Нарықтық экономикадағы маркетингтің мәні және негізгі концепциялары

ЖОСПАРЫ

Кіріспе

І.тарау. Нарықтық экономикадағы маркетингтің мәні және негізгі концепциялары.
1.1. Маркетингтің мәні мен мағынасы және принциптері.
1.2. Маркетингті зерттеудің мақсаты және әдістері.

ІІ.тарау. “Рахат” АҚ маркетингті пайдалану және дамыту жолдары.
2.1. “Рахат” АҚ өндірісткік жағдайын талдау.
2.2. “Рахат” АҚ өндірістік маркетингтік іс . әрекеттерін дамыту жөніндегі ұсыныстар мен нұысқалар.

Пайдаланылған әдебиеттер

Қосымша
Кіріспе

Соңғы жылдарда Қазақстан Республикасының саяси, экономикалық және қоғамдық өмірінде болып жатқан өзгерістер шаруашылық іскерліктің жаңа жолдарын іздеумен ғана шектелмей, республика кәсіпорындары алдына жаңа экономикалық шарттарда өміршеңдікті қамтамасыз ету үшін маңызды мәселердің бір қатарын жолға қояды. Осы шарттарда маркетинг ерекше орынға ие болады. Өйткені ол құрылымдық - ассортименттік саясатты қалыптастыру кезінде осы механизмнің ең көкейтесті құрамдасы ретінде сипатталады. Маркетинг кәсіпорындарда кеңінен тарай бастады. Яғни едәуір қаныққан нарығы бар үлкен қалаларда орналасқан ірі кәсіпорындарда маркетинг құрыла бастады.
Ішпек – жемек өнімі адам үшін бірінші қажеттілікте болуы және жекелей басшыларда осы сала үшін маркетинг орыны және ролі айтарлықтай маңызды емес деген ойлар туындауына қарай бұрын маркетинг аса көңіл аудармаған.Қазіргі уақытта маркетингтік және өндірістік өткізу бағдарлану кезінде кәсіпорындардың да мақсатты бағалау мен іскер белсенділік философиясы айырмашылықтары күшінде мұндай пікірдің қыйсынсыз екені айқын.
Нарықтың тауарлармен толу мөлшері бойынша кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық іс-әрекетін басқару кезінде маркетингтің принциптері мен әдістерін қолдану қажеттілігі артады. Кәсіпорынның жемісі ең алдымен технологияларды игеру арқылы пайда болатын қажеттіліктерге жауап беру икемділгі мен жылдамдығы, сонымен қатар тұтынушылық сұраным жағдайының анықсыздығына бейімделу дәрежесіне тәуелді болады. Кәсіпорындағы басқарудың принципті жаңа жүйесін қалыптастыру кезінде маркетинг өндірістік - өткізу іскерлігін ұйымдастыру мен басқарудың Қазақстан шаруашылық тәжірибесі үшін жаңа құралы болып табылып, ол осы іскерлікпен оның мақсаттары және мәселелері жәйлі бұрынғы көзқарастарын айтарлықтай ерекшеленеді.
Қазіргі кезде маркетинг жетілген, әрі анықталған ғылыми және машықтық құрамдас деңгейіне қолдануының айтарлықтай мол тәжірибесі мен сипатталып, барынша көп жақтылығында және басқа да осы аумақтағы әйгілі мамандардың еңбектерінде қарастырылған, тоқталып кетерлік жағдай, маркетинг осы орайда қазіргі уақыттағы алдыңғы қатарлы елдерде қамтамасыз етілетін экономикалық дамудың жоғарғы деңгейіне сай келеді.
Қазақстан Республикасында маркетингтің қалыптасу қажеттілгі басқару теориясы мен тәжірибиесінің әлемдік даму тенденциялармен анықталады. Сонымен бірге маркетингтің қоғамдық даму тенденцияларын уақыт пен сыртқы орта өзгешіліктерін айқындайды. Сол себепті шешуші параметрлер қатары бойынша осы аумақтағы батыстық тәжірибиеде дамыған елдерге тән емес және белгісіз маркетингтің өзгеше мәселері пайда болады.
Біздің шартымызда маркетингтің классикалық схемасын енгізу процесі айқын енкізіліп, кәсіпорында маркетингтің қалыптасу шарттарының әсерінде құрылған ерекшелігі анықталған проблемаларға әкеліп,маркетингтің дамыған моделіне қарай жылжуды бағыттайды.Осы бағытта жүргізілетін жұмыстің көп жағдайда қалыптасқан шарттарға сәйкес айқын бағдарлы болып, тәжірибе жүзінде агроөнеркәсіп салаларын дамытып, яғни нақты экономикалық негізі бар ұзақ мерзімді мақсаттармен және маркетингтің ұйымдастырушылдық материалды-техникалық қамтамасыз етілуі. Осы кезде маркетингті дамту арқылы азық - түлік нарығын зерттеу негізінде нарықты өз өнімдерімен тұтынушылардың қанағатын қанағаттандыру және қамтамасыз ету. Зерттеу теориялық негізі болып, маркетинг түсініктемелерінде шетелдік ғалымдардың пайымдаулары қолданылған.
Осы сипатта таңдалған тақырыпта жұмыстың орындалуы өз негізіне бір жағынан, маркетинг бойынша шетел және отандық кәсіпорындардың даму жолдары мен айырмашылықтары және озық техникаларын айта кеттік. Екінші тарауда нақтылы – Акционерлік Қоғам “Рахат” фабрикасының сипаттамасымен өнндірістік дамыту жолдарын негізгі көрсеткіштер мен үлгілерді көрсету арқылы, зерттеу жүргізіп, өндірістік іс-әрекетінің теориямен ұштастырып, ұйымдастыру процесі ерекшеліктері жөнінде талдау жасап, отандық кәсіпорындар тәжірибиесінде келешекте пайдалану үшін,тәжірибелік материалдар мен оның айтарлықтай жетістіктерін айта кеттік.
Осыған байланысты бұл ғылыми жұмыстың мақсаты-кәсіпорындағы маркетингтің алатын орны мен оның атқаратын негізгі қызметтерін зерттеу арқылы Қазақстан кәсіпорындардағы маркетинг қызметін жүзеге асыру мәселелерін сипаттау негізінде тақырыптың мәнін ашу болып табылады. Қойылған мақсатқа жету үшін келесі мәселелер анықталған.-маркетингтің теориялық негіздері мен дамуы сипатталған;-маркетингтің негізгі концепциялары сипатталған;-кәсіпорындағы маркетингтің атқаратын қызметтері келтірілген;-Қазақстандағы және Қытай Халық Республикасының маркетинг қызметінің даму ерекшеліктері айқындалған;-«Рахатң акционерлік қоғамына толық талдау жасалынып,ондағы маркетингтік қызметтің орны мен ролі сипатталған;
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. С.Н Нысанбаев., Г.А. Садыханова «Маркетинг негіздерің
Алматы“Қазақ университеті”. - 2002ж. 8-120 бет.
2. Котлер Ф.,Армстронг Г.,Сондерс Дж., Бонг В.«Основы маркетингаң.
Пер. С анг.2-е издание М., С-Пет. Изд. 1999ж.
3. Котлер Ф. «Основы маркетингаң. - Пер. С анг. Прогресс, 1995ж .
4. Ф.Котлер. «Маркетинг негіздерің.- Алматы: Жазушы, 2000ж,550 бет.
5. Кожанаваров К. «Маркетинг негіздеріңң. - Л. 1997ж.
6. Маркова В.Д.«Маркетинг услугң . - М.Изд-во БЕК. 1995ж
7.Жүнісов Б.Ж «Нарықтық экономика негіздерің.- Алматы, 1994. 2 том.
8.Сеитжан Сатыбалды ұлы. «Маркетинг нарықтануң.-Алматы:
“Білім”,1999ж,283 бет.
9. Хожаназаров Қойлыбай. «Маркетинг негіздерің. (оқулық) –Алматы.
“Экономика” , 1995ж.
10. Қаржы-қаражат. Ф.Сейдахметова. «Маркетингтің ерекшелігің.1997ж
-№ 9.-36-38 бет.
11. ҚазМУ хабаршысы. «Экономика сериясың, - И4(26). –2001ж.
М.: Есимжанова С.Р. «Становление маркетинга в экономике.
Қазахстанаң 123-127 бет.Менеджмент, 1996ж.
12. ҚазМУ хабаршысы. «Экономика сериясың, -И2( 24-25).-2001ж.
Есимжанова С.Р. «Особенности развития маркетинга в переходной
экономике Қазахстанаң,117-121бет.
13. Моррис Р.«Маркетинг. ситуации и примерың. - М. 1996 ж.
14. Дихтль Е., хершген Х. Практический маркетинг.- М.: Высшая школа, 1996
15. Аникеев С.А. «Методика разработки плана маркетингаң. - М.1996ж.
16. Голубков Е.П. «Маркетинг: стратегия, Планы, струтурың.
17.Коволев А.И. «Маркетинг анализң. - М. 1997ж.
18. «Все о маркетингең. - М.: Азимут-центр, 1992ж.
19. Дурович А.П. «Маркетинг в предпринимательской деятельностиң.
Минск, 1997ж.
20. Карлоф Б. Деловая стратегия. М. Экономика, 1991ж.
21. Жан-Жак Лонбен «Стратегический маркетинг. Европейская
перспективаң. С-Пет. Наука. 1996ж.
22. Маркетинг. Под ред. Романова А.Н. - М.: “ЮНИТИ”, 1996ж.
23. Нысанбаев С.Н.,Садыханова Г.А. Маркетинг негіздері.-А.,2002 ж.
24. Пешкова Е.П. Маркетинговый анализ в деятельности фирмы.
М. 1997ж
25. Хойер В. Как делать бизнес в Европе. – М., 1991ж.
26. Маркетинг. Эванс Дж. Берман Б. – М.: Экономика, 1993ж.
27. Дихтль Е., Хершген Х.Х. «Практический маркетингң. М. 1995ж.
28. Маслова Т.Д., Божук С.Г., Ковалик Л.Н. «Маркетингң.
Учеб. Пособие. С.-Пет. 1999ж..
29. Ноздрева Р.Б., Крылова Г.Д., Соколова М.И. «Маркетингң.
М. 2001ж.
30. Моррис Р. «Маркетинг : ситуации и примерың. - М. 1996ж.
31. «Справочник по маркетингуң. -М. 1998ж.
32. Тим Амблер «Практичекий маркетингң.Пер.с англ. С-пет. 1999 ж.
33. «Исследования рынка: выбор главного направленияң.
М. Дело. 1996ж.
34. Социалистік нарық шаруашылығы жаңа формасын құру туралы Үрімші. – 1994ж.
35. Реформа және даму. Пекин. – 1998ж.
36. Шыңжаң жоғары ғылми журналы. Пекин. – 1996ж.
37. Ильин А.И.« Планирование на предприятииң. Минск. 2000ж.
38. Кретов И.И. «Маркетинг на предприятииң. - М. 1994ж.
39. Стати М. «Методика планирования маркетинговой деятельности
фирмың. Маркетинг ,1998ж. - №2-Бет.
40. Воитоич С. Медиальная стратегия в маркетинговой комиуникации// маркетинг. – 1998.- № 2. – . 39-43 бет.
41. Назарбәев Н.Ә.ғасырлар тоғысында. – Алматы, өнер, 1996-272 бет.
42. Нұрсейіт А.Ш. нарық ілімінің игеру, қоғамдық тәжірбие бастауы//қаржы - қаражат. –1997ж. - №9.
43. Сергеев И-В. Экономика предприятия: Учеб. Пособие.
М.: финансы и статистика. 2000ж.
44. Экономика предприятия /под. Ред.в.Я.Хрипача.
Минск: эконом пресс. 2000ж.
45.Аяпова т.т. Арысов. Е.м. іскер адамның орысша-қазақша
экономикалық түсіндірме сөздігі. - Алматы, 1993ж.
46.Экономикалық предприятия: учебник. Под ред. Н.А. Сафронова.
М.:Юрист.2000.
47. Экономика предприятия / Под ред. Академика в.т. Семенова.
М.: 1998ж.
48. Экономика предприятия: учебник для вузов, Под ред.В.Я. Горфинкеля .М.: Юнити, 1998ж.
49. Маркетинг: Учебное пособие /Под ред .д.э.н. проф. Мамырова Н.К. –Алматы: экономика , 1999,- 304 бет.
50. « Пищевя промышленность ң. Журналь.-№ 2 .-№ 3, 2002ж.
        
        ЖОСПАРЫ
Кіріспе
І-тарау. Нарықтық экономикадағы маркетингтің мәні және ... ... мәні мен ... және ... Маркетингті зерттеудің мақсаты және әдістері.
ІІ-тарау. “Рахат” АҚ маркетингті пайдалану және дамыту жолдары.
2.1. ... АҚ ... ... ... ... АҚ ... маркетингтік іс - әрекеттерін дамыту жөніндегі
ұсыныстар мен нұысқалар.
Пайдаланылған әдебиеттер
Қосымша
Кіріспе
Соңғы жылдарда Қазақстан Республикасының саяси, экономикалық ... ... ... ... ... ... іскерліктің жаңа
жолдарын іздеумен ғана шектелмей, республика кәсіпорындары ... ... ... ... ... ету үшін ... мәселердің
бір қатарын жолға қояды. Осы шарттарда маркетинг ... ... ие ... ол құрылымдық - ассортименттік саясатты қалыптастыру ... ... ең ... ... ... ... Маркетинг
кәсіпорындарда кеңінен тарай бастады. Яғни едәуір қаныққан нарығы бар үлкен
қалаларда ... ірі ... ... ... бастады.
Ішпек – жемек өнімі адам үшін бірінші қажеттілікте болуы және ... осы сала үшін ... ... және ролі айтарлықтай маңызды емес
деген ойлар туындауына қарай бұрын маркетинг аса көңіл аудармаған.Қазіргі
уақытта маркетингтік және ... ... ... ... да ... бағалау мен іскер белсенділік философиясы
айырмашылықтары күшінде мұндай пікірдің қыйсынсыз екені айқын.
Нарықтың тауарлармен толу ... ... ... ... ... ... ... маркетингтің принциптері мен
әдістерін қолдану қажеттілігі артады. Кәсіпорынның ... ең ... ... ... ... ... ... жауап беру
икемділгі мен жылдамдығы, сонымен қатар тұтынушылық сұраным жағдайының
анықсыздығына ... ... ... ... ... ... жаңа жүйесін қалыптастыру кезінде маркетинг өндірістік - ... ... мен ... ... шаруашылық тәжірибесі
үшін жаңа құралы болып табылып, ол осы ... оның ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді.
Қазіргі кезде маркетинг жетілген, әрі анықталған ғылыми және машықтық
құрамдас деңгейіне қолдануының айтарлықтай мол ... мен ... көп ... және ... да осы ... ... мамандардың
еңбектерінде қарастырылған, тоқталып кетерлік жағдай, маркетинг осы орайда
қазіргі ... ... ... ... ... етілетін экономикалық
дамудың жоғарғы деңгейіне сай келеді.
Қазақстан Республикасында маркетингтің қалыптасу қажеттілгі басқару
теориясы мен ... ... даму ... анықталады.
Сонымен бірге маркетингтің қоғамдық даму тенденцияларын ... пен ... ... айқындайды. Сол себепті шешуші параметрлер қатары
бойынша осы аумақтағы батыстық тәжірибиеде дамыған ... тән емес ... ... өзгеше мәселері пайда болады.
Біздің шартымызда маркетингтің классикалық схемасын ... ... ... ... ... ... шарттарының әсерінде
құрылған ерекшелігі анықталған проблемаларға әкеліп,маркетингтің ... ... ... ... бағытта жүргізілетін жұмыстің көп
жағдайда қалыптасқан шарттарға сәйкес айқын бағдарлы болып, ... ... ... ... яғни нақты экономикалық негізі бар
ұзақ мерзімді мақсаттармен және маркетингтің ұйымдастырушылдық материалды-
техникалық қамтамасыз етілуі. Осы кезде маркетингті ... ... азық ... ... зерттеу негізінде нарықты өз өнімдерімен тұтынушылардың
қанағатын қанағаттандыру және қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... шетелдік ғалымдардың пайымдаулары
қолданылған.
Осы сипатта таңдалған тақырыпта ... ... өз ... ... маркетинг бойынша шетел және отандық кәсіпорындардың даму ... ... және озық ... айта ... ... тарауда
нақтылы – Акционерлік Қоғам “Рахат” ... ... ... ... ... ... мен үлгілерді көрсету
арқылы, зерттеу жүргізіп, өндірістік іс-әрекетінің ... ... ... ерекшеліктері жөнінде ... ... ... ... келешекте пайдалану ... мен оның ... ... айта ... ... бұл ... ... мақсаты-кәсіпорындағы
маркетингтің алатын орны мен оның атқаратын негізгі қызметтерін ... ... ... маркетинг қызметін ... ... ... ... ... ... ашу болып табылады.
Қойылған мақсатқа жету үшін келесі мәселелер ... ... мен ... ... ... сипатталған;-кәсіпорындағы маркетингтің атқаратын қызметтері
келтірілген;-Қазақстандағы және Қытай Халық Республикасының ... даму ... ... ... ... ... ... маркетингтік қызметтің орны мен ... ... ... ... ... мен ролі
1. Маркетингтің мәні мен мағынасы және принциптері.
Рыноктық экономика жағдайында, маркетингтің қызметі ... ... ... пен ... ... ... ... ету
үшін, еркін және бәсекелестік ұйымдарынан тұрады. Бұл сәйкестілік ... ... ... ... ұйымы, немесе ... ... мен ... ... ... тауарлар ағымы және
коммуникация ұйымы, жалпы айтқанда, информациялық ... ... ... ... ... ролі ... сатушылар мен алушылар
арасындағы айырбас пен коммуникация ұйымдарынан құралады. Бұл жағдайда
маркетингтің ... мен ... ... ... ... ... ... қатыссыз болып келеді.
Маркетинг - бұл философия бизнесімен қатар белсенді ... ... Бұл ... басты мақсаты-кәсіпорынның операциялары ... ... ... ... және ... ойластыру жүйесін көрсету. Маркетинг белсенді процесс ретінде
рыноктық экономиканың дұрыс жүруі ... ... ... дәл ... ... Ал осыдан кейінгі мақсаты-бұл, сұрақтарды зор мәнділігі мен
құндылығы және ... ... ... ... ... жағдайға байланысты болып жатқан өзгерістеріне байланысты
баяндау /2/.
Америка маркетинг Ассоциациясы (АмА) 1985 жылы ... ... ... «маркетинг-өндірістен тұтынушыға немесе
сатып алушыға тауар мен ... ... ... ... қызметң.
«Маркетингң термині ағылшынша market (рынок) сөзінен ... ... ... ... және ... әдістерін бақылауды
ұйымдастыру ретінде 19-20 ... ... ... ... ... ... үшін ... тоқталуды жөн көрдік /3/.
Маркетинг-бұл адамның тұтынуын айырбас арқылы ... ... түрі ... П. ... ... , М ... 1990 ж.47 бет ... тауарға, қызметтерге, адамдарды ұйымдастыруға,
аймақтарға және идеяларға сұранымды ... ... ... ... ... /Дж.Р.Эванс,Б.Берман Маркетинг -М.,Экономика 1990ж.,17бет/.
Маркетинг-бұл кәсіпорынның сауда өткізу іс-әрекетінің ... ... және ... мен ... ... өндірушілерді тауар
тұтынушыларына жылжытуға әсер ететін шаралар /қазіргі заманғы ... ... және ... ... бет/.
Қазіргі заман маркетинг теориясы оны басқарудың нарық бағдарын
қамтамасыз ететін күрделі ... жүйе деп ... ... түрде
айтсақ, маркетинг–күрделі ғылым.Ол экономиканың,инженерлік істің,
жарнаманың, ... ... ... және ... ... бар ... маркетингтің негізгі қасиеті ол нарықта
болатын құбылыстарға белгілі бір қатынаста болуы.
Біздің пайымдауымызша - ... ... ... ... ... ... ... қатар тауар қызметінің айырбас арқылы қанағаттандырылуы.
Осыдан біраз жыл бұрын, ... ... ... ... социализм
тұсында тауар өте тапшы болды. Тұтынушы тауарды іздеуге ... ... ... ... ... ... егемендік алған тәуелсіз мемлекет. Қазіргі кезеңде
Қазақстан, рыноктық экономикаға көшу ... ... ... ... ... ... Осыдан келіп, маркетингтің ролі күшейе түседі.
Маркетингті қолдануда негізгі екі ағымы болады. Оны айта ... ... яғни ... талдау процесі және оперативті
маркетинг, яғни маркетингтің белсенді процесі.
Көптеген кәсіпорындар, ... ... ... ... ... Жаңа фирмаларда басқарушылардың өз ... ... ... да ... Ал бұрыннан келе жатқан фирмаларда,
басқарушылар жоспарсыз-ақ ... ... ... ... ... ... ... рыноктағы жағдай тез өзгереді және жоспар қажетсіз
болып табылады да, еш нәтижелік бермейді/4/. Осы және ... да ... көп ... өз ... ... жоспарлау
қолданбайды. Ал формальды жоспарлау көптеген пайда береді. Мелвилл ... ... ... көрсетті. Мысалы, жоспарлау басшылардың
перспективті ойлауын қолдайды; ... ... ... ... ... фирманың әрекеттерін нақты үйлестіреді; фирма
өзінің міндеті мен ... ... анық ... ... күтпеген
өзгерістерге дайын болуын жсайдыфирманың барлық бөлімдерінің байланысын
көрсетеді.
Маркетингтің маңыздылығын ... ... ... ... ... Ли Тон Хун атап кеткен: “Біздің ... жеке ... ... ... тексерілген бір заңдылық бар.
Егер сен, шыныменен бизнеспен айналысқың ... ең ... ... соң ... азаматтардың, ал одан кейін ғана барып, өзіңнің ... ... ең ... ... ... жеке және өндірістік қажеттіліктерді
қанағаттандыру, таусылмайтын еңбек шығындарының ... ... ... Оның ... асуы үшін ең алдымен ... және ... бар ... яғни, жеке және юридикалық тұлғалардың бар
болуы және олардың әрқайсысы компромистік коммерциялық шешімдер іздеуге,
мысалы, құны ... ... ... күту және ... күтетін
міндеттемелерді орындай алатын, мысалы, тауарға төлем, келісілген уақытта
оны жеткізу, ... ... ... тиіс Сонымен қатар,
процестің барлық қатынасушылары ... өз ... олар ... ... қабылдауға және қабылдамауға хұқы бар болуы керек. ... ғана ол ... ... ... алып қарағанда, маркетинг ... ... ... ... ... ... мен тұтынушы
арасындағы байланысты қамтамасыз етеді, олар жасайтын айырбасты нәтижелікке
жеткізеді. Қарастырылған ... ... ... ... ... арасында тек тауарлық қана емес, сонымен қатар
информациялық айырбас жүргізеді. Біркелкі өнім ... ол ... көп ... ... ... ол тауарға деген қажеттілік өседі.
Маркетингтің негізгі формуласы - өндірілген нәрсені сату ... ... зат ... ... жекелеген формасы мен ... ... ... ... ... болатын өнеркәсіп, өзінің
даму жолында, ... ... жету ... ... функция қатарын
орындайды. Олардың ішіндегі ең негізгісіне өндіріс дайындығын, ... ... ... етілуін және маркетингті
жатқызуға болады /5/. Ең ... ... ... ... ... бірі ретінде және ... ... ... ал ... ... ... болып қарастырылды. Дәл осы соңғы
көзқарас, интегралданған маркетингтің ... ... ... ... функциясы ретінде жеткілікті жұмыс
түрінің тізімін беру өте ... ... ... ... ... жауап іздеуінде оның рөліне шек келтірмейді: біріншіден, қандай
тауарларды рынокқа ұсыну, яғни жаңа ... ... және ескі ... ... ... ... тұтынушыларды зерттеу; үшіншіден,
тауарға қашан және қандай шарттарды қою ... ол ... ... ... ал соңында, тауардың тұтынушыға қалай
жететіндігі жайлы, ... ... ... ... жарнама, өтімді ынталандыру
әдістері.
Негізгі пункті тауарға сұраныс ... ... ... ... ... ... ... қарастырады. Ол әртүрлі шешімдердің әр
дәрежеде қолданылуын қанағаттандырады. Маркетинг концепциясына ... ... ... ... ... ... ... алу және
потенциалды тұтынушылардың ... мен ... ... білу,
олардың болашақта өзгеруі, ... ... ... ... ... ... сатылатын зат өндіріңіз”, “Тауарды емес ... ... – бұл ... ... қолданатын кредолары.
Ресми түрде маркетингтің кең өріс алған кезі Американдық маркетинг
ассоциациясы (АМА) ... ... ... ... ... жеке ... мақсаттарының орындалуы мен жоспарлау
процесін, баға ... ... ... ... мен оның ... ... ... қызметтерінің айырбас арқылы қанағаттандырылуы” /6/ .
Бір шетінен, мұндай қызмет рынокты ... ... ... нақты қажеттіліктерін және талғамдарын табуға, оларға
өндірісті бейімдеуге бағытталған. Одан ... – ол ... ... өткізу үшін рынокқа, қажеттілікті құруға мақсатты және ... ... ... ... ... ... мақсаты тұтынушы мен
өндірушіні байланыстыру, бірін-бірі ... ... ... ... ... ... тұтынушылар топтарының мұқтаждығын,
қажеттіліктерін, сұраныстарын ... ... ... және
қажеттілігін қанағаттандыруға бағытталған ... ... ... ... ... тұтынушыға қолайлы және өндірушіге пайданы
жеткілікті қамтамасыз ететін баға қоюына, өндірген тауарды ... ... ... ... ... ... және рынокқа, сұранысты құру
және өтімді ынталандыруға белсенді әсер ету ... ... ... ... ... егер ... бәрі ... қарастырылып қолданылса,
олардың құндылығы және маңыздылығы өседі. Бұл ... ... ... деп ... болады.Шетел кәсіпорындарының
тәжірибесі, рыноктағы табыс кәсіпорынның тек қана өндірістік және қаржы
мүмкіндіктері ғана ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынды басқару принципі ретінде - тиісті рынок шешімдерін дәйекті
бағыттау үшін тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыруын ... ... ... ... ... ... ... тұтынушылардан
бәсекелестерге қарағанда басымдылық алуын қамтамасыз етеді;
3. әдіс ретінде өндірушілер мен ... ... және ... ... ... ... ... принциптері оның ... ... ... таныс болу үшін, ең алдыменен, нақты
көрсетілген коммерциялық қорытындыға бағытталған, фирма үшін ұзақ уақыттық
мақсатына ... ... ... ... жету ... ... ... Маркетинг принциптері мақсаттарын тұжырымдап, маркетинг қызметінің
үш басты компоненттерін анықтайды: мерзім, ресурстар, ... ... ... ... ... ... ... маркетингтік жағдайды ұзақ
мерзімді болжауға бағыттау келіп шығады.
Екіншіден, қойылған мақсатқа жетудің ... ... ... білу
қажет, өйткені табысты барлық маркетингтік құралдар жиынтығы қамтамасыз
етеді. Ал жеке ... ... ... ... ... ... болжау, тауарды зеттеу, жарнама, өтімді ынталандыру және
тағы басқаларды қолдану, жүйелі маркетинг ... ... ... фирмалар маркетинг туралы айтканымен, оны өздерінің жұмысында ... Олар ... ... кейде қарама-қарсы элементерін
қолданумен қанағаттанады.
Үшіншіден, таңдаған рыноктың жағдайын және талабын максималды есепке
алу, сонымен бірге оған мақсатты әсер ету. ... ... ... ... ... ... қатынас қамтамасыз ету үшін, тұтынушылардың
талаптарына бейімделіп, олардың ... әсер етуі ... ... ... ... және соған байланысты жаңа ... ... ... Тек ... ... ... және ұсыну ең
жоғары коммерциялық қорытынды береді.
Соңғы принцип фирманың сыртқы ... ... әсер ... тез ... ... ... ететін белсенділік, бастаушылық, іскерлік болуы
қажет. Бұндай реакциясыз коммерциялық табысқа жету және ... алу ... ... да ... ... кезеңде ғылым, техника,
технология салалары өте қарқынды дамуда. Сонымен қатар бәсекелес жағдайда
маркетинг ... ... ... тез ... ... жатқан
жағдайларға бейімдеу жолдарын іздеген фирмалар ғана тиімді жұмыс жасай
алады.
Нарықтық концепциясы ретіндегі маркетингтің негізгі ... ... ... түпкі нәтежиесіне жетуге ұмтылу,нарықта тауарды тиімді
өткізу;
- алға қойған мақсатпен міндеткежету үшін ... ... ... ... жасау, тек осындай жағдайда ғана маркетинг нарықтық
қатынастарын сәтті дамуын қамтамасыз ету;
- ... ... ... мен ... ... және ... қолдану.Сонымен бірге оған мақсатты бағытта әсер ету;
- кәсіпорынның жұмысын шұғыл ... ... ... ... ал сол ... ... және жаңа ... жасауға
көңіл аударуды талап етеді.
Маркетингтің негізгі принциптері оның ... ... Осы атап ... ... ... ... ... асырылады.
Маркетинг шаралары-кәсіпорынның рынок ... ... Бұл ... ... ... ... ... арқылы
шешіледі. Олардың қорытындысы кәсіпорын қызметінің көрінісін анықтауының
және капиталдың ... ... ... ... ... болды.
Табылған рынок мүмкіндіктерін кәсіпорынының мақсаты және ... ... ... ... ... ... маркетинг мүмкіндіктерін анықтау-ең перспективті мақсатты
рынокты таңдауды жүзеге асыруға көмектеседі. Бұл тәсіл барлық рынокқа жұмыс
жасап, маркетинг күштерін шашыратпай, ... ... ... ... ... шоғырландыруға мүмкіндік береді.
Мақсатты рынокты таңдау шаралары кейінгі маркетинг комплексін ... ... ... ... яғни, маркетинг-микс дегеніміз ... ... ... ... ... ... алу ... әсер ететін құралдар жиынтығы. Маркетинг құралдарының төрт факторлық
тобы ... ... ... рет 1960 жылы маркетинг саласындағы ... ... “4 p” деп атап өтті ... тауар (product)
← баға (prіce)
← сату орны (place)
← жылжыту, коммуникация (promotіon).
Бұл топтың “4 p” деп ... өз ... де бар. ... тілінде бұл
сөздердің бәрі бір әріптен басталған соң “4 p” деп аталған.Негізінде ... ... ... ... Әр ... өз ... сипаттама бар (олар төменде
қарастырылады).
Жалпы маркетинг стратегиясында “4p” моделінің маңыздылығын есепке
ала ... әр ... жеке ... жете ... концепциясының негізгі мазмұны сатып алушылар нарығы
жағдайларындағы тауарларды өндіру мен ... ... іс ... ... асыру тұтынушылардың емес, сатушылардың
алдында ... ... ... ... ... ... алушылардың тұтынуын қанағаттандыруға бағытталған көзғарастар жүйесі.
Маркетингтің дамуын концепцияларды қарастырып білуге болады. Маркетингтің
концепциялары мыналар:
... ... ... ... ... әрекеттерді интенсивтендіру
• маркетинг немесе тұтыну
• әлеуметтік-этикалық
Жоғарыдағы концепциялар экономика дамуының ... ... ... ... жылдарда болып жатқан әлеуметтік, экономикалық және
саяси өзгерістерін бейнелейді. Осы ... ... ... ... кету ... ... алғашқысы - өндірістік концепция. Өндірістік концепция
- тарихы бірінші рет шыққан маркетинг концепциясы. Өндірістік ... кең ... ... ... ... ... ... көздейді
деген пайымдаумен негізделеді. Ол технологияны және өндіру процесін әрқашан
жетілдіруді, өндіріс көлемін ... ... ... төмендетуді
талап етеді. Бұл жағдайда, барлық назар, өндірістің ішкі мүмкіндіктеріне
аударылады, сондықтан рынокты басқа бір ... тез ... ... концепция негізінен тауарға сұраныс ұсыныстан басым болғанда, өндіріс
көлемін ұлғайту қажет болған жағдайда және тауардың ... құны өте ... және оны ... ... арқылы төмендету қажет болған жағдайда
қолданылады.Осы концепция екі ... ... ... ... ... ... ... болғанда көлемін ұлғайтуға
болады;
• тауардың ... ... кең ... ... төмендетуге
болады.
• Ал төмен шығын төмен баға ... ... ... етіп ... ... концепциясында өндіруші мен рынок байланысын
деген схемамен көрсетуге болады.
өндіріс( рынок
Маркетинг концепциясының құрылымына әсер ... ... ... -
тауар концепциясы /9/. Бұл өндірістік концепцияменен қатар пайда ... ... ... ... оның ... ... жақсартуға көңіл бөлуде. Осыдан келіп шығатыны, тұтынушылар берілген
тауарларды сатып алады, ... ... ... ... ... ... және бұл тауарлар олардың ойындағыдай.
Келесі концепцияға тоқталсақ, бұл - өткізу концепциясы.
Нарықтық және өндірістік факторлардың ... ... ... ... ... өндірушінің өзі сататын процестерін ... ... ... ... ... кәсіпорынның маркетингтік іскерлігі
нәтежиесінде шоғырландырылуына байланысты маңызды мәні бар. Өткізу жүйесін
қайта құру ... ... ... ... ... Өткізу ұйымдастырудың екі мүмкіндігі бар:
өздері сатушы және немесе делдалдар қызметін ... ... ... ... барлық өндірушілер шұғылданады.Себебі тұтынушылар мен
тікелей байланыста болуы арқылы ... ... ... Одан басқасы
қазіргі шарттарда ... ... ... ... ... ... ... қызмет етудің тиімділігін
көрсетеді. Өткізу концепциясы өндірістік және тауар концепцияларының даму
қорытындысы ретінде ... ... ... ... өткен екі концепция
тек қана өндірісті кеңейту және ... ... ... ... ал
рынокты зерттеумен шұғылданбайды. Мұндай жағдайда ерте ме, кеш пе, ... ... ... мәселелері шиеленіседі, өйткені, кәсіпорында өндірген
тауар жеткілікті және соны қалайда болса өткізуі қажет.
Америка және Еуропа кәсіпкерлері ... ... ... ... ... 20 ... соңында және 30 жылдарының басында болды. ... ... ... ... ... ж.ж. ... дағдарыстан
тапты. Соғыс жылдары кәсіпкерлер маркетинг туралы көпке дейін ... ... ... ... ол ... ... Тек қана ... басында тауар көбейе бастаған кезде, қайтадан сол Америка Құрама
Штаттарында, маркетингке көңіл бөле ... ... ... ... ... жұмыс істеп жатқан
көптеген шетелдік фирмалар, кәсіпорындар көбінесе осы ... ... ... өтетініміз-маркетинг, яғни тұтыну концепциясы.
Маркетинг концепциясы кәсіпкерлік жұмысты үйымдастырудың ... ... ... ... ... Оның ... болу себептері көпшілік тұтынатын
тауарлар бойынша сұранысты қанағаттандыру және рынокты ... ... ... ... ... ... ... күшею
себептері деп айта кетуге болады.
Белгісіз рынокқа ... ... ... ... ... ешқанай
кепілдік бермейді. Сондықтан, өзінің кәсіпорнында табысты қамтамасыз етуі
жолында, өндіруші алдыменен ... ... ... ... ғана ... ... ... өндірумен айналысуы қажет. Енді өндіруші мен ... ... ... болады.
Кәсіпорынның рынок талабына бейімделуімен бірге ... ... да білу ... ... қанағаттандырыңыз” деген сөйлем ... ... ... ... бір ... кәсіпорынның жұмысының негізі - рынокқа бейімдеу
болса, екінші жағынан қарағанда кәсіпорын өзі ... әсер ... ... және ... ... ... ... жақсы түсіну үшін, оны ... ... жөн. ... бұл екі ... бір-біріне
ұқсайды, бірақ маркетинг ... ... ... ... ... ... болуы және дамуы маркетинг тарихы бойынша, қоғамның
материалды және әлеуметтік даму ... ... ... және тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру деңгейімен
байланысты.
Қазақстан кәсіпкерлері бұл концепцияны қолдана алуы үшін, оның ... ... ... жағдайына бейімдеп, оған жаңа ... ... Әр ... ... жағдайында маркетинг принциптерін, әдістерін
белсенді және творчестволық жүзеге асыру өндірушінің басымдылығын ... ... ... ... ... көмектеседі. Отандық кәсіпкерлерге
маркетинг
“Ммиллиондаған ақша табу үшін емес,елдің мұқтажын қанағаттандыру өмір сүру
үшін ... ... ... ... ... болды” деген афоризмін
нұсқау етіп қолдану жөн.
Маркетинг концепцияларының ең соңғысы - ... ... ... ... ... ... ластануы, табиғи ресурстардың
жетіспеушілігі, дүниежүзілік инфляция және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... болды. Тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандырған фирмалар сатып
алушылардың және қоғамның ұзақ уақыттық жағдайын барлық кезде есепке ... Таза ... ... бұл ... ... ... және
оларды мүмкіндігінше шетке қалдырып кетеді. Өйткені ондай жұмыс қосымша
шығынды керек етеді.
Әлеуметтік-этикалық ... ... ... ... және
міндетті талаптармен сипаттауға болады. Өндірушілердің негізгі мақсаты-
қоғамның адамгершілік назарына ... ... ... ... ... ... тұтынушылардың
қажеттіліктерін қ қанағаттандыратын жаңа ... ... ... ... ... кәсіпорынның тұтынушыларға және қоғамға зиян
келтіретін тауарларды өндіруден, сатудан бас ... ... ... өмір сүру ... жақсарту және сақтау үшін өндірісте
экологиялық таза емес технологияларды қолданған ... ... және ... ... ... ... және қоршаған
ортасына пайдалы әлеуметтік-экономикалық даму бағдарламаларын ... ... ... ... ... ішінде үш
фактордың (фирманың пайдасы, ... ... ... ... етеді.
1.2 Маркетингтік зертеудің мақсаты және әдістері.
“Өзіңіздің тауарыңызға қажеттілік тапқаныңызша ... ... ... не ... ... білу және ... не ... келетінін болжау қажет”. Осылай маркетингтің әліппелік негіздері
құралады. Пайдалы өткіз ... ... ... ... ... үшін, рынок факторларын ... ... ... ... ... орны ... ... жағдайында интуицияға,
басшылардың, мамандардың пікіріне және ... ... ... ... Сонымен қатар шешім қабылдауға дейін және одан кейін де, ... ... ... Қабылданған шешімдер сипаттамасына көп факторлар әсер
етеді, мысалы бәсекелестер, жабдықтаушылар және т.б.
Белгісіздік және ... ... ... ... ... және жеткілікті дәрежеде көлемді, уақытылы нақты ... ... ... Ал ... ... маркетингтік зерттеу жүргізумен қамтамасыз
етіледі /13/.
Кәсіпорынның көлеміне, жұмыс жүргізілуіне ... әр ... ... ... ... АҚШ ... ... өткізеді: рыноктың потенциалды мүмкіндіктерін бағалау – 93%
фирмалар, рыноктың ... ... және ... ... рыноктағы
үлесін зерттеу – 92%, жаңа тауарға тұтынушылардың реакциясын тексеру – 84%,
бәсекелестерді зерттеу –85%, жарнамалық ... ... ... 67%, ... ... зерттеу – 49%, тұтынушылар себептерін зерттеу –
48% және т.б. Берілген мәліметтер ... ... ... ... жұмыстың негізі болып қарастырылуын куаландырады.
Профессионалды, біліп жүргізілген маркетингтік зерттеу, кәсіпорынға
өзінің рыноктық мүмкіндіктерін әділдікпен бағалауға және ... ... ... ... ... бағыттарын таңдауға мүмкіндік береді.
Маркетингті зерттеу дегеніміз - маркетингтік шешім қабылдауға жалғас
белгісіздікті төмендету ... ... ... ... және ... Маркетингтік зерттеудің мақсаты әр түрлі болуы мүмкін. Алдымен ол
потенциалды тұтынушыларды табу, олардың қажеттіліктерін ... ... ... үшін ... бар және ... арада бар болатын сұранысты
зерттеу. ... ... ... ... оның ... ... ... дер кезінде жауап қайтару үшін оның жағдайын ағымды бақылау
кеоек. Рыноктың узақ мерзімді даму тенденцияларын болжау үшін оны ... ... ... ... ... ... стратегиясын және
жұмыс жоспарын өңдеуге негіз болады. Әсіресе ... ... ... жаңа ... ... шығарудың алдында өте тапқыр болады/15/.
Маркетингтік зерттеудің нәтижелілігі және тиімділігі ... ... ... ... бұл зерттеулер комплексті және тиымды түрде өтуі қажет;
екіншіден, оларды жинаған кезде ақпаратқа ... ... ... ... ... ... зерттеулер-маркетингтік және әлеуметтік зерттеу
практикасының “ Халықаралық ... ... (оны ... ... және ... ... және ... пікірін зерттейтін Еуропалық
қоғаммен қабылдады) шын ... ... ... ... қажет;
төртіншіден, маркетингтік зерттеулер жұмстарды мұқият жоспарлардан және
жүйелі сатылардан түруы қажет ... ... ... ... бойынша
өткізіледі. Мысалы, екінші ретті ақпарат фирма мәселері мен мақсатын
анықтамайынша ... ал ... ... екінші ретті ақпаратты
толық зерттегенге дейін жйналмайды. ... ... ... ... ... бермейды, егер фирма мәселесін онсіз-ақ шешсе оның ... жоқ. ... ... ... ... ... ... бермесе онда бастапқы
мәліметтерсіз мәселені шешу қиындайды.
Зерттелетін мәселені ... ... ... зерттеулердің бастапқы
қадамы болады. Зерттелетін мәселені ... ... ... тек ... жинап, мәселені тиянақты шешу жолдары белгіленеді. Сонымен қатар
ақпаратты ... ... ... ... ... беріп, белгіленген
зерттеу мәселесін басқа мәселерден анық айруға қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... ... ... бойынша/17/.
Екінші ретті ақпарат көп неғұрлым аз шығынмен таза арада терең талдау
жүргізіп, ұтымды шешім ... ... ... ... жағдайда
зерттелетін мәселенің өзін зерттеу мақсатын анықтау үшін ... ... ... ... ... жинап, талдау сатысы зерттеу ... ... ... ... да міндетті түрде жүргізіледі. Екінші ретті
ақпараттың жалпы ... ... үшін оның ... ... ... ... Бұл ... жұмыс шамамен 2-үлгідегі нұсқасындай
жүргізіледі түрлі ... ... . ... ... екі ... ... ішкі және ... ақпарат. Бірінші фирманың өзінен алынады.
Ол – фирманың қаржы т.б. ... ... ... туралы мәліметтері, кірісі
мен шыығысы ,клиенттер ... ... ... ... ,одан бұрын
жүргізілген зерттеулердің ... ... ... алынған ақпарат
мәліметтері. Олар үкімет мәліметтері кең көлемде ... ... ... ... ... ... мәліметтер әдетте кешігіп
жәрияланады. Ал ... ... ... ... ... Олар ... ... журналдар, газеттер, жеке меншікті
зерттеу ұйымдарының коммерциялық мәліметтері т.б.
(1-үлгі)
Екінші ретті ақпараттың артықшылықтары мен кемшіліктері. /1/
| ... | ... |
|- ... түсуі |- ... ... ... |
|- тез ... ... ... ... |
|- ... ... ... |- ... ... ... ... өзі ... ... |жақындаған мәліметтердің |
|мәліметтердің ... ... |
|- ... ... ... |- ... әдістері белгісіз болғаны |
|дәлелді мәліметтердің болуы |- ... ... |
|- ... ... зерттеу мәс- |қортындылары жарияланбауы |
|елені ... ала ... |- ... ... ... ... ... |
| |- ... ... |
| ... ... ... ... ... ... жете ... үшін жеткіліксіз
болса, бастапқы ақпаратты жинау қажет,Бастапқы мәліметтердің ... ... Ол үшін оның ... ... ... - ... ... артықшылықтары мен кемшіліктері
| Артықшылықтары | ... |
|- ... ... ... ... ... көп ... жиналуы ... алуы ... ... әдістері |көп шығындарды талап етуі ... және олар ... ... ... ... ... үшін ... ... ... ... |
|мәліметтері мен қортындылары ... ... ... ,ал ... үшін ... мәліметтерді біржақты |
|құпиялы болуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... жинау мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... сұраққа толық жауап | ... ... ... | ... жолы болады | |
| | ... ... ... төрт әдіспен жинайды:сауалдама,
бақылау, тәжірибе, еліктеу(имитация)әдістері арқылы.
Сауалдама - сұрайтын адамдардан жеке ... ... ... арқылы
жүйелі түрде ақпарат жинау. Жеке сұрау бірге-бір және бетпе-бет
жүргізіледі. Ол ... көп ... ... ... және белгісіздікті
төмендетуге бағытталған, ... өте ... және ... ... кетуі
мүмкін. Телефон арқылы сұрау аз уақыт алады және аса ... емес ... ... өте ... ... мүмкін, бірақ кейбіреулер жауап бермеуі
де мүмкін. Почта арқылы сұрау ең ... әр ... ... ... адамдарға
шығуға да болады. Негізгі мәселе: жауап бермеу не кешігіп келуі.
Сауалдама жүргізген кезде ашық не ... ... ... Ашық
сұраққа респондент өзі білгенінше жауап береді. Ал жабық сұрақта, жауаптың
әртүрлі варианттары болады және ... оның ... ... ... ... ... сұрақтар бойынша қорытынды шығару оңай.
Бақылау қазіргі және ... ... ... ... зерттейді, сонымен қатар белгілейді. Адамдарды ... ... ... ... ... ... Бұл ... кемшіліктері: жасырын
жүргізген бақылауда, тұтынушылар бақылау ... ... ... ... ... катынасын дұрыс түсінбеу мүмкін.
Тәжірибе бақыланатын жағдайда, бір немесе бірнеше ... ... ... ... зерттеу түрі. Мысалы, тауардың орау
мөлшерін білу үшін, оны әр түрлі мөлшерде, ... ... ... ... ... ... болатынын анықтаса болады.
Еліктеу ЭЕМ (ЭВМ) ... ... ... ... ... және бақыланбайтын факторлар моделін құрады. Олар копмьютерге
еңгізіледі, одан ... ... ... ... ... әсер ... ... ұтымды шешім қабылдау үшін интуицияға,
мамандардың пікіріне және тәжірбиеге сүйену жеткіліксіз ... Ол ... ... қажет. Өйткені шешімдер сипатына көптеген факторлар әсер
етеді, айталық, ... ... және т.б ... және ... деңгейын азайту үшін,кәсіп орынның қолында сенімді,жеткілікті
көлемде, нақтылы жән жаңа ... ... ... ... Ал олар
маргетинг зерттеулердің нәтижесінде болады.
Ақпарат - ... ... ... жиналған мәліметтердің
жиындығы. Жақсы ақпарат мына мәселерді шешуге мүмкіндіктер береді /18/:
• бәсекеде басымдылық алу,
• шығын қаражатының қауіп-қатерін төмендету,
... ... ... ... анықтау,
• сыртқы ортаны терең бақылау,
• фирманың өз жұмысын дүрыс бағалау,
• тұтынушылардың жарнамаға деген сенімін ,
... ... ... ... Сондықтан шығу мерзіміне оған жүктелген
міндетіне, оны өңдеуге қарай ... ... ... ... мынандай
ақпарат түрлерін айруға болады:
• Тұрақты ақпарат – маркетингтік ... ұзақ ... ... ... ... ... - ... обьктілерінің өз мәндегі іс әрекетін
ағынды сандық және сапалық сипаттамасымен көрсетеді;
• Ауық-ауық ақ ... - ... ... ғана ... ғана ... ... тауардың бағасын өзгерту мүмкіндіктерін анықтау үшін
жаңа бәсекелес фирма туралы мәліметтер жинау).
Ақпарат міндетіне байланысты ол былайша бөлінеді:
• Анықтамалық ... - ... ... ... және ... ... ... белгілерін анықтап, анықтама жүйесі ретінде шығады;
• Кепілдемелік ақпарат - ... ... ... ... ... ... талдау негізінде пайда болады. Оған
өнім өткізуді болжау, нысаналы рынокты, делдалдарды, жабдықта фирмаларды
талдау приоритеттері жүктеледі;
• Нормативтік ... - ... ... ... ... ... ... ережелері, нормативтері баяндалады;
• Хабаршы ақпарат - маркетинг ортасы обьектілерінің ... ... ... ... ... ... ... Реттеуші ақпарат - хабаршы ақпараттың кемшілік ... ... ... ... ... ... қарай жіктеу маңызды мағына ... мына ... ... ... - ... ... ... бірінші рет жиналған
мәліметтерді баяндау;
• Екінші ретті ақпарат - ... ... ... ... ... бар
мәліметтер;
• Туынды ақпарат - басқа ... шешу үшін ... ... ретті
ақпараттың, немесе өзге ақпараттың мәліметтерін баяандау/1/.
Ақпаратты ұйымдастыру алдында оған келесі талаптар қойылады:
1. Ақпараттың өзектілігі – ... ... ... әр ... нақты бейнелеу. Сондықтан сақтайтын құнды коммерциялық мәліметтер
базаларын күнделікті жаңарту қажет.
2. Ақпараттың ... - ... ... ... ... ... жағдайын және даму өзгерісін айнтпай ... ... ... - алға ... ... ... мәліметтерді іріктеп жинау және іске қатысы жоқ мәліметтерді алып
тастау.
4. Толық бейнеле - маркетинк ... ... және оның ... әсер ететін барлық факторларды обьективті түрде есепке
алу.
5. Мәліметтердің мақсаттылығы - ... ... оны ... және ... ... ... мақсаттарына сәйкес мәліметтер жинау.
6. Ақпараттың біртұтастығы және сәйкестілігі- мәліметтер көрсеткіштері
жиындығнда өзара сәйкессіздігінің болмауы.
Маркетингтік ... ... ... неше ... ... ... және
маркетингтік шешім қабылдауға қажетті сенімді ақпаратты жинау, сұрыптау,
талдау, бағалау әдістерін қамтиды.
Маркетинкті нақты ... ... ... ... ұсынған тауарларына
және жағдайына байлансты болады.Маркетинг
жәй, тіпті қарапайым, ал кейбір кездері өте күрделі болуы мүмкін.
Кәсіпорынның жұмысы ... көп ... ... ... көп болады. Мркетингтің көп түрлігі ... ... ... ... ... оны мына түрде ... ... ... кративтік маркетинг, ремаркетинг, синхромаркетинг,
демаркетинг, қарсы әрекет жасайтын ... ... ... ... маркетинг - барлық немесе бірнеше ... ... ... ... қабылдамауы. Бұл түрдің мақсаты: тауарды жақсарту,
бағаны төмендету, өткізу арналарын жақсарту, қоғамның пікірін өз ... ... ... - ... (дамушы маркетинг): жасырын сұранысты
әйгілеуге бағытталған маркетинг.
Жаңа ... ... ... ... ... ... тиімді жүргізу.
Ремаркетинг - сұраныс төмендеген жағдайда қолданылатын маркетинг.
Синхромаркетинг – сұраныс өндіріс күшінен бірталай асатын болса, ... ... ... ... ... ... көп ... болса, сол
жағдайда ғана қолданылатын маркентинг түрі. Сұранысты уақыт бойынша ... баға ... - ... ... ... ... ... Бағаны көтеру, өтімді ынталандыру ... ... ... ... деңгейін төмендету.
Қарсы әрекет жасайтын маркетинг - ... ... ... ... ... қолданылатын маркетинг. Бағаны
кенет көтеру, тауардың қол жетерлігіне шек қою, ... ... ... ... ... тарату.
Ынталандыратын маркетинг - ұтымды әдіс табу ... ... ... ... ... ... ... тауардың жақсы жақтарын
көрсету, өтімді ынталандыру шараларын ... ... ... - ... бір ... ... ... сапасына және қызмет көрсетуіне жиі
назар аудару.
Кәсіпорынның сұранымның өзгеру жағдайна байлансты,ішкі және ... ... ... ... ... түрлерін атап айтуға болады.
сұранымды мынандай түрге бөлуге ... ... ... ... ... Қалпты сұраным, Қанағаттандырлмаған сұраным, Ашық
сұраным, ... ... ... ... Қажетті сұраным, Төмен түсіп бара
жатқан артық сұраным, Жүйесіз сұраным, ... ... ... ... ... ... айқын және жасырын сұраным деп
бөлінеді. Егер нарықта бар ... ... ... қанағаттандыру
қабілеті болмаса, жасырын деп аталады. Бұл ... ... ... ... ... бағалау және тұтынушылардың сұранымына сай құнды
тауарды ... ... ... жасау болып табылады.
Айқын сұраным -нарықта өткізілу мүмкіндігі ... ... ... ... олардың сатып алушылардың қойған талабына ... ... ақша ... ... бір ... ... көрінеді.
Маркетиінгтің әдістері:
А) Тауарды немесе қызыметін белгілі бір тұтынушыларға “бекітіп қою”.
Б) Тауардың тұтыну құндылығын көрсетуге қолайлы жағыдай жасау.
В) Сұранымның ... - ... ... ... ... деген
үмтпен тауар туралы ақпарат тарату нарықта сұранымың деңгейі мен ... ... ... сұранымды қалыпты сұраным деп аталады. Сұранымды
азайту үшін мынандай ... ... ... тоқтату 2) сатуды
ынталандыру 3) бағаны өсіру және басқалары/20/.
Маркетинг комплексінің элементтері тауар, ... ... ... ... ...... негізгі тұлға. Ол өндірушінің экономикалық күшінің
нағыз шын индикаторы. Рынокта ... ... ... ... ... ... ... тиімді тауарға байланысты. Бұнымен бірге нақты
уақытқа дейін тауар зат ... ... ... құндылық
көррсетпейтінін есепке алған жөн. Рынокта адамдар тауар сатып алмайды,
оларға нақты қажеттілікті ... ... ... қажет.
Тауар маңызды қажеттілікті қанағаттандыратынын білгеннен кейін ғана ... ... ... Сонымен маркетинг адамдарға қажет тауарларды нақты
жерге керек уақытта қолайлы бағамен оптималды ... ... ... ... ... ... ... - қажеттілікпен мұқтаждықты қанағаттандыруға және назар аудару,
сатып алу, ... ... ... ... ... зат. ... ... қызметтер, орындар, мекемелер мен ой-идеялар және
т.б. нәрселер болуы мүмкін.
Рынокта әр ... ... аты, ... ... таңбасы – басқа тауарлардан айыру және ажырату үшін, белгіленген
тәртіп бойынша тіркелген тауарға берілген ... Ол ... ... қосылған
әріптер, цифрлар болуы мүмкін.
Таңбалық ат – атаулы тауардың таңбасының бөлігі.
Танбалық белгі – ... ... ... ... ... ... белгі – заңға сүйенген (праволық) қорғаумен қамтамасыз етілген
тауар таңбасының бір бөлімі. Тауар белгісі 1883 жылы ... ... ... ... бір түрі ... Ол коммерциялық жарнамамен
қатар, бәсекелестіктің маңызды түрін құрайды.Тауар белгісінің хұқық ... ... ... ... түрде жүреді/22/.
“Тауар белгілері, белгінің қызмет көрсетуі, тауар шығарылған жерлердің
аты” деген заң Қазақстан ... ... бар ... ... жоқ тауарларға қарағанда, 15-25% ... ... ... ... бәсекелестермен болатын талас,
жарнама, тұтынушылардың, оның коммерциялық ... ... үшін ... емес, ол басты түрде тауар
белгілеріне лицезия сату ... үшін ... ... ... белгісі экономикалық мән-мағынасы жоғары және де ол
көптеген ірі ... ... ... ... ... автономды құнды объектісі. Мысалы: “СОМЕL” ... осы ... ... 10 млн. долларға бағаланған, ал “СОСА-СОLА”
тауарлық ... – 3 ... ... ... ... ... ... бір тәсіл болса да, баға ... ... ... ... ... ... жетістіктер бағаға
байланысты. Дүрыс таңдалған бағалық стратегия тауар бәсекелестік қабілетіне
және кәсіпорынның өндіру-өткізу жұмысына ұзақ ... әсер ... ... ... ... ... ... өте зор. Баға – тауар құнының
ақшалай көрінісі. Ол қаржы және ... ... ... бақыланатын
құралы.
Бағаға әсер ететін факторлар. Фирма баға стратегиясын таңдау ... ... ... әсер ... ... және ... ... Көбінесе, ол
сыртқы себептер болады. Бағаға әсер ететін негізгі факторлар ... ... ... ... бәсекелестер және мемлекет
болады.
Бағаның атқаратын қызыметтері: 1. Есеп жұргізу 2. Ынталандыру
3. Бөлу ... 4. ... пен ... ... ... ... ... Шығындар тұпкі бағаға қатты әсер етеді. Ол ... ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаны
қорғаумен байланысты. Бұндай шығындар баға құру кезінде ... ... ... Баға және ... алу көлемінің өзара тәуелділігін екі
себеппен түсіндіруге болады. Бірінші сұраныс пен ұсыныс заңының әрекеті
және баға ... ... ... ... ... рынок
сегменттерінің тұтынушыларының реакциясымен сипатталады.
Баға қабылдау және сатып алу бағыты ... ... төрт ... болады:
• үнемді сатып алушылар – бұл топта тұтынушылар тауар
бағасына, ... ... яғни ... көп ... ... осы ... ... қатты әсер етеді;
• дербестендірілген сатып алушылар – бұлар ... ... ... ... деңгейіне көңіл бөледі;
• этикалық сатып алушылар - өздерінің ... ... ... ... және ... үшін ... ... баға төлеуге дайын;
• көңілсіз сатып ...... ... ... және ... ... бағалайды (баға көлеміне қарамайды).
3.Тауар
қозғалсына қатсушылар. бағаны белгілеу үрдісіне маңызды рол ... ... ... тура ... ... олар ... өткізу
көлемін ұлғайтуға, жағымды тауар бейнесін жасауға сатып алуды жалғастыруға
өз ықпалын тикізеді. Тауар тез арада сатылуы үшін ... ... ... ... алуы мүмкін, егерде:
1. Тауар бағасы алдын ала ... ... ... ... аз ... ... шарттарын пайдаланса;
4. Тауар қозғалсына қатысушылар пайда көлемін жеткілікті алса;
Көтерме және бөлшек саудадағы ... ... ... бағаны қатаң қадағалауы мүмкін,егерде:
• өндірушіге өзінің маңызды екенін көрсете білсе;
• пайдасыз тауарды өткізуден бас тартса;
• бәсекелес ... қоса ... ... сатушыға деген
адалдығын қалыптастырса;
5. Бәсекелестер. Маркетинг тұрғысыннан фирма ... ... Баға ... ... ... бәсеке ортасы 3 түрге
бөлінеді:
• Бағаны рынок бақылайтын орта.
• Бағаны ... ... ... Бағаны мемелекет бақылайтын орта.
6. Мемелекет. Кәсіпорынның бағаны ... ... ... Бұл ... 3 ... ... болады:
• Мемелекет бағаны өзі белгілейді. Ол үшін келесі ... ... ... бағасын енгізу, еркін ... ... ... ... монополист кәсіпорындардың бағаларын жоғарыдан
белгілеу.
• Мемелекет баға қою ... ... ... ... ... реттеу әдістері: Кейбір тауарларға бағаның жоғары деңгейін орнату
,Бағаның негізгі көрсеткіштерін реттеу (пайданы, ... ... ... т.б.), ... ... бағасын бірлік көтеру дәрежесін анықтау.
• Арамзалық бәсеке және рынокты ... шек қою үшін ... ... ... Ол үшін мына ... шектейді:
кәсіпорындардың бағаны жоғары деңгейде сақтау ... ... шек ... ... өз бағасын жабдықтаушыларға және
сауда орындарына күшпен міндеттеуіне шек қояды, демпингке (бәсекелестерді
жою мақсатымен тауарды өз құнынан төмен ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін
қанағаттандыратын жоғарғы сапалы тауар ... және оған ... ... ... ... ... сол тауарды тұтынушыға жеткізу қажет.
Өндірілген тауарды ... ... ... ету үшін фирма шаралар
комплексін жүргізед.
Маркетинг қызметінде өткізудің ролі ... ... ... өндірстің дамыуын және табысқа жетуге арналған кәсіпорын әрекеттерінің
қорытындысын өткізу саласында анықталады;
• өткізу каналдарын тұтынушылардың ... ... ... сатып алғанға дейін, сатып алу кезінде, ... ... ... ... жасап өндіруші бәсекелестік күресте өзінің жеңу шанстарын
үлкейтуге тырысады;
... дәл ... ... ... ... ... ары қарай
жалғастыруға мүмкіндік бере отырып, өткізудың өз өндірісінің жалғасы
болады: тауарды ... ... ... бөлу, орау жұмыстары
орындалады);
• өткізу кезінде тұтынушылардың талғамы мен қалауы тиімді анықталады. Ал ... ... ... ... ... береді.
Өткізудің негізгі түрлерін және әдістерін зерттеу өндірушіден соңғы
тұтынушыға тауарды ... ... ... ... және ... ... сауда ұйымдастыруға бағытталған.
Тауар өткізу каналдарын таңдау маркетингтің қиын ... ... ... ол ... ... тиімді жүзеге асыруға тікелей
әсер етеді.
Өткізу (тарату) каналдары -ол өндірушіден тұтынушыға ... ... ... ... ... мен жеке ... ... каналдарының жұмысы өзінің атқаратын қызыметімен сипатталады.
Маркетингте өткізу каналдары қөптеген қызметтер атқарады:
• өндірілген өнімді тарату және ... ... ... ... ... және материалдар сатып алу;
• маркетингтік зерттеу жүргізу (рынокты және тұтынушылардың қажеттіліктерін
зерттеу) жұмысын;
• тауар ... және ... ... ... ... ... ... сауда келісімдерін дайындау және жасау, олардың сапалы орындалуын бақылау
жұмыстарын;
• тауарды тұтынушыға жылжытудың ... ... ... қызыметін;
• тауар ассортиментін таңдауға қатысу және жоспарлауға көмектесу
жұмыстарын;
• тауарды белгілі рынок тұтынушыларының қажетті ... ... ... ... ... ... өткізу операцияларының ... ... ... ... кейін тұтынушыға қызмет көрсету жұмыстарын;
• тауарды тұтынушыға жеткізу қызметін;
• тауарды қоймалау және сақтау жұмыстарын;
• тауарды сорттау жәен орау ... ... ... ... ... алу ... ... баға ... ... ... оны ... ... ... кәсіпорынның өндірісті-өткізу
жүйесінде белгілі орын алады. өйткені ол маркетинг комплексінің ең белсенді
бөлімі болып саналады.
Коммуникация дегеніміз – ... ... ... ... ... ... тұтынушының сенімін күшейту, олар ... үшін ... ... ... ... ... әсер ету үшін ... жарнама,
арнайы сату, өтімді ынталандыру, қоғаммен байланыс түрлерін пайдаланады.
Коммуникацияның әр элементіне ерекше тәсілдер мен әдістер сай. Бірақ
бәрінің ... бір – ... ... ... үшін ... және
тактикалық мәселелерді табысты шешуді қамтамасыз ету. ... ... ... ... рынокта жылжытуға көмектеседі. Тек қана
төменгі шарттарды сақтаумен ... ... ... ... ... ... шаралар жүйелі түрде орындылуы тиіс;
• коммуникация комплексін құру ... ... ... оның өміршеңдік кезеңдері есепке алынуы тиіс;
Коммуникацияның элементтеріне жеке тоқтап өткеніміз жөн. Жарнама –
белгілі ... ... ... ... ... ... ... және
жылжытудың түрі. “Жарнама” латын тілінен шыққан, ... ...... ... ... білдіреді.
Американдық Маркетинг Ассоциацияның анықтамасы бойынша алып ... ... ... ... дәл ... ... қызметтер,
идеяларды жылжыту жеке емес түсінік қалыптастырудың “кез-келген” ... ... ... ... ала ... ... анағұрлым тиімді тәсілдер
мен әдістерді қолдана, ... ... ... ... ... үшін ... ... ерекшеліктері:
• қоғамдық сипаттама алады;
• үгіттеуге қаражат қабілеттілігі бар сатушы жарнама ... ... ... рет ... ... - түс, дыбыс, шрифт арқылы тауарды жақсы, тимді
көрсетуге болады;
... ... ... ... ғана ... атқаратын қызыметтері:
Рыноктағы жарнама бернесі:
• экономикалық бернесі - ... ... ... ... тауарды алғызуды тездеу арқылы “сату-алу”
үрдісін тездету;
• ақпарат бернесі - ... ... ... ... ... ... ақпарат ағымдармен қамтамасыз ету;
• коммуникациялық бернесі – ... ... ... ... ... пікірлерін жинау, тауар өтімін
талдау арқылы жарнама рынокпен және ... ... ... ... ... ... - рыноктағы өнімдердің ... ... ... ... - өткізу саясатын және жарнама қызыметін ұтымды
жағына ... ... ... ... ... ... ... - нақты тұтынушылар топтарына
көзделген әсер тигізу жолдарын табуға мүмкіндік ... ... ... ... ... – ол ... туралы
қоғамның жақсы пікірін құру мақсатымен ... және ... ... ... ... ... байланыс – фирманың табысты қызметінің тәуелді болатын барлық
жақтарынан ізгі қарым-қатынастарды және престижді қамтамасыз ету ... ... ... Ал ... ... жемісті болуы:
өзінің қызметкерлер, клиентура, үкімет, ... ... ... ... ... ... ... Жалпы айтқанда, паблик ... ... ... ... оны ... ... тікелей қатысы
бар әрекеттерді қамту.
Қоғаммен байланыс саясатының негізгі мақсаттары:
1. ішкі саясатты ... ... ... ... ... ... фирма беделін көтеру;
Қоғаммен байланыстын ерекшеліктері:
□ түсінігі жоғары - ... ... ... ... ... шынайы , сенімді көріндіру;
□ тұтынушылар кеңінен қамтылуы–бұрын сатушыларға, ... ... ... ... кең ... ... ... тартымды да жағымды келеді;
□ Қоғаммен байланыс шараларының түрлері:
□ қөпшілік ақпарат құралдармен байланыс жүргізу;
□ басылған өнімдерді шығару;
□ кәсіби және ... ... ... ... ... ... түрдегі әр түрлі шараладды ұйымдастыру;
□ қоғамда маңызды мәдени шараларға фирманың ... сату ... - ... мен ... ... ... ... тек ақпаратты ғана емес, сонымен қатар өзінің ... ... ... ... мен ... ... тікелей байлансты
. ... сату ... ... ... ... түрі ... болады;
екі жақты байланыс тұтынушыларды ... ... ... жылдам өзгертуге мүмкіндік береді;
3. сатып алушы ... ... ... беруін болжайды;
4. тауарды тікелей сатып алумен аиақталатын байланыстың жалғыз түрі;
Өтімді ынталандыру - ... ... ... өткізуге көмектесетін
қысқа мерзімді түрткі болатын көтермелейтын шаралар. Өтімді ынталандыру
шаралары келесі жағдайларда қолданылады:
1) ... ... ... ... ... ... ... кезде;
2) рынокқа жаңа тауарды ... ... ... жаңа ... ... тауар “құлдырау” өмір кезеңіне келген кезде;
4 ) ... ... ... ... ... ... ... ақпараттығын күшейту үшін;
Өтімді ынталандырудың ерекшеліктері:
□ Тауарға ... ... ... – ол үшін ... ... ... ... таратылады және бағаны төмендету
арқылы қызықтыру;
□ сатып алуға шақырушыларды көбейту – ол үшін тез арада сатып
алуға ... әдіс ... ... ... тұтынушыларды талаптандыру –ол үшін тұтынушыға
құнды ... ... ... ... ... ынталандырудың үш жолы бар:
□ Сауда саласында (делдалдарды) ... Бұл жол ... ... пайдаланады. Делдалдарды ынталандыру үшін мына әдістер
қолданылады. Баға жеңілдіктері, бірге ... ... ... ... ... ... ... Өткізумен айналысатын фирма ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Мысалы, ақшалай , ... ... ... демалыс
уақыттарын беру, т.б.
□ Тікелей тұтынушыларды ынталандыру. Мұнда тұтынушыларға
баға ... ... ... ... ... ресми
таныстырулар өткізіледі/27/.
ІІ-тарау. “Рахат” АҚ маркетингті пайдалану
және дамыту жолдары
2.1. “Рахат” АҚ ... ... ... ... ... ... кондитер кәсіпорыны ретінде Алматыда
құрылған. Осы ... ... ең ... ... ... кезінде
Харковтан Москва қаласына көшірілген ликер зауытының құралдары мен ... ... ... 1958 жылы жаңа ... салу мен ... ... ірі ... болды. Одан кейінгі ірі реконструкция 1978-1979
жылдар ... ... ... Сонымен қатар административті-тұрмыстық
корпус салды/49/.
Қазақстан Республикасы өз алдына тәуелсіздік жариялауымен ... ... ... ... ... ... көшіп , көптеген салаларға
өзгеріс ... Ал 1992 жылы ... ... ... ... негізінде еңбек коллективімен кәсіпорын ... ... ... ... ... ... акционерлер
кеңесімен жүреді, ол оның құрамына жұмысшылар мен кәсіпорын қызметкерлері
кіреді.
Ал 1994-95 жылдары кәсіпорын мүлдем жаңа және ... ... ... ... ... ... ... орналасқан өндіріс көлемі
5,3 гектардан турады. Ал1996 жылы мемелекет экономикалық реттеитін заңдылық
жұйеде көптеген алға жылжулар басталып, кәсіпорынның жұмысына ... ... ... ... ... де ... ... Соның нәтижесінде 1996 жылдың алғашқы айларындақ- сату
көлемі бұрынғы жылдармен ... 2.5 есе ... ... ... түрі ... ... ... және оларды сату болып
табылады.
Кәсіпорын атмосфераны ластауға қарсы әрекет жасайды және қоқыс (шаң)
тастаудың берілген шектік ... ... ... қоғамдағы жабдықтың бекітілген қуаттылығы ... ... ... көлеміне жетіп 1999 жылы 12 мың тонаға жуық
кондитерлік тағамдар ... 2000- нан ... адам ... ... Соның ішінде 300-ден аса
мамандар мен ... ... ... ... бір ... ... оны дамыту бойынша мәселерді шашуға қабілетті еңбек
жұмысын сақтау үшін шаралар қолданды.
“Рахат”Акционерлік Қоғам кондитерлік тағамдарын ... ... ... ... ... ... тағам - тәттілер шығарады.
Шоколад, Карамел Печенье, Вафли, Мармелад, Зефир (тәтті-қақ), Ирис,
Драже. мұнда жартылай фабрикаттар барлығы ... аса ... ие. ... кәсіпорынның алты цехы жұмыс істейді. мысалы: бисквит, корамель,
ирис, ... ... ... ... ... бар. қоймадағы дайын өнімдер
екі күннен артық жатпайды. Өзінің өнімінің тең жартысын Алматы ... ... ... ... ... 1997 жылдардың өзінде-ақ өнім
түрлері 7 обылысқа таратылған/49/.
“Рахат”Акционерлік Қоғамдағы негізгі құралдардың құны 1999-2001жылдар
аралығында 1494.689 млн.теңге құрап,122.4пайыз ... ... ... ... ... айта ... ... мысалы: ғимараттар мен
құралдар 1999 жылы 155.205 ... ... 2001 жылы 160.814 ... қарқыны118.5 пайызға жеткен. Ал машиналар мен саймандарда
1268.406 ... ... ... ... өсу ... ... Сонымен қатар негізгі құралдардан басқадай түрлеріде160.4
млн.теңге болып,өсу қарқыны 124.0 пайызға жетіп төмендеген.
(1-кесте)
“Рахат” ... ... ... ... |Өлшеу | Есеп | ... | өсу |
| ... | ... ... |
| | | 1999ж. | 2000ж. | | ... ... ... |3444 |5489 |+2045 |159,4 ... | | | | | ... Өнім ... |Мың |332658 |621506 |+288848 |186,8 ... ... ... | | | | ... Өнім ... |Мың |211712 |281912 |+69200 |132,7 ... ... | | | | ... | | | | | |
|1 ... ... |61473 |51177 |-102296 |83,2 ... ... | | | | | ... ... |1087 |942 |-145 |86,7 ... орта саны | | | | | ... ... ... |6053 |12189 |+6136 |2 есе ... | | | | | ... ... |216474 |327785 |+111311 |151,4 ... | | | | | ... ... |Мың |548054 |699149 |+151095 |68,3 ... құны ... | | | | ... ... ... ... ... - ... ... кондитер өнімдеріні 1999 жылы
3444 тонна, яғни, 332.658 мың теңге көлемінде ол 2000 жылы 5488 ... мың ... ... ... ие ... көруге болады.
Сондықтан бұл ... ... орта саны 2000 жылы 1999 ... ... ... орта ... жалақы 2 есе өскендігі. бұл
жағдай жұмсшының санын азайтып, қалған ... ... ... оларды ынталандырған. Нәтижеде бұл көрсеткіштер өспелі сипатқа ие
болып, табысты қызымет жасауына ықпал етті деуге ... ... ... ... |1999ж. |2000ж. | өсу ... |
| |млн ... |млн ... |% |
|01 ... ... | 290143 | 280643 | 96,7 ... ... ... шикзат пен | 281131 | 251714 | 89,6 ... | | | ... ... өнім | 9018 | 28929 | 320,8 ... ... | 63317 | 63925 | 100,9 ... ... |1192 |63925 |779,9 ... ... ... |354652 |353865 |99,8 ... | | | ... активтер |4806662 |4223654 |87,9 ... |19044 |32345 |169,8 ... ... |5180358 |4609864 |88,9 ... | | | ... ... соңғы мерзімдегі ... ... ... ,қысқаша сипаттай кетуды жөн көрдік. ... жылы ... ... 280643 ... ,1990 ... салыстырғанда
төмендеп 96,7 пайыз құраған. Ал сәйкесінше дайын өнім өсіп 2000 ... млн. ... ... ,өсу қарқыны 320,8. Сонымен қатар ... ақша ... өсу ... 100,9 пайызбен 779,9 пайыз өскен, бірақ
негізгі құралдармен барлық ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі мен пайдалылығы
|Көрсеткіштер |1999ж. |2000ж. |2001ж. |өсу ... |
| | | | |2000/ |2001/ |
| | | | |1999 |2000 ... ... ... табыс |3153,2 |4308,4 |5049,4 |136,6 |117,2 ... ... өнім құны |2647,9 |3722,3 |4331,2 |140,6 |116,4 ... ... ... |388,7 |586,2 |718,2 |151 |122,5 ... ... |216,0 |378,4 |406,6 |144,9 |107,5 ... ... | | | | | ... және ... |134,3 |276,7 |247,4 |206 |111,8 ... | | | | | ... ... ... |56,2 |78,7 |127,4 |140,0 |162,1 ... ... ... ... |19,7 |23,0 |31,6 |116,7 |137,4 ... ... |196,4 |207,8 |311,6 |105,8 |149,9 ... табыс | | | | | ... ... емес ... | | | | | ... табыс | | | | | ... ... ... ... |196,4 |207,8 |311,6 |105,8 |149,9 ... ... табыс | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... кейінгі қызмет- |196,4 |207,8 |311,6 |105,8 |149,9 ... ... ... | | | | | ... Төтенше жағдайлардан | | | | | ... ... | | | | | ... Таза ... |196,4 |207,8 |311,6 |105,8 |149,9 ... Тарату пайдалығы |75,2 |54,9 |76,6 |73,0 |139,5 ... Сату ... |50,5 |35,4 |43,4 |70,0 |161,3 ... кестеден Акционерлік қоғамның нәтижесі мен пайдалығын
туралы көрсеткіштерді көре аласыздар . ... ... ... және ... ... әр жыл ... ... отырған, мысалы: 2001 жылы 718,2 млн
теңге жетіп, өсу қарқыны 122,4 пайыз құраған. Ал ... ... ... 2001 жылы
406,6 млн теңгеге жетіп,өсу қарқыны 107,5 пайыз құраған. Жалпы
бұл кестеден шығындар табыстан ... ... ... ... бірге , тауар пайдалығы мен сату пайдалылығы ... ... АҚ ... ... ... ... жөніндегі
ұсыныстар мен нұсқалар.
Жалпы бүгінгі таңда “Рахат”Ашық Акционерлік Қоғамы ... ... ... ... ... ... ... саналады. Оған
дәлел ретінде оның әлемдік стандартқа сай ... де ... және ... өның ... ... ... ... болады. Ал ол
кәсіпорынның қызметінің табыстылығы мен тиімділігін көрсетеді. ... ... Ашық ... Қоғамының қызметінің жемісті болуына ондағы
жүзеге асырып жатқан бірқатар маңызды іс-шаралармен тығыз байланысты. Атап
айтсақ, бұл ... ашық ... ... ... ... ... ... қатынастар шеңбернде өз қызыметін нарық талаптарына ... ... ... саймандары мен өндірістік құрал-жабдықтары
жаңартылып, ... жаңа ... ... ... ... талаптарына сәйкес кондитерлер мен ... ... ... ... семинарлар, курстар, оқыту іс-
шаралары ұйымдастырылды; -кондитерлік өнеркәсіп үшін қажетті шикізаттар мен
құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... қарым-қатынастар нығайтылды. Шет елден көбінесе какао,
кондитерлік майлар, ... (хош ... және ... ... ... кәсіпорының қызыметін дамытуда оны
жетілдіріп отыру қажет.Сондықтан “Рахат” Ашық Акционерлік Қоғамның ... ... ... ... ... бір ... мәселерді шешу жолдары
туындайды.
Солардың бірі - ... ... ... ең басты
мәселерінің бірі. ... ... ... ... мен ... жетілдіру мақсатында әртүрлі
курстар мен семинарлар ұйымдастыруы қажет. Бұл ... ... ... ... ... өнім өндіру тиілділігін қамтамасыз етеді. Сол
үшін кәсіпорын тарапынан ... ... ... санын көбейту оның
өзекті мәселесі болуы тиіс. Бұл тұрғыда ... ... ... ... ... ... ... сияқты бөлімшелерінің
қызметін жетелеп бақылайтын жүйе құру керек. Яғни әр ... ... ... ... ... ... өз мәселеріне шешім
табуына мол мүмкіндігі болады. Сонымен қатар, шетелдік мамандардан білім
алмастыру ... ... ... ... ... ... көтеруге болады. Әсересе кондитерлік өнеркәсіптің шебер-
кондитерлері Швейцарияның білікті ... ... ... ... ... ... нығайту қажет.
Менеджментті дамыту.Әрбір кәсіпорынның қызметін жүзеге асыруда басты мәселе
оның басқару тиімдлігінде болды. “Рахат” Ашық ... ... ... ... ... оның ... басқарылып, ұйымдастыруы
қарастырылады. Жалпы басқару қызыметін жоспарлау, бақылау, ынталандыру,
ұйымдастыру, ... ... ... асырылады. Бұл кәсіпорында негізінен
бақылау функцияы әрбір өндіріс кезеңінде тұрақты түрде талданып ... ... ... ... ... ... кезеңінде оның бәсеке
қабілеттілігін көрсетуге ... ... және ... торынан минималды
қайтарылу дәрежесін төмендетті деуге болады. Жалпы бақылау функциясын іске
асыру біріншіден, есеп және есеп беру ... ... ... есеп ... құру ... ретінде жауапкершіліктің
қолдануын келтіруге болады. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... деңгейі мен өзарақатынасын анықтауға
болады. Әрине бұл ... ... ... жеткілікті, дегенмен оны қайта құру мен ... ... ... Ол үшін жаңа ... стильдері, модельдерді қарастыру
қажет. Менеджмент тұрғысынан ұйымның мақсаты мен ... ... ... зерттеу керек, мысалы әрбір ұйым бөлімшелерінің қызметін ... үшін ... ... ... болады. Яғни әр ... ... ... өз ... ... ... өзінше әр бөлімнің тиімділігі артуы мүмкін.
Нәтижесінде ұйымның рентабілділігі артып, бөлімшелердің ... ... ... ... ... ... үшін ... құрлымының қызыметін де ескеру керек.
Жарнаманы қалыптастыру мәселесі.Сонымен қатар, бұл кәсіпорында ... ... ... ... ... ... егер де жарнаманы табысты
және тиімді жүзеге асыру арқылы одан да табыстырақ кәсіпорын болуы мүмкін.
Сондықтан, жарнаманы ... ... ... ... ... ... өнім ... тұтынушыларға жарнама түрлері арқылы хабардар етуге
болады. Интернет сияқты ... ... ... болады. Сонда
кәсіпорынның өнімдері тартымды жарнамалармен тұтынушылардың талғамына әсер
етеді. ... ... Бұл ... ... өз ... ... ... бағытында әртүрлі сипаттағы көрмелерге, конкурстарға қатысу
қажет. Мысалы, “Рахат” Ашық ... ... ... ... ... атанып,“Қазақстаның белгісі” сиымен марапатталған . Сол сияқты ол
халықаралық және республикалық ... ... өнім ... ... ... ие ... жүр. Сондықтан, келешекте де ұйымның табысты
қызмет атқаруына оның өнім ... мен ... ... ... ... ... жарнаманы пайдалану және және оны үнемді ұйымдастыру ол
осы кәсіпорынның маңызды шараларының бірі ретінде қарастырылады. ... ... ... ... ... ... сатып
алушыларға т.б. таныстыру мен жан-жақты таныстырудың бірден – бір тиімді
құралы. Ол ... ... және ... ... ... халыққа дұрыс
танылады.
“Рахат” Ашық Акционерлік Қоғамның ... ... елде ... танылған деуге өнімдері біздің елде ... ... ... ... кәсіпорынның қызметінің табыстылығына, өнімның өтімділігіне
жарнаманың алатын маңызы зор.
(1-үлгі)
Нарықтағы “Рахат” АҚ ... ... ... |Сатып алушылар назарын ... ... ... ... ... | ... ... ... ... алу ... ... АҚ ... |
| | ... ... ... және бар ... | ... ... тарату. |
|ІІ |Тауарға қатынас ... ... ... |
| | ... осы ... ... ... |
| | ... дың онымен қанағаттануы |
| | ... ... ... |
|ІІІ ... ... ниет ... тұтынушылар мақсатты тобын |
| | ... ... ... тағамдар |
| | ... ... ... тұрақты |
| | ... ... |
|V ... алу ... ... алуды және келесі жолы |
| | |оны ... ... ... ... байланысын жетілдіру жолдары ... ... ... ... Нидерланды т.б. Европа елдерімен
байланстарын нығайту арқылы техналогияны тәжірбиелік ... ... ... ... өнеркәсіптің құрал-жабдықтары мен жаңа машиналар
түрлерін, сонымен қатар қазыргі заманғы өзық ... ... ... даму ... ... отырып,іс-жүзінде қолдану
жағыдайларын ұйымдастыру. Мысалы, “Рахат” Ашық акционерлік ... ... ... ... мемелекеттермен экономикалық байланстары бар:
❖ “Кондинаф” ,Голландия (какао бұршақтары);
❖ “Драгоко” , Австрия (жемс иістендіргіштер);
❖ “Кроклан” , Нидерланды ( кондитерлік майлар);
❖ “Нагема” , ... ... мен ... ... , ... ... құралдары);
❖ “Шнейдерэлектик” , Франция (электр құралдары);
Міне , ... ... ірі ... ... ... Ашық
Акционерлік Қоғамы өз қызметін жетілдіру мен дамыту бағытында тұрақты және
өзара тиімді қарым-қатынас орнату арқылы ... ... ... Яғни ... ... ... ... одан-әрі дамыту немесе жақсату
жолдарын қарастыру қажеттілігі туады. Ол үшін ... ... ... өзара
серіктестік қатынастағы келісім-шарттар мен байланыс түрлері бар. ... бұл ұйім үшін ... ... ... интернет дүниежүзілік
байланыстарын пайдалануды да ұсынуға ... ... ол ... ... ... ... ... кондитерлік
өнімдерді сату-сатып алу несие олардың шикізаттарымен материялдарын
жабдықтауда интернеттің қосар ... де аз ... ... ... мен ... ... |факторлар |артықшылықтары ... ... ... |денсаулыққа ... ... ... ... |зиансыздығы. ... ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... ... жоғары | ... ... ... | |
| ... мен ... | |
| ... ... ... | |
| | ... | |
| ... ... ... ның ... |
| | ... орналасқан. |орталы-ғында |
| ... ... ... ... ... |саудан-ың |
| ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... конфеты |Тауарды |мамандар дайындау. ... |
| ... | | |
| ... ... ... | |
| | ... | ... | ... | |
| | ... | |
| | ... ... |Базардағы барлық|
| | ... ... |
| | | ... алу. |
Қорытынды
Қазақстан Республикасы өз алдына тәуелсіздік жариялауымен бірге 1991 жылы
егемендік алып, нарықтық экономикаға көшіп , ... ... ... Ал 1992 жылы ... ... ... өзгертумен айналсып,соңғы
негізінде еңбек коллективімен кәсіпорын жекелешендіру жүргізіп акционерлік
қоғам құрылды. Кәсіпорын басшылығы акционерлер ... ... ол ... ... мен ... ... ... 1994-95 жылдары кәсіпорын мүлдем жаңа және жаңартылған құралдар мен
техникалық қайта жабдықтау жүргізілді. Кәсіпорын орналасқан өндіріс көлемі
5,3 ... ... Ал1996 жылы ... ... ... ... ... алға жылжулар басталып, кәсіпорынның жұмысына жақсы ... ... ... ... де антикризистық шаралар
қабылдады/40/. ... ... 1996 ... алғашқы айларындақ- сату
көлемі бұрынғы ... ... 2.5 есе ... ... ... түрі ... ... өндіру және оларды сату болып
табылады.
Кәсіпорын атмосфераны ластауға қарсы әрекет жасайды және ... ... ... ... ... аспайды.
“Рахат” акционерлік қоғамдағы жабдықтың бекітілген қуаттылығы ... ... ... ... ... 1999 жылы 12 мың тонаға жуық
кондитерлік тағамдар өндірілген. ... өз ... одан ... ... ... ... ... функциялы қызметінің
бөлім құрылымын құруды ... 1997 - жылы ... ... маркетинг бөлімі құрылды. Кәсіпорын мақсатына жетуі көбнесе
факторлар мен функционалды ... ... ... маркетинг қызыметін функционалды сипатымен ұйымдастырса,
мұнда әрбірі сол ... ... ... жеке ... ... тобы ... ... өзіне артуын белгілейді .
Маркетинг қызыметін функционалды сипатында ... ... ... және ... саны ең алдымен фабриканың өзіне ... ... Бұл ... ... тауарлар. Рыноктары бірқалыпты болады. 1-
үлгіде көрсетілгендей маркетинг бөлімшелері олардың атқаратын қызыметтеріне
сай құрылған. ... бұл ... ... ... ... ... ... икемділігі төмендейді , себебі сыртқы ортадағы
өзгерістерге ... және оған ... беру ... ұйымдастырудың бұл түрі ... ... ... ... икемділігі жоғары жаңалықтарды енгізу
мен ... жаңа ... ... ... жеке ... мен ... ... отыр.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. С.Н Нысанбаев., Г.А. Садыханова «Маркетинг ... ... - 2002ж. 8-120 ... ... ... ... Дж., Бонг ... маркетингаң.
Пер. С анг.2-е издание М., С-Пет. Изд. 1999ж.
3. Котлер Ф. «Основы маркетингаң. - Пер. С анг. ... 1995ж .
4. ... ... ... ... Жазушы, 2000ж,550 бет.
5. Кожанаваров К. «Маркетинг негіздеріңң. - Л. 1997ж.
6. Маркова В.Д.«Маркетинг услугң . - ... БЕК. ... Б.Ж ... ... ... Алматы, 1994. 2 том.
8.Сеитжан Сатыбалды ұлы. «Маркетинг нарықтануң.-Алматы:
“Білім”,1999ж,283 бет.
9. Хожаназаров Қойлыбай. «Маркетинг ... ... ... , ... Қаржы-қаражат. Ф.Сейдахметова. «Маркетингтің ерекшелігің.1997ж
-№ 9.-36-38 бет.
11. ҚазМУ хабаршысы. ... ... - И4(26). ... Есимжанова С.Р. «Становление маркетинга в экономике.
Қазахстанаң 123-127 бет.Менеджмент, 1996ж.
12. ҚазМУ ... ... ... -И2( ... С.Р. «Особенности развития маркетинга в переходной
экономике Қазахстанаң,117-121бет.
13. Моррис Р.«Маркетинг. ситуации и примерың. - М. 1996 ... ... Е., ... Х. ... ... М.: Высшая школа, 1996
15. Аникеев С.А. «Методика разработки плана маркетингаң. - М.1996ж.
16. Голубков Е.П. «Маркетинг: стратегия, Планы, ... А.И. ... ... - М. 1997ж.
18. «Все о маркетингең. - М.: Азимут-центр, 1992ж.
19. Дурович А.П. «Маркетинг в предпринимательской деятельностиң.
Минск, ... ... Б. ... ... М. ... ... Жан-Жак Лонбен «Стратегический маркетинг. Европейская
перспективаң. С-Пет. Наука. 1996ж.
22. Маркетинг. Под ред. Романова А.Н. - М.: “ЮНИТИ”, 1996ж.
23. Нысанбаев ... Г.А. ... ... ... ... Е.П. ... анализ в деятельности фирмы.
М. 1997ж
25. Хойер В. Как делать бизнес в Европе. – М., ... ... ... Дж. ... Б. – М.: ... ... Дихтль Е., Хершген Х.Х. «Практический маркетингң. М. 1995ж.
28. Маслова Т.Д., ... С.Г., ... Л.Н. ... ... ... ... ... Р.Б., Крылова Г.Д., Соколова М.И. «Маркетингң.
М. 2001ж.
30. Моррис Р. «Маркетинг : ситуации и примерың. - М. ... ... по ... -М. ... Тим ... ... ... англ. С-пет. 1999 ж.
33. «Исследования рынка: выбор главного направленияң.
М. Дело. 1996ж.
34. Социалистік нарық ... жаңа ... құру ... ... ... ... және ... Пекин. – 1998ж.
36. Шыңжаң жоғары ғылми журналы. Пекин. – 1996ж.
37. Ильин А.И.« ... на ... ... ... Кретов И.И. «Маркетинг на предприятииң. - М. 1994ж.
39. ... М. ... ... маркетинговой деятельности
фирмың. Маркетинг ,1998ж. - №2-Бет.
40. ... С. ... ... в ... ... – 1998.- № 2. – . 39-43 бет.
41. Назарбәев Н.Ә.ғасырлар тоғысында. – Алматы, өнер, 1996-272 бет.
42. Нұрсейіт А.Ш. нарық ... ... ... ... ... ... ... - №9.
43. Сергеев И-В. Экономика предприятия: Учеб. Пособие.
М.: финансы и статистика. 2000ж.
44. Экономика предприятия /под. Ред.в.Я.Хрипача.
Минск: эконом ... ... т.т. ... Е.м. ... ... орысша-қазақша
экономикалық түсіндірме сөздігі. - Алматы, 1993ж.
46.Экономикалық предприятия: учебник. Под ред. Н.А. Сафронова.
М.:Юрист.2000.
47. Экономика предприятия / Под ред. ... в.т. ... ... ... ... ... для вузов, Под ред.В.Я. Горфинкеля .М.:
Юнити, 1998ж.
49. Маркетинг: Учебное ... /Под ред ... ... ... ... ... , 1999,- 304 ... « Пищевя промышленность ң. Журналь.-№ 2 .-№ 3, 2002ж.
Қосымша
(1-кесте)
Тауар ассортименті және сату мөлшері
|№ |Тауар |1999 ж |2000 ж |2001 ж |өсу ... |
| ... | | | | |
| | |млн. ... |млн. |
| | |т |% |т |
|1 ... ... |380 |400 |105,3 |
|2 ... ... |250 |280 |112 |
|3 ... конфеттер |200 |220 |110 |
|4 ... |130 |140 |107,7 |
|5 ... |350 |400 |114,3 ... ассортиментінің өзіндік құны
|№ |Тауар ассортименті |1999 |2000 |өсу ... ... | | | | |
|1 ... ... |360 |370 |102,8 |
|2 ... конфеттері |230 |220 |95,7 |
|3 ... ... |175 |197 |112,6 |
|4 ... |110 |115 |104,5 |
|5 ... |280 |320 |114,3 ... есеппен тауар ассортиментінің пайдалылығы
|№ |Тауар ассортименті |1999 жыл |2000 жыл |
| | ... ... |% ... ... |% |
| | | ... | | ... | |
|1 ... конфеттер |380 |360 |105,6 |400 |370 |108,1 |
|2 ... ... |250 |230 |108,7 |280 |220 |127,3 |
|3 ... конфеттер |200 |175 |114,3 |210 |190 |110,5 |
|4 ... |130 |110 |118,1 |150 |130 |115,3 |
|5 ... |350 |280 |125,0 |380 |310 |122,3 |

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорындағы маркетингтің мәні, міндеттері және дамыту жолдары71 бет
Маркетингтің теориялық негіздері мен концепциялары16 бет
Маркетингтің өндірістік Концепциясы3 бет
Маркетинг жүйесі35 бет
Маркетинг пайда болуының және дамуының экономикалық алғы шарттары19 бет
Маркетингтік зерттеулер мен нарық сегментациясы26 бет
Қазақстан Республикасындағы «Сан-Фарма» компаниясының мысалында халықаралық маркетингтік қызметті талдау28 бет
Қазақстан Республикасының маркетингті жетілдіру жолдары35 бет
«Нұрбанк» АҚ-ның қаржылық қызметін талдау69 бет
«ТеңізҚұрылыс» ЖШС-нің маркетингтік қызметін талдау52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь