ... ... оны тексеруіне, қосымша
әдебиеттермен жұмыс істеуіне негізделуі керек.
3. Оқушының тиімді даму жолдарын ашу үшін ... ... ... ... ала ... ... ... яғни,
оларға өз күштерімен шығара алатын есептер мен атқара алатын оқу
тапсырмаларын беру керек. Сонда бала өзін жеңімпаз, қиын ... ... ... ... ... ретінде сезінеді.
4. Жұмысты тексеруде баға оқушының жеткен нәтижесіне емес, оның
еңбегінің мөлшеріне сәйкес қойылуы керек.
5. ... ... ... ... ... арналған іс-
әрекеттер тізбектерін ... ... ... Бұл нәтижеге
топтық талдау, пікірталастар және т.б. жеткізеді.
6. Дамыта оқыту үрдісінде білім дайын берілмеуі тиіс, ... ... ... ой еңбегін қажет ететін тапсырманы орындау
арқасында өзі жетуі керек.
Дәстүрлі және дамытушы оқытуды салыстыру кестесі
| ... ... ... ... ... ... |Баланың өзін-өзі субъект |
| ... ... ... ... ... ... ... оқушыға оқып -тану |
| ... ... ... өзіндік өзгеретін |
| | ... ... ... |
| | ... жасау, |
| | ... ... ... ... ... ... қоса ... психикалық|
|факторы ... ... ... ақыл-ой |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... оқу ... |
|Мұғалімнің рөлі | ... ... ... іс-әрекеттерді |
| ... ... ... |
| ... ... ұйытқысы, кеңесшісі |
| ... ... |
| ... ... | ... негізгі |Мен сияқты істе ... істе ... | | ... ... ... ... ... қызметі |Білім беру |Адамды ... ... мен ... |Монологты(мұғалім |Диалогты ... ... | ... | | ... | | ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру |Фронтальды, топтық |Жекебастық, топтық ... | | ... ... ... кейбір |Дамыту үрдісіндегі |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... әдістері | ... ...... ... ... ... |
| ... – бақылау |ізденушілік-зерттеушілік |
| |– ... ... ... шешімді |
| | ... ... ... ... түрі |Басқарушы мен |Іскерлік-серіктестік, |
| ... ... ... ... аз ... ... ... | | ... | | ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... – жетектеуші,|Қызметтер бөлінбейді, |
|қызметтер ...... ... ізденіс ... ... ... аз, пассивті |Қызығу бар, ынталы, шабытты |
|Сабақтағы жанға жайлы|Кей кезде ... ... және ... ... ... |бағытталған ... ... ... ... ... ... және ... |
| ... ... ... ... ... беру және алған білімі негізінде іскерлігі
мен дағдысын қалыптастыру ... оқу ... ... ... ... ... жүзеге асады. Сондықтан да сабақ беру әдістеріне әрқашан да
ерекше көңіл бөліп, оны жетілдіру күн ... ... ... ... ... ... кең орын ... Аралас сабақ
негізінен төрт кезеңнен ... ... ... өткен
материалдарын игеру деңгейін тексеру, жаңа ... ... ... ... үйде орындауға тапсырма беру. Бұнда сабақтың әр
кезеңіне ... ... ... бүкіл сабақ жүрісіне кесте жасалынып
отырады. Аралас ... ... бір ... ... көп ... ... ... оқушылардың белсенділігін төмендетеді. ... ... ... ... оқытуды зерттеушілердің бірі
М.И.Махмудов ашып көрсетті.
Аралас сабақтарға кеңінен қолданылып жүрген оқыту әдісіне ... ... ... беру ... Бұл ... ... кезінде оқытушы
қажетті білімді дайын түрде береді де, оқушылардың іс-әрекетін белгілі бір
шеңберде тежей отырып, ... ... ... және оған байланысты
іскерлікті жаңғыртуға жетелейді. Оқушылар оқу материалын жадына ... ... ғана ... де, бағдарлама материалдарын игеруде
белсенділік көрсетпейді: оқу ... шешу жолы ... ... ғана ... де, ... ... өз ... шешуге қабілеті
нашар болады.
Дәстүрлі аралас сабақтың құрылымы
|Рет саны ... ... ... ... ... |
|1 ... ... берілген |3-4 оқушыдан ауызша |
| | ... ... алу ... көп |
| | ... және ... ... ... | ... ... |20-25 ... әрекетсіз |
| | ... ... ... |
| | ... ... | |
| | ... алу | |
|2 ... ... ... ... жаңа | |
| ... беру ... | |
| | ... ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... өз | |
| | ... ... |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
|3 ... ... ... ... жаңа ғана |
| | ... ... материалын |
| | ... ... ... ... шығу |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ақпарат |белсендірмейді. |
| | |алу | ... ... ... ... ... бір ... біліммен
қамтамассыз етеді, бірақ олар алған білімін кең мөлшерде ... ... ... ... ... оқыту әдісінен негізгі
айырмашылығы оқушының дайын мәліметтерді қолданудан сол ... ... ... ... ... ... ... қою арқылы оқытушыларды проблемалық
жағдайға алып келеді. Бұл жерде ... ... ... мен ... ... ... арасында қарама-қайшылық пайда болады да, оқушы оқытушының
көмегімен осы мәселеге байланысты пайда болатын ... ... ... жасау арқылы оны түсінуге, игеруге тырысады. Бір сөзбен айтқанда,
ойлау ... ... ... ... да ... ... ... зор, Өйткені, ол құбылыстар мен ... ... ... көре ... ... жеке ... диалектикалық ойлау
қабілетінің қалыптасуынна әсер етеді. Солай дегенмен де, проблемалы ... беру мен ... ... ... шешіп бере алмайды. Оқу
жүйесінде білім беру мен ... әр ... ... мен қалыптары
болуға тиіс. Проблемелы оқыту әдісін біртұтас ... ... ... бір ... ... ... жөн және оны ... жағдайды
жасаудың әр түрлі арнайы әдістері мен тәсілдерін кең ... ... ... ... есте сақтағыштық, шығармашылық қасиеттерін
пайдалана отырып дамыту қажет.
Проблемалы оқытудың ... ... ... ... Ю.Н.Бабанский және т.б. енң зерттеген еді.
Проблемалы оқытуға арнап жазылған жұмыстардың саны біршама баршылық. ... ... ... бұл ... оқу ... ... ... болмай отыр. Бұған негізгі себептердің бірі ... ... ... ... оң ... ... және оның ... жақсы білетін оқытушылардың аздығында.
Қазіргі ғылым мен ... ... алға ... ... оқытуды игеріп, оқу-тәрбие жұиыстарында қолданбаса болмайды.
Проблемалы оқытуды игеруге бағышталған біз ұйымдастырған ізденіс жұмыстары
проблемалы ... ... ... ... ... ... біршама
артықшылықтары барлығына көз жеткізеді.
Проблемалы оқыту сабағының құрылымы мен артықшылықтары
|Рет саны|Сабақ ... ... ... |
| ... ... |ан ... |артықшылықта|
| | | ... | |р |
| | | ... | |
|1 ... |Меңгерілген |10-15 ... ... |
| ... | |оқушыларға |түгелдей өз |
| ... ... | ... ғана ... |
| | ... оны | ... ... |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
|2 ... |Өтілген |12-15 |Оқушылардың |Оқушылар өз |
| ... ... ... ... |
| | |ың | ... ... |
| | ... ... шолу ... ... | ... | ... ... |
| | ... | | ... |
| | ... | ... |
| | ... | | ... |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
|3 ... | ... ... ... |
| ... ... | |мәселені |сабаққа |
| ... ... | ... беру |деген |
| |негізгі ... | | ... |
| ... ... | | ... |
| ... | | | | |
|4 ... ... |15-20 ... |Оқушылардың |
| |шешу жолдарын|білімдерді | ... ... |
| ... ... | |түрде ... |
| ... ... ... ... ... |қоздырады |
| | ... | | | |
| | ... ... | | |
| | |оны ... | | |
| | ... | | | |
|5 ... |Жаңа |10-12 |Әңгімелесу, |Мәселеге сын|
| ... ... | ... ... |
| | ... | |және оны ... |
| | ... | ... ... жасай|
| | ... | ... ... |
| | | | ... ... |
|6 |Проблема ... |8-10 ... ... |
| ... ... | |пысықтау, |өз ... ... ... және | ... |іскерлігіне |
| ... ... | ... |
| | ... ... ... |
| | | | ... ... ... жұмыстары Ақтау гуманитарлы-экономикалықколледж
оқытушыларын қатыстыра отырып жүргізілген болатын. ... әр ... 90 ... ... ... мұнда проблемалы оқытуды енгізуде
мектептерге қарағанда мүмкіндігі мол. Өйткені, проблемалы ... ... ... ... болмағаны жақсы.
Проблемалы оқытуға арналған ізденіс жұмыстары проблемалы ... ... ... бірнеше бөлімге нақпа-нақтап бөлуге болмайтындығын
көрсетеді. Сонымен қатар, қойылған мақсат пен сабақтың мазмұнына байланысты
оқытушы мен оқушылар ... ... ... бір реттігін
жасауға да болмайды. Сол ... ... ... ... ... жолы ... ... сабақты жүргізу негізінде дәстүрлі аралас сабақта
қолданылып жүрген материалды бекіту бөлімінің қажеттілігі болмайды, ... ... ... өзі ... өнімді қызметі арқылы атқарылады, ол
өз кезегінде, оқушылардан бұрынғы меңгерілген білімді қолдана отырып жаңаны
қабылдауды қажет ... ... ... ... қателіктерді анықтап, талдау
жасауға ерекше көңіл бөлінуге тиіс және ... ... ... ... жасаудың барлық кезеңінде жүргізіп отырған жөн.
Ізденіс жұмыстарын өткізу кезеңінде ... ... ... ... бағыты белгіленді:
- оқушылар жіберген қателіктерді анықтап алу;
- қателіктер кеткендігіне оқушылардың көздерін жеткізу;
- қателіктердің жіберілу себептерін оқушылар күшімен анықтау;
- оқушылар ... ... ... өз ... ... ... оларға көмек көрсету;
- оқушылармен бірлесе отырып қателіктерді түзету;
Ізденіс жұмыстары мынадай тұжырымдар жасауға мүмкіндік берді:
- ... ... ... ... аралас сабақтармен
салыстырғанда, біріншіден, көп ... ... ... ... ... көп ... созылады;
- белгілі бір пәнді бөлінген сағатына сай игеру үшін ... ... ... ... және ... ... алу қажет;
- қосалқы материалдарға бөлінген сағаттарды азайту арқылы негізгі
материалдарға арналған ... ... ... ... ... материалдарды оқытуды проблемалы сабақтарды ұйымдастыру
арқылы өткізуге тырысып, қалғандарын дәстүрлі аралас сабақтармен
өткізу пән тақырыптарын үйлесімді ... ең ... ... ... әр ... ... шығару, қойылған мәселелерді шешу
кезінде өз білімдерін қолдана білуіне, маңыздысын іріктей білуіне, ... ... ... ... ... оқытудың арқасында оқушыларда
жоғары дәрежеде өз бетімен жұмыс істеу ... ... ... талдаудың, іріктеудің, жіктеудің логикалық операцияларын ойдағыдай
игере отырып, өз білімдерін жан-жақты қолдана ... ... ... оқушыларда ойлап-толғаудың биік деңгейі мен ақпараттарды өз күшімен
игеруге қасиеттері пайда болады.
1.2. ... ... ... арттырады
Бейнелеу өнері – эстетикалық тәрбиенің етене жақын буыны. Мұның өзі
аталмыш өнердің ... ... ... түрі екендігінен туындайды.
Бейнелеу өнерінің кез келген түрі ... ... ... ... ... әсер етеді. Адамның өмірдегі ... ... ... бейнелеу өнері сабақтарында қоршаған заттар мен
құбылыстардың көріністерін нақты ... ... ... пен зат өте ... ... оқушылардың өмір шындығын
бейнелеген әрбір суреттерінде кеңістік ұғымын қалыптастырудың ... ... ... ... те материяның өмір сүру формасы. Өмірдегі қандай ... ... ... ... ... ... ... орны оның алыс-жақындығына байланысты. Мысалы,
бізге бір топ адамдар ... келе ... ... онан ... ... өте
алыста тау көрінеді. Бұл заттардың көлемдерін бір- біріне салыстырып
айқындауға ... ... ... ... ... үшін ... ... мынадай жолдармен өткізуге болады.
1. Сабақта кең көлемде көрнекі құралдарды пайдалану
2. Сабақты түрдендіріп өткізу
3. ... ... ... ... ... ... Техникалық құралдарды тиімді пайдалану
5. Бейнелеу өнері туралы кинотаспаларды ... ... ... ... ... білім алуына
қолданылатынг көрнекі құралдардың маңызы зор. ... ... ... ... көрнекі құралдар дайындалады. Көріністері әр түрлі
көрнекі құралдарды көрсетумен ... ... ... жолындағы оқушының
алғашқы ізденістерін салған суреттерінен көрсеткені ... ... ... сол ... ... ... ... барысында мұғалім әр оқушының сурет салуын бақылайды, қажет
болғанда көмек көрсетеді. Оқушылар жаңа тақырыпқа байланысты ... ... ... үшін мұғалім алдымен оны сызба түрінде көрсеткені жөн. Мұндай
ізденіс жолдары оқушылардың заттардың суретін қағаз ... ... ... ... ... ... шығармашылық қабілеттерін ... ... ... ... көрнекі құралдардың тағы бір түрі – ... ... ... ... ... суретін алатын болса, мұғалім сол
дененің сыртқы пішінін оқушыға толық ... үшін ... ... ... ... ... боялғанын, сонымен қатар оның шар тәріздес екенін
де ұғындырады.
Оқушылардың сабаққа ынтасын, шығармашылық белсенділігін арттыруда
сабақты түрлендіріп, әр ... ... ... өткізудің де маңызы
зор. Оқушылар затқа қарап сурет салуды қаласа, ... ... ... салғызған дұрыс. Өзім сабақты натюрморттағы заттардың
атауларымен таныстырудан бастаймын. Сосын ... ... ... ... ... ... ... орналастырамыз. Заттардың
орналасуына қарай ... ... ... ... ... зат ... заттың қалқасында қалып, сурет өз мәнінде шықпауы мүмкін.
Сондықтан натюрморт қойылған сәкіні оқушылардың көз ... сәл ... ... ... Осыдан кейін сурет салу қысқаша түсіндіріліп,
заттардың орналасуына байланысты олардың перспективалық қысқаруы жөнінде
мағлұмат беріледі. Оқушылар ... ... ... ... ... салкдың екінші бір тәсілі – жеке-жеке салынған заттардан ... ... ... белсенділігін арттырудың тағы бір жолы:
оқушылардың суреті салынатын заттардың сыртқы ... ... ... ұзақ ... Бұл ... ... 1-2 ... затты алып,
оқушылар алдына 5-10 минут қойған тиімді. Оқушылардың осы ... ... ... ... ... ... керек, содан кейін зат орнынан
алынады немесе матамен жабылады. ... ... ... ... ... ... салады.
Оқушылардың шығармашылық қабілеті мен белсенділігін арттыруда
акварельмен сурет ... да ... ... ... бояуларды бір-
бірімен қосып, олардың қасиеттерімен танысады және оның үшінші түрін ... ... ... ... ... арттыру өмір шындығы көріністерін
көркем бейнелеу әдістері мен ... ... ал ... ... оқушыларды еңбекке тәрбиелейді, қарапайым ... биік ... ... ... және ... пен адам жасаған
қайталанбас сұлулықты қорғай білуге баулиды. Сондай-ақ көркем мәдениет
туындылары мен ... ... ... мәні туралы оқушылардың
түсініктерін ... көру мен есте ... ... ... ... сезіне, ажырата білу дағдыларын қалыптастыру қажет. Ал бейнелеу
өнерінің көркемдеу құралдарын меңгеру ... ... ... ... елестету, бейнелеу ерекшеліктерін түсіне білу, композиция құру,
т.б. дағдыларын дамытады.
Дамыта оқыту арқылы оқушы белсенділігін ... ... ... рөлі ... ... ие. Яғни, сабаққа көрнекіліктер ... ... ... ... қолайлы жағдай туады. Мұғалім
материалдарды алдын ала дайындап, уақытты ұтымды ... ... ... ... ... ... ... арттыруда жоғарыда айтылған
мәселелерден басқа мектепте жүргізілетін бейнелеу өнері үйірмесінің де
әсері мол. Онда ... ... ... ... ... білімдерін
толықтырып, кеңейтеді. Сонымен ... ... ... көрмелер
ұйымдастыру олардың шығармашылық ... ... ... ... ... О.Бальзактің «Ұдайы еңбек ету - өнердің де,
өмірдің де заңы» дегеніндей, дамыта ... ... ... ... ... ... ... тұрақты еңбек етуді міндеттейді.
Дамыта оқыту идеясы бойынша оқушыға оқу мақсаттарын қоюда, шешуде
ешқандай ... үлгі ... ... шешу ... ... ... арқылы жүзеге асады. Мұғалім – ... ... ... адам ... Шешім табылған кезде әркім оның дұрыстығын өзінше
дәлелдей білуге үйретіледі. Әр оқушыға өз ойын ... ... ... ... ... тыңдалады. Әрине, жауаптар барлық жағдайда
дұрыс бола ... ... әр бала ... ... ... ... талпыныс жасайды, жеке тәжірибесін қорытындылауға үйренеді.
Осындай негізде құрылған іс-әрекеттер бір-бірімен тығыз байланысты:
Қажеттілікті анықтау, оның ... ... ... қою, ... ... ашу, ... жету ... (әрекет, операциялар), нәтижесін шығару.
Бүгінгі кезде жоғарыда жазылған ... ... ... ... саны ... жуық. Бірақ, бұл мақсатқа ынталанған мектептер
бар (В.А.Карковский, Е.А.Ямбург, А.Н.Тубельский т.б. мектептері).
Сонымен жалпылап айтқанда, оқушы ... ... ... ... ... бәріне жүктелетін міндеттер жүйесі төмендегідей:
- оқушылардың базалық ... ... ... ... беру
стандарты бойынша) игеру жүйесін жетілдіру;
- оқыту үрдісінде оқушының теориялық және өнімділік ой ... ... ... ... оқушылардың танымдық қызығуларын, оқуға деген ... оқу ... ... және оқу ... жете ... ... бір ... шешуде оқушылардың ынтымақтастығын,
серіктестігін ұйымдастыру;
- көбіне оқу жұмысының ... ... ... ... өзіндік жұмыстарының ізденісті-зерттеу түрлерін
ұйымдастыру;
- оқу үрдісінде компьютерлік технологияларды қолдану;
- ... ... әр ... ... және әр ... ... ... игерудің мүмкіншілігін ашу;
- дамытушы оқытуға арналған ойындарды қолдану;
- жаттығу ... ... ... ... ... ес, ойлау және т.б. жаттығулар).
Осы міндеттерге жүгіне отырып, ... ... беру ... ... дамуына жәрдемдесетін кейбір қажетті қасиеттер бар. Олар:
- мектепте және ... ... оқу ... ... ... ... ... оңтайлы жағдай тудыратын
тілектестік жұмыс жағдайын қалыптастыру;
- оқушы мен мұғалімнің қарым-қатынасы әрекеттестік ұстанымымен
жеке ... ... ... ... ... ... үрдісінде репродуктивтік және шығармашылық іс-әрекеттер
оқушылардың жеке бас ерекшеліктерімен, уақытша жағдаймен, ... ... ... ... ... ... бір ізділікті-біртіндеушіліктің
болуы;
- оқу материалы бөлек-бөлек пәндерге бөлінуі және соған қоса
кіріктірілген курстардың да ... ... ... ... ... қабілеттерінің
жан-жақты дамуына ынталандыруды көздеген әр түрлі әдіс-
тәсілдерінең кең қолданылуы;
- ... ... ... ... мысалы, белгіленген бір
тұрақты топтарда сабақтасуы. Бұл топтардың ... аз ... ... ... ... мүмкіндігі және жұппен
жұмыс, жеке оқушымен жұмыс жүргізілуі;
- балалардың эмоционалды-сезімділік және абстрактілі, ... ... ... ... ... ... білім беру саласындағы стандарттары ... ... ... ... ... ... беруді кемсітпей, оқыту
үрдісінде әрбір оқушының қажеттіліктері мен ... оқу ... ... және ... ... ... ... оқушылардың танымдық қызығуын ... және ... ... ... ... ... бағалау;
- оқушылардың өздерінің жетістіктерін өздеріне талдатып, өздік
бағалау әрекеттерінің ұйымдастырылуы.
Қазір біздің елдің мектептерінде осының ... ... ... ... ... ... басқару ұйымдары, топтық ... ... мен ... ... ... курстардың санының көбеюі, т.б.
Балама мектеп идеяларын дәстүрлі мектепке ... ... ... білім беру мақсатының, бағытының өзгеруінде жатыр, яғни ... ... ... ... ... бағытталған мақсатқа
ауысуында.
Осының барлығын іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... жаны шошымайтын, танымгер,
өз ісіне құштар, яғни деонтологиялық әлеуеті жете дамыған ... ... ... ... ... – аға ұрпақтың мойнына жүктелетін тарихи
парыз, игілікті уәзипа – деп, ... ақын ... ... әрбір
ересек адамның сана-сезімінде салмақты орын алуы тектік қорымызды сақтауға
жетелеуші алғышарт деп ... ... ... ... ... ...... алуға бағытталған әрекет. Ол өз
бетінше, әрі мұғалімнің жетекшілігімен жүзеге асады. Біз ... ... ... ... жүйелік негізін ... ... т.б. ... ... Ал ... ... кезеңіндегі оқу
әрекеті В.Давыдов, Л.Занков, т.б. зерттеулерінде қарастырылады. Саралай
оқытуды ұйымдастыру арқылы ... ойы ... ... ... ... ... ... Оқушы дамуының негізі болып табылатын әрекет,
оқу әрекеті әрбір сабақтың өзегі деп ... ... ... ... ... бала ... ... мен белсенді әрекеті арқасында
репродуктивті емес нәтижеге жетеді.
Оқушылардың дербес ерекшеліктерін анықтау үшін мұғалім ... ... ... еске ... мен ойлау қабілеттерін, жалпы
білім деңгейін зерттеуі керек. Бұл ерекшеліктерді ... үшін ... ... ... ... тапсырмалар дайындау, оқушы біліміне
диагностика жүргізу, оқушыларға сауалнама, психологиялық тәжірибе жасау,
ата-аналармен әңгіме ... ... ... жеке ... ... ... кіріспе әңгіме, оқыған материалды, т.б. тиянақтау сатыларында
ескерілуі тиіс. Мәселен, үлгерімі жақсы оқушыларға берілген сұраққа ... беру ... ... ... ... қажетті есептеулер жасауға,
суреттерін салуға уақыт беріледі, ал үлгерімдері төмендеріне нақты сұрақтың
тізімі, жауап берудің жоспар үлгісі ұсынылады. ... ... ... ... сай ... үшін оқу-тәрбие жұмысында мұғалім
өзіне лайық әдіс ... ... ... ... мына ... ... Оқушылардың жеке еркшеліктерін зерттеп, типтік топтарға бөлу.
2. Оқу үрдісінің барлық сатыларында әр түрлі топтардағы оқушыларды
оқыту, тәрбиелеу және дамытудың әдістемелігін ... Әр ... ... жеке ... ... жүйесін
құру.
4. Білімді бағалау, бақылау жүйелерін жетілдіру.
Оқушыларды ... ... ... оқуға және жұмысқа деген
қабілеті ескеріледі. Оқуға қабілеттілік деп оқушының неғұрлым ... ... ... биік ... жету ... түсінеміз. Бұл белгі бойынша
оқуға қабілеті жоғары, орташа және төмен деп үш топқа бөлуге ... ... ... ... ... ... емес. Сондықтан
сабақ кезінде әрқайсысының деңгейіне қарай ... ... ... ... игеру көзделсе, өте пайдалы.
Сондықтан сынып оқушыларының жеке бас еркшелігін және ... ... даму ... ... үшін ... ... құрылымға
раналған тестілердің әдістері негізінде ... ... Бұл тест төрт ... ... ... мәнді, маңызды заттар мен құбылыстарды екінші
дәрежелі маңызсыз заттар мен құбылыстардан ... ... Бұл ... ... деп алып ... сөздік варианттар
түрінде құрылған тапсырмалардан тұрады. Осы әдіс ... ... ... ... жалпылау немесе жекешелеу операцияларын
іріктеу ... ... ... ... аналог бойынша ой қорыту. Бұларды орындау
үшін тексерілушіге логикалық байланысты және түсініктер ... таба білу ... Бұл ... білу ... бағытталған. Оқушы тест
тапсырмасына кірген қос ортақ біріктіретін түсінікті айта білуі тиіс.
Бұл ... ... ... ... ... қабілеттерінің
даму деңгейі белгілі ұпайлар арқылы анықталып, жоғары, орта, төменгі ... үш ... ... ... ... ... деңгейде – 9 оқушы, ... – 14 ... ... деңгейде – 2 оқушы қалды. Мұның нәтижесінде
оқушылардың ойларының ... ... ... ... Ал ... тапсырма оқу бағдарламасы бойынша құралды, яғни білім
сапасының көрсеткіші анықталды. Бұл мынадай нәтиже ... ... ...
8 оқушы, орта деңгейде – 14 оқушы, төменгі деңгейде – 6 оқушы.
Жыл бойғы ... ... ... анықтау барысында оқушылардың
білім сапасы көтерілгендері байқалды.
Күнделікті сабақ жоспарын жазуда сынып оқушыларының ерекшелігін
ескере отырып, ... оқу ... ... жеңілдігіне қарай топтап
түрлендіремін. Өйткені оқушы өз мүмкіндігіне орай тек ... ... емес ... ... ... Бірыңғай тапсырмалар оқушыны жалықтырып
жіберуі де мүмкін. Сондықтан оқушыны жалықтырмай, оған ... ... ... ... ... ... отырамын.
Оқушылардың жеке басының ерекшелігін ... ... ... ... оқытудың жаңа әдіс-тәсілдерін қолдану арқылы баланың
дүниеге өзіндік көзқарасын қалыптастыруға жол ашу, ... ... ... ... жұмыс істеймін. Менің мәселелік тақырыбым
«Оқушылардың ... ... ... ... әр ... шығармашылық іс-
әрекетті ұйымдастыру, мысалға: ... ... ... ... ... ... бойынша мазмұндама, шығарма жазу, мәтінді өңдеу, ертегі
құрау, мәтіндегі берілген әңгіме ... ... ... соңы ... ... ... жалғастыру, т.б. тапсырмалар беремін. Мұндай жұмыстарды ... ... ... ... ... әдіс ... ... мен
әлсіз оқушы бірге отырып, жұмысты орындайды. Мұнда әлсіз оқушы өзіне деген
сенімсіздіктен арылып, мықтысы өзінің қабілеті мен ... одан ... ... өлең ... қарА ... ... ... немесе жазуда
оқушы ерекшелігі ескеріледі. Бірінші топ өлең мазмұнын әңгімелеп ... ... топ ... тірек сөздер бойынша сөйлем құрайды.
Деңгейлік саралай оқыту технологиясы ... мен ... ... ... ... қатар оқушыларға өз білімін жаңа әдіспен
бағалауға мүмкіндік береді.
Оқушы білімі мен білгендегі ... ... ... ... ... өз ... ... жасайды, оны жетілдірудің
жолдарын белгілейді. Сонымен қатар деңгейлік саралай оқыту ... да ... оқу ... ... мен ... ... мәліметтер алып, өз еңбегіне талдау жасайды. Ең бастысы, ... ... ... мен ... ... құштарлығын арттыруға дағдыланады.
Барлық оқушы өз қызметін ең төменгі түрде орындап болғаннан кейін
ғана ... ... ... ... Тіл ... ... ... дамуы жас ұрпақтың иеңгерген білімі мен машықтық қалыпқа
түскен іскерлік дәрежесіне байланысты. Ұлтты ұлт етіп ... ... оның ... да ... талантты ұрпағы. Ал білімді ... ел ... ... ... – ұстаздар екені аян. Ендеше
заман талабына сай оқыту, ... ... ... ... ...
біздің міндетіміз. Сондықтан балаға білімді қалай игертсем, олардың сабаққа
деген қызығуын қалай ... ... ... ... қазіргі күні өзекті
мәселелердің бірі болып отыр. Қазіргі таңда сабақтың көптеген типі мен әр
түрлі ... ... ... ... ... салып,
қолданып көрдік. Педагогикалық технологияға әріптестеріміздің тарапынан
көзқарастар әр түрлі. Әрине, ... ішкі ... мен ... тән ... ... ... ұстаз ғана технологияның сыртқы пішінін
дәйектілікпен дұрыс ... ... ... оқу ... ұжым деңгейінде жүргізілсе, жеке
жұмыстан гөрі оқытудың көпшілікке бағдарлануы басым болады. Әрине, ... ... ... ... әр технология өз міндеттерін атқарады. Әрине,
сол технологиялардың негізінде жаңа технологиялар туып отырады. Соның бірі
– бүгінгі ... ... ... ... ... педагогика ғылымының
докторы Қараев Жауынбай Амантұрлыұлының дамытпалы оқыту жайлы ... Ол ... ... ... ... ... ... іс-
әрекетінің әдістерін меңгеруін талап етеді. Демек, бұл ... ... ... ... ... ... ... бар.
Ж. Қараевтың технологиясы «оқушы- мұғалім» деген өзара тығыз
байланыстағы ... ... Бұл ... ... ... ... және оның дербестік қалпын ... ... ... ... ... ... 6-сыныпта қазақ тілі сабағынан «Зат ... ... ... ... ... зат есім ... не, оның сұрақтары
қандай, оның дара, күрделі түрі бар екеніне, жасалуына, деректі, ... ... ... анықтамасын өзіміз айтып түсіндіретін едік. Оқушылар
бейжай отырып тыңдайды. ... соң ... ... ... ... мол, ... ... балалар оны тез орындайды да әрі
қарай бос отырады, ал үлгерімі төмен балалар ... ... ... ... ... отырады. Мұғалім қабылдауды тез, талантты оқушыға
әрі қарай іздендіретін, ойландыратын жұмыс беріп ... ... Ал ... Ж. ... ... Л. ... үрдісінде оқушының ақыл-ойының дамуы», «өзекті даму ... ... даму ... ... ... ... ... негізге алынған.
Мұнда, ең алдымен, оқушының өздігімен жаңа ... ... ... ... ... берілді. Олар «сұрақ-жауап»диалогі түрінде
беріліп, оқушылардың ... ... мен ... іс-әрекетін дамытуға
бағытталаған. Бұл оқушыларды жаңа тақырып бойынша заңдар мен ... ... және ... ... жетелейді.
Мен өз тәжірибемнен осы жаңа технология негізінде құралған ... ... ... отырмын.
Сабақ тақырыбы: Зат есім
1. Мәтіннен зат есімді ... ... ... теріп жаз.
Жер шарының бірсыпыра жерлерінде ... өлең ... ... ... дыбыс беретін құмдар кездеседі. Дыбыс беретін құмдар
Кольск түбегінде, Рижек теңіз ... ... ... Іле ... ... Ғылым бұл құмдардың сырын әлі тапқан жоқ.
2. Төменде берілген зат ... ... ... ... ... жер, ... ... мінез, құмырысқа, қала, денсаулық.
Мойылды, Астана, саяхатшы, жылқы, ... ... ... ... аты |Мекен аты |Мезгіл аты ... аты ... ... |Баянауыл ... ... ... |
|Сағат |Ақтөбе |Жаз |Қар ... ... |Шу |Қыс ... |Шофер ... ... |Күз |Жел ... ... ... ……………….., …………., …………..,
атауларын білдіріп, ------------------------------------------------
-
деген сұрақтарға жауап береді.
3. Төмендегі зат есімдер бір ғана ұғым ... Осы зат ... ... ... ... ... түр? Қалай жасалған? Тізбекті толтыр.
Таба нан, қымыз, сүт, ... ... ... ... ... | ... сөзден |
| ... ... ... ... |
| ... ... | ... жауап жаз.
1. Аты-жөнің кім?___________________________________
2. Отаның:_________________________________________
3. Туған жерің:_____________________________________
4. Қай ... ... ... ... ... ... театрға бардың?___________________________
7. Қандай қойылым көрдің?__________________________
8. Сүйікті жазушың кім?_____________________________
9. Қандай шығармасын оқыдың?______________________
Ендеше адамның аты-жөні, көше, қала, мемлекет, ел, көркем ... т.б. ... ... зат ... жатады.
Дара зат есім бір сөзден, күрделі зат есім екі немесе одан ... ... ... ... мақал-мәтелдерден зат есімді тап, зат есімдер
қолмен ұстап, көзбен көрінетін деректі ұғым атаулары ма, әлде ой ... ... ... ұғымдар ма?
1. Ашу – дұшпан, ақыл – дос,
Ақылыңа ақыл ... Қына ... ... басқа бітеді.
3. Өнерлі жігіт өрде озар,
Өнерсіз жігіт жер соғар.
Ендеше деректі зат есімдер мен дерексіз зат есімнің анықтамасын жаз.
Есіңе сақта!
| Зат есім |
| ... ... ... ... |
|Дар|Күрделі зат есім ... зат ... зат ... | ... |есім ... | | ... | | ... | | | ... |Қосарлану|Тіркесу|Күрдел|Қолмен ұстап,|Тек қана ойлау |
|ған|арқылы |ы арқылы |і |і сөз ... ... ... | | ... | ... зат |айтылатын зат |
|сөз| | | | ... ... ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | ... ... ... кейін жаңа меңгерген тақырыпты бекіту үшін қарапайым мысалдар
келтіріледі, әрі ... ... ... ... ... ... оның жаңа тақырып бойынша меңгерген білімдерін өз бетімен
жетілдіріп, біліктілігі мен дағдысын дамытуға ... Бұл ... ... меңгеруге бөлінген уақытқа толық сиятындай ... ... және ең ... ... оқушының қабылдау деңгейіне лайықтылап
құрастырылады.
Деңгейлік тапсырмалар
1 деңгей
1. Мәтіннен дара зат есімдерді бір бөлек, күрделі зат есімдерді бір
бөлек ... ... ... ... бар. Тұсауы кесілмеген баланың
сүріншек болатындығы, сол ... ... ... шешесіне
тартатындығы өмірлік тәжірибе. Бала аяғын апыл-тапыл баса бастаған кезде
тұсауы кесіледі. «Тұсау» ... ала жіп, көк жіп ... тоқ ... ... ... Бұл – бала ... ... аяғын нық басып енсін деген ниеттен
туған.
2. Күрделі зат есімдерді жасалу жолдарына қарай топтастырып жаз.
Айнамұз, ... ... кіші жүз, ... ... ... ... ... зат есімдер:
Тіркескен күрделі зат есімдер:
Қысқарған күрделі зат есімдер:
Қосарланып жасалған зат есімдер:
3. ... ... ... күрделі зат есімге, дара,
деректі, дерексіз зат ... ... ... Көп ... ... тиісті жалғау қойып жаз.
Алыстан тарктор …. Отттары көрінеді. Халқымыз ……….. ең ... бірі – ... ... баяндауышы таау тұлғалы зат есім болсын.
Үлгі: Жақсы істің аяғы – тыныс.
Жаман істің аяғы - …………….
Озған - ………………………….
Қалған - ... сөз - ... сөз - ... деңгей
1.Бастауышгы күрделі болатын екі сөйлем ойлап жаз.
Үлгі: Жанар апай оқушыларға ойын ойнатты.
4. Мына мақал-мәтелдерге тиісті жеріне сызықша қой.
Жігіттің ... ... ... ... ... сүті бал, баланың тілі бал.
5.
|1 | | | | |
|2 | | |
|3 | | |
|4 | | |
|5 | | |
|6 | | |
|7 | | |
|8 | | ... ... ... ... кім ... ... балалары бір-біріне кім?
3. Әкесінің шешесі балаға кім?
4. Баласының баласы ата-анаға кім?
5. Ерлі-зайыптылардың шешелері бір-біріне кім?
6. Ағалы-інілілердің әйелдері бір-біріне кім?
7. ... ... ... ... ... баласы әке-шешеге кім болады?
3 деңгей
1. Бастауышы деректі зат есім, пысықтауышы күрделі зат есім болатын
сөйлем ойлап жаз.
Үлгі: ... ... ... ... ... ... Бастауышы дерексіз зат есім, толықтауышы деректі, дара зат есім
болатын сөйлем ойлап жаз.
Ақыл ... ... ... ... көрінер, ……………………
Оқушының жаңа тақырып бойынша игерген білім сапасы, оның ... ... даму ... ... ... бұл ... ... өздігімен жүретін танымдық іс-
әрекеті үшін тапсырмалар күрделілігі төрт днңгей ... ... ...... және даму ұстанымдары бойынша жүргізілгенде;
барлық деңгейдегі тапсырмалар ... ... ... ынталану пайда болады. Сондықтан да осы технология бойынша жұмыс
жасауда оқушылардың тіпті үзіліс ... де ... бас ... Олар ... ... ... жұмбақ, сөзжұмбақ, ребус сияқты әр
деңгейдегі тапсырмаларды шешіп, өтіп ... ... ... көп ... ... ... мемлекет ретінде қалыптасуы барысында орта
білім ... ... ... ... ... ... маңызға ие. Білім
беруді реформалауды жүзеге асырудың және бір ... ... ... ... ... ... ... туып отыр.
Осыған орай,Хазанкиннің есептер шығару, Палтышевтің физиканы ... ... ... ... ... пайдалану арқылы),
Эрдниевтің ірі блоктап оқыту, мәселесік оқыту, оқытудың ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ профессор
В.М.Монаховтың, Дьяченконың оқытудың ұжымдық тәсілі, сондай-ақ профессор
Ж.Қараевтың оқытуды дербестендіру мен ... ... ... ... ... жаңа ... еліміздің көптеген
мектептерінде қолданылып жүр. Егер осы жұмыстарда ... ... ... ... ... оқытудың жаңартылған
жүйесінің жобасы ретінде енгізетін болсақ, онда білімді демократияландыруға
және ізгілендіруге; оқыту ... ... ... ... ... ... бақылау жасауға; соған сәйкес бағалауға болатыны ғылыми
негізде дәлелденіп отырғаны ақиқат.
Мектептерде жүргізіліп жатқан ... ... ... ... ... ... ... технологиясын оқыту үрдісіне
енгізу болып табылады. ... ... ... В.В.Давыдовтың
бірлесе жасаған «Дамыта оқыту жүйесі» ... ... ... ... ... ... ... деңгейдегі қиындықта оқыту.
2. Теориялық білімнің жетекші рөлі.
3. Оқу материалын жеделдете оқыту.
4. Оқу үрдісін ... ... ... оқушылардың дамуы үшін жүйелі жұмыс істеу.
Л.В.Занковтың оқыту жүйнсінде оқушы өзін емін-еркін сезінеді, ... ... мен ... дамуына жағдай жасалады. ... ... мен ... ... ... ... іргетасы
қаланады. Мұғалім түсіндіруші, оқытушы тұрғысында ... ... ... ... бағыттаушы ретінде көрінеді.
Д.Б.Эльконин мен В.В.Давыдовтың зерттеулері оқу әрекеті және ... ... ... Оның ... мынадай: оқу-танымдық
мотивтер, оқу тапсырмалары, оқу амалдары, оқу операциялары.
Педагогика ғылымында баланы оқыту мен ... ... ... ... жеке ... ... болғналдықтан, жаңа технология
бойынша әдістемелік жүйенің ... ... ... ... ... қалады.
Сондықтан танымдылық іс-әрекеті белгілі бір дәрежеде белсендіріліуі қажет.
Бұл әдістемелік жүйенің басқа бөліктерінің де ... ... ... ... ... Мұны ... үшін мына ұстанымдар жүзеге асуы
тиіс.
1. Оқушылардың өзіндік іздену ... ... ... ... ... бұл әдістердің күнделікті пайдаланып
жүрген ... ... ... бар. ... жаңа
жағдайдағы «оқыту әдістемесі» деп отырғанымыз: «оқушы-мұғалім»
ұстанымының өзара ... ... ... ... ... ... тұрады және оның өз бетімен білім алудағы
белсенділігіне баса назар аударылады.
2. Жаңаша ... ... ... ... ... және ... болып табылады. Бұл жерде алға қойылатын басты мақсат –
оқушыға деген сенім, оның өз ісіне жауап беру ... ... мен ... сезімін дамыту. Ал оқытудың
фронталды түрі, көбінесе, бағыт беру, талқылау және ... ғана ... Жаңа ... ... ... ... ізгілендіру» қажет.
Бұл үшін оқу құралдары оқушылардың өздігінен танымдық іс-
әрекетін жүргізе алатындай ... ... ... ... ... ... ... алмайды, сондықтан
оқушылардың өз бетімен білім алуына аса бейімделген жаңа
типтегі оқулықтар ... ... ... тағы бір психологиялық негізі болып табылатын
теория – Л.С.Выготскийдің «оқыту үрдісінде ... ... ... ... ... ... ... аймағына ауысуы» туралы теориясы.
Бұл ... ... ... орындауға ғана арналған бірінші деңгейден
өнімді іс-әрекетті қажет ететін келесі деңгейлерге ауысу ... ... ... ... ... ... бұл ... төртке бөледі:
бірінші деңгей – «міндетті, оқушылық», екінші – ... ... ... ...... ... ... білік, дағдыларын жетілдіру үшін оқытудың
жаңа технологиясы негізінде ... және ... ... ... ... ... әр түрлі сабаққа арналған
жаңа ... ... мен оқу ... ... ... оқушылар жаңа тақырыпты өз ... ... ... мен
ережелерін өздері шығарады. Қарпайым ... ... ... ... ... ... деңгейлік тапсырмаларды орындауға
көшеді. Дегенмен, оқушылардың өз ... ... алу ... ... делініп, сыналып жүр. Сондағы айтатындары: «оқушы осы кезеңде өз
білгенін істейді, оның ... ... қате ... ... ... ... – ғылым жетістігі
Біздіңше, оқытудың жаңа ... ... ... ... ... іс-әрекеті үшін тапсырмалар күрделілігі төрт
деңгей бойынша құрастырылып, ондағы ... ... ... ... болса, оқушыларда ынталану пайда болады. Мұндай
жаңа технология бойынша сабақ ... ... ... ... ... ... ... бас алмайтындығын айтады. ... ... ... отырып жұмбақ, ... ... ... әр ... ... ... сөзсіз. Бұл жерде ... ... өз ... белгілі бір себептермен қуып жете алмайтын оқушылармен
қалай жұмыс істеуіміз қажет?» деген сұрақ туады. Бұл ... де ... ... Олар мыналар:
- барлық тапсырмаларды ... ... ... ... сыныптың басқа оқушылары өздігінен жұмыс істеп жатқан кезде
мұғалімнің үлгерімі төмен ... ... ... көрсетуіне
уақыт болады.
Бұл қалайша жүзеге асырылады? Енді аз-кем соған соған ... ... ... басты мақсат – сынып оқушыларын
«қабілетті» және «қабілетсіз» деп жасанды әр түрлі ... ... Осы ... деңгейлік және дребес оқыту, сонымен қатар барлық
оқушыға қатысты ... ... ... ... ... ... оқушының бірінші деңгейдегі тапсырмаларды дұрыс орындағаны
есепке ... ... ... ... оқушы болсын, өзінің ... ... ... міндетті», яғни бірінші деңгейдің жұмысын
орындаудан бастайды. Нәтижеде бұл барлық оқушыларды ... ... ... және ... ... ... туралы Заңы»
талаптарына сай міндетті ... ... ... игеруін жүзеге асырады.
Жалпы жаңа педагогикалық технологияда бағалау үрдісі арнайы «қосу»
әдісімен жүзеге асырылады. Бағалау жүйесінде оқушы ... ең ... ... ... және ол ... ... стандарттың ең төменгі
талабына сәйкес ... ... ... ... даму ... ... ... бірінші днңге! Тапсырмаларын дұрыс орындауы
шарт. Бірінші деңгейдегі барлық дұрыс және ... ... ... ... алынып отырады дедік. «Зачеттің»
«екіліктен» айырмашылығы: бірінші деңгейдің «есепке алынбаған» ... ... ... ... түрде, қайта-қайта тапсырыла береді.
Өзін-өзі бағалау «қосу» әдісімен ... ... ... аламын деп қорықпайды. Сөйтіп оқушыда ... ... ... ... ... болады. Ол дұрыс орындалған тапсырмалардың
санына ғана тікелей ... ... жаңа ... ... ... ... ... мен демократияландыруға, оқушылардың өздігінен бағыт-
бағдарын анықтап, дамуына, ең бастысы, өзін-өзі ... ... ... ... ... жасауға болатыны күмәнсіз. Сондықтан да, білім
беру жүйесінің ... ... ... ... жаңа
технологияның талаптарына сай жаңа оқулықтар буынын жазу ... ... ... ... мен дидактикалық құралдардың ерекшелігі сол, ... ... ... ... бейімдеусіз-ақ компьютерге кіргізуге
болады. Себебі, бұл құралдардың ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Айғабылов А. Қазақ тілін оқыту методикасы және оның ... ... ... даму мектебі . Алматы, 2004ж.
3. Исабаев Ә. Қазақ тілін оқытудың дидактикалық негіздері. ... ... Б. Тіл ... ... ... методикалық нұсқау. 1991ж
5. Қасымбеков Ә. Қазақ тілін оқытуды ... ... ... ... М. ... ... Ана тілі, 1992ж.
7. .Қазақ тілі мен әдебиетін оқытудың жаңа технолгиясы. ... ... ... С. ... ... оқыту методикасы. Алматы, 1991ж.
9. Ишмухамедов Ә. Қызықты грамматика. А.,1972ж.
10. ... пен ... Оқу мен жазу ... сын ... ... ... журнал. № 2. 2001ж.
11. Дауыс пен көрініс. Оқу мен жазу арқылы сын ... ... ... журнал. № 5. 2002ж
12. Дауыс пен көрініс. Оқу мен жазу арқылы сын ... ... ... ... № 1. ... ... пен ... Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау ... ... № 3. ... ... тілі мен әдебиеті №5-8 2002ж.
15. Қазақ тілі мен әдебиеті №1-3 2003ж.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1920—1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір. Қазақстандағы мәдени революция3 бет
XХ ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының ұлттық мемлекеттілік үшін идеалдық күресі11 бет
Алаш идеясы4 бет
Есептеуіш техниканың даму тарихы3 бет
Математиканы модульдік-рейтингтік технологиямен оқыту39 бет
Үлкен орталық Азия идеясының мәні15 бет
2 – сынып математика сабақтарында оқытудың тәрбиелік функциясын жүзеге асыру64 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет
IP желілерде нақты уақыт режимінде ICQ хабарлар алмасу жүйесінде ақпараттық сервистерін іске асыру38 бет
Азаматтық құқықтарды жүзеге асырудың түрлері және жіктелуі37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь