Әлкей Марғұлан өмірбаяны

I Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

II Негізгі бөлім

2.1 Өмірбаяны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
2.2 Еңбектері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6

III Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
IV Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
Әлкей Хақанұлы Марғұлан (11.5.1904, Павлодар облысы Баянауыл ауданы – 12.1.1985, Алматы қаласы) – әдебиеттанушы, өнертанушы, шығыстанушы, Ұлттық археология мектебiнiң негiзiн қалаушы. Бүкiлодақтық география қоғамының толық мүшесi (1933), филология ғылымының докторы (1945), Қазақстан ғылым академиясының академигі (1958), Қазақ КСР-iнiң еңбек сiңірген ғылым қайраткерi (1961). Оның редакциясымен Шоқан Уәлихановтың шығармаларының 5-томдық толық академиялық жинағы жарық көрді. Педагогика саласында Әлкей Марғұлан фольклор бойынша зерттеулерінің маңызы зор. Тұңғыш рет халық педагогикасының біртумалары шоғырланған Қазақ халқының аңыздарын, ертегілерін, жырларын іргелі зерттеді. Мансабы:әдебиеттанушы, өнертанушы, шығыстанушы, ұлттық археология мектебiнiң негiзiн қалаушы.
Қазақстан ғылымында этноархеологиялық жаңа ағымның негізін академик Әлкей Марғұлан қалады. Этноархеология зерттеулерінің басты объектісі болып халықтың материалдық мәдениеті, ал пәні—адамдардың іс-әрекет ерекшеліктері мен әлеуметтік қарым-қатынастарының өзіндік бет-бейнесі болып табылады. Кең байтақ қазақ жеріндегі көптеген ескерткіштер мен ашылмаған тарихи-мәдени құбылыстарды жаңаша зерттеуге бұл ғылымның әдіс-тәсілі маңызды рөл атқарады.
Әлкей Хақанұлының бай мұрасы, әсіресе оның Отан тарихын зерттеуде ұстанған методологиялық принциптері ғылымдағы бүгінгі өзгерістермен ұштасып жатыр.
Қазақтар жайлы гуманитарлық ғылымның тұтас саласын ұйымдастырушы—іс дегенде тынымсыз, табанды да қайратты, сырттан қарасаң әрқашан сабырлы көрінетін өте сезімтал әрі жаны нәзік, тағдырдың небір шырғалаңы мен соққысын көрген ғалым Ә.Марғұлан еді.
1. Марғұлан Ә. «Ежелгі әдебиет куәлары» Алматы, 1966, 4-б.
2. Марғұлан Ә. «Ойсылқара», «Жұлдыз» 1984, №4. 175-б.
3. Марғұлан Ә. «Қорқыт ата өмірі мен эфсоналары», «Жұлдыз», 1983. №3. 143-б
4. Марғұлан Ә. Әдебиет және искусство Алматы, 1941, 36-б.
5. Қазақ әдебиеті, 2004. 1-қаңтар. 3-б.
        
        Мазмұны
I
Кіріспе.....................................................................
............................3
II Негізгі бөлім
2.1
Өмірбаяны...................................................................
....................4
2.2
Еңбектері...................................................................
......................6
III
Қорытынды...................................................................
................12
IV Пайдаланылған
әдебиеттер........................................................13
I Кіріспе
Әлкей Хақанұлы Марғұлан (11.5.1904, Павлодар облысы Баянауыл ауданы –
12.1.1985, ... ...... ... ... ... мектебiнiң негiзiн қалаушы. Бүкiлодақтық ... ... ... (1933), ... ... ... (1945), ... ғылым
академиясының академигі (1958), Қазақ КСР-iнiң еңбек сiңірген ғылым
қайраткерi (1961). Оның ... ... ... ... ... толық академиялық жинағы жарық көрді. Педагогика саласында Әлкей
Марғұлан фольклор бойынша зерттеулерінің ... зор. ... рет ... ... ... Қазақ халқының аңыздарын,
ертегілерін, жырларын іргелі зерттеді. Мансабы:әдебиеттанушы, өнертанушы,
шығыстанушы, ... ... ... ... ... ... ... жаңа ағымның негізін академик
Әлкей Марғұлан ... ... ... ... ... болып
халықтың материалдық мәдениеті, ал пәні—адамдардың іс-әрекет ... ... ... ... бет-бейнесі болып табылады. Кең
байтақ қазақ жеріндегі көптеген ескерткіштер мен ... ... ... ... бұл ... әдіс-тәсілі маңызды рөл
атқарады.
Әлкей Хақанұлының бай ... ... оның Отан ... ... ... ... ... бүгінгі өзгерістермен ұштасып
жатыр.
Қазақтар жайлы гуманитарлық ғылымның ... ... ... ... табанды да қайратты, сырттан қарасаң әрқашан сабырлы
көрінетін өте сезімтал әрі жаны ... ... ... ... мен
соққысын көрген ғалым Ә.Марғұлан еді.
II Негізгі бөлім
2.1 Өмірбаяны
Әлкей Хақанұлы Марғұлан бастапқы бiлiмдi ауыл мектебiнен ... ... ... ... ... ... аулында мұғалiм болып iстедi.
Семей педагогикалық техникумының ... бола ... ... ... мен
«Қазақ тiлi» газетiнiң редакцияларында (1921–25) қызмет атқарған. Осы
жылдары ол ... ... ... ... ... ... қаласындағы Шығыстану институтының түркiтану және тарих-
филология факультеттерiнде ... ... ... КСРО ... ... ... ... мен профессор
С.И.Руденконың басшылығымен ұйымдастырылған Қазақстан және Алтай археология
және этнография экспедицияларының (1926–27) жұмысына ... ... ... ... ... ... бiрлесiп қызмет
жасады. Марғұлан 1928 жылдан қазақ халқына қатысты әдеби, мұрағаттық
материалдар жинақтаумен шұғылданды. 1929 ж. Абай шығармалары туралы
дипломдық жұмыс қорғап‚ орыс ... ... ... Абай ... нақты тарихи деректер негiзiнде ғылыми дәйектi тұжырымдар жасады.
Терминология комиссияның ғалым-хатшысы (1930–31), Ленинград қасындағы
Мемлекеттік материалдық мәдениет тарихы академиясының аспиранты ... ... ... ... ... ... материалдық
Мәдениет тарихы институтының iзденушiсi және ғылыми қызметкерi (1936–38)
болды. Осы жылдары ол Шығыс Түркiстан археологиясы мен өнерi бойынша
маманданып, ... ... ... ... КСРО ... ... ... Тарих институтының аға ғылыми қызметкерi
(1939–41) болды. Оның «Мәшһүр Жүсiп мұрасындағы түркi эпосы», «Декабристер
және Қазақстан», «Әлiшер Науаи және ... ... ... ... ... ... ... және Орта Азия тарихы», «Суворов», «Жамбыл
Жабаев» (1940–41), т.б. еңбектерi жарық ... ж. КСРО ... ... ... бөлiмшесiнiң тарих бөлiмiн басқарды.
Осы қызметте жүрiп «Хандар жарлығының тарихи маңызы» деген тақырыпта
қорғаған ... ... (1943) көне ... ... байланысты
құнды зерттеулер жасады. «Қазақ халқының эпикалық жыр дастандары»
тақырыбында қорғаған докт. диссертациясы қазақ әдебиетi мен тарихы
саласындағы iргелi зерттеулердiң нәтижесi саналды. ... ... ... аға ... қызметкерi (1946–53), Қазақстан ғылым
академиясының Архитектура құрылыс және құрылыс материалдары институтының
аға ғылыми қызметкерi (1953–55) болды; кейін этнография бөлiмiн (1958–76)
басқарды.
Осы жылдары Марғұлан ... Шу, ... ... ... және Отырар,
Сауран, Сығанақ қалалары орнында қазба жұмыстарын жүргiзiп, соның ... ... ... қалалары мен құрылыс өнерiнiң тарихы» ... (1950) ... ... ... ... Орталық Қазақстанда жүргiзген археология ... ... ... ... ... ежелгi мәдениетi» (Древняя
литература Центрального Казахстана, 1966) атты ... ... ... ... ...... Ол оғыз-қыпшақ тайпасынан шыққан данагөй абыз,
жырау, күй атасы, қазақ бақсыларының жебеушiсi, ... ... ... ... ... ... музыкасы мен философиясында «Қорқыт
күйi», «Қорқыт сарыны», «Қорқыт тол-ғауы», «Тәңiр биi» дейтiн рухани iзгi
дәстүрлер, мақамдар қалыптасып ... ... ...... ... ұлы ... ... оқиғаларды жырлаушы жырау». Марғұлан
Қорқыт мұрасын, дәстүрiн ұстанған халық мәдениетiнiң көрнектi өкiлдерiн
былайша ... ... ... ... ... күй орындаушылар (әл-Фараби, Кетбұға);сәуегей жыраулар, шешендер
(Сыпыра жырау, Асан ... ... ... Әнет ... ... ... Майлы-қожа, т.б.);
Қорқыт дәстүрiн жалғастырған, қобызбен жыр ... ... ... ... жырау, Кете Жүсiп, Қаңлы Жүсiп, Абыл, Оңғар жырау, Шораяқтың
Омары, т.б.).
Марғұлан «Қазақ халқының көне замандағы ақындық ... ... ... (1959) қазақ халқының эпикалық жыр дәстүрiн дамытқан ақындарға,
шебер орындаушыларға, сал-серiлерге тоқталып, олардың сөз өнерiндегi ... ... ... ... ... ... ерекшеленедi,
онда көне ойшылдардан бастап Жанақ, Шөже, Арыстанбай, Марабай, Сүйiнбай,
Жамбыл, Нұрпейiс, Иса секiлдi ақындар шығармашылығы ... ... тас ... атты ... ... һәм ... ... кездеседi. Ол сонымен қатар қырғыз халқының «Манас» эпосы туралы
ғылыми-зерттеулер iсiнiң дамуына үлес қосты. ... ... ... жүзiне
алғаш таныстырған Ш.Ш.Уәлиханов, кеңес заманында бастапқы зерттеулердi
жүргiзген Әуезов болса, ... осы ... ... «Шоқан және Манас»
атты мо-нографиясында жалғасты. Ол эпостағы өмiр ... ... шығу ... ... мен ... ... және манасшылардың жырды
жетiлдiрудегi қызметi‚ т.б. жөнiнде ғылыми маңызы жоғары ... ... ж. ... ... мұраларын жинайтын топқа (Әуезов,
С.Бәйiшев, С.Мұқанов, Қ.И.Сәтбаев, А.Нүсiпбеков-пен бiрге) басшылық етiп,
оның таңдамалы (1958) және 5 ... ... ... жарыққа
шығарды.1976–1984 ж. Қазақстан ҒА этнография бөлiмiнiң аға ... ... Оның ... мен ... бойынша қазақ даласының ең
шалғай аудандарына бiрнеше археологиялық және ... ... Ол ... ... ... ... орыс ... даласы тек көшпелiлер мекенi болды деген тұжырымдарының шындыққа сай
келмейтiндiгiн дәлелдедi. Ғалым 1940 жылдардың ... ... рет ... ... ... де ... саяси бақылауда болды, ғылыми ортаның
кейбiр қисынсыз сындарына ұшырады.
2.2 Еңбектері
Әлкей Хақанұлы Марғұланның 100 жылдығына ... ... ... ... археология, этнография, әдебиет, өнер (қолданбалы
және сәулет өнерi) және металлургия саласына қатысты 300-ден ... ... ... ... астам энциклопед. мақалалар жазды‚ сонымен қатар
қазақстандық этнографтардың, археологтардың, тарихшылардың бiрнеше ... ... ғыл. ... ... шетел тiлдерiне ау-дарылды.
1991 жылы Қазақстан ҰҒА-ның Тарих, археология және этнология институтындағы
археология ... ... ... ... ... институты
құрылды. Астана, Павлодар, Екiбастұз, Жезқазған ... мен ... ... ... ... аудандарында бiрнеше көшелер,
мектептер М. есiмiмен аталады. Павлодар ... ... ... ... ... ... ... Марғұлан атында стипендия
тағайындалып‚ музей ашылған. 100 жылдық ... ... ... ... ... өттi (2004). ... ... Уәлиханов атынд.
(1967), Қазақ КСР-і Мемлекеттік сыйлықтарының лауреаты. Ленин, Еңбек ... ... ... ордендерiмен және медальдармен марапатталған.
Ә.Марғұланның, әсіресе, қазақ тарихының ерте және орта ... ... ... өз ... еңбектерінен оқшаулау тұр. Біз
өзімізднің мақаламызда бүгінгі қазақ ... ... ... бір-екі мәселеге тоқталмақпыз. Олар біріншіден, Отан тарихының ерте
және орта ғасырлық ... ... ... байланысты Ә.Марғұлан
ұстанымының ерекшеліктері және олардың бүгінгі ... ... ... ... өмір сүрген тарихи кезеңде қазақ қоғамының
өркениеттік ерекшеліктері жөнінде ашық және көбірек жазу-зерттеуші ... ... ... ... та ... ... бұл ... жиі әрі батыл
барып отырады, яғни бұл мәселе де ... ... ... ... ... 10-15 жыл ... Отан ... әсіресе көне кезеңдеріне
байланысты түрлі пікір қақтығыстары болып өтті. Ал осы ... ... ... ... құбылыс ретінде қабыл алғанымызбен,
даудың негізінде ұлт тарихының бастапқы кезеңдерінен бүгінгі күніне ... ... ... ... ... әлі де болса
кемшіліктер орын алып ... ... ... ... ежелгі замандарда қазақ жерінде тамыр жайған сақ, үйсін, қаңлы
мәдениеттері мен ... ... ... ... ... ... ... және Шығыс) Қарахандар мемлекеті мен Қазақ мемлекеттігі
арасындағы тарихи ... жаңа ... ... ... ... сондай-ақ бұл процесс қазіргі кезеңде жүріп жатыр.
Мысалы, б.з.д ... мың ... ... ... ... және Оңтүстік Шығыс
тіптен Оңтүстік Орал мен таулы Алтайға дейінгі ... ... ... тегі мен ... тілі ... ... өзара қайшылықты тұжырымдары
бар. Ғылыми пікір-таласқа түсушілердің бір жағы сақ елін Иран ... ... ... ... ... ... халыққа бейім дейді.
Сонда тарихи шындық қай ... ... ... пікір қайшылығының тууы,
біздіңше, жоғарыда айтылғандай сақтар өмір сүрген мезгіл ерекшелігін тура
түсіне алмаушылыққа да ... ... ... мың ... екінші
жартысындағы парсылар мен сақтардың мәдениеті қалыптасуы кезеңінде тұрған,
яғни белгілі дәрежеде тіл мен ... ... да ... ... ... болатын. Парсылар мен ... ... ... ... ... ислам діні де бұл кезде жоқ еді. ... да ... мен ... сол ... ... лайық өзара жақындық, үндістік
басым еді. Жеке ... ... ... өмір есігін енді ғана ашқан сәби ... ... тез ... ... бұл ... ... халықтарға да
осы қасиет тән болды. Сондай-ақ олардың арасында араласу ... ... ... және ... ... бірдей тән көптеген сөздер мен ұғымдардың
басым бөлігі сөзсіз осы мерзімде өмірге келіп, кейін ... және ... төл ... ... Ұлы ... жыл басы ретінде көрші
халықтар арасында мойындалуы да осы мезгілге тән болса керек. Осы ... ... және ... ... ... ... да айтуға
болады. Біздің дәуірімізге ... ... соңы және ... ... ... бұл халықтардың арасында да ... сақ пен ... ... арасында жүрген өзара араласу және ықпалдасу
процесі байқалады.
Басқаша айтқанда, тарихтағы сақ, оның ізін ала келген ғұн, ... ... ... ... ... және ... ... Азия халықтарының,
олардың мәдениеті мен тілінің бастапқы ... ... ... Яғни олардың
ең кем дегенде 3 мың жылдық тарихында үзіліссіз жүріп ... ... өзек бар. ... тура ... түсінуге қатысы бар осы мәселеге
байланысты қалам тартқан ірі ғалымдардың бірі Ә.Марғұлан ... бұл ... ... өз жолымен келді.Оның 1966 жылы жарық көрген «Ежелгі
мәдениет куәлары» атты жинаққа жазған ... ... ... ... ... ... ... қоныстанған ежелгі тайпалардың өркендеу
тарихы орасан ... ... қола ... ... көріне бастаған.Ол
кездегі тайпалар мыс қалайы, алтын, күміс қорытуды жақсы біліп , одан ... ... ... ... ... дүниесін шығара білген…
Бұл қола дәуірінде қалыптасқан ... ... ... кезге дейін
ұмытылмайды, оның әуендері ежелгі тайпалар арқылы бірден бір ауысып, ең
соңында ... ... ... ... ... ... — деген толық нанымды
тұжырымға қорытындыға келеді.
Ә.Марғұлан еңбектерінде ... ... ... ... үлгілерін
жаратушы халықтар өзге өңірлерден ... ... ... ... орындап болған соң басқа өңірлерге, батыс пен оңтүстік ығысып,
жоқ болмайды, яғни олар қазіргі қазақ жерінің автохонды (жергілікті) ... ... ... «Қазақстан өлкесі кейбір үстірт қарайтын
адамдардың айтқанындай, тарихи мәдениеттің сілемі жоқ, тек қана ... ... ... ... не болмаса ешбір ел қоныс етпеген, тек қана шөл
дала емес. ... ... ... ... ... әдемі бұйымдар,
әдемі көзелер, тас мүсіндер, тас жазулар, тас тұнжырлар, таулы жер мен өзен
бойын ... ... ... ... тас ... шуы көп ... да ... Бірақ өзгергіш дүние бұларды бірде көркейтіп, бірде жер
бетінен сыпырып отырған.
Бұл ұзақ жылдар бойы ... ... ... ... зерттеген
ғалымның тұжырымы. Марғұлан пікірінің құндылығы сонымен бірге оның қазақ
халқының рухани ... өнер мен ... ... де ... ... ... қазақ жеріндегі түрлі тарихи кезеңдеріндегі мәдени
құбылыстар арасындағы өзара тікелей ... ... ... оның ... жариялаған еңбектерінен көрініс тапқан. Дегенмен, оның бұл пікірі
80-жылдары біржола ... ... ... ... ... ... мен ресми тарихнама арасында алшақтық болғандығы да
байқалады. ... ... ... ... ... мен көне ғұн, ... ... арасындағы ортақ желістерді бажырайта көрсетіп жазған
болса, ресми тарихнама үйсін синонимін ... ... ... ... ... атты ... зерттеуін Ә.Марғұлан
«әңгіме» деп атайды. Мақаланы әңгіме деп атауы, әрине, ғылыми-әдістік. Осы
зерттеу еңбегінде автор: ... ... ... ... ... мәдени
мұралар Алматыға таяу жерде Қарғалыдан, Есіктен, Кеген ауданынан ... ... ... ... табылған алтын өрнектер»,- ... ... Есік ... ханзаданың алтын сауытымен бірге табылған
қазынаның ... ... ... ... жөніндегі тұжырымды
қуаттайтындығын анық айтады.
Ә.Мағұланның ... ғұн, ... ... тән ... Көкшетеудан,
Бурабайдан, Сарысу, Тоқырауын, Елек, Еділ өзендері бойынан, Торғай өңірінен
табылған алтын, ... ... ... ... жылы ... ата ... мен ... атты көлемді еңбегенде ғалым осы пікірін
ұштай түсіп, ... ... ... отырған. Усун-қожа Қазақстанның
ең ескі тайпаларының бірінің аты Ұлы жүзге ... ... ... ... 3 ғасыр бұрын Жетісудағы ең атақты елдің бірі, өзінің ықпалын ... жыл бойы ... ... оны ... қағанатына дейін сақтап келді. Усунь
туралы Қорқыт хикаясының мазмұны осы дәуірлерді еске түсіреді», ... және ... ... ... ... ... ... және зерттеуге ұмтылған Әлкей Хақанұлы сұлбасы
сан-алуан ... ... ден ... ... ... ... ... жоқ, қола даәуірінің ескерткіштерін ... ... ... ... ... аса маңызды Беғазы-Дәндібай мәдениетінің феноменін ашқан,
әрі дәлелдеген Марғұлан екендігі түсінікті болды.Ә.Марғұлан қазақ халқының
өркениеттік қалыптасуы мен ... ... ... ... ... ... оны ... аса зор көңіл аударған зерттеуші. Сондай-ақ бұл
тақырыпты игеру ісінде ғалым ... ... ... ... Хайдар Дулати мен Қыдырғали би Қасымұлының еңбектеріне сүйенген.
Бұл екі ... ... да ... ... ... ... ретінде
қарастырды.
Көрнекті ғалым 1941 жылы «Әдебиет және искусство» журналында ... ... ... ... ... ... ... мақаласын ғалым толықтыра түсіп, 1966 жылы «Білім және еңбек» (№2,7)
журналында қайта ... Бұл ... ... ... ... ... мен оның мәдениетіне тікелей қатысы бар ... ... ... ... ... болатын. Ә.Марғұлан Мұхаммед Хайдар
мырзаның шыққан ортасы мен тегіне тоқталып: «Мұхаммед Хайдар ... ... жүз ... ... ... оның арғы ... Орта Азия ... жасаған
саяси жұртшылық ісіне қатысып, тарихтан белгілі орын ... ... ... ... осы күнге дейін айтылатын атақты Майқы би, не ... ... жүз ... Төле би, бәрі бір ... ... ... мұңының ойлауымен аты
шыққан кемеңгер адамдар болған», -дейді. /5/ Ал кітаптың қазақ ... ... ... ... «бұл ... ... ... жазылған
бірінші кітап… жүз жыл ішінде (1450-1540) ... ... ... ... Алтын Орданың қалай азып-тозғанын, ол екеуінен ... ... ... ... ... ...... негізді тұжырым
жасайды.Жалпы Ә.Марғұлан бұл мақаласында Мұхаммед Хайдаридің ... оның ... ... ... ... беріп, маңызды
жақтарына тоқталып, олар ... ... ... ету ... ... ... ... еңбегіне аса зор көңіл аударуы тектен-тек
еместігін, өйткені, «Тарихи-рашидиде» ... ... ... ... жол ашатын фактілік материалдар мен тұжырымдар
мол. Солардың бір-екеуіне ғана тоқталып өтейік.Мәселен, ... ... ... өз ... ... ... ... деген ұғымдарды бір
емес, бірнеше рет пайдаланады. Алғаш рет ол бұл сөзді Уайысхан ... ... ... бір ... 29 тарауында Уайыстың өз ағасы
Ширмұхаммед Хаинның «қазақы салт-дәстүрді ... ... ... ... рет ... Сайд ... арналған 67 тарауда ханның Мансұр
ханнан жеңіліс тапқан соң ... ... ... ... ұғымға
ол 2 кітаптың 33-тарауында түсінік беріп ... Одан ... ... ... ... ... ... ұлысынан жарыла
көшкендігі және екіншіден, біраз мезгіл дербес мемлекетті құра алмай, өз
бетінше емін-еркін көшіп-қонып ... ... ... бірге Мұхаммед
Хайдар мырзаның айтуына қарағанда, «қазақы өмір ... сол ... ... және ... ... өмір ... өзгешелігі
бар…Жоғарыда айтылғандай қазақ тарихына байланысты Ә.Марғұлан зор көңіл
аударған еңбектердің бірі Қыдырғали Қасымұлының «Тарих-и ... ... Бұл ... де дерек көзі ретінде ... ... ... Ә.Марғұлан есімімен байланысты «күміс ... ... /6/ ... ... ... ... ... түскен Оразмұхаммед сұлтанның
кітапханасы жөнінде жазып, жалпы қолжазба мәдениетінің ортағасырлық ... да тән ... ... ең ... нәрсе,-деп көрсетеді Ә.Марғұлан, — сол кездегі
мәдениетке үлгі ... Сыр ... ... көп тараған тарих, әдебиет,
шежіре туралы айтылатын кітаптардың өте сирек ... жиып ... ... ... үлгі ... бір келесі түрі—16
ғасырдағы қазақтардың араб харпімен ... ... ... араб ... бойы ... ... қазақтардағы жазу мәдениеті өзбек, түркімен
татарлардағы сияқты бір ... ... ... ... ... ... ... Оразмұхаммед сандығында сақталып кейін
қолжазба түрінде түрлі кітап қорларына шашырап кеткен шығармалардың тізімін
де келтіреді. Олар «Насап ... ... ... би», ... ... Темір»,
«Сиыршы», «Дастан Қозы Көрпеш-Баян Сұлу», «Тарихи-Рашиди» сияқты және т.б.
қолжазбалар еді.
Ә.Марғұлан ... би ... ... ... ... Дин
туындысының аты берілуі еңбектің деректі маңызын дұрыс бағалауға кедергі
болып ... ... ... берді. Сонымен бірге, Әлкей Марғұлан
Қадырғали би еңбегінің тілі негізінен қазақ тіліне өте ... оны ... тіл деп ... ... да ... Оразмұхаммедті» қазақ жазба
мәдениетінің алғашқы үлгілерінің қатарына жатқызуға әбден болады деген
тұжырымға ... ... ... ... ... ... тарихи мұралар жөнінде
жасалған тұжырымдары бүгінгі жағдайда одан ары дамыта зерттеуге лайық. Олар
қазақ қоғамының ... ... аша ... ... ... ... ... артына қалдырған мол мұрасы қазіргі
тарих ғылымында ... ... ... жатқан іргелі өзгерістермен
үндес, болашаққа қызмет жасайтын ... ... ... ... ... ... ... ғылымының белгілі бір саласымен
ғана шектеп қарастыру қателікке ұрындырады. Өйткені, ғылымның өзі ... ... ... салыстыра, ұштастыра зерттеуді мақсат тұтқан.
Сондықтан да ол археологиялық ескерткіштерді ... ... ... деректерді аңыз-жырлармен, аңыз-жырларды алдыңғы екеуімен
байланыстыра ... Сол ... ... ... ... өткен тылсым
әлемін жарқыратып, аша білген. Бұл әдіс ... буын ... да, ... ... ... ... да үлгі ... керек.
IV Пайдаланылған әдебиеттер
1. Марғұлан Ә. «Ежелгі әдебиет куәлары» ... 1966, ... ... Ә. ... «Жұлдыз» 1984, №4. 175-б.
3. Марғұлан Ә. «Қорқыт ата өмірі мен эфсоналары», «Жұлдыз», 1983. №3. 143-
б
4. Марғұлан Ә. Әдебиет және ... ... 1941, ... ... ... 2004. 1-қаңтар. 3-б.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«алтын адамның» табылуы тарихы3 бет
Батырлық жырлар, батырлар жыры12 бет
КөшIм хан мен Сүзге сұлу7 бет
Орталық Қазақстанның қола дәуірі5 бет
Ә. Марғұланның Қорқыт жайындағы зерттеулері64 бет
Әдебиет пен сынның биік белесі17 бет
Әлкей Марғұланның педагогикалық қызметтері4 бет
Әлкей Марғұлан29 бет
Ілияс Есенберлин өмірбаяны24 бет
Абай Құнанбаев өмірбаяны және шығармалары18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь