Рационал бөлшектерді интегралдау


Жоспар
1. Дұрыс рационал бөлшектердің түрлері
2. Рационал бөлшектi қарапайым бөлшектерге жiктеу.
3. Рационал бөлшектердi интегралдау.
1. Дұрыс рационал бөлшектердің түрлері
2. Рационал бөлшектi қарапайым бөлшектерге жiктеу.
3. Рационал бөлшектердi интегралдау.
Кез-келген рационал функцияны рационал бөлшек түрінде көрсетуге болады, яғни екі көпмүшелiктiң қатынасы түрiнде
.
Бұл көпмүшеліктердің ортақ түбірлері жоқ деп болжаймыз.
Егер алымының дөрежесi бөлiмiнiң дөрежесiнен кiшi болса, онда бөлшек дұрыс деп аталады, ал керi жағдайда бөлшек бұрыс деп аталады.
Егер бөлшек бұрыс болса, онда алымын бөлiмiне бөлiп (көпмүшелiктердi бөлу ережесi бойынша) берiлген бөлшектi көпмүшелiк пен дұрыс бөлшектiң қосындысына жiктеуге болады.
; -көпмүшелiк, -дұрыс бөлшек.
Негізгі әдебиеттер тізімі.
№ Авторлары Оқу құралы мен кітаптың аты. Басылым, шыққан жылы.
1 Пискунов Н.С. Дифференциальное и интегральное исчисление для втузов. Т.1 М: Наука, 1985
2 Пискунов Н.С. Дифференциальное и интегральное исчисление для втузов. Т.2 М: Наука, 1985
3 Бугров Я.С., Никольский С.М. Дифференциальные уравнения. Кратные интегралы. Ряды. М: Наука, 1985
4 Ильин В.А., Позняк Э.Г. Основы математического анализа М: Наука, 1982
5 Бермант А.Ф., Араманович И.Г. Краткий курс математического анализа для втузов М: Наука, 1971

Пән: Математика, Геометрия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 2 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге




Рационал бөлшектерді интегралдау
Жоспар
1. Дұрыс рационал бөлшектердің түрлері
2. Рационал бөлшектi қарапайым бөлшектерге жiктеу.
3. Рационал бөлшектердi интегралдау.
Кез-келген рационал функцияны рационал бөлшек түрінде көрсетуге болады, яғни екі
көпмүшелiктiң қатынасы түрiнде
B 0 x m B 1 x m 1 ... B m 1 x B m
Q( x)

f ( x)
A 0 x n A1 x n 1 ... A n 1 x A n .
Бұл көпмүшеліктердің ортақ түбірлері жоқ деп болжаймыз.
Егер алымының дөрежесi бөлiмiнiң дөрежесiнен кiшi болса, m n онда бөлшек дұрыс деп
аталады, ал керi жағдайда m n бөлшек бұрыс деп аталады.
Егер бөлшек бұрыс болса, онда алымын бөлiмiне бөлiп (көпмүшелiктердi бөлу ережесi
бойынша) берiлген бөлшектi көпмүшелiк пен дұрыс бөлшектiң қосындысына жiктеуге
болады.
Q( x )
F ( x)
F ( x)
M ( x )
f ( x)
f ( x) ; M (x) -көпмүшелiк, f ( x) -дұрыс
бөлшек.
Дұрыс рационал бөлшектердің түрлері
A
A
k
I. x a ; II. ( x a) ( k -бүтiн оң сан, k 2 ).
Ax B
2
III. x px q (бөлiмiнiң түбiрлерi комплекс сан, яғни p 4 q 0 ).
Ax B
k
IV. ( x px q)

( k -бүтiн оң сан, k 2 ; бөлімнің түбірлері комплекс сандар).

I, II, III жөне IV типтi қарапайым бөлшектер деп атайды.
A
dx
dx A
A ln x a C

x a
x a
I.
.
( x a)1 k
A
k
dx

A
(
x

a
)
dx

A
C
( x a) k

k
II.
.
Рационал бөлшектi қарапайым бөлшектерге жiктеу.
F ( x)
Дұрыс рационал бөлшек берілсін f ( x) .

Бұған кіретін көпмүшеліктердің коэффициенттерi нақты сандар жөне берілген бөлшек
қысқартылмайтын, яғни алымы мен бөлiмiнiң ортақ түбірлерi жоқ деп болжаймыз.
Теорема 1. x a саны бөлшектiң бөлiмiнiң k -еселi түбiрi болса, яғни
f ( x) ( x a) k f 1 ( x) , ( f 1 (a) 0) , онда берiлген дұрыс рационал F ( x) f ( x) бөлшектi екi
дұрыс бөлшектiң қосындысына жiктеуге болады:
F1 ( x)
F ( x)
A

k
f ( x) ( x a)
( x a ) k 1 f 1 ( x) ,

(1)

k
мұнда A -тұрақты, нөлге тең емес сан, ал F1 ( x) дөрежесi ( x a) f 1 ( x) -тың дәрежесiнен
кiшi көпмүшелiк.

k 1

(1) теңдікке кіретін дұрыс рационал бөлшекке F1 ( x) ( x a) f 1 ( x) ұқсас пікірді
қолдануға болады (Осы теореманы қолдануға болады).
Сонымен, егер бөлшектің бөлімінің k -еселі x a түбірі болса, онда оны былай жазуға
болады
A
F ( x)
A1
F ( x)
A

... k 1 k
k
k 1
f ( x) ( x a)
( x a ) f 1 ( x)
( x a)
(2)
мұнда Fk ( x) f1 ( x) -қысқартылмайтын дұрыс бөлшек.
Егер f 1 ( x) -тың басқа түбiрлерi болса, онда оған осы теореманы қолдануға болады.

Енді бөлімінің комплекс түбірлері болатын жағдайын қарастырамыз.

Теорема 2. Егер f ( x) ( x pq q) 1 ( x) болса, мұнда 1 ( x) , x px q -ге
бөлінбейтін болса, онда дұрыс F ( x) f ( x) рационал бөлшегiн, басқа екі бөлшектің
қосындысы түрінде жазуға болады.
Ф1 ( x)
F ( x)
Mx N

f ( x) ( x px q)
( x px q) 1 1 ( x)
(3)

Мұнда Ф1 ( x) дөрежесi f ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Рационал функцияларды интегралдау
Иррационал функцияларды интегралдау
Рационал сандар. Нақты сандар.
Зарядталған бөлшектерді үдеткіштер
Элементар функцияларды интегралдау
Бөлшек-рационал теңдеулер мен теңсіздіктерді шешуді оқып үйрету әдістемесі
Интегралды параметр бойынша дифференциалдау және интегралдау
Рационал және иррационал теңдеулер мен теңсіздіктерді шешу әдістері
Анықталған интегралдың қасиеттері мен интегралдау әдістері
Нақты сандар және олардың қасиеттері. Рационал сандар. Иррационал сандар. Жиын. Жиындарға қолданылатын амалдар. Жиынның қуаты
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь