Азаматтық қоғамның саяси жүйесіндегі мемлекет

ЖОСПАР

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1.ТАРАУ АЗАМАТТЫҚ ҚОҒАМНЫҢ САЯСИ ЖҮЙЕСІНДЕГІ
МЕМЛЕКЕТ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1 Азаматтық қоғам, оның мазмұны мен белгілері ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Қоғамның саяси жүйесі және оның мазмұны ... ... ... ... ... ... ..7

2.ТАРАУ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚ ЖӘНЕ ЗАҢДЫ ЖАУАПКЕРШІЛІК ... ...13
2.1. Құкық бұзушылықтың себептері, мазмұны және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
2.2 Құқық бұзушылықты сипаттайтын белгілі нышандар ... ... ... ...17
2.3 Құқық бұзушылықтың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
КІРІСПЕ

Қазіргі кезде бүкіл адамзат XXI ғасырдағы өз болашағын айқындап, жүріп өткен жолын ой елегінен өткізуде. Барша әлем қоғамы ғылым мен техника, мәдениет пен өнер, сол сияқты көптеген өндіріс салаларында ұлы жетістіктерге қол жеткізуде. Ал әлеуметтік саясат саласындағы жетістіктер, оның ішінде, әсіресе, халықаралық қарым-қатынастар саласындағы жағдай анағүрлым төмен деңгейде қалып отыр. Бұл салада тиісті дәрежеде тәртіп орната алмауы салдарынан адамзаттың бүкіл тарихында тартқан зардабы қымбатқа түсті.
Бүгінгі танда мемлекеттік және ұлттық жалпы мүдделерді тендестіру негізінде жаңа әлемдік тәртіп құру процесі жүріп жатыр. Мұндай тәртіп кездейсоқ тууы мүмкін емес. Бұған мемлекеттердің саналы мақсатты көздейтін ауқымды күш жұмсауы қажет. Бірақ халықаралық өмірде кездей-соқтық деңгейдің жоғарылауына жол берілмейді. Бір-біріне байланысты біртұтас әлем қармаласа қалыптасқандай.
Егер қазір әлем Шығыс пен Батысқа қарама-қарсы (биполярлы) жағдай мағынасында болудан қалса, оны бұрынғысынша — жоғары және нашар дамыған деп екі топқа бөлуге болар еді. Солай бола түра, жер шарын қамту процесі ретінде тұрақтылық мүмкіндігін туғыза отырып, осы процесс қазіргі әлем полюстерінің арасындағы алшақтықты терендете түседі. Бір жағынан, бұл игілік полюсі де, ал екінші жағынан лаңкестік пен жоқшылық полюсі.
"Егер ғаламдастырудың жетістіктері мен жеңістерін тек жоғары дамыған елдің аз ғана тобы қызықтайтын болса, онда бұл қарама-қайшылыққа қақтығыстар мен жер бетіндегі өркениет соңғы және оның алдындағы жүз жылдықта бастан кешкендерге қарағанда әлдеқайда ауыр әлеуметтік катаклизмдер туындауына ұрындыратыны сөзсіз" — деп, айрықша атап өткен Қазақстан Республикасының Пре¬зиденті Н. ә. Назарбаев Бұұ-ның мыңжылдық Саммитінде сөйлеген сөзінде ("Егемен Қазақстан", 2000 ж. 8 қыр-күйек).
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Казақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995 ж.
2. Қазақстан Республикасы Конституциясының түсіндірме сөздігі.
3. Венгеров А.Б. Теория государства и права. М.: 1994.
4. Ливщиц Р.З. Теория права. М.: БЕК, 1994.
5. Общая теория права и государство / Под ред. Лазарева В.В. М., 1994.
6. Общая теория права. Курс лекций / Под ред. Бабаева В.К. Нижний Новгород, 1994.
7. Бейсенова А., Біржанова К. Қазақстан Республикасы мемлекет және құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. Алматы: Жеті Жарғы, 1997.
8. Сапаргалиев Г.С. Основы государства и права Казахстана. Алматы, 1994
9. Сапаргалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: Жеті Жарғы, 1996.
10. Ибраева А, Ибраева Н. (Теория государства и права) А.2000
11. Малько А.В. (Теория государства и права) М.2000 «Юристъ»
12. Хропанюк В.Н. (Теория государства и права) М.1997 «Интерстиль»
13. Баянов Е. “Мемлекет және құқық негiздерi” А. Жетi жарғы – 2001
14. Дулатбеков Н.О, Амандықова С.Қ. Турлаев А.В - Мемлекет және құқық негіздері. Астана : Фолиант, 2001.
15. Назаренко Г.В. Теория государства и права: учебное пособие. –М. 1999.
16. Общая теория государства и права/Под ред. Лазарева В.В. –М.: Юристъ. 2001.
        
        Жоспар
Кіріспе……………………………………………………………………………...3
1-Тарау АЗАМАТТЫҚ ҚОҒАМНЫҢ САЯСИ ЖҮЙЕСІнДЕГІ
МЕМЛЕКЕТ………………………………………………………………………….5
Азаматтық қоғам, оның мазмұны мен ... ... ... және оның ... ... ... ЖӘНЕ ЗАҢдЫ ЖАУАПКЕРШІЛІК…….13
2.1. Құкық бұзушылықтың себептері,
мазмұны және түрлері………………………………………………...13 2.2 ... ... ... белгілі нышандар……………17
2.3 Құқық бұзушылықтың түрлері……………………………………….25
ҚОРЫТЫНДЫ…………………………………………………………………….31
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... XXI ... өз ... ... жүріп өткен жолын ой елегінен өткізуде. Барша әлем қоғамы ғылым мен техника, мәдениет пен өнер, сол ... ... ... ... ұлы ... қол ... Ал әлеуметтік саясат саласындағы жетістіктер, оның ішінде, әсіресе, халықаралық қарым-қатынастар саласындағы жағдай анағүрлым төмен деңгейде қалып отыр. Бұл салада ... ... ... ... алмауы салдарынан адамзаттың бүкіл тарихында тартқан зардабы қымбатқа түсті.
Бүгінгі танда мемлекеттік және ұлттық жалпы мүдделерді ... ... жаңа ... ... құру ... ... ... Мұндай тәртіп кездейсоқ тууы мүмкін емес. Бұған мемлекеттердің саналы мақсатты көздейтін ауқымды күш ... ... ... халықаралық өмірде кездей-соқтық деңгейдің жоғарылауына жол берілмейді. Бір-біріне байланысты біртұтас әлем қармаласа қалыптасқандай.
Егер қазір әлем ... пен ... ... ... жағдай мағынасында болудан қалса, оны бұрынғысынша — жоғары және нашар дамыған деп екі топқа бөлуге болар еді. Солай бола түра, жер ... ... ... ... тұрақтылық мүмкіндігін туғыза отырып, осы процесс қазіргі әлем полюстерінің арасындағы алшақтықты терендете түседі. Бір жағынан, бұл игілік полюсі де, ал ... ... ... пен ... ... ... жетістіктері мен жеңістерін тек жоғары дамыған елдің аз ғана тобы қызықтайтын болса, онда бұл қарама-қайшылыққа қақтығыстар мен жер ... ... ... және оның ... жүз ... ... кешкендерге қарағанда әлдеқайда ауыр әлеуметтік катаклизмдер туындауына ұрындыратыны сөзсіз" — деп, ... атап ... ... Республикасының Президенті Н. ә. Назарбаев Бұұ-ның мыңжылдық Саммитінде сөйлеген сөзінде ("Егемен Қазақстан", 2000 ж. 8 қыр-күйек).
Жаңа әлемдік ... ... ... ... негізгі саласын аясына сыйғызып, тегіс камти алатын тәртіп екені ... ... ... ... Сөз — ... ... ... мәдениет және де кұқықтық қауіпсіздік туралы болып отырғаны түсінікті. Болашақтың әлемдік бірлестігі тек қана ауқымды ... ... ... ... ... де ... ... алдында тұрған шешуші рөл атқаратын келелі мәселе бүгінгі танда өркениеттің жоғары ... деп ... ... ... ... игілігі және құқық тәртібінің құқыктық негізі — халықаралық құқық болуы тиіс. Халықаралық қарым-қатынас-тарды ... ... ... басымдылығын мойындай келе, Бұұ Бас Ассамблеясы XX ғасырдың соңғы он ... ... ... он жылдығы деп жариялаған. Бұл мәселе жөнінде өз қарарында Бас ... оның ... ... ... халық-аралық құқық кұралдарын, олардың жүйелерін бейбіт жағдайда жетіддіріп, дамытуға рұқсат ету, халықаралық құқыкты үйрену мен оқытуға ... ... ... ... кең ... міндетін мақсат етіп қойды. Осыны ескере отырып, ... ... ... ... ... ... шарттардын Республика зандарынан басымдылығы болады және халықаралық шарт бойынша оны қолдану үшін заң ... ... ... ... ... ... ... ретінде тікелей қолданылады" (4-бап) — деген арнайы ... ... ... ... ... 1995 ... ... ҚОҒАМНЫҢ САЯСИ ЖҮЙЕСІнДЕГІ
МЕМЛЕКЕТ
1.1 Азаматтық қоғам, оның мазмұны мен белгілері
Адам қоғамы қалай қалыптасты, оның себептері ... - бұл ... бір ... пікір жоқ. Бірақ бұл түсінікті ең бірінші ... ... Адам ... Давид Рикардо, оған саяси сипаттама берген Гегель. Дүниежүзілік ғылыми, ... ... ... ... - қоғам саналы адамдардың ерікті түрде бірігіпі өмір сүруі. Бұл бірігудің негізгі ... ... бір ... бір ... Мұнсыз бірігу мүмкін емес. Мүдде екі түрлі болады: жеке адамның мүддесі және қоғамның мүддесі. Қоғам осы екі мүдде-мақсатты ... ... ... Осы ... даму ... ... өзара ынтымақтастығы қалыптасты. Сол арқылы жеке адамның қолынан келмейтін, әлі жетпейтін істерді атқаруға мүмкіншілік туды. К. ... ... ...... ... еңбек жасауының одағы", - дейді.
Қоғамдық мүдде-мақсат, қоғамдық тілек уақытша емес, түпкілікті, нақты, объективтік мағынада қалыптасуы ... ... ғана ... ... ... нығаюға мүмкіншілігі болады. Себебі қоғам саналы адамдардың ерікті түрде қалыптасқан одағы. Егер бұл одақ, бұл бірлік еріксіз, озбырлық ... ... ... ... ... тез ... ... еді. Адам қоғамның бірінші — клеткасы. Қоғам адамдардың күрделі әлеуметтік бірлестігі. Бұл бірлестік, бүл ... ... ... даму үшін оның ... ... ... ... керек болды. Оны қоғамның объективтік даму процесінің заңдарына сүйене отырып, адамдар өздері әлеуметтік нормалар арқылы реттеп, басқарып отырады. Сондықтан мемлекет пен ... ... ... ... өз ... өздері жасайды, - деп жазды Маркс, - бірақ олар оны өз қалауынша жасай алмайды, қолындағы барды, бұрынғы-дан ... ... ... ... ... тарихи объективтік қалыптасқан негізгі белгілері:
саналы адамдардың ерікті түрде бірлесіп одақ ... ... ... объективтік мүдде мақсаттың қалыптасуы;
адамдардың өзара ынтымақтастығының, бірлігінің калыптасуы;
қоғамдық мүдде - мақсат, ... ... ... - ... ... баскару;
қоғамды басқаратын, қоғамдық тәртіпті қорғайтын аппараттың, ... ... ... ...... ... бір ... бір мақсатты орындау үшін саналы түрде өзара бірігуі. Мүнда міндетті түрде екі шартты элемент бар: мүдде-мақсаттың қалыптасуы және ... ... ... бірігуі. Адамның объективтік тарихи даму процесіне және күнделікті қарым-қатынасында қоғамның бірнеше түрлері болады: өндірістік ... ... ... өлеуметтік қоғам, азаматтық қоғам т.б. Осылардың ішіндегі ең күрделісі, ең түпкіліктісі адаммен бірге дамып келе жатқан азаматтық қоғам. ... ... ... тез ... тез ... ... ... өмірі, іс-әрекетінің шеңбері, кеңістігі көп өлкеге жайылмайды, уақыты көпке созылмайды.
Азаматтық қоғам — мемлекеттік ... тыс ... ... - ... және ... ... ... жиынтығы. Оған қатынасушылардың табиғи және азаматтық құқықтарын, бостандығы мен міндетін автономиялық даму жолы ... ... ... ... үзіліс болмайды, уақыты шектелмейді, өлкеге аймаққа бөлінбейді, мемлекеттің барлық жерін, барлық халқын біріктіреді.
Азаматтық қоғам — ... ... ... ... ... ... қоғам. Қазақстанда азаматтық қоғамның қалыптасу ерекшеліктері: кеңестік мейлінше мемлекеттендірілген күйден шығу, қоғам мен мемлекеттің арақатынасын тәуелсіз - дербестікте дамыту.
Республика ... ... ... ... ... даму ... ... бағындырмастан (оның айғағы онда "Азаматтық қоғам" ... ... ... ... бағдарлы нарық экономикасы мен жеке адамның ав-тономиясын ... ... үшін оған ... ... ... негізін қалайды. Оған: тең дәрежеде танылатын және қорғалатын мемлекеттік меншік пен жеке ... ... ... адам және ... ... кең ... және ... кешенін (П-бөлім); отбасын, ана мен әке және баланы мемлекеттің қорғауын (27-бап); идеологиялық және саяси әр алуандылықты (5-бап) және тағы ... жаңа ... ... қазақстандық-азаматтық қоғамды ерікті дамытудың алғы шарттарын жатқызуға болады.
Қазақстан Республикасының Конституциясында елімізде азаматтық қоғамды қалыптастырып, демократиялық, зайырлы, қүқықтық, ... ... қүру ... ... Бұл ... ... ең ... ең жауапты мүдде-мақсаты
Общая теория государства и права/Под ред. Лазарева В.В. –М.: Юристъ. 2001..
1.2 Қоғамның саяси жүйесі және оның ... ... ... ... ... ... күннен бастап міндетті түрде оның бағдарламасы, саясаты, биліктің түрі анықталады. Бұл жұмыстармен шұғьлданатын қоғамның саяси ... Ең ... ... ... мен мақсаты анықталады. Қоғамдық бағдарламаны жасап, саяси биліктің мазмұнын толықтырып, олардың орындалу бағыттарын, жолдарын аныктап, іске ... ... ... ... жүйе қоғамның объективтік даму процесінде қалыптасып, ... ... ... ... ... ... экономикалық, рухани, мәдени базисқа сәйкес қоғамдық биліктің мазмұнын анықтап, сол ... ... ... ... ... өзгерсе, саяси жүйе де өзгереді. Адам қоғамы өзінің диалектикалық даму процесінде бес формацияны басынан ... ... ... ... ... бес түрі бар. Себебі әр түрлі тарихи дәуірде әр қилы оқиғалардың болуы да ... ... осы ... бәрі де ... қоғамның материалдық өмірі жағдайларынан туады. Қоғамдық заңдылық қоғамдық дамудың негізгі бағытын анықтайды, кездейсоқтықтың біразын қамти отырып, зандылық өзіне қажеттілікпен жол ... ... ... ... идея ... ... ... тағылмайды, адам қызметі және оның әлеуметтік жағдайлары: өндіргіш күштер, өндірістік қатынастар, өндіріс өнімдері т.б. ... ... ... ... Адамдар тарихтың объективті зандарын жасап немесе бұза алмайды, бірақ сол зандар алдында дәрменсіз емес. Тарихи даму зандарын білу ... ол ... ... қоғамды қайта кұру үшін пайдалануына мүмкіншілік береді. Белгілі бір заң әсер ... ... ... арқылы адамдар оның нәтижесінің түрін өзгертіп, көрінісін шапшандатады немесе баяулата алады. Міне, осы ... ... ... ... ... қоғаммен бірге өзгеріп, ескіріп, жаңарып, дамып келеді. Саясаттың ... ... ... ... ... ... мәселені реттеп, басқарып отыратын саясат пен мемлекет.
Қоғамда бір мүдде мақсат болады. Соған сәйкес қоғамдық билік ... ... ... ... дұрыс жақсы орындалуы мүмкін емес. Қоғамдық билікті реттеп, басқаратын қоғамның саяси жүйесі.
Қоғамдық биліктің түрлері: саяси билік, мемлекеттік ... ... ... ... ... т.б. ... ... Саяси жүйе мемлекетпен бірігіп қоғамның бағдарламасын, мүдде мақсатын анықтап, оның ... ... ... белгілеп, міндетті нүсқау, бүйрықтар беріп, іске асуын бақылап отырады.
Саяси ... ... ... ... ұжымдар кіреді. мемлекет саяси жүйеден кейінгі қоғамдағы ең күрделі, ең көлемді, ең ... ... ... ... ... жұмыстың ба-сым көпшілігі мемлекеттің құзырында.
Қоғамдық саясаттың тарихи түрлері: алғашқы қоғамның сая-саты-қоғамдық меншік, қоғамдық еңбек, қоғамдық, ... қүл ... ... ... - өз атынан түсінікті; феодализм қоғамының саясаты - феодалдың жерге меншігі және қоғамдағы үстемдігі; капитализм қоғамының саясаты — капиталдың буржуазиялық ... ... ... ...... ... іс жүзінде толық болған жоқ) — жалпы қоғамдық бостандық, тендік, әділеттілік т.б.
Әлеуметтік мазмұнына қарай саяси жүйе ... ... ... ... либерал-демократиялық, шовинистік, ұлтшылдық, расистік, тоталитарлық, фашистік т.б. Қоғамдық ықпалына ... ... ... және ... ... екіге бөлінеді. Идеологиялык, бағытына сәйкес саясат үш топқа бөлінеді: оңшылдар, центристер, солшылдар.
Бірлестіктердің, одақтардың, ұжымдардың, т.б. ... ... ... жұмыстары өздерінің ережелері — уставтарының мазмүнына сәйкес келеді, өздерінің қоғамдық құзырының шеңберінде жүргізіледі. Бәрінің жұмысын біріктіріп айтсақ - олардың қоғамдық ... ... ... іске ... ... өте зор. ... ... жатқан ұжымдар: зауыт, фабрикалар, акционерлік шаруашылық, өндірістік ұйымдар қоғамның материалдық, техникалық, әлеуметтік, экономикалық, мәдениеттік негізін дамытып нығайтады.
Саяси жұйенің даму ... ... түрі бар. ... типті мемлекеттерде сталиндік саяси жүйе қалыптасты. Оның мазмұны: жеке ... ... бір ... ... ... әкімшілік-әміршілік, тоталитарлық басқару жүйенің қалыптасуы, демократияның, бостандықтың, әділеттіктің арасының зор шектелуі.
Саяси жүйенің екінші түрі - дамыған елдерде XX ... 60-90 жж. ... ... экономика мен либерал-демократиялық мемлекеттердің, ұйымдардың, одақтардың өзара қатынасы мемлекеттің Конституциясына сәйкес ... Бұл ... де ... ... ... ... жоқ. ... таптардың, топтардың әлеуметтік саяси теңдігінің жоқтығы.
Саяси жүйенің үшінші түрі — XX ғасырда ... ... ... ...... ... ... мен социачизм қоғамының экономикалық, саяси, әлеуметтік, мәдени дамуының, жақсы тәжірибелерін біріктіру. Бұл саяси жүйеде де ... көп ... ... ... ... ... расистік, фашистік саяси жүйелері қалыптасып, аз болса да өмір ... ... ... саясаты дүниежүзілік бірлікке, одаққа бет бұруда. Бүл объективтік прогрестік қүбылыс. Глобальдық ... ... ... ... ... ... ... саяси жүйесі — мемлекеттік және қоғам-дық үйымдардың, еңбек үжымдарының бірігіп, елдің саяси өміріне кірісіп, ... ... ... үлес ... ... төрт бағыты болады
Малько А.В. (Теория государства и права) М.2000 «Юристъ»:
- институционалдық - ... ... ... ... ... бірігіп қоғамның саяси жүйесін кұрайды:
- реттеуші - қүқық, саяси нормапар, әдет-ғұрып, мораль т.б.;
- ... - ... ... ... ... ... ... - саяси сана, қоғамдағы үстемдік идеология.
Саяси жүйенің негізгі элементтері: саяси және құқықтық нормалар, ... ... ... ... ... сана және саяси мәдениет. Енді осы элементтерге толық түсінік берейік
Дулатбеков Н.О, Амандықова С.Қ. ... А.В - ... және ... ... ... : Фолиант, 2001..
1) Саяси іс-әрекет және құқықгық нормалар - қалыптасқан не-месе қабылданған тәртіп ережелері, ... ... ... ... ... ... кодекстер, ережелер, партиялардың бағдарламалары, саяси әдет-ғұрып т.б. Саяси нормаларды, сол ... ... ... ... — саяси институттар деп атайды. Идеяның даму процесі арқьлы нормаға, төртіптің ережелеріне ... ... ... ... ... қағидасына айналуын институционализация деп атайды. Осылай қоғамның болашақ саяси ... ... ... ... ... пен ... байланысы шектеулі, оның сан қырлы саяси іс-әрекеттері тек ұйымдық нысандарында ғана байқалады.
2) Саяси құрылыс - қоғамдағы ... ... ... институттардың, мекемелердің және олардың арақатынасының жиынтығы. Бұл қүрылыс адамдардың арасында ... ... ... ... көрсетеді.
3) Саяси іс-әрекет - қоғамдағы саяси билікті дамыту және қорғау үшін бағытталған адамдардың әр түрлі іс-әрекеттері. Бұл ... әр ... ... ... ... сылбыр, енжар, тұрақты, нәтижелі т.б.
4) Саяси сана - адамдардың сан ... ... ... қоғамдағы саяси билікті қолдап, адамдардың іс-әрекетін саяси қатынастарды ... ... ... ... ... екі ... бағыт болуға тиіс: концептуалдық - саяси теория, доктрина, ілім, бағдарлама; күнделікті — ой-пікір, әдет-ғұрып, мораль, тәртіп.
5) Саяси мәдениет - қоғамдағы ... ... ... реттеп-басқару үшін қалыптасқан рухани құндылықтардың, саяси идеяның, сенімнің, символдың жиынтығы. Саясатта бірлік, дербестік тек ... ... ... ... ... ... жұйенің ең күрделі, ең маңызды элемент-мемлекет. Саяси жүйенің қоғамды басқарудағы ең орталық ... - ... ... ол ... ... ... ... іске асыратын ең негізгі аппараты. Екіншіден, мемлекет ... ... ... ... біріктіріп, саяси функция аркьілы қоғамның игілікті құндылықтарын әділетті болу ... ... ... Бүл процесті басқару, бақылап отыру дегеніміз - қоғамдағы қарым-катынастарды, олардың ... ... ... ... ... ... дамуын камтамасыз ету.
Жоғарыда көрсетілген саяси жүйенің элементтерінің даму процесінен қоғамда әр түрлі саяси жүйелер қалыптасады: әкімшілік, жарыстық, әділетті-бірлік ... ... ... ... осы жүйелер шешеді, соған сәйкес саяси жүйе әр ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ЖАУАПКЕРШІЛІК
2.1 Құкық бұзушылықтың себептері, мазмұны және түрлері
Қоғам әркашан тәртіпке негізделіп, арқа сүйеп қалыптасып, тіршілік етеді. Қоғамда тәртіп ... ол ... ... ... болмайды. Мұны адамдар ежелден-ақ жақсы түсінген. Сондықтан да қоғамда тәртіп орнатудың жолдарын қарастырған. Дегенмен де, ... ... ... ... ... азаматтар да аз болмаған. Осыдан келіп күқық бұзушылық орын ала бастады. Құқық бүзушылық - қоғам өміріне тән ... Адам ... өмір ... ортада ол да әрқашан орын алады. Бұл шартты ... ... - ... оның ... құқықтық нормалар жүктеген міндеттерді бұзу, тыйым салынған әрекеттерді жасау. Ол адамдардың іс-әрекеті, ... ... ... ... ... Адам ... ... қылығы арқылы басқа адамдармен, қоғаммен, мемлекетпен қарым-қатынасқа түседі. Заң бұзушылық адамның мінез-құлқы аркьілы байқалады. Адамның ой-желісі ... ... ... ... да ... ... мінез-құлық, ойдың, сана-сезімнің қатынасуынсыз жасалмайды. Олар ойдың елегінен өтіп, бақылауында болады. ... ... ... ... ерік пен ... ... жүзеге асырылады. Демек, занды бұзушылық қоғам мен жеке ... зиян ... және ... ... ... ... немесе әрекетсіздік болып табылады. Әрекет - бұл құқық нормаларының іс-қимыл жасай отырып жүзеге асуы, ал әрекетсіздік қүқық ... ... ... ... ... да бүзу арқылы орын алады.
Құқық бүзушылық құқықтық нормалар қорғайтын мүддеге ... ... ... жеке ... ... зиянын тигізеді, белгіленген құқықтық тәртіпті бүзады. Құқықтық нормалардың талаптарын орындамау нәтижесінде тәртіп бұзылады, қоғамдық катынастарға кесел келеді, белгілі бір ... ... зат ... ... ... ... рухани сезіміне зиян келтіреді.
Азамат әзіне жүктелген міндеттерді ... ... ... ... ... алса, мұндай іс-әрекет азаматқа да, қоғамға да пайдасын ... ... ... ... ... ... бүлжытпай орындаса, қоғамда зандьшық орнап, кұқықтық тәртіп сакталады. Азаматтар өз құқықтары мен бостандықтарын тиімді пайдалана ... ... ... ... ... тұрмыс жағдайларының жақсаруына, халық мәдениетінің өркендеуіне тиісті жағдай туады.
Сондықтан әр ... оның ... мен ... қоғамда заңдылыққа, құқықтық тәртіпке нұқсан келтірмеуді қамтамасыз етеді. Олар жеке және ... ... ... ... бақылап отырады.
Құқық бүзушылық өзіндік пайда бағу, даму және ... ... ие ... бір ... ... ретінде көптеген жекелеген кұқық бұзушылыктардан қүралады, олардың барлығы да ортақ қасиетке ие ... ... бір ... ... ... ... ... мен занды нысанын бейнелейтін осындай қасиеттердің жиынтығы кұқық бұзушылықтың түсінігін ... ... - ... ... технологиялық ерекшеліктерге сай, адамның іс-әрекетінің әлеуметтік көрінісі.
Құқық бұзушылық -құқыққа, оның талаптарына қарсы бағытталған мінез - ... ... ... ... ... ... талаптарынан айналып өту деген сөз. Әрбір құқық бұзушылық - нақтылы кұбылыс. Оны нақгы ... ... бір ... ... ... жасайды. Ол күқық нормаларының кағидасына кайшы келеді және өзіне тән оның ... ... ... ... ... ... ... тән жалпы белгілері де кездеседі.
Құқық бұзушьшықтың екі зияны бар:
1. Құқық бұзушылық - қоғамға ... ... ... ... ... сыртқы көрінісі болып табьшады. Бұл қоғамға зиянды, қауіпті әрекет, әрекетсіздік занда ... ... ... ... ... бекітілуі керек деген мағынаны білдіреді.
2. Құқық бұзушылық - объективтік процесс болып табылады. Бүндағы объективті деп отырғанымыз, кез ... ... ... ... ... әлеуметтік игіліктері: жалпы мүдде, қоғамдық тәртіпке қауіп төндіреді. Дәл осы мағынада күқық ... ... ... және ... ... ие ... — логикалық жағынан бұл былай бейнеленуі мүмкін: қоғамға зияндының бәрі де, ... ... ... ... ... ... қайшы, қоғамға зиянды әрекет - әрекетсіздік деп саналады. Шындығына келгенде бұл тұжырымнан екі терістік байқалады:
1. Занда құқыққа қайшы деп ... бәрі де, ... ... ... ... ... ... әрекеттің барлығы да, кұқыктық нормаларға қайшы деп тыйым салынбаған.
Құқық бұзушылықгың мәні-оны басқа жүріс-тұрыс ережелерін бөліп көрсететін, басты өзіне ғана тән ... ... ... ... ... бұзушылықтың мәні қоғамдық кұрылыстың, қоғамдық қатынастар жүйесіне келтіретін қауіптілігі, зияндылығы. Яғни, тек бір ғана ... ... ... мен зияндылығы емес, оның таралуы қоғамдық қатынастарға айтарлықтай залал келтіретін адам әрекетінің белгілі бір түрі ескеріледі. Ал жекелеген әрекет-әрекетсіздік ... ... ... ... олар ... кең ... жағдайда ғана қоғамдық тәртіптің каупіне айналады. Тиісінше, жекелеген әрекет-әрекетсіздік қоғамға қауіпті деп бағалануы мүмкін. Ол және өзі зиян ... ... өзі ... әрекет-әрекетсіздіктің көптеп орын алуына байланысты. Олар "өз ... ... ... өмір сүру ... ... құрылыстың реттілігі мен тәртібін бұзады, сондықтан да кұқық бұзушылықпен ... ... ... ... кажет етеді.
Құқық бұзушылыктың қоғамға зияндылығы, оның кашанда адам қоғамының ... жеке және ... ... ... көрінеді. Яғни, қоғамның маңызды қүндылықтары, оның өмір сүру ... ... ... ... ... қоғамға қауіптілігінің деңгейі түрлі дәрежеде болуы мүмкін. Мәселен, адамның өміріне ... - өте ... ... Ал біреудің үйіне түсіп, мүлкін ұрлау оған карағанда ... ... ... осы екі ... те ... үшін өте кәуіпті болып табылады. Құқық бұзушылыктың қоғамға зияндылығы қоғамның қалыпты өмір сүру жағдайын бүзып, маңызды қоғамдық ... ... ... ... де ... ... Зиян ... да болсын заң бұзушылықгың теріс зардабы — ажырамас белгісі. Оның көлемі, мөлшері, сипаты ... ... ... ... ... ... көрінісі қүқыққа қайшылық деп саналады. Ол іс-қимылдың белгілі бір түрінің нышаны ретінде құқық ... ... ... ... ... ... заңды міндетін орындамау немесе құқықты теріс пайдалану, яғни егер оған құқыкпен ... ... және оны ... ... ... ... нормалардың санкциясы қолданылуға жатса, бұл қүқыққа қайшы деген сөз.
Егер де құқықпен тыйым салынбаса, құқық бұзушылық болмайды. Адамның ... ... ... ... оның жеке ... ... болғандықтан, құқық бұзушылыққа жатпайды. Керісінше, адамның қоғамға, ... және ... ... залал келтіре отырып, кұқықгар мен бостандықгарды пайдалануы, құқыққа кдйшы әрекет деп саналады.
2.2 Құқық бұзушылықты сипаттайтын белгілі нышандар
1. Құқық ... - ... оның ... ... жүктеген міндеттерді бұзу, тыйым салынған әрекеттерді жасау. Яғни бүл адамдардың іс-әрекеті, қылығы немесе әрекетсіздігі. Адам ... ... ... ... ... ... ... мемлекетпен қарым-қатынасқа түседі. Демек, құқық бұзушылық адамның мінез-құлқы арқылы байқалады. Мінез-құлқы, іс-әрекеті арқылы көрінбеген адамның ой-тұлғасы, сезімдері қүқық ... ... ... ... адам ... ойын, сенімін күнделікке, таспаға жазып, суретке түсіруі мүмкін. Адамның ой желісі заңмен ... ... ... да ... іс-әрекет, мінез-құлық, ойдың, сана-сезімнің қатысуынсыз жасалмайды. Олар қашан да ... ... ... ... ... Бұл ... ... дүрыс адамның іс-әрекеті ерік пен ойдың арқасында жүзеге асырылады деген сөз. Яғни құқық бұзушылық саналы түрде жасалатын ерікті ... ... ... ... ... ... бұзушылық құқық нормалары қорғайтын мүддеге нұқсан келтіріп, қоғамның және адамның мүддесіне зиянын тигізеді, белгіленген қүқықтық ... ... ... ... ... ... ... кұқықтық тәртіп бұзылады, қоғамдық катынастарға кесел келеді, белгілі бір игілік, құнды зат жоғалады, адамның құқықтарына, ... ... ... ... зиян ... ... ... мөлшері, түрлі болуы мүмкін.
Қоғамдық зиянды анықтаудың мынадай тәсілдері белгілі:
1. Заңдылықты бұзудың объектісі адамдардың өміріне, денсаулығына, қоғамдағы негізгі карым-қатынасқа зиян ... ... ... ... ... ... ... жасаған әдісін, уақытын, орнын анықтау.
4. Қылмысты жасаған адамның өзінен және осы іске тиісті материалды, ... ... ... ... беру.
Калай болса да заң бұзушылық қоғам үшін зиянды ... ... ... ... жеке адамға (өміріне, денсаулығына, ар-намысына, бас бостандығына), мүлікке, қоғамдық тәртіпке нұқсан келеді. Кейбір жағдайда келтірілген зиянның ... ... ... болмайды. Мәселен, кісі өлтіру, мүгедектікке душар ету, жазылмайтын ауруға соқгыру т.б.
5. Құқық ... ... да ... ... ... ... келеді. Сондықтан да оның құқық нормаларымен реттеліп және қорғалатын қоғамдық-қатынастарға қарсы бағытталғандыктан күқыққа қайшы әрекет деуге болады. Құқықка келісті және ол ... ... ... ... құқық бұзушьшық ретінде бағаланбайды.
Құқық бұзушылық ең алдымен неге кауіп төндіреді? Заңның қорғауына алынған өзге тұлғалардың мүддесіне. Дегенмен адамның ... ... ... ... ... ... да ... нүқсан келтіру әр уақытта да қүқықка қайшы болып саналмайды, тиісінше құқық ... ... ... ... ... біреудің жеке экономикалық мүддесіне залал келтіруі мүмкін, бірақ бұл қүқық ... ... ... ... ... мәні ... ... құқық нормаларына қайшы әрекеттер мен байланысты болады.
6. Құкық бұзушьшық қүқық субъектісінің кінәлі әрекеті арқылы ғана жүзеге асады. ... деп ... үшін ... ... ... ақыл-есі дүрыс болу керек. Есі дүрыс емес немесе әрекет қабілеттілігі жоқ деп танылған адам ... ... ... ... шешімімен анықгалады) қүқық нормаларының талаптарын қалай бұзса да жауапқа тартылмайды, ... ол өз ... ... түсінбейді, одан баскаға зиян келетінін болжай алмайды. Кінәлі болу үшін ... есі ... және ... ... шектелмеген болуы шартгы жағдай. Әрекет қабілеттілік деген адамның өз еркімен саналы түрде іс-әрекет жасап, сол үшін жауап беру мүмкінділігінің болуы. Кінә - ... ... ... құқыққа қайшы әрекетіне қатысты психикалық қарым-кдтынасы. Кінәнің екі түрі ... ... ... ... ... ... ... Егер адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға қауіпті екенін ... оның ... ... ... болуының мүмкін екенін немесе болмай қоймайтынын алдын ала білсе және осы ... ... ... ... ... ниетпен жасалған қасақаналық деп танылады.
Егер адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға қауіпті екенін ұғынып, оның қоғамдық қауіпті зардаптары болуының ... ... ... ала ... осы ... ... тшемесе де оған саналы түрде жол берсе не ... ... ... ... ... ... жасалған деп танылады.
2. Абайсыздық. Ол менмендік және немқұрайдылықпен жасалады.
Егер адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға қауіп туғызуы мүмкін екенін ... ... ... бұл ... жеткілікті негіздерсіз жеңілтектікпен болғызбау мүмкіндігіне сенсе, бұл менменшілдік деп танылады. Мәселен, жүргізуші ... ... ... біле ... ... ... жеңілтектікпен жол апатын болдырмаймын деп ойлайды, ал нәтижесінде жол апатына кезігеді.
Егер адам қажетті үқыптылықпен сақтық болғанда ол зардаптарды болжап білуге тиіс және ... біле ... бола тұра өз ... ... ... ... ... болуы мүмкін екенін болжап білмесе, әрекет немкұрайдылықпен сипатталады. Мәселен, жүргізуші жолға шығар алдында көлігінің техникалық жағдайын тексермейді. Ал ол көліктің ... ... ... еді. ... ... жол ... орын ... бұзушылық өз жиынтығында қоғамның қалыпты өмір сүру жағдайын, қоғамдық қүрылыстың ... мен ... ... оған ... ... шара ... жауаптылық тағайындалады. Құқықгықжауаптылықүш белгісімен сипатталады:
мемлекеттік мәжбүрлеу;
күқық бұзушыны жауапқа тарту;
қүқық ... ... ... ... ... ... ... белгілейді. Құқық нормаларының қағидаларын бір ауыздан қорғау қажет болған жағдайда олардың сақгалуы мәжбүрлеу арқылы қамтамасыз етіледі. Егер ... ... ... ... ... ... органдары тиісті шаралар қолдануға қүқылы.
Заң бұзушыны мемлекет жауапка тартады. Мемлекет ... ... ... ... ... үшін тиісті шаралар қолданады - тергеу жүргізеді, адамның кінәсі ... ... ... ... ... ... деректердің барлығын жан-жақты тексеріп, соның нәтижесінде шешім ... ... ... ... лайық жағымсыз қылықгы жүзеге асырады. Ол оның мүлкіне немесе өз басының бостандығына келетін нүқсан. Яғни, ... адам ... ... ... ... ... немесе оның орнын толтырады. Көп жағдайда шара кінәлі адамның жеке басына қолданылады. Оны бас ... ... ... ... ... Осы ... ... жауаптылықгың мақсаты:
кінәлі адамның зүлымдығын бетіне басып, оның іс-әрекетінің ... үшін ... ... ... жеке ... ... ... сүраусыз қалмайтынын, кінәлі адамның өз басына да күн туатынын дәлелдеу;
занды бұзушылықтан басқа адамдарды сақтандыру болып табылады.
Әрекет-әрекетсіздіктің қоғамға зияндылығы және құқыққа ... ... оны ... сай әрекеттен бөліп карауға негіз болады. Алайда, бұл ерекшеліктер құқық бұзушылықты түсінуге мүмкіндік бергенмен де, оның мазмұнды белгілерін ... ... ... Осы ... заң ... ... ... әрекет-өрекетсіздікті құқық бұзушылық ретінде саралауға негіз болатын элементтердің жиынтығы, яғни құқық ... ... ... болады: объективтік жағы, объект, субъективтік жағы, субъект.
Қүқық бұзушылыктың объективтік жағы кұқыққа қайшы деп саналатын әрекет-әрекетсіздікті жасау немесе күқық нормаларында көрсетілген ... сай ... ... ... Қай ... ... құқыққа қайшы әрекет-әрекетсіздік саналы түрде жасалып, әлеуметтік зиянды салалардың тууына ... ... Ол ... ... ... ... тікелей зиян келтіруі немесе осындай зиян келтіруге ... ... ... ... жүзеге асырылмаған ой-өріс, сезім, болжам заң бойынша объектіге кірмейді. Кей жағдайда құқық ... ... ... ... ... ... сөз) ... да зиян келеді.
1. Құқық бұзушылықтың объективтік жағының элементіне өрекет-әрекетсіздікпен келтіретін зиянның арасындағы себепті байланыс және келтірілген ... ... Заң ... себепті байланыс дегеніміз - келтірілген зиянның басты және тікелей себебі қүқыққа қайшы әрекет-әрекетсіздік болып табылатын, зиянды ... ... ... ... ... ... байланыс болып табылады. Мұнда зиян құқық бұзушылыктың теріс нәтижелерінің жиынтығы ретінде көрінеді. Кдндай да бір игіліктің немесе ... ... ... ... шек қою, ... ... қол сүғу, олардың субъективті қүқықтарын бұзу т.с.с.
Зиян материалдық, физикалық баска да ... ие ... жеке ... сондай-ақ жалпы қоғамдық мүддеге де қауіп төндіреді. Іс-әрекеттің сипаты және одан келген зиян ... ... ... ... ... бұзушылыкты басқа құқық тәртібін бұзудан айырудың объективтік негізін қалайды.
Құқық бұзушылық фактісін бекіту үшін ... ... ... айтарлықтай мәнге ие бола бермейді. Субъектінің кінәсі оның қоғамға зиянды салдарын болжаумен байланысты болады. Ал сол әрекеттен міндетті ... ... ... ғана ... мүмкін болмақ. Демек, әрекет-әрекетсіздікпен қоғамға зиянды салдардың арасында қажетті ... ... ... ... ... ... зиян жасалған әрекеттің тікелей нәтижесі екендігі анықталуға жатады. ... оның ... ... ... ... ... ... сипаты істің барлық фактілік жағдайын жан-жакты зерттеудің негізінде ғана бекітіледі.
2. Объект - құқық нормалары қорғайтын бұзылған мүліктік ... ... емес ... ... ... ... және ... қоғамдық қатынастар. Құқық бұзушылық өз іс-әрекетінде кұқық тәртібіне кдрсы бағытталып, қандай да бір зиян келтіреді.
Қоғамдық қатынастың, оның субъектілерінің ... мен ... көп ... ... сәйкес нактылы қүқық бұзушылықгың объектілері де бірнеше болуы ... ... ... ... ... адамның құкьіқ бұзушылықты жасауға жол берген өлеуметтік-психологиялық механизмін сипаттайтын, элементтерді құрайды. Субъективтік жағынан алып қарағанда барлық ... ... ... ... ... байланысты болады. Бұл тұрғыдан қарағанда құқық бұзушылық - қүқық бұзушының еркі және санасы арқылы жол берген кінәлі әрекет болып табылады.
Субъектінің ... ... оның өз ... әлеуметтік зиянды нәтижесін алдын ала болжағандығы немесе болжамағандығына қатысты анықгалады және кдсакдналық немесе абайсыздық нысанында ... ... адам өз ... ... ... ... ұғынып, оның қоғамдық қауіпті зардаптары болуының мүмкін ... ... ... ... ... -ала біледі және осы зардаптардың болуын тілейді. Ал абайсыздықта адам өз ... ... ... туғызу мүмкін екенін білмеу, бірақ бұл зардаптарды жеткілікті негіздерсіз жеңілтектікпен болғызбау мүмкіндігіне сенеді немесе ... ... пен ... ... ол ... болжап біле алатын бола тұра өз іс-әрекетінің қоғамдық қауіпті зардаптарының болуы мүмкін екендігін болжай ... ... кінә ... немесе абайсыздық) адамның еркімен байланысты болатын, ішкі психологиялық жай-күй болып табылмақ.
Дегенмен, мұнда ... ... жол ... психологиялық факторлар да ескеріледі. Барлық ерікті әрекет іштей реттелген және ... бір ... ... ... байланысты қүқық бүзушылықтың субъективтік жағына әрекет-әрекетсіздіктің ниеті мен мақсаты да ... ... ниет деп ... ... ... жасауға түрткі салатын, ең басты негіз, ал мақсат - ... ... ... ... нәтиже. Сондықтан осы элементтерін тани білу әрекет-әрекетсіздіктің барлық психологиялық ерекшеліктерін ашу және құқықпен қорғалатын қоғамның, ... және ... ... зиян ... ... ... субъективтік жағын айқындауға мүмкіндік береді.
4. Субъект - әрекет қабілеттігі бар заңцы бұзушы тұлға. Егерде субъект күқық бұзушылық ... өзге ... сай ... ... ... ақыл ... кемдігі, жасының толмауы, физикалық немесе психикалық жетіспеушілігінің салдарынан жол берсе, әрекет-әрекетсіздік зиянды нәтижеге әкеліп соқса да құқық бұзушылық деп саналмайды. ... ... ... құқық бұзушылық деп тану үшін заң оның субъектісіне белгілі бір талаптар қояды. Ең алдымен белгілі бір жасқа толу ... ... ... ... 16 жастан басталады, кейбір қылмыс түрлері үшін 14 жас, әкімшілік жауапкершілік 16 жас, азаматтык жауапкершілік 15 жастан ... Г.В. ... ... и ... ... ... –М. 1999..
Құқық бұзушылыктың субъектісі жайлы мәселелердің барлығы теория мен практикада біркелкі шешілмеген. Құқық бұзушылық субъектісінің түсінігіне ... ... және ... қүқықта алшақтық байқалады.
Қылмыстық қүқықта қылмыс субъектісі мен жауапкершіліктің субъектісі сәйкес ... ал ... ... ... тек қүқық бұзушылыққа жол берген субъект қана тартылып қоймайды, ... ... ... ... ... ... тану мәселесі де күрделі болып табылады. Қылмыстық құқық бойынша бүл сүрақ бір жолмен шешіледі — жауапкершілікке жеке ... ... ... топ ... ... да, оның ... ... өзінің істеген жеке әрекеті үшін жауап береді. Өзге құқық салаларында, бүл тұрғыда мамандардың пікірі әр ... ... бір тобы ... ... ... ... субъектісі деп таныса, екіншілері бұлай санамайды.
Сонымен, күқық бүзушылық - ... ... ... ... занды жауапкершілікке тартылатын қоғамға зиянды немесе қауіпті қүқыққа қайшы және кінәлі әрекет-әрекетсіздігі.
2.3 Құқық бұзушылықтың түрлері
Құқық бұзушылықтың ... ... ... ... қоғамға қауіптілігінің сипаты мен деңгейіне байланысты екі ... ... 1) ... 2) ... қылық.
Объектінің құндылығы, қүқыққа қайшы әрекеттің мазмүны, жағдайы, уақыты, әдісі, келтірілген зиянның көлемі мен ... ... ... ... ... ... күшейе түскендігі, оның себебі, қүқық бүзушының жеке ... ... ... ... ... ... мен деңгейі негіз болады.
Әрекет-әрекетсіздікті қүқыққа қайшы деп тануға ... ... ... ... ... ... қоғамға қауіпті және заңмен жазалау қатерімен тыйым салынған ... ... Ол ... ... өмір ... ... құрылыс, шаруашылық жүйе, меншік және азаматтардың саяси, еңбектік, мүліктің және баска да қүқықгары. Қылмыстың занды сипаты - оларға қылмыстық ... ... салу мен ... ... ... ... табылады. Қылмысты заңда көрсетілген, қылмыстың барлық нысандық белгілерін иеленуші қүқық бүзушылық өзінің жеңіл мәнділігіне байланысты қоғамға ... ... ... ... ... ... дегсніміз - қылмыспен салыстырғанда қоғамға қауіптілігі біршама төмен және қоғамдағы қүқықтық тәртіптің жекелеген жақгарына нұқсан келтіруші қүқық ... ... ... зиян ... әлеуметтік кдуіпті болып табылады. Теріс қылық қоғам өмірінің қай саласында жасалуы, ... ... ... және ... ... санкциясының ерекшеліктеріне байланысты әкімшілік, тәртіптік, азаматтық қүқық бұзушылықгарға жіктелінеді.
1. ... ... ... - ... ... саласындағы қоғамдық катынастарға зиян келтіретін әкімшілік, қаржылық, жер және басқа кұқық салаларының нормаларымен ... ... ... ... қүқық бұзушылықтар атқару және билік етудің калыпты ... ... ... жалпы қоғамдық тәртіпті бұзады (жол ережесін бұзу, өндірістегі қауіпсіздік ережесін бұзу және т.б.), ... ... мен ... мүдцелеріне нұқсан келтіреді.
Әкімшілік күқық бұзушылықтар тек объектілерінің жалпы сипаты және мемлекеттік басқарудың құқық тәртібіне қарсы бағытталғандығымен ғана ... ... ... қолданьлатын санкциялармен де ерекшелінеді. Мәселен, ескерту, айып пұл, жүргізу куәлігін алып қою және т.б.
2. Тәртіптік ... ... ... қатынас саласында бағынушылық тәртібін бұзуға бағытталатын, әлеуметтік қауіпті әрекет-әрекетсіздік. Ол өндірістің ... ... және оку ... бұзып, олардың алдында тұрған шаруашылық, әлеуметтік-мәдени, басқару және де мақсаттар мен міндеттерді орындауға кедергі болады. Бұл үшін ... ... ... ... ... сөгіс, жүмыстан шығару, оқу орнынан шығару және т.б.
3. Азаматтық құқық бұзушылық - азаматтық ... ... ... ... және ... ... ... катынастарға зиян келтіретін, әлеуметтік қауіпті әрекет-әрекетсіздік. Ол шарттық және шартсыздеп екіге бөлінеді. Шартты - азаматтық құқықтың шартқа қатысушы субъектілерінің ... ... ...... ... ... ... сақтамау және орындамаумен байланысты болады
Дулатбеков Н.О, Амандықова С.Қ. Турлаев А.В - Мемлекет және құқық негіздері. Астана : Фолиант, 2001..
Азаматтық ... ... ... ... айырмашылығы, олардың заңца тізімі берілмеген. Яғни, азаматтық кұқық бұзушылыққа тән ерекшелік оларға мүліктік және мүліктік емес санкциялармен тыйым ... ... ... Мұңца және бұзылған қүқықтың қалпына келтірілуі көзге түседі: заңға қайшы келетін мәмлені өзгерту, келтірілген мүліктік ... ... ... және т.б. ... ... келтіруші санкциялар азаматтық қүқық бұзушылық келтірілген зиянды салдарын бағалау және азаматтар мен ... ... ... мен ... мүдделерінің қалпына келтіруін көздейді.
Құқық бұзушылықтың себептері төңірегінде ежелден осы күнге дейін сан түрлі ... ... ... ... ... ... ... нормаларды бүзуына, ең алдымен әлеуметтік және биологиялық жағдайлар эсер ... ... ... - ... ... ... ... үжым, жалпы қоғам өмірінің әсері. Бірақ бұлар әр адамға әртүрлі ықпал етеді. Түрмысы ауыр, қиын жағдайда тәрбиеленіп, өмір ... де, ... ... ... ... өскендер де занды бұзуы мүмкін. Бүл жағдайды бабаларымыз ежелден-ақ байқаған. "Жаманнан жақсы туар, адам айтса нанғысыз, жақсыдан жаман туар, бір ауыз ... ... ... ... ... ... керек.
Биологиялық жағдайлар. Бір отбасында дүниеге келіп, тәрбиеленіп, ... ... ... ... ... ... ... Біреуі мейірімді, салмақты, жігерлі болса, екіншісі қатыгез, жеңілтек, жігерсіз болуы ... ... ... ... әр түрлі болуы, бұзақылық, адамның тегіне байланысты деген сөз емес. Бүзыктық тұқым қуаламайды, бірақ, адамның жаратылысына тән ... ... ... ... тап болса, адам әдепсіздік заң бұзушылық қылықтан тайынбайды.
Маңызды мәселенің бірі ... ... ... жеткіліксіз болуы да олардың талаптарын орындамауға себебін тигізетіні сөзсіз. Шынында да ... ... ... ... ... ... сан алуан кұқықтар беріліп, көптеген міндеттер жүктелген. Азаматтар ол зандардың бәрін біле бермейді. Әрине, заңды білмей бүзғанмен, біле ... ... ... ... ... ... арасында өте үлкен айырмашылық бар. Конституция бойынша кандай да болмасын қабылданған ... ... ... ... жариялануы қажет. Егер жарияланбаса, оның күші болмайды. Ондай құжаттың талаптарын ... адам ... ... (ҚР Конституциясы, 39-6).
Құқық бұзушылықтың субъективтік себебі - бұл, мемлекеттік идеологияға, адами қүндылыктар мен қоғамдық мүддеге қарама-қайшы ... ... ... деңгейлігі.
Ал объективтік себебі - өмірдегі, экономикалық және әлеуметтік қатынас саласындағы нақтьлы қайшылықтар. Құқық бұзушылыкты тудырушы объективтік жағдайға - оның субъективтік және ... ... ... ... жол ... ... және ... тәртіптің жеткіліксіздігін айтуға болады.
Қүқық бұзушьшық қашан да жекелік сипатта болады. Жеке тұлғаның ... және оның ... ... арқылы анықталатын құқыққа қайшы шешім, құқық бұзушылықтың тікелей себебі болып табылады. Бірақ құқық бұзушылық себебін белгілі бір әлеуметтік ... ... ... ... ... деген болатын: қоғам тек адамдардан ғана тұрмайды, олардың ара байланысы мен қарым-қатынасын бейнелейді (К. ... Φ. ... Шығ. ... 3-т, З-б.). Сондықтан да құқық бұзушылыктың себебін жекелеген кұқыққа қайшы әрекеттер арқьшы түсіну мүмкін ... ... ... ... ... себебі жеке адамның қажеттіліктерімен оны қанағаттандырудың әлеуметтік мүмкіндігінің арасындағы кайшылықта деп түсіндіреді. Яғни бұл өз кезегінде қоғамдық жағдайдың сипатына тәуелді ... Бұл ... ... ... ... ... саясат, мәдениет, шаруашылық, түтыну салаларында белгілі бір ... ие ... Ал ... өмір сүру ... ... бір-бірімен сәйкес келіп отыруы тиіс. Қоғамдық еңбек бөлінісі жүйесіндегі белгілі бір орынды иелену адамның ... ... ... және ... мәртебелігін айқындайды.
Жеке адамның әлеуметтік мәртебелерінің бір-біріне сәйкес келмеуі оны қоғамдық тәртіпті ... ... Яғни ... ... ... ... жағдай сәйкес келмеуі, жеке адамдардың білім мәртебесіне экономика, мәдениет саласында тиісті орынды қамтамасыз етпеген жағдайда, олар заңсыз әрекеттерге барады. ... ... ... ... ... ... рөлімен теңестіру үшін, билікті теріс мақсатта пайдаланады. Ең арысы жалданбалы ... да, ... ... күшінің ақысы оның қоғамдық қажеттігін өтемесе, қолайсыз мүмкіндіктерді пайдалануға бет ... ... ... ... ... ... себептерін түжырымдай келе байқайтынымыз - заңды мінез-құлық, қүқықгық сана, қүқықгық мәдениеттің бұл түрғыда алатын орны ерекше.
Занды ... ... ... ... ... ... жеке ... мінез-қүлқы. Ол арқылы заң орындалады, жүзеге асырылады. Егер адамдардың мінез-қүқықтары қүқық нормаларының талаптарына ... ... онда ... ... ... ... ... талабын белсенділікпен немесе енжарлықпен орындайды. Соған сәйкес мінез-қүлық екіге бөлінеді:
1) Белсенді заңды мінез-құлық лауазымды тұлғалардың, азаматтардың өз бастамасымен белгілі ... ... ... ... оның түрлері сан алуан.
2) Енжарлы мінез-құлықтың көрінісі де сан алуан. Азамат өзіне жүктелген міндеттерді ... ... ... ... ... мен ... ... асыруға енжарлықпен, немқұрайлықпен қарайды. Әрине мұндай мінез-құлық, құқық нормаларына кайшы келмесе де ... ең ... ... зиян ... себебі адамның игілігі үшін берілетін занды мүмкіндіктер іске аспай қалады. Мұндай мінез-құлықтан қоғам да ештеме үтпайды. Демек, екі ... ... ... ... ... ... ... болса, мемлекетке зиян келеді. Азаматтардың енжарлығын, немқұрайлығын пайдаланып, теріс ниетті лауазымды тұлғалар мемлекет органының қызметін ... ... тыс ... ... жасауы мүмкін.
Міне осындай енжарлықты белсенділікке айналдыру қажет. Оның негізгі шарты - еңбекке баулу. Құқық нормаларын ... ақ ... іс ... ... ... ... шараларын белгілесе, ол нормалар белсенділікке негіз болары ... ... ... ... ... ... тіліне, әлеуметтік, мүліктік және лауазымдық жағ-дайына, әлеумттік тегіне, түрғылықты жеріне, діни көзқарасына, сеніміне, қоғамдық бірлестікке мүшелігіне, сондай-ақ бұрын ... ... ... ... ... мен ... ... кепілдік беріліп, азаматтарды кемсітушіліктің кез келген түріне тыйым салынған.
Адамдарды патриотизмге, азаматтылыққа тәрбиелеу мемлекеттің, барлық қоғамдық ұйымдардың, кезек күттірмейтін негізгі міндеті. ... ... ... ... ... пен ... ... пен жеке сектордьщ бірлігі дамып келді. Нақ осының арқасында көптеген елдер дағдарыс пен жоқшылықты еңсере білді. Келешекте біз де ... ... ... мен ... ... ... құқықтық, демократиялық мемлекет орнатып, дамыған елдердің қатарында боламыз.
құқық, олардың салалары бірлікте және дербестікте дамып зерттеледі. Олардың бірлестігі: өмірге бірге ... және оның ... де ... ... пен ... даму ... ... жаңаруы да бірбіріне ұқсас; атқаратын қызмеггері бірдей - қоғамды реттеп, басқару.
Қорыта айтсақ, құқық және мемлекет теориясының ... ... ... ... ... даму және ... ... басқаруының объективтік даму зандылықтары;
құқықтың мазмұны, түрлері, нысаны, функциялары, құрылымы, механизмы және құқықтық жүйе;
заң ғылымындағы мемлекеттік - ... ... ... ... ... ... ... 1995 ж.
Қазақстан Республикасы Конституциясының түсіндірме сөздігі.
Венгеров А.Б. Теория государства и права. М.: 1994.
Ливщиц Р.З. Теория права. М.: БЕК, 1994.
Общая ... ... и ... / Под ред. Лазарева В.В. М., 1994.
Общая теория права. Курс ... / Под ред. ... В.К. ... ... ... А., ... К. Қазақстан Республикасы мемлекет және құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. Алматы: Жеті Жарғы, 1997.
Сапаргалиев Г.С. ... ... и ... Казахстана. Алматы, 1994
Сапаргалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: Жеті Жарғы, 1996.
Ибраева А, Ибраева Н. (Теория государства и ... ... А.В. ... ... и ... М.2000 ... В.Н. ... государства и права) М.1997 «Интерстиль»
Баянов Е. “Мемлекет және құқық негiздерi” А. Жетi ...... Н.О, ... С.Қ. ... А.В - Мемлекет және құқық негіздері. Астана : Фолиант, 2001.
Назаренко Г.В. Теория государства и права: учебное пособие. –М. ... ... ... и права/Под ред. Лазарева В.В. –М.: Юристъ. 2001.
PAGE 30

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық қоғамның саяси жүйесіндегі мемлекет туралы11 бет
Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет қалыптасуының теориялық негіздері22 бет
Саяси мәдениет - әлеуметтік институт ретінде171 бет
Қоғамның саяси жүйесі қызметінің түсінігі және құрылымы20 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
«GNPF» акционерлік қоғамның қаржылық – экономикалық жағдайдын талдау11 бет
«The best» акционерлік қоғамның шаруашылық қызметін талдау28 бет
Азаматтық қоғамның негіздері және компоненттері58 бет
Азаматтық қоғамның теориялық-әдістемелік негіздері31 бет
Азаматтық қоғамның қалыптасуының теориялық кезеңдері33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь