Сақтандырудың мәні және табиғаты

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 3

1.1 Сақтандырудың мәні және табиғаты 4
1.2 Сақтандыру әдістері мен тарифтері 6
1.3 Сақтандыру нарығының жіктелімі 9

2 САҚТАНДЫРУ НАРЫҒЫН ТАЛДАУ ЖӘНЕ ОНЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ 11
2.1 Жалпы сақтандыру және өмірді сақтандыру 11
2.2 Міндетті әлеуметтік сақтандыру 16
2.3 Сақтық нарығын ұйымдастыру 24

ҚОРЫТЫНДЫ 30

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 31
КІРІСПЕ

“Сақтандырудың экономикалық мәні ” атты курстық жұмыстың өзектілігі - шарушылық құрылымдардың дамуында кәсіпорындар, ұйымдар мен халықты әр түрлі зардаптардан қауіп қатерден сақтандыруда маңызды роль атқарады.
Курстық жұмыстың мақсаты –сқтандыру салдарынан экономиканың тұрақты дамуы және шаруашылық жүргізуші субъетілермен мелекет арасындағы әр түрлі категориялардың байланысын көрсету.
“ Сақтандырудың экономикалық мәні ” атты курстық жұмыстың құрылымы екі бөлімнен және бірнеше сұрақтардан тұрады.
Бірінші бөлімде сақтандырудың теориялық негізі қарастырылған.Онда сқтандырудың мәні, түрлері, экономикадағы рөлі қарастырылған.
Екінші бөлімде Сқтандыру нарығы талданып талданып, қазіргі ерекшеліктері жазылған.
Қазіргі заманғы сақтандыру индустриясын құру мемлекетке: мемлекеттік бюджеттің табиғи-техногендік сипаттағы көлденең шығыстарды өтеу бөлігіндегі салмақты азайтуға; нарықтық экономика қағидаттарында сақтандыру арқылы (зейнетақы жиналымдарын, еңбек кабілеттілігінен айрылуы немесе асыраушысы қайтыс болуына байланысты, жұмыссыздыққа байланысты берілетін жәрдемақыларды, медициналық шығыстарды төлеу) әлеуметтік қамсыздандырудың (қамтамасыз етудің) жекелеген проблемаларын шешуге; халықтың, жеке ұйымдардың жинақ ақшасын ұзақ мерзімді негізде ұлттық экономикаға тартуға мүмкіндік береді.
Сақтандыру ол әлеуметтік қоғамның экономикалық арақатынастарының айрықша көзін бейнелейтін категорияларының бірі. Сақтандыру адам өмірінің, өндірістік және әлеуметтік-экономикалық қызметтің барлық жағын қамтиды. Сақтандыруға түрткі болатын басты себеп — бұл өндіріс пен адам өмірінің қауіп-қатерлі сипаты. Сондықтан өндіріс процестерін жалғастыру, азаматтардың жекелеген санаттарының өмір тіршілігі мен әл-ауқатын қолдап отыру мақсатында оларды сатып алу үшін қоғамның, жеке өндірушілердің, олардың топтарының (салалық және аумақтық аспектілерде) натуралдық-заттай босалқы қорларын да немесе резервтерін де, сондай-ақ ақша ресурстарын да кіріктіретін қажетті қаражаттары болуы тиіс. Мұндай ақша қаражаттары әдетте резерв және сақтық қорлары түрінде қалыптасады.
Экономиканың нарықтық қатынастарға көшуі, кәсіпкерлік қызметтің дамуы, тауар мен айырбас шеңберінің, шаруашылық жүргізуші субъектілер арасындағы өзара келісімшарт міндеттемелерінің кеңеюі сақтандыру арқылы болатын кепілдіктердің берік жүйесін талап етеді. Тек сақтандыру негізінде ғана материалдық игілікгерді өндіру, бөлу, айыртбастау және тұтыну процесінде пайда болатын қоғамдық және жеке мүдделерді қорғау мүмкін болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Гостенко Л.Н. Страхование. Учсбное пособие. — Алматы: 2003.
2. Қазақстан Республикасының Конституциясы. — Алматы: Қазақстан, 2000.ж
3. Мельников В.Д., Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. — Алматы: Институт развития Казахстана, 2001.
4.Ильясов К.К., Исахова П.Б. Расходы государственного бюджета. Учебное пособие. — Алматы: Экономика, 2003.
5.Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілер жинағы.
6. Құлпыбаев С. және басқалары. Қаржы теориясы. Оқу құралы. — Алматы: Мерей, 2001.
7. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі). — Алматы: ЮРИСТ, 2002.
8.Әмірқанов Р.Ә., Тургүлова А.К,. Қаржы менеджменті. Оқу құралы. — Алматы: 1999.
9. Финансы. Учебное пособие (Под. ред. Проф. А.М. Ковалевой). 4-изд.- М.: 2000.
10. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Оқулық. - Алматы: 2003.
11.Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің статистикалық бюллетені.2004 №1 157бет
12.Финансы РК.Ежегодный статистический сборник Агеннство РК по статистике за 1999-2002 годы№ 107
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
1.1 Сақтандырудың мәні және ... ... ... ... мен ... ... ... нарығының жіктелімі 9
2 САҚТАНДЫРУ НАРЫҒЫН ТАЛДАУ ЖӘНЕ ОНЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ 11
2.1 Жалпы сақтандыру және ... ... ... Міндетті әлеуметтік сақтандыру 16
2.3 Сақтық нарығын ұйымдастыру 24
ҚОРЫТЫНДЫ 30
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 31
КІРІСПЕ
“Сақтандырудың ... мәні ” атты ... ... ... -
шарушылық құрылымдардың дамуында кәсіпорындар, ұйымдар мен халықты әр түрлі
зардаптардан қауіп ... ... ... роль ... ... ... –сқтандыру салдарынан экономиканың ... және ... ... ... ... ... әр түрлі
категориялардың байланысын көрсету.
“ Сақтандырудың экономикалық мәні ” атты курстық жұмыстың құрылымы
екі ... және ... ... ... ... ... ... негізі қарастырылған.Онда
сқтандырудың мәні, түрлері, экономикадағы рөлі қарастырылған.
Екінші бөлімде Сқтандыру нарығы ... ... ... ерекшеліктері
жазылған.
Қазіргі заманғы сақтандыру индустриясын құру мемлекетке: мемлекеттік
бюджеттің ... ... ... ... өтеу ... ... нарықтық экономика қағидаттарында сақтандыру арқылы
(зейнетақы жиналымдарын, ... ... ... ... ... ... ... жұмыссыздыққа байланысты берілетін
жәрдемақыларды, медициналық шығыстарды төлеу) әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... жинақ ақшасын ұзақ мерзімді негізде ұлттық ... ... ... ол ... ... экономикалық арақатынастарының
айрықша көзін ... ... ... ... адам ... және ... ... барлық жағын қамтиды.
Сақтандыруға түрткі ... ... ... — бұл ... пен адам ... ... Сондықтан өндіріс процестерін ... ... ... өмір тіршілігі мен әл-ауқатын ... ... ... ... алу үшін ... жеке ... ... (салалық және аумақтық аспектілерде) натуралдық-заттай
босалқы қорларын да немесе резервтерін де, сондай-ақ ақша ... ... ... ... болуы тиіс. Мұндай ақша қаражаттары әдетте
резерв және сақтық қорлары түрінде ... ... ... ... ... ... дамуы,
тауар мен айырбас шеңберінің, шаруашылық жүргізуші субъектілер арасындағы
өзара келісімшарт міндеттемелерінің ... ... ... ... ... ... талап етеді. Тек сақтандыру негізінде ... ... ... ... ... және ... ... болатын қоғамдық және жеке мүдделерді қорғау мүмкін болады.
1 САҚТАНДЫРУДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ
1.1 Сақтандырудың мәні және табиғаты
Сақтандыру — ... ... ... ... сферасын
бейнелейтін көне категорияларының бірі. Сақтандыру сферасы адам ... және ... ... ... ... ... түрткі болатын басты себеп — бұл өндіріс пен адам ... ... ... өндіріс ... ... ... санаттарының өмір тіршілігі мен әл-ауқатын қолдап
отыру мақсатында оларды сатып алу үшін ... жеке ... ... ... және ... ... ... қорларын да немесе резервтерін де, сондай-ақ ақша ресурстарын да
кіріктіретін қажетті ... ... ... ... ақша қаражаттары әдетте
резерв және сақтық қорлары түрінде қалыптасады.
Сақтандырудың ... ... ... ... ... ету үшін азаматтарды, мүліктерді, өндіріс процестерін қоғамдық
және ұжымдық қорғау болып табылады.
Сақтандыру категориясы үшін мына ... оған тән ... ... қатынастардың ықтималдық сипаты;
2) қатынастардың төтенше (жай емес) сипаты (кез ... ... ... ... ... ... немесе оның бөлімшесі, жеке адам
деңгейінде).
Сақтандыру категориясының қаржы категориясымен ортақ ... ... ... ... сипаты;
сақтандырудың қоғамдық өнімнің құнын қайта бөлуге қатысуы;
оның іс-қимылы ақша қорларын жасап, пайдаланумен ... ... ... бір ... міндетті сипатының болуы;
ақша қорларын жасап, пайдалану кезіндегі сақтық баламалығы барлық
жағдайда бола бермейді (қатынастардың баламасыздығы).
Сақтандыру ... ... ... ... ... субъектісі
болып келетіндіктен сақтандыру жалпы мемлекет қаржысының ... ... ... ... ... ... сақтық ісін (қызметті, бизнесті)
экономикалық жүйе шеңберіндегі айрықша сақтанушыға немесе оның ... ... ... ... арнаулы қаржы-кредит институты ретінде қарауға
болады.
Сақтандырудың экономикалық мәні ... ... ... оқыс оқиғаға үшырағанға көмек көрсетілетіндігінде. ...... ... мен күтпеген оқиғалар болган кезде жеке
және заңи тұлғалардың мүліктік мүдделерін қорғау және ... ... ... үшін ... ақша қорларын құру және ... ... ... ... айрықша сферасы.
Сақтандырудың экономикалық мәніне бұл категорияның, ... ... ... оның ... ... ... және ... сай келеді.
Бөлу функциясы: бұл функцияның өзгешелігі қайта бөлу ретінде көрінуі.
Ол алдын алу функциясына, мысалы, ... алу ... ... ... ... болу ... ... бүгіледі. Жеке басты сақтандыруда
бөлу функциясы сақтандырудың тиісті түрлерінің жинақтық ... ... ... ... ... және сақтық қорын қатаң
мақсатты пайдалануды қамтамасыз етуге байланысты болатын тараптардың нақты
қатынастарында көрінеді.
Соңғы ... ... ... ... ... ... үшін ... функциясын қарауды ұсынады, өйткені
сақтық тәуекелі сақтандырудың негізгі арналымымен — қолайсыз ... ... ... ... ... ... бір ... салыстырмалы жалпы бағыттылығы мен
(кең арналымдағы резервтік қорларды пайдалана отырып) қоғамдық ... ... ... ақша ... ... ... Бұл ... қорлар байланысылған және жалпыұлттық сипаты бар ... ... және ... бағытталған. Мұндай жағдайларда тұрақты ... ... ... ... резервтерден,
Үкіметтің резервтік қорларынан) ... ... ... ... есебінен қосымша қаражаттар жұмылдырылуы мүмкін.
Бұл қорлар халыққа, ... пен ... ... ... ... ... келтіру жөніндегі шараларды жүзеге
асыруға келтірілген зиянды өтеуге пайдаланылады.
Қатынастырдың екінші бөлігінің ... тар ... ... ... қорлар мен әлеуметтік қамсыздандыру қорын жасап, ... ... ... ... ... ... болады. Бұл
қатынастардың іс-өрекеті халықты әлеуметтік қорғаудың ... ... ... ... ... ... ... және олардың
осы жиынтығы ... бұл ... ... жете отырып,
адамдардың денсаулығы мен әл-ауқатын, олардың мүлкін, ... ... ... субъектілердің мүлкін сақтық ... ... ... ... Бұл — жалпы сащтандыру мен өмірді сақтандыру
және шаруашылық, жүргізуші субъектілер үшін мүлікті сақтандыру.
Сақтандырудың жалпы ... ... ... ... медициналық,
сақтандыру болып табылады.
1.2 Сақтандыру әдістері мен тарифтері
Сақтандыру кезінде сақтық резервтері мен қорларын ... ... ... ... олар: бюджеттік және сақтық әдістері.
Қаржыларды қалыптастырудың бюджеттік әдісі бюджеттердің қаражаттарын,
яғни бүкіл қоғамның қаражаттарын пайдалануды ... ... ... ... ... ... мен халықтың
жарналары есебінен жасауды алдын ала қарастырады; жарналардың мөлшері ... ... ... ... ... ... немесе заңмен не сақтық
қатынастарының қатысушылары арасындағы арнайы келісімшартпен анықталады.
Сақтық қатынастарының бірінші бөлігінде — қоғамдық ... ... ... ... ... - ... ... — қос әдіс,
үшінші бөлікте — жалпы сақтандыру мен өмірді ... тек ... ... ... мен нәубеттердің зардаптарын жою ... ... үшін ... ... ... алымы немесе белгілі бір
уақиға ... ... ... ... бөлу ... ... қолданылуы мүмкін. Сонымен бірге, өзін-өзі ... ... ... ... материалдық босалқы қорларды қалыптастыру әдісі де
болуы мүмкін. Мұндай әдіс ауыл шаруашылығында ... ...... отын және т.б. ... ... ... ... (шикізаттың, шала фабрикаттардың, басқа материалдардың
босалқы қорлары) қолданылады; азаматтардың жекеше ... ... ... ... ... ретінде қаралуы мүмкін.
Сақтандыру экономикалық категориясының материалдық-ақшалай ... ... бола ... олар ... ... өндірістің элементтері,
сақтық қатынастары қатысушыларының жарналары, ... ... ... ... ... ... ... және сақтық
қатынастары қатысушыларының тарапынан болатын бірқатар басқа айрықшалықты
төлемдер есебінен ... ... ... ... ... ... ... қорлары — қоғамның ұлттық шаруашылығындағы сан алуан, алдын ... ... емес ... сақтандыруға арналған қоғамның резерв
қорлары жүйесінің қажетті құрамды бөлігі.
Мүліктік мүдделерді қорғауды, материалдық зияннан ... ... ... ... ... жүзеге асыратын сақтық қоры материалдық
немесе ақша ... ... ... ... ... ... мүшелерінің
ұжымдық және жеке мүдделері қорғалады, олардың тіршілік әрекетінің ... ... және ... ... көрінеді.
Сақтық қорларының басқа қорлардан ерекшелігі: олар ... ала ... да, ... ... да ... Ол — табыс ретінде
тұтынылмайтын және қорлануға ... ... ... табыстардың бірден-
бір бөлігі.
Нарықтық экономикада сақтық қатынастарының едәуір ... ... ... ... Ең алдымен бұл жалпы сақтандыру мен өмірді
сақтандыру категориясына қатысты, бұлардың ... ... ... сақтық
қызметтерін көрсетуге түрленеді және мұндай ... ... ... ... Бұл ... ... бағасы сақтық тарифтері мен
жарналары түрінде болады. ... ... ... ... ... және бағаның деңгейімен анықталады.
Клиенттерді тарту үшін сақтық ұйымдары клиентураға қызмет көрсетуді
жақсартады, қызметтер ... ... ... мен
зияндарды өтеу жөніндегі кепілдіктерді арттырады.
Сақтандырылушылардың ... ... ... ... қорлары
белгілі бір уақытта тікелей арналымында — сақтық төлемдерін ... ... ... болу ... ... ... ... оның пайда болмау
мезетіне дейін) пайдаланылмауы ... ... ... сақтық қорларының
қаражаттары қосымша табыс алу үшін коммерциялық айналымға жіберілуі мүмкін.
Өз кезегінде, бұл ... бір ... ... тарту үшін
сақтық қызметтерін көрсетудің бағасын төмендетуге бағыттаған орынды. Сақтық
ұйымдарының осыған ұқсас операциясы сақтық ... ... ... түрлі жағдайлардың салдарлары кезіндегі ысыраптар мен залалдардан
қашқысы келетін тапсырыскерлерді тарту жөніндегі бәсекенің ... ... ... қатынастарға көшуі, кәсіпкерлік қызметтің дамуы,
тауар мен айырбас шеңберінің, шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... кеңеюі сақтандыру арқылы болатын
кепілдіктердің берік жүйесін талап етеді. Тек ... ... ... ... өндіру, бөлу, айыртбастау және тұтыну процесінде
пайда болатын қоғамдық және жеке мүдделерді қорғау мүмкін болады.
Өтпелі ... ... ... ... ... ... факторлармен айқындалады.
Біріншіден, мемлекет тарапынан көзделген шаралардың сипаты мен ... ... ... пен ... ... мүдделерін қосымша
қорғауға мүмкіндік береді. Қазіргі кезде табиғи және ... ... ... жою жөніндегі шығыстардың негізгі ауырпалығы мүмкіндігі
объективті түрде шектеулі болып ... ... ... ... ... ... қазіргі жағдайда пайдалану елдегі
кәсіпкерлік қызметті жедел дамытуды, ... ... ... ... оның ... мен географиялық орналасуы,
экологиясының ... ... ... өндіріс технологаясын жетілдіруді
қамтамасыз етеді.
Сақтық жүйесі республика экономикасының сенімді әрі орнықты ... ... ... арттыру үшін қосымша негіз жасауға, азаматтар
мен шаруашылық жүргізуші субъектілерінің мүлкін сақтандыруға ... ... ... ... ... ... қоса ... қамсыздандырудың проблемаларына тікелей қатысты.
Сақтандыру, табыс (пайда) түсіру мақсатымен ... ... ... ... ... ... ұйымдарының қызметі
сақтық ісі ретінде болып көрінеді.
Сақтандыру — сақтық ұйымы өз активтері есебінен жүзеге асыратын сақтық
төлемі ... ... ... ... ... ... ... өзге де
оқиғалар туындаған кезде жеке немесе заңи тұлғалардың заңды мүдделерін
мүліктік жағыиаи ... ... ... кешені.
Сақтандыру процесі сақтандыру шарты негізінде не өзара сақтандыру
қоғамына мүшелік негізінде жүзеге асырылады.
1.3 Сақтандыру ... ... ... ... бір тарап (сақтанушы) сақтық сыйақыларын
төлеуге міндеттенеді, ал екінші тарап (сақтандырушы) сақтық жағдайы ... ... ... немесс оның пайдасына шарт жасалған өзге де
тұлғаға (пайда ... ... ... ... ... ... сақтық өтемін төлеуге міндеттенеді.
Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... ... ... ... ... және олар келесідей болып
жіктеледі:
• міндеттілік дәрежесі ...... және ... ... ... бойынша — жеке және мүліктік;
• сақтық өтемді жүзеге асыру негіздері бойынша - ... ... ... ... - заңнамалық актілер талаптарына орай жүзеге
асырылатын сақтандыру. Ол сақтанушының есебінен жүзеге ... ... ... түрі ... жеке ... ... ... табылады.
Міндетті сақтандыру нысаны бойынша әрбір сыныптың мазмұны және оны жүргізу
жағдайлары бойынша қосымша ... ... осы ... реттейтін
заңнамалық актілермсн белгіленеді.
Ерікті сақтандыру — тараптардың еркін білдіруіне орай жүзеге асырылатын
сақтандыру.
Сақтық қызметі — сақтық ... ... ... ... ... шарттарын жасау мен орындауға байланысты Қазақстан Республикасы
заңнамаларының талаптарына сәйкес уәкілетті органның лицензиясы ... ... ... қызметін үйымдастыру жене мемлекеттік реттеу мен лицензиялауды
жүзеге асыру үшін сақтандыру салаларға, сыныптарға және түрлерге бөлінеді.
Сақтық ... ... ... ... саласы және "жалпы сақтандыру" саласы бойынша
жүзеге асырылады.
Өмірді сақтандыру саласы:
ерікті ... ... ... ... қамтиды: өмірді
сақтандыру; аннуитеттік сақтандыру.
Жалпы сақтандыру саласы:
ерікті сақтандыру нысанында мынадай сыныптарды қамтиды: ... және ... ... ... ... ... құралдарын
(автомобиль, темір жол, әуе және су көліктерін) сақтандыру; жүктерді
сақтандыру; мүлікгі сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... иелерінің және тасымалдаушының
азаматтық-құқықтық жауаптылығын сақтандыру; шарт бойынша азаматтық-құқықтық
жауаптылықты ... зиян ... үшін ... ... ... ... иелерінің және тасымаддаушының
азаматгық-құқықтық жауаптылығын қоспағанда).
Сақтандыру түрі сақтық ұйымы сақтанушыға сақтандыру шартын жасау ... бір ... ... ... шеңберінде әзірлейтін және беретін
сақтық өнімі болып табылады.
2 ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫ ... ... ... және өмірді сақтандыру
Сақтандыру нарығын талдауды оның негізгі екі саласын талдаудан бастаған
жөн. Жалпы сақтандыру және ... ... тән ... ... ... процесіндегі зиянның орнын; егер бұл процесс дүлей апат
пен басқа ... ... ... ... ... бұзылса,
толтырумен байланысты. Зиянның орнын ынтымақтастық ... ... ... төлейтін сақтық ... ... бұл ... ... ... ... сақтық
қорларын құрайды.
Мүліктік және кәсіпкерлік тәуекелдер (қауіп-қатерлер) азаматтық-
құқықтық ... қоса ... ... ... ... ... ... сақтандыруға жатады. Мұндай сақтандыру кезінде мүліктің
жоғалу (жойылу) қаупі (тәуекелі), жетіспеуі немесе бүлінуі және өзге ... ... мен ... ... ... пайдаланушының мүліктері сақтандыруға мүддесі
болмаған жағдайда жасалған мүліктік сақтандыру шарты жарамсыз болады.
Жазатайым жағдайдан және аурудан ... ... ... немесе аурудың салдарынан қайтыс болған, еңбек ету (жалпы немесе
кәсіби жағынан) қабілетін (толық немесе ішінара) ... ... ... өзге де зиян ... жағдайда оның қосымша шығыстарын
тіркелген сомада не ішінара нсмесе толық өтемі ... ... ... асыру көзделетін жеке басты сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып
табылады.
Медициналық сақтандыру ... ... ... сақтандыру медициналық сақтандыру бағдарламасына ... ... ... ... жолдамаларынан туындаған шығыстарын
ішінара немесе толық өтемі мөлшерінде сақтық төлемдерін ... ... жеке ... ... түрлерінің жиынтығы.
Көлік құралдарын сақтандыру көлік құралын иеленуге, пайдалануға, оған
билік ... ... ... ... ... оның зақымдануы
немесе жойылуы, соның ішінде айдап немесс ұрлап әкетілуі ... ... ... ... ... өтемі мөлшеріндс сақтық төлемдерін
жүзеге асыру көзделстін сақтандыру түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... оған билік етуге
байланысты адамдардың мүліктік мүдделеріне оның зақымдануы немесе ... ... ... ... әдісіне қарамастан жоғалып кетуі
салдарынан келтірілген зиянды ішінара немесе толық ... ... ... жүзеге асыру көзделетін сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып
табылады.
Муліктік сақтандыру мүлікті иеленуге, пайдалануға, оған ... ... ... ... ... (автомобиль, темір жол, әуе
немесе су көліктерін, жүктерді қоспағанда) оның зақымдануы немесе жойылуы
салдарынан ... ... ... ... толық өтемі мөлшерінде сақтық
төлемдерін жүзеге асыру көзделетін сақтандыру түрлерінің ... ... ... ... ... үшінші бір
адамдардың өміріне, денсаулығына немесе мүлкіне зиян келтірудің ... ... ... ... болу ... ... ... сақтандыру), сондай-ак, шарттардан туындайтын міндеттемелер
бойынша жауапты болу (шарт бойынша жауаптылықты ... ... ... үшін ... ... ... ... өз жауаптылығы да, осындай жауаптылық жүктелуі мүмкін
болатын өзге тұлғаның жауаптылығы да ... ... үшін ... жауаптылықты сақтандыру
кезінде сақтанушының өзінің жауаптылық тәуекелі ғана сактандырылуы мүмкін.
Бұл талаптарға сәйкес келмейтін сақтандыру шарты жарамсыз деп ... ... үшін ... жауаптылық тәуекелі шартта
оның талаптарына сәйкес сақтанушы оның алдында ... ... ... тиіс тарап болып табылатын және бұл жағдайда ... ... ... ... ... пайдасына сақтандырылған болып
есептеледі.
Кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру кезінде кәсіпкердің ... ... ... ... ... агенттерінің өз міндеттемелерін
бұзуынан болған кәсіпкерлік ... ... ... ... ... емес ... осы ... шарттарының өзгеруінен болған
залалдар тәуекелі, ... ... ... ... ала ... қалу ... ... тәуекелді сақтандыру шарты бойынша тек ... ... ... және тек ... ... ғана
сақтандырылуы мүмкін.
Сақтанушы болып табылмайтын тұлғалардың кәсіпкерлік ... ... ... өзге тұлғаның (пайда алушының) пайдасына ... ... ... ... ... ... ... төлемакыларына кепілдік беру қоры"
өзінің тікелей қызметін бастады. КР "Сақтық ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталында Ұлттық банктің ... ... ... қоғам нысанында құрылған. Қордың қатысушылары
сақтандырудың тек міндетті түрлерін ... ... ... компаниялары
болады. Бүгінде сақтандырудың мұндай оншақты түрі бар (қабылданған ... ... ... ... құралдары иелерінің ... ... ... ... ... мен ... ... сақтандыру, ... ... ... ... атқару кезінде қызметкерлердің
өмірі мен денсаулығына зиян келтіргені үшін ... ... ... ... ... ... ... скважиналар, заправкалар және
т.с.с.) зиян келтіру қаупі бар объектілер иелерінің ... ... ... ... ... ... ... сақтық ұйымдары шет елде инвестицияларды және экспорттық
кредиттерді төлемеу ... ... ... ... ... ... экспорттық мүмкіндіктері өсуінің жекеше сақтық
ұйымдарының капиталдану қарқынан озық қарқынын ... ... ... мен ... ... ... қорғау саласында
мамандырылған корпарацияны құру және оның ... ... өте ... ... ... мен инвестицияларды сақтандыру ... ... ... Қазақстан Республикасының дамыту
институтгарының бірі болып табылады, оның негізгі ...... ... ... даму ... ... ... Корпорацияның орнықты қызметін қамтамасыз ету үшін 7,7
млрд. ... ... ... капиталы қалыптастырылған. Қоғамның бірден-
бір акционері мемлскет болып табылады. Корпорация қызметінің негізгі бағыты
— бұл ... ... ... және ... саяси, реттеуші
тәуекелдіктермен байланысты зияндарды сақтық қорғауды қамтамасыз ету.
Корпорация экспорттық ... мен ... ... ... жүзеге асырады, сақтық төлемдерін ... ... ... алады. Өз қызметтерінде корпорация сондай-ақ сыртқы
экономикалық операцияларды жүзеге асыратын кәсіпорындар мен ... ... мен ... сақтандырумен байланысты мәселелер
бойынша консультациялық, маркетингтік және ... ... ... жоспарлайтын тәуекелдерді сақтандыру ... ... ... алушының дәрменсіздігі, өзара шартты орындауға ... ... ... ... ... ел ... тарапынан
экспортшыға немесе инвесторға қатысты дискриминациялық сипаттағы шешімдер,
іс-әрекеттер ... ... ... елі ... ... операцияларды жүзеге асыруға, валютаны айырбастауға
шектеу енгізуі; экспроприациялау, мемлекет ... ... ... қоғамдық тәртіпсіздіктер, соғыстар және т.с.с. Сақтық ұйымы
бола отырып, корпорация "Сақтық қызметі туралы" ... ... ... ... ... ... сақтандырудың немесе қайта сақтандырудың
жеке келісімшарты бойынша сақтық ... ... ... ең жоғары көлемі меншікті капитал мен сақтық резервтерінің
10%-ын құрайды. Тәуекелдікті сақтандыруға корпорация алатын ... ... ... сондай-ақ алапаттық сипаттағы уақиғалар кезінде
төлем қабілетсіздігі тәуекелдігін болдырмау үшін ... ... ... ұйымдарына тәуекелдіктерді ішінара қайта сақтандыру практикасы
жүзеге асырылады.
Сақтандырылған мүліктің түріне ... ... ... сақтандарудың
мынадай түрлерін ажыратады: ауыл шаруашылығы ... ... ... жеке ... ... кәсіпорындардың,
қоғамдық ұйымдардың мүлкін, көлік құралдарын, қаржылық тәуекелді (соның
ішінде банк ... мен банк ... ... ... ... жүктерді, мұнай опсрацияларын (мұнай шығару, оны өңдеу және
тасымалдау жөніндегі) және т.т. сақтандару. Мүліктік ... ... ... ... ... тасу жасалғанда тасымалдаушының жолаушылар
алдындағы азаматтық-құқықтық ... мен ... ... азаматтық-
құқықтық жауаптылығы сақтандырылады. 1996 жылдан бастап ауыл ... көп ... ... ауыл ... ... жылжымалы және
жылжымайтын мүліктерді, ауыл шаруашылығы өнімдері мен тауарларын ... ... ... және ... дүлей апаттардан
міндетті сақтандыру қайта қалпына келтірілді.
Өмірді сақтандыру - азаматтардың ... ... ... және жеке басына байланысты өзге де мүдделерін залалдан
қорғаудың нысаны, ол жеке ... және ... ... ... ... асады.
Өмірді сақтандыру сақтандырылушы қайтыс болған ... ол ... ... ... ... сақтандыру шартында белгіленген жасқа дейін
өмір ... ... ... ... ... ... ... жеке басты
сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып табылады.
Аннуитеттік сақтандыру сақтандырылушы белгілі бір жасқа жеткен, ... ... ... байланысты, науқастығына байланысты)
жоғалтқан, асыраушысы қайтыс болған, жұмыссыз қалған жағдайларда ... жеке ... ... ... одан ... ... өзге де жағдайларда зейнетақы немесе рента түрінде ... ... ... асыру көзделетін жеке басты сақтандыру түрлерінің
жиынтығы болып табылады.
Жеке басты сақтандырудың сан ... ... бар: ... ... ... ... ... сақтандыру, шаруашылық жүргізуші
субъектілер есебінен олардың қызметкерлерін сақтандыру, әуе, темір ... ішкі су және ... ... ... ... ... және т.с.с.
Жеке басты сақтандырудың аталған түрлері жолаушыларды ... ... ... ... ... ... сондай-ақ көлік
кұралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауптылығы, ... ... ... ішкі ... органдарының, ұлттық қауіпсіздік, салық службасы
қызметкерлері сақтандырылады.
Сақтандырудың эколоғиялық ... түрі ... ... ... ол жеке басты және мүліктік, міндетті және ерікті ... ... ... бұл ... ... ... ... жеке басты сақтандыру өзіндік өзгешелігі бар ... ... ... ... танылады деп түйін жасауға мүмкіндік береді.
2.2 Міндетті әлеуметтік сақтандыру
Міндетті әлеуметтік ...... ... ету ... және ... ... айрылуына, сондай-ақ асыраушысынан
айрылуына байланысты кірістің бір ... өтеу үшін ... ... және ... ... ... ... әлеуметтік қорғаудың мемлекет жүзеге асыратын нысандарының
бірі. Алайда бұл екі ... ... ... ... ... ... және ... жарамсыздар үшін қорларды қалыптастыру
әдістерімен қаланған.
Әлеуметтік қамсыздандыру және ... ... ... ... объективті қажеттігі ұлғаймалы ұдайы өндіріс процесінің, атап
айтқанда, оның құрамдастарының ... - ... ... ұдайы
толықтырылуының талаптарынан туындайды. Удайы өндірістің бұл түрі ... ... ...... ... жекеше табыстардың қорымен
қатар әлеуметтік қамсыздандыру және ... ... ... ... арналым қорларын қалыптастырудың екі қағидаты бар:
1) ұрпақтар ... ... ... ... ұрпақ
жұмыс істемейтіндерді қамтамасыз ... ал, өз ... ... ... ... ... ... қызметіне кірген жаңа ұрпақ
ауыстырады. Бұл қағидатқа негізделген жүйе ... 1998 ... ... ... ... көбінесе әлеуметтік қорға азаматтардың дербес
аударымдарының негізінде; бұл ... ... ... төлемақылардың
мөлшері нақты тұлғаның бүкіл жұмыс істеген кезіндегі салған сомасына
байланысты ... Бұл ... ... ... жүйе
Қазақстандағы зейнетақы реформасының негізіне қойылған.
Бірінші қағидатқа негізделген және ... 1998 ... ... жүйе ... ... ... зейнетақымен қамсыздандыруға мемлексттік монополия;
2) әлеуметтік қамсыздандыру қорларына түсетін міндетті ... ... жүйе ... ... ... ... жүйе жоспарлы директивалық экономика, еңбекке қабілетті халықтың
жұмыспен толық қамтылуы, мемлекет тарапынан ... ... ... ... халықтың жоғары ара қатынасы жағдайында
тиімді болды. Өмір сүрген жүйе азаматтардың түрлі ... және ... ... ... ... түрлерінің болуымен
сипатталады.
90-жылдардың басы мен ... ... ... ... жүйесінің де дағдарысына қозғау салды, бұл жарналарды төлеудің
базалық көрссткіштерінің құлдырауынан да, ... ... ... толық және уақтылы аударып отыруға төлеушілердің ... да ... ... ... ... ... ... көрінетін еді; бұл зейнеткер мен жәрдемақылар ... ... ... ... жеткізді; әлеуметтік қорлар
қаражаттарының инфляциялық құнсыздануы зейнеткерлердің күнкөріс минимумдағы
қажеттіліктерін қамтамасыз ... және ... ... ... ... ... төлемақыларды өнбойы индексациялап отыру
қажеттігін тудырды.
Қазақстанда жүргізіліп жатқан зейнетақы реформасының ... ... ... іс-әрекетіне негізделген жүйе мыналармен сипатталады.
1) зейнетақымен қамтамасыз етуді мемлекеттік реттеу;
2) зейнетақы қорын қалыптастыруға қатысқан 30 ... ... ... үшін ең аз белгілінғен күнкөріс минимумын сақтау жөніндегі
мемлекеттің кепілдіктері;
3) ... ... ... және ... ... ... ... зейнетақы қорланымдарын қалыптастыруға еңбек етуге қабілетті
жастағы ... ... ... ... ... ... қабілетті азаматтардың қартайғанда өзін зейнетақымен
қамсыздандыруы үшін жеке жауапкершілігі;
6) ... ... және ... ... ақшасының
қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
7) ... ... ... ... ... ... ... қосымша ерікті зейнетақымен қамсыздандыруға азаматтарға құқық беру;
9) зейнетақы жинақ ақшасын экономикаға инвестициялау, бұл оның ... ... ... мынадай түрлергс бөлінеді:
еңбек ету қабілетін жоғалытқан жағдай;
асыраушысынан айрылған жағдай;
жұмысынан айрылған жағдай;
Мыналар міндетті әлеуметтік сақтандырудың ... ... ... ... ... ... сақтандыру туралы
заңнамасын сақтау мен орындаудың жалпыға бірдейлігі;
әлеуметтік төлемдерді ... ету үшін ... ... ... ... әлсуметтік сақтандыру жүйесіне қатысудың міндеттілігі;
заңға сәйкес әлуметтік ... ... ... пайдалану;
әлеуметтік төлемнің көзделген шарттар бойынша міндеттілігі;
әлеуметтік төлемдердің мөлшерін саралау;
міндетті әлеуметтік сақтандыруды ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлерді
қоспағанда, қызметкерлер, Қазақстан Республикасының аумағында ... және ... ... қызметті жүзеге асыратын шетелдіктер ... жоқ ... қоса ... ... ... қамтыған адамдар
міндетті әлеуметтік сақтандырылуға тиіс.
Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушылар үшін ... ... ... ... тиісті әлеуметтік аударымдар
мынадай мөлшерде белгіленеді:
2005 жылдың 1-ші ... ...... аударымдарды есептеу
объектісінен 1,5 пайыз;
2006 жылдың 1-ші қаңтарынан бастап — әлеуметтік аударымдарды есептеу
объектісінен 2 пайыз;
2007 ... 1-ші ... ... — әлеуметтік аударымдарды есептеу
объектісінен 3 пайыз.
Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес арнаулы ... ... ... ... қамтыған адамдар үшін олардың өз пайдасына
төлейтін ... ... ... ... (2005, 2006 және ... 1-ші ... бастап ҚР-ның заңнамалық актісімен ... ... ... ... 1,5, 2 жөне 3 пайызы).
Еңбек ету қабілетінен айрылған жағдайда әлеуметтік төлем өзі ... ... ... ... ... ... жүйесіне
қатысушыға, әлеуметтік төлем ... ... ... ... ... ... істеп жатқанына қарамастан тағайындалады.
Еңбек ету қабілетінен айрылған жағдайда ай ... ... ... ... ... ... ретінде ескерілген
соңғы жиырма төрт ай ішіндегі ... ... ... ... ... ... сексен пайызын шегергендегі орташа айлық мөлшерін табысты
алмастырудың, ... ету ... ... мен ... ... ... көбейту арқылы айқындалады.
Бұл ретте табысты алмастыру коэффициенті — 0,6 ... ету ... ... ... ... ... ету қабілетінен
айрылу дәрежесі сексеннен 100 пайызға дейін дейін болатын ... ... ... ... үшін — 0,7; ... ... ету ... айрылу
дәрежесі алпыстан сексен пайызға дейін болатын еңбек ету қабілетінен
айрылған адамдар үшін — 0,5; ... ... ету ... ... дәрежесі
отыздан алпыс пайызға дейін болатын еңбек ету қабілетінен айрылған ...... ... ... ... ... ... жүйесінің
өзі үшін әлеуметтік аударымдар жүргізілген қатысушысы үшін: алты ... ... — 0,1; алты ... он екі айға дейін — 0,7; он екі айдан ... айға ... — 0,75; ... төрт ... отыз алты айға ... — 0,85; ... ... қырық сегіз айға дейін — 0,9; қырық сегіз айдан алпыс айға дейін
— 0,95; алпыс және одан да көп ... — 1,0 ... ... қарай зейнетақы төлсмдерін алуға құқык, беретін ... ... ... ету ... ... ... ... әлеуметтік
төлсмдер тоқтатылады.
Қайтыс болған (сот хабар-ошарсыз кетті деп танылған немесе қайтыс ... ... ... — өзі үшін ... ... ... әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушысының мына отбасы мүшелері
асыраушысынан айрылған ... ... ... ... ... ... он ... жасқа толмаған болса, олар он сегіз жасқа толғанға дейін
мүгедек болып қаса, осы жастан асқан балалары, ... ... ... Бұл ... ... апа-сіңлілері мен немерелерінің
еңбек етуге қабілетті ата-аналары болмаған немесе олар ата-аналарынан
алимент ... ... Егер ... ... адамдар жалпы орта,
бастауыш кәсіби білім беретін оқу орындарының орта ... және ... ... ... күндізгі нысанында оқыған жағдайда, әлеуметтік төлем
оқу орнын ... ... ... ... және ... ... ... ата-анасының біреуі
немесе жұбайы, не атасы, әжесі, аға-інісі ... ... еғер ... ... ... бір ... ... толмаған балаларын, аға-
інілерін, апа-сіңлілерін немесе немерелерін ... ... үшін ... ... ... ... ...
міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушының қамқорлығынсыз қалған
балаларға тағайындалған әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ата-ана үшін асырап ... ... ... I ... II ... мүгедектер деп танылған адамдарға
әлеуметтік төлемдер мүгедектік ... ... ... ... асыраушысының асырауында болған, асыраушысынан айрылған
жағдайда әлеуметтік ... ... және ... ... бар ... ... бір әлеуметтік төлем тағайындалады. ... ... ай ... ... ... ... ... объектісі ретінде ескерілген соңғы жиырма төрт ай ішіндегі
табыстың ... ... ... ең төменгі жалақының сексен пайызы
шегерілген орташа айлық мөлшері табысты алмастыру, асырауындағылар ... ... ... ... коэффициенттеріне көбейту арқылы айқындалады.
Асырауындағылар санының коэффициенті міндетті әлеумсттік сақтандыру
жүйесіне өзі үшін ... ... ... ... қайтыс
болғанға дейін асырауында болған адамдар санына қарай айқындалады және
асырауында бір адам болса - 0,4, екі адам ... - 0,5, үш адам ...... төрт және одан да көп адам ... — 0,8 ... ... табыстарды алмастыру коэффициенті мен қатысу ... ... ... ... заңының 21-бабына сөйкес
есептеледі.
Жұмысынан айрылған жағдайда берілетін әлеуметтік төлем жұмыспен ... ... ... органға адам жұмыссыз ретінде тіркеуге
өтініш берген күннен бастап тағайындалады және оның ... ... ... ... ... ... ... төрт ай ішіндегі
табыстың орташа айлық мөлшерін тиісінше табысты алмастыру коэффиценттеріне
және қатысу өтілінің коэффициенттеріне көбейту ... ... ... ... алмастыру коэффиценті — 0,3 ... ал ... ... ... ... 21-бабына сәйкес есептеледі.
Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушы үшін әлеуметтік
аударымдар ... ... оның ... ... ... ... күнтізбелік есептеумен
алғанда:
алты айдан он екі айға дейін — кемінде бір ай үшін;
он екі айдан жиырма төрт айға ... — екі ай ... төрт ... отыз алты айға ... — үш ай ... алты ... ... — төрт ай бойы алуға құқығы бар.
Өзі үшін әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... айрылуы бойынша әлеуметтік төлемдер
алып тұрса, бірақ жұмысына орналасуына байланысты ... ... ... ... алу құқығынан айрылған жағдайда, кезекті әлеуметтік
төлемдер жұмысынан айрылуы бойынша әлеуметтік төлем алған әрбір айы ... ... ... ... ... ... ... қатысушысы үшін он екі ай шегеруді негізге ала отырып тағайындалады.
Дүниежүзінің көптеғен елдерінде жұмысынан айрылғанда ... ... ... Бұл ... ... ... ... табыстарына өтем-ақы төлеудің әр түрлі әдістерін кіріктіреді;
олардың біліктілікке, жұмыс ... ... ... ... ... ... және т.б. байланысты саралануы мүмкін. Тиісінше,
жұмысынан айрылғандарға төлемақылар үшін ... ... ... қорлардың деңгсйі және олардан төленетін ... ... ... ... және ... мәртебесіне
бөлінуі мүмкін. Бірінші жағдайда жаңа жұмыс ... ... ... бір
мезгілде) орташа жалақысының, жұмыс өтілінің сақталуына рұқсат етіледі,
әлуетті жұмысқа орналастырудың басқа мүмкіндіктері ... ... ... ... қамтудың мемлекеттік службасында тіркелген және
өзінің біліміне, кәсібіне, еңбек машығына сай келетін жұмыс ... ... жоқ ... жарамды азаматтар жұмыссыздар деп саналады.
Жұмыссыздарға жұмыссыздық бойынша берілетін жәрдем-ақылар төленеді.
Жәрдемақы жұмыссыз ретінде тіркелген ... ... ... туралы
мәселе шешілгенге дейін, бірақ заңнамамен ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қолдауды қаржыландыру
үшін қаражаттарды қалыптастырудың әр түрлі механизмдері қолданылады. Бірақ
негізінен жұмыссыздық бойынша ... ... ... ақы ... ... ... ... сақтық жарналары есебінен
жүргізіледі. Мұқтаж адамдарда жұмыссыз мәртебесі болмаған жағдайда (мысалы,
өтілі ... олар ... ... ... жергілікті бюджеттерден
немесе қайырымдылық қорларынан алады. Жұмыссыз мұқтаж адамдарды қолдаудың
тап осы нысаны Қазақстанда 1999 ... ... ... жұмыспен қамтуға
жәрдемдесу қоры қайта ұйымдастырылғаннан кейін қабылданған ... ... ... ... ... ... ... отырған
орталықтандыру жағдайында амалсыз акция болып табылады.
Жұмысынан айрылғанда әлеуметтік қолдаудың ерекше өзгешеліктері ... ... ... ... ... мұқтаж адамдардың өздерінің
меншікті проблемаларын шешуге қатысуы, яғни ... ... ... болып табылады.
Қазақстан Республикасының "Міндетті әлеумеггік сақтандыру" туралы
заңына ... ... ... ... қоры" акционерлік
қоғамы құрылған, ол бірден-бір құрылтайшысы мен ... ... ... ... емес ... Қор ... ... төлемдерді
жүзеге асыру үшін қаражаттың уақтылы аударылуын қамтамасыз етуге, ... бос ... ... банк ... ... құралдарына орналастыруға,
жыл сайын аудит өткізуді қамтамасыз етуге, заңнамалық актілерге сәйкес ... ... ... ... ... өз ... оның жарғылық
капиталынан және комиссиялық сыйақыдан құралады және ... ... ... ... ... ... мерзімін өткізіп алғаны
үшін алынған өсімпұл, Қордың ... ... ... арналған комиссиялық
сыйақылар шегерілген инвестициялық кіріс, ... ... өзге ... ... ... Олар ... төлемдерді жүзеге асыруға,
тізбесін Үкімет айқындайтын ... ... ... ... ... аударым сомалары мен өзге де қате есептслген қаражатты қайтаруға
пайдалана алады.
Міндетті мемлекеттік ... ... ... мемлекеттік емес
зейнстақылық сақтандыру - зейнетақы ... ... ... ... ... ... берушілсрінің ерікті жарналары есебінен қосымша
зейнетақыны қалыптастыру ... және ... ... ... ... ... зейнетақыларды төлеу жолымен азаматтарды
әлеуметтік қорғаудың қатынастары қолданылады.
Қорланымдардың ынтымақтастығы негізіндегі жүйеден дербес қорланымдардың
жүйесіне көшу ... ... ... зейнетақыларды алуға шыққан
зейнеткерлердің құқықтарын сақтауды талап ... ... ... алдындағы жастағы көптеген азаматтардың мемлекеттік емес
зейнетақы ... ... ... жинақ ақшасын қордалаудың
мүмкін еместігімен сипатты болып отыр. Сондықтан ... ... ... ... алатын зейнетақыларының ... ... ... ... Зейнетақы реформасы басталғаннан кейін
зейнеткерлікке шыққан азаматтардың мемлекеттік зейнетақыларының мөлшері
мемлекеттік емес ... ... ... ... ... қатысу жасының
санына үйлесімді түрде қысқаратын болады.
Медициналык сақтаидыру - бұл жұмыс берушілердің, ... ... мен ... ... ... ... адамдарға зиянның
орнын өтеу үшін және ... ... ... ... ... ... ... алған жағдайда денсаулықты қаржыландыру жөніндегі
қатынастар. Ол әлеуметтік бағдарланған ... бар ... ... тұтас жүйесінің міндетті атрибуттарының бірі ... ... ... ... ... - егде ... ... "Медикэйд" жүйесі -
кедейлер, жұмыссыздар мен мүгедектер үшін; ГФР-де - сырқатты сақтандыру.
Медициналық ... ... ... ... ... қағидатында (жұмыс берушілердің, қызметкерлердің және
мемлекеттің негізінен төменгі ... ... ... ... ... ... мен ... сан алуандығымен ерекшеленеді. Медициналық сақтық
қорғаудың ұжымдық (салалық), қоғамдық ... және жеке ... бар. ... ... қорларына сақтық жарналарын тәлеудс
жұмыс берушілердің міндетті қатысуы заңнамада ... ... ... ... ... ... ... қор мекемесінің мәртебесіне, кейде сақтандырылғандардың жасына
қарай сараланған.
Қазақстанда медициналық ... ... ... ... ... еді, ... ... басқару саласының төмендігінен
және жұмылдырылған қаражаттарды мақсатты және тиімді пайдалануды бақылаудың
жеткіліксіздігінен ол беделін жоғалытқан ... ... ... ... істеуі медициналық қызмет
көрсетудің рыногын тудырады, онда бұл ... ... ... ... ... ... ... жеке машықтанушы
дәрігерлердің нақтылы бағалауы ... өз ... саны мен ... ... пайда болады. Басқа жағынан, медициналық көмекті
тұтынушылар ретіндегі ... ... ... ... ... ... құқығы пайда болады. Бұл Міндетті медициналық
сақтандыру қоры тарапынан пациенттердің мүддесін қорғаумен қосарланады: ... ... ... ... мен ... ... баға бере
алады, емдеу нәтижелеріне кінәратталап таға алады, ал ... ... ... ... жеке ... дәрігерге экономикалық санкциялар
қолдана алады.
Сөйтіп, медициналық сақтандыру сақтандыру жүйесінің маңызды құрамды
буыны болып ... және ... ... аса маңызды факторы — еңбек
ресурстарының ... ... ... процестерінде
оның рөлі салмақты. Бұл рөл медициналық сақтандыру қорла-рының жұмыс
істеуінің қағидалық ... ... ... ... ... орталықсыздандырылуы ... ... ... — бұлар барлық азаматтарға қажетті
медициналық көмек берудің кепілдіктерін ... ... ... нарығын ұйымдастыру
Сақтық келісімшарттарын жасауға және ... ... ... ... ... ... іс-қимылы сақтық нарығында
жүргізіледі.
Сақтық нарығы дегеніміз ақша қатынастарының сферасы, онда сатып алу-
сату ... ... ... — сақтық қызмет болып табылады және оған
деген ұсыным мен сұраным қалыптасады.
Қазақстан ... ... ... қатысушылары мыналар болып
табылады сақтық (қайта сақтандыру) ұйымы; сақтық брокері; сақтық агенті;
сақтанушы, сақтандырылушы, пайда ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру қоғамы; сақтандырумен байланысты
кәсіпкерлік қызметті ... ... өзге де заңи және жеке ... ... сақтық (қайта сақтандыру) ұйымы жүзеге асыратын
кәсіпкерлік ... ... түрі ... ... бұл қызметтен басқа ол
қызметтің ... ... ... ... тиісті жинақтаушы сақтық
шартында көзделген сатып алу сомасы ... ... ... қарыз
беруді (сақтық ұйымы үшін); сақтық (қайта сақтандыру) ұйымдарының қызметін
автоматтандыру үшін пайдаланылатын арнаулы ... ... ... ... берілімдерінің кез келген түрлерінде сақтық ісі және ... ... ... ... ... бұрын өз мұқтаждары үшін сатып
алынган (сақтық (қайта сақтандыру) ұйымы ... ... оның ... ... ... ... келіп түскен (сақтық ұйымы үшін)
мүлікті сатуды ... ... ... ... ... ... мәселелер
бойынша консультациялық қызмет көрсетуді; сақтық (қайта сақтандыру)
саласында ... ... ... ... ... ... ... сақтық агенті ретінде сақтық делдалы болуды; консорциум немесе
жай серіктестік құруға қатысуға құқылы.
Сақтық ұйымдары таратылған ... ... ... сақтанушыларға
(сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтық төлемдерін жүзеге ... ... қор ... ... ... ... ... төлемақыларын
кепілдендіру қоры құрылған.
Мемлекет Қазақстан Республикасының Үкіметі арқылы ғана ... ... ... ... және ... бола ... капиталының 50 пайызынан астамы мемлекетке тиесілі ұйымдар
сақтық (қайта сақтаңдыру) ұйымдарының құрылтайшылары және акционерлері ... өзі ... ... ... болып табылатын сақтық
(қайта сақтандыру) ... ... ... егер Қазақстан
Рсспубликасының заңнамалық ... ... ... оның ... ... қаражаты шегінде жауапты болады.
Сақтық (қайта сақтандыру) ұйымы міндетті түрде мынадай алқалық органдар
құра алады: директорлар кеңесі — басқару органы; басқарма — ... ... ... - ... ... (қайта сақтандыру) ұйымының құрылтайшылары мен акционерлері
сатып алатын акцияларына ақшаны тек қана ұлттык валютамен төлеуге ... ... ... сақтандыру) ұйымының жарғылық капиталының ең аз
мөлшерін оның құрылтайшылары оны мемлекеттік тіркеуден ... ... ... төлеуге тиіс.
Сақтандыру саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі міндеттері мыналар
болып ... ... ... ... ... ... ... мен
қолдау жәнс ұлттық сақтық нарығының ... ... ... ... және ... қызметін қадағалау; сақтандырудың негіздерін
заңдармен баянды ету, ... ... ... ... ... ... ... сақтанушылардың, Сақтық
саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды, сақтық ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді қоса, уәкілстті орган
және мемлекеттің өзге де органдары өз ... ... ... ... ... ... актілерінде тікелей көзделген
жағдайларды қоспағанда, мемлекеттік органдар мен олардың ... ... ... сақтандыру) ұйымы мен сақтық брокерінің
сақтандыру қызметіне араласуына тыйым ... ...... ... ... ... сақтық
рыногын реттеу және сақтық қызметін қадағалау жөніндегі функциялар ... ... ... ... ... ... ... ұйымының төлем қаблеттігі оның өз қаржылық
міңдеттсмелерін уақтылы және ... ... ... ... ... сақтандыру) ұйымы төлем қабілеттігінің көрсеткіштері, активтердің
өтімділігі ескеріле отырып, қабылданған ... ... ... ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымынын, қаржылық ... ... және өзге де ... ... әсер етуі ... ... ... және қайта сақтандыру шарттары бойынша қабылданған
міндеттемелердің бүкіл ... ... ... ... төлем қабілеттігін
сақтау қабілетімен айқындайды.
Сақтық (қайта сақтандыру) ... ... ... ... ... жарғылық және өз капиталының ең аз
мөлшерін; активтердің, құны жәнс ... ... ... ... және өзге де ... ... ... көрссткіштерін; сақтандыру және қайта сақтандыру бойынша
міндеттемелер көлемінің ... ... ... және қайта
сақтандыру қызметінің пайдалылығын (пайда келтіруілуін); ... ... ... ... (қайта сақтаңдыру) ұйымының және шоғырландырылған негізде
қадағалау жүзеге асырылатын тұлғалардың ... ... мен ... ... олар үшін ... нормативтер және сақталуға
міндетті өзге де нормалар мен лимиттер белгілеу арқылы жүргізіледі.
Пруденциялық нормативтерді уәкілетті орган ... және ол, ... ... ... ... қаржылық тұрақты
нормативтерді кіріктіреді.
Сақтық (қайта сақтандыру) ұйымының ... ... ... ... ... ... ... ең көп көлемі өз
капиталы мен сақтық, резервтері сомасының 10 пайызынан аспауы керек.
Сақтандырудың және қайта ... ... ... ... қабылдаған міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету үшін сақтық
(қайта сақтандыру) ... ... ... ... ... ... болуы міңдетті.
Сақтық резервтерінің қаражаты тек қана ... ... ... ... ... сақтандыру шарттары бойынша өз міндеттемелерін
орындауға байланысты сақтық төлемдерін ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымына санкцияларды уәкілетті орган не сот
қолданады: уәкілетті орган санкциялар ретінде мынадай ... ... ... лицензияның қолданылуын тоқтата тұруға; лицензияны кері
қайтарып ... ... ... ... ... акцияларын оның
акционерлерінен мәжбүрлеп сатып алу туралы ... ... және ... ... сатуға; сақтық (қайта сақтандыру) ұйымының ... ... ... ... ... құқылы.
Сақтық (қайта сақтандыру) ұйымы өз қызметінің жыл сайынға міндетті
аудитін жүргізіп отырады. Жыл ... ... ... аудиторлық
қорытынды сақтық (қайта сақтандыру) ұйьмының, жылдық қаржы есептемесінің
ажырағысыз бөлігі болып табылады.
Негізгі сақтық қызметінен ... ... ... ... және өзге сақтық қызметінен алынған табыстар мен шығыстардың
(сақтық сомаларды төлеу және сақтық ісін ұйымдастыру және оның ... ... ... ... орнын толтыру, еңбекке ақы төлеу
шығыстары, сақтық қорларына ... ... ... ... ... ... алынатын табыс қызметтің осы түрлеріне
белгіленген ережелерге сәйкес ... ... ... ... ... ... сомасына азайтылатынын ескере отырып есептеп
шығарылады.
Нарықтық экономикаға көшумен байланысты ... ... ... ... ... сақтандыру кеңістігі едәуір кеңейді,
сақтық қызметтердің кең спектрін ұсынатын мемлекеттік емес ... ... ... ... ... және пайда алушылардың
құқықтары мен заңды мүдделерін ... ... ... ... ... ... және ... жүргізуші
субъекгілердің мүддесін қорғаудың нақты құралы бола алатын толыққанды,
орнықты жұмыс ... ... ... ... ... заманғы ұлттық сақтандыру жүйесін құру сақтық қызметі рыногын
сапалы жаңа деңгейге көтеру жөнінде шаралар әзірлеуді және ... ... ... ... Бұл ... ... Республикасында сақтандыруды
дамытудың мемлекеттік бағдарламасының шеңбсрінде жүргізіледі. Онда мынадай
міндеттерді шешу көзделінген:
әлеуметтік ... түрі ... ... қорғауды ұсынудың
қағидаттарын нақтылау;
сақтандыруды қолдану аясын кеңейту және міндетті сақтандыру түрлерін
нақтылау;
сақтық рыногының ... ... ... ... және ... - сақтық (қайта сақтандыру) ұйымы, сақтық брокер, ... ... ... пайда алушы, актуарий, уәкілетті
аудиторлык, ұйым ... ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыратын өзге де заңи
және жекс тұлғалардың қызметін ұйымдастыру үшін жағдай жасау;
халықаралық ... ... ... ... қадағалауын жүйесін
ұйымдастыру;
сақтық және қайта сақтандыру ұйымдарының қаржылық орнықтылығы мен төлем
қабілеттігі бойынша талаптарды ... ... ... ... ... ... саласында кадрлар даярлау, қайта даярлау және біліктілігін
арттыру ... ... ... ... ұлттық сақтық жүйені дұрыс ұйымдастыруда және
сақтандырудың әлеуметтік ... ... ... ... мол ... заманғы сақтандыру индустриясын құру мемлекетке: мемлекеттік
бюджеттің табиғи-техногендік сипаттағы көлденең шығыстарды өтеу ... ... ... ... ... ... арқылы
(зейнетақы жиналымдарын, еңбек кабілеттілігінен айрылуы немесе асыраушысы
қайтыс ... ... ... ... ... ... шығыстарды төлеу) әлеуметтік қамсыздандырудың
(қамтамасыз етудің) жекелеген ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді негізде ұлттық экономикаға тартуға
мүмкіндік береді.
Азаматтардың ақшасымен операцияларды ... ... ... ... зейнетақы қорларының қызметі сияқты сақтық ұйымдарының қызметі
де белгілі бір мөлшерде ... ... ... деген сенімінің
деңгейіне байланысты.
Сақтандыруды дамыту, өз кезегінде, заңнамалық базаны, мемлекеттік салық-
бюджет және ақша-кредит саясатын жетілдіруге, сақтық ... ... мен ... ... ... сенімділігіне байланысты болады.
Қазіргі заманғы сақтық рыногының толыққанды жұмыс істеуі, сонымен қатар
актуарийлерлер (сақтық міндеттемелерінің экономикалық-математикалық есеп-
қисабы ... ... ... ... ... аудиторлар мен
басқа да мамандарға қойылатын тиісті талаптарды қажет етеді.
Қазақстанның сақтық рыногы ... ... тұр: ... ... негіздемелері бойынша (ұзақ дағдарыс жетілмеген заңнамалық
база) ол дүниежүзілік деңгейден айтарлықтай арыта ... ... ... ... бар елдерде сақтық қызметтер көрсетудің ассортименті
500 түрге жетіп отыр, ал Қазақстанда ол не бары 40 ... ... ... ... және ... ... сақтандырудың көптеген түрлері
нашар дамыған, бұл ... ... ... ... ... ... тәжірибе сақтық ісі бизнестің кең таралған және пайдалы
сферасы екендігін ... ... ал ... ... ... өзінің
қызметін шектес салаларына әртараптандыра отырып, негізгі және қаржылық
орнықты рыноктық ... бола ... ... ... ... алып ... ... қатынастар, сақтық қызметінің рыногын дамыту, азаматтар
мен занды тұлғаларды сақтандыру тұрғысындағы қорғау "Сақтық қызметі туралы"
Қазақстан Республикасының заңымен, сақтаңдыру ... ... ... және ... ... сақтық қадағалау департаментінің
нормативтік актілерімен реттеліп отырады.
Қазіргі кездс Қазақстанның сақтық рыногы ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының сақтық
рыногын дамытудың қолайлы жағдайларын ... және ... ... ... ... ... ... Соңғы жылдары сақтандырудың
отандық рыногында оң ... ... 2005 жылы ... ... (іс ...... көлемі) 27,1%-ға көбейіп,
28,9 миллиард теңгені ... ... ... ... сақтық
сыйлықақыларының көлемі 136,4%-ға {2,8 миллиард ... ... ... ... ... бойынша ол 18,6%- ға (23,3 миллиард теңгеге
дейін) көбейді. Сақтық төлемақысының көлемі 80%-ға (4,2 ... ... ... ... ... ... бойынша 73,5%-ға (1,3 ... ... ... ... ... ... ... капиталы 47,3%-ға (9
миллиард теңгеге дейін) көбейді, сақтық резервтері 66,7%-ға (4,5 ... ... ... ... ... жиынтық активтері 2005 жылы Қазақстанда
65,6%ға көбейіп, 0,7 миллиард ... ... ... ... 34 ... ... ... қызметін жүзеге
асыру құқығына лицензиялары бар, соның ішінде 6 -— ... және ... ... сақтандыру бойынша, ... ... ... ... ... ... ... лицензиялары бар, 6
сақтық брокерлерінің, 30 актуарийлердің, 34 аудиторлық ... және ... ... ... ... ... асыруға лицензиялары бар .
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен, сақтандыру әлеуметтік-экономикалық тұрғыда қарайтын болсақ, ол
өте маңызды салардың бірі болып табылады. ... ... ... ғана ... ... Қазақстан Республикасының
эконмикалық көтерілуіне де себеп болады.Соның ... ... ... ... ... ... мыналар болып
табылады: Қазақстан Республикасында тұрақты сақтық жүйесін жасау мен қолдау
жәнс ұлттық сақтық нарығының инфрақұрылымын ... ... ... және сақтық қызметін қадағалау; сақтандырудың негіздерін заңдармен
баянды ету, міндетті сақтандыру жүйесіне Қазақстан Республикасының ... ... ... Сақтық саласындағы мемлекеттік
саясатты іске асыруды, сақтық нарығында істің жайына мемлекеттік бақылау
жасауды қамтамасыз ... ... ... орган және мемлекеттің өзге ... өз ... ... жүзеге асырады.
Мысалы экономикалық және құқықтық негіздемелері бойынша (ұзақ дағдарыс
жетілмеген заңнамалық база) ол дүниежүзілік деңгейден айтарлықтай ... ... ... ... ... бар елдерде сақтық қызметтер
көрсетудің ассортименті 500 түрге жетіп отыр, ал ... ол не бары ... ... Жеке ... ... және ... ... сақтандырудың
көптеген түрлері нашар дамыған, бұл халықтың табысының төмен болып ... ... ... ... ісі ... кең ... және пайдалы
сферасы екендігін дәлелдеп ... ал ... ... ... ... шектес салаларына әртараптандыра отырып, негізгі және қаржылық
орнықты ... ... бола ... нарықтық экономикада тұрақты
жайғасымдарды алып отыр.
Ерекше сақтық қатынастар, сақтық қызметінің рыногын ... ... ... ... ... ... ... "Сақтық қызметі туралы"
Қазақстан Республикасының заңымен, сақтаңдыру саласында көрсетіледі.
Сөйтіп. сақтандырудың экономикалық мәні-бұл ... ... ... оқыс ... ... ... көрсетілуі. Яғни,
сақтандыру — қолайсыз құбылыстар мен оқасыз жағдайлар болған кезде ... заңи ... ... ... ... және ... ... төлеу үшін мақсатты ақша қорларын құру және пайдалану жөніндегі
қайта бөлгіштік қатынастардың ... ... ... ... ... ... Л.Н. Страхование. Учсбное пособие. — Алматы: 2003.
2. ... ... ...... ... 2000.ж
3. Мельников В.Д., Ли В.Д. Общий курс ... ...... ... ... ... К.К., Исахова П.Б. Расходы государственного бюджета. Учебное
пособие. — Алматы: Экономика, 2003.
5.Қазақстан Республикасы Президентінің және ... ... ... ... Құлпыбаев С. және басқалары. Қаржы теориясы. Оқу құралы. — Алматы:
Мерей, ... ... және ... ... ... да міндетті төлемдер туралы
(Салық кодексі). — Алматы: ЮРИСТ, 2002.
8.Әмірқанов Р.Ә., Тургүлова А.К,. ... ... Оқу ... ... 1999.
9. Финансы. Учебное пособие (Под. ред. Проф. А.М. Ковалевой). ... ... ... Қ.Қ., ... С. ... - Алматы: 2003.
11.Қазақстан Республикасының ... ... ... №1 ... РК.Ежегодный статистический сборник Агеннство РК по
статистике за 1999-2002 годы№ 107

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сақтандыру шартының жекелеген түрлері38 бет
Қазақстан Республикасындағы ормандар. Орман экономикалық ресурсы5 бет
Автокөлікті сақтандыру23 бет
Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесі57 бет
Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесін тұрғызу63 бет
Аннуитеттік сақтандыру жинақтаушы зейнетақы қоры ретінде22 бет
Ауылшаруашылық өнімдерін сақтандыру11 бет
Еліміздегі сақтандыру ісінің құқықтық қамтамасыз етілуін жетілдіру бойынша ұсыныстар86 бет
Еліміздегі сақтандыру түрлерінің жүзеге асуы28 бет
Жалпы және өмірді сақтандыру9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь