Қазақстан Ұлы Отан Соғысы жылдарында. Қазақстан экономикасын соғысқа бейімдеуі және қайта құруы

Жоспар

Кіріспе

1. СОҒЫСТЫҢ БАСТАЛУЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СИПАТЫ

2. ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАСЫН СОҒЫСҚА БЕЙІМДЕУІ ЖӘНЕ ҚАЙТА ҚҰРУЫ

3. МАЙДАНДАҒЫ ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАР

4. ҰЛЫ ОТАН СОҒЫСЫНЫҢ АЯҚТАЛУЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚАЗАҚ ЕЛІНЕ ЫҚПАЛЫ

Қорытынды
КІРІСПЕ
Ұлы Отан соғысы тарихының беттерін парақтаған адам жеңіс сағатын соқтыруға Қазақстанның қосқан үлесі телегей-теңіз екенін байқар еді. Осы бір аяқ астынан басталған әділетсіз арпалысқа Қазақстаннан 2 миллионға жуық түрлі ұлт өкілдері әскер қатарына шақырылды. Майдан даласынан 394 мың қазақ боздақтары қайтпай қалды. Бұл соғыс қайғы-қасірет әкелмеген бірде-бір отбасы болмады... Бірінің әкесі, бірінің ағасы қаза тапты. Қаншама жас боздақтардың қыршын жасы қиылды... Ішінде ақын да, әншісі де бар еді. Қауызын ашпай көктей қырқылған сол жастардың ішінде, әттең дариға-ай, қанша Абай, қанша Шоқан кетті екен ... Фашистік Германия тізе бүкті... Бірақ сол сұм соғыс өзімен бірге 10 миллионнан астам немістің өмірін алып кетті. Оны жеңген Кеңестер Одағы 27 миллион адамның өмірін берді. Талай ғасырлар бойы жасалған материалдық және мәдени қазынаны құртты. Міне, соғыстың әкелген қасіреті. Сондықтан адамзатқа әрқашан соғысты тоқтататын жеңіс керек. 1418 күн мен түн толарсақтан қан кешіп, кейінгі ұрпаққа тыныштық әкелгені үшін қасиетті. Әрине, жеңіс өздігінен келген жоқ. Оны елі, жері үшін отқа түскен ерлер ерлігі жеткізді. Қазақстаннан 1941-1945 жылдардағы қанды қырғынға 1,3 миллион ұл мен қыз аттаныпты. Бәрі де жанқиярлықпен соғысты. 500-ден астамы елге Батыр атанып, аңызға айнала оралды Отанын жаудан қорғау үшін көп ұлтты кеңес халқының ішінде қазақ халқы ерекше ерліктерімен, аңыздарымен жауға қарсы тұрды. Халық жадында сапында 30 ұлттың өкілі бар (бұлардың 3 мыңдайы қазақстандықтар) Брест қорғаушыларының өшпес ерлігі мәңгі сақталмақ. Қазақстан жерінде жасақталған И.В.Панфилов атындағы 8-гвардиялық дивизия Москваны қорғауда тарихта болып көрмеген теңдессіз ерліктің үлгісін танытты. Панфиловшылардың ішінде шын мәнінде болаттай беріктік пен ер жүректілік көрсеткен, өз заманында-ақ аты аңызға айналған Бауыржан Момышұлы да бар еді. Севастополь үшін шайқаста Кеңес Одағының батыры Дабаш Бабажанов айрықша көзге түсті. Оның ерлігі батыр қаланы қорғау үшін болған қырғын-қиямет соғыс бейнеленген панорамаға түсірілген. Николай Гастеллоның ерлігін қайталаған Нүркен Әбдіров, Александр Матросовтың ерлігін қайталаған Сұлтан Баймағамбетовтың, жау “жолбарысына” қас қақпай қарсы шауып, гранатамен қоса жарылған Қарсыбай Сыпатаевтың есімдерін мақтанышпен атайды. Бұлардың бәріне Кеңес Одағының батыры атағы берілген. Кеңес Одағының Батыры атағын екі реттен алған, даңқты сұңқарларымыз Талғат Бигелдиновтың, Сергей Луганскийдің, Леонид Беданың және Иван Павловтың ерліктері халқымыздың мәңгі есінде. Белорусс ормандарында Әди Шәріповтың басқаруындағы партизан отрядтары жауға қарсы шайқасты. Украин жерінде Ұлы Отан соғысының аты аңызға айналған батыры С.Ковпактың партизандық бірлестігінде Қасым Қайсеновтың отряды болған еді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Ахтанов Т. Грозные дни: Роман / Пер. с каз. — Алма-Ата: Жазушы, 1965. — 372 б.
2. Момыш-улы Б. За нами Москва: Записки офицера. — М.: Воениздат, 1988. — 256 б.
3. Бакбергенов С. Талгат Бегельдинов: Повесть / Бакбергенов С. След на земле: Повести / Пер. с каз. — Алма-Ата: Жалын, 1981: С.5–134 б.
4. Сергеев А. Н. Звездное небо Талгата: Хроника подвига. — Алматы: Қазақстан, 1997. — 222 б.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. СОҒЫСТЫҢ БАСТАЛУЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СИПАТЫ
2. ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАСЫН СОҒЫСҚА БЕЙІМДЕУІ ЖӘНЕ ... ... ... ... ҰЛЫ ОТАН ... АЯҚТАЛУЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚАЗАҚ ЕЛІНЕ ЫҚПАЛЫ
Қорытынды
КІРІСПЕ
Ұлы Отан соғысы тарихының беттерін парақтаған адам ... ... ... ... ... ... екенін байқар еді. Осы
бір аяқ астынан басталған әділетсіз арпалысқа Қазақстаннан 2 миллионға жуық
түрлі ұлт ... ... ... шақырылды. Майдан даласынан 394 мың қазақ
боздақтары қайтпай қалды. Бұл соғыс қайғы-қасірет ... ... ... ... ... бірінің ағасы қаза тапты. Қаншама жас
боздақтардың қыршын жасы қиылды... Ішінде ақын да, ... де бар ... ... ... ... сол ... ... әттең дариға-ай, қанша
Абай, қанша Шоқан кетті екен ... Фашистік Германия тізе бүкті... Бірақ ... ... ... ... 10 ... астам немістің өмірін алып кетті. Оны
жеңген Кеңестер Одағы 27 ... ... ... ... Талай ғасырлар бойы
жасалған материалдық және мәдени қазынаны ... ... ... әкелген
қасіреті. Сондықтан адамзатқа әрқашан соғысты тоқтататын жеңіс керек. 1418
күн мен түн толарсақтан қан кешіп, кейінгі ... ... ... ... ... жеңіс өздігінен келген жоқ. Оны елі, жері үшін отқа түскен
ерлер ерлігі жеткізді. Қазақстаннан 1941-1945 жылдардағы ... ... ... ұл мен қыз аттаныпты. Бәрі де жанқиярлықпен соғысты. 500-ден астамы
елге Батыр атанып, аңызға айнала оралды Отанын жаудан қорғау үшін көп ... ... ... ... ... ... ерліктерімен, аңыздарымен жауға
қарсы тұрды. Халық жадында сапында 30 ұлттың өкілі бар (бұлардың 3 ... ... ... ... мәңгі сақталмақ.
Қазақстан жерінде жасақталған И.В.Панфилов атындағы 8-гвардиялық ... ... ... ... ... ... ... үлгісін
танытты. Панфиловшылардың ішінде шын ... ... ... пен ... ... өз заманында-ақ аты аңызға айналған Бауыржан Момышұлы
да бар еді. Севастополь үшін шайқаста Кеңес Одағының батыры Дабаш Бабажанов
айрықша көзге ... Оның ... ... ... қорғау үшін болған қырғын-
қиямет соғыс бейнеленген панорамаға түсірілген. Николай Гастеллоның ... ... ... Александр Матросовтың ерлігін қайталаған Сұлтан
Баймағамбетовтың, жау “жолбарысына” қас қақпай қарсы шауып, гранатамен қоса
жарылған Қарсыбай Сыпатаевтың есімдерін ... ... ... бәріне
Кеңес Одағының батыры атағы берілген. Кеңес Одағының Батыры атағын екі
реттен ... ... ... ... ... Сергей
Луганскийдің, Леонид Беданың және Иван Павловтың ... ... ... ... ... Әди Шәріповтың басқаруындағы партизан
отрядтары жауға қарсы шайқасты. Украин жерінде Ұлы Отан ... ... ... ... ... партизандық бірлестігінде Қасым
Қайсеновтың отряды болған еді.
1. СОҒЫСТЫҢ БАСТАЛУЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СИПАТЫ
Шабуыл жасаспау ... (23 ... 1939 ж) ... ... жасаған
келісімді бұзып, фашистік Германия 1941 жылы 22 ... ... КСРО ... ... ... Ұлы Оотан соғысы осылай басталды.
Соғыстың сипаты - Германия тарапынан бұл соғыс агрессиялық, ... ... ... ... ал Совет Одағы тарапынан әділетті өз жерін қорғаған,
азаттық Отан соғысы болды. 1940 жылдың орта ... – ақ (18 ... ... СССР – ге ... кірудің «Барборосса жоспары» деп
аталатын стратегиялық ... ... ... болатын. Бұл жоспар бойынша
фашистік Германия мен оның қол ... ... ... және ... ... КСРО-ға бір мезгілде шабуыл жасайтын болды. Бұл жоспардың
басты мақсаты ... ... ... ... (3–4 ай), ... ... ... соғысты 1941 жылдың күзінде (қараша) аяқтау тиіс еді. «Барбаросса»
жоспарын жасаған кезде фашистік Германияның басшылары КСРО – ны ... ... ... және ... ... өзінше бір «ішкі бірліктен
жұрдай этникалық конгломерат» деп қарастырды. «Россияның кең – ... ... ... ... ... ... - деді Гитлер өз
сыбайластарына, - алауыздық пен жікке ... кез ... ... қолдау
көрсету болуға тиіс. Фашистік Германияның негізгі мақсатының саяси және
экономикалық астары ... ... ... шикізат үшін, азық – түлік
базасы ретінде қуыршақ мемлекет құруды көздеді. ... ... ... ... «Барбаросса» жоспарында көрсетілді. Жоспар бойынша фашистер
КСРО жерінде Остланд, Украина, Московия, Еділ – ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген «Үлкен Түркістан»
отарының құрамына Қазақстан, Татарстан, Башқұртстан, Орта Азия, Әзірбайжан,
Кавказ, Қырым, Ауғанстан, ... ... ... ... ... ... жою ... осылай түсті. Кеңес адамдарының патриоттық сезімі, әрине, бұл
жоспарға қарсы тұра ... ... ... Отан ... ... ... ... жазыла бастады. Мысалы, Алматы медицина институтының
студенті Маншүк Мәметова: «Отбасымыздан ... ... ... жоқ, ... апам да жоқ, ... ... ... өтінемін», - деп әскери
комитетке өтініш ... ... 2 млн. – нан ... адам ... ... ... ... кезеңінде 14 атқыштар және атты әскер
дивизиясы, 6 ... ... ... ... ... 36 – жеке
атқыштар бригадасы 30 – дан астам ... ... ... ... ... ... шақырылған жігіттерден 316 – атқыштар дивизиясы
құрылып, оның командирі генерал М. В. Панфилов болды. Армия қатарына 1 ... (1 млн. 196300) ... ... ... ... адам ... ... еңбек армиясы құрылып, Қазақ КСР – нен 700 мыңнан
астам адам шақырылды. Соғыс ... 27 ... оқу орны 16 мың ... ... 1941 – 1945 ... ... оқу ... 42 мыңнан астам
қазақстандық жіберілді.
2. ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАСЫН СОҒЫСҚА БЕЙІМДЕУІ ЖӘНЕ ҚАЙТА ҚҰРУЫ
Соғыстың басталуына байланысты ел экономикасын соғыс жағдайына ... ... ... ... бағытқа көшірілді
(милитарландырылды). Бейбіт мақсаттарға ... ... ... Көптеген кәсіпорындар қорғаныс өнімдерін шығара бастады.
Өскемен қорғасын – ... ... ... көмір шахталары сияқты
соғысқа қажетті өнімдер шығаратын өнеркісіп құрылыстарын салып аяқтады.
Соғыс жүріп ... ... және ... ... ... 220 ... ... кәсіпорындары Қазақстанға көшіру жүргізілді. Өнеркәсіптерді
Қазақстанға көшіру екі рет жүргізілді: 
1. 1941 жылдың аяғы мен 1942 ... ... 1942 ... ... ... ... кәсіпорындар, негізінен, Москва,
Ленинград облыстарынан, Украина, Белорусь жерлерінен әкелінді. Көшіріліп
әкелінген 54 завод пен ... ... ... ... ... болды. Жеңіл және тоқыма өнеркәсібінің 53 кәсіпорны көшіріліп
әкелінді. ... аяқ киім ... ... 12 есе, ... саласының
қуаты 10 есе өсті. Москва қаласы және ... ... ... ... ... ... Урюпа етконсерв заводы,
Дзержинский ... ... ... ... ... ...... радио заводы, С. Орджоникидзе атындағы механика заводы т. ... ... ... ... мен облысынан көшірілген 40 ... ... ... ... ... ... ... Подольск механика заводы,
Запорожье ... ... ... ... жасау заводы т. б.
Украина ККС – інен Қазақстанға 70 өнеркәсіп орны мен ... ... КСР – не ... ... мен ... ... ... Шымкент, Петропавл, Семей, Ақтөбе, Орал қалаларында
орналастырылды. ... ... ... кәсіпорындар өте қиын жағдайда
жұмыс істеді. Өнеркісіп орындарымен бірге Қазақстанға майдан өңірінен
көптеген мамандар да ... ... тек қана ... 3200– ге ... 2000– дай ... келді. Майдан өңірлерінен ... ... саны 700 – дай ... Қазақстан КСРО – ның негізгі әскери -
өнеркәсіп базасына айналды. 1942 жылы ... ... ... 85 % ... ... 18 % -ын, ... 60 % - ын, ... мұнайдың 1 млн
тоннаға жуығын ... 1942 жылы 21 ... ... ... ... ... ақы төлеудің жаңа ... ... 1942 жылы 24 ... ... ... ... ... алабында көмір өндіруді
арттыру жөніндегі шұғыл шаралар туралы» ... ... ... ... ... Қарағанды шахталарын қамқорлыққа алу жөнінде
патриоттық қозғалыс бастады. Шахтерлерді азық – ... ... ... ... жұмыс істеу үшін адамдар жіберу, Қарағанды облысындағы
30 желісі 3 есе, ... саны 5 есе ... 1943 жылы ... желісі
көбейіп, жер астында екінші Қарағанды пайда болды. Мұнайлы аудандарға көмек
көрсетілді. Атырау мұнай өңдеу ... ... – Орск ... ... ... ... құрылыс ұжымы ұйымдастырылды. Ембіге Әзірбайжаннан 400 маман
мен жұмысшылар келді. Соғыс жылдыры салынған құрылыстар: Мақат – ... ... ... ... ... ... ... кезегі, Пешной аралы –
Шарин құбыр жолы, Атырауда теңіз порты мен ... ... ... «Комсомол»
кәсіпшілігі т. б. 1944 – 1945 жылдары салынған жаңа ... ... ...... комбинатының алғашқы кезегі. Белоусов байыту
фабрикасы. Ақмола ... ... ... Алматы вагон жасау заводы,
Атырау мұнай өңдеу заводы. 1941 – 1945 жылдары барлығы 460 ... ... ... ... ... соғыс жылдарында 37 % - ке өсті. Ауыл
шаруашылығындағы жағдай төмендеді. Ауылшаруашылық еңбеккерлерінің саны ... ... 1942 жылы 600 ... ... ... өндірісінде әйелдер
еңбегінің үлесі артып, 1940 жылғы 48%-ң орнына 1942 жылы 75% -ға жетті. 76
мың ... 55 ... ... ... болды. Бүкілодақтық
социалистік жарысқа 10 мыңнан астам тракторшы қыз – келіншек қатысты. ... егіс ... 1941 ... ... 842 мың ... ... 1943
жылы 775 мың га жаңа жер алқаптары егістікке ... ... ... ... ... ... ... асырылды. Соғыстың алғашқы
күндерінен Қазақстан майдан арсеналына айналып, майдан мен тылды қару ... оқ – ... азық – ... қамтамасыз етуші аймақ болды. Соғыс
жылдарында тылда еңбек еткен жұмысшылар ... ... ... ... ... ... ... А. Семиволос мен И. Янкиннің
әдісін қолданған республикадағы үздік ... ... ... ... ... Ш. ... Б. ... Ким Ман Сам, В. П. Кривич, И. Я. Кудлай
есімдері бүкіл елге әйгілі болды.
3. МАЙДАНДАҒЫ ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАР
Соғыстың ... ... ... қазақстандықтар барлық майданда
шайқасты. Олар Отан үшін ... ... ... ... ... ... ... көптеген әскери бөлімдер майданға
жіберілді. Даңқты ... ... ... ... ... ... Олардың арасында Ғ. Жұматов, В. Фурсов, К. Тұрдиев,
Ш. Шолтырев, К. Иманқұлов, Е. А. Качань т. б. ... жан ... ... ... көрсетті. 1941 жылы 24 маусымда 219 ... ... ... қаласында алғаш рет ұрысқа кірісті. Қазақстандықтар жау
әскерлерімен Перемышев, Мурманск, ... ... ... ... ... ... ... қарсылығына қарамастан
немістер соғыстың бастапқы кезінде үлкен басымдылыққа ие болды. Оның
бірнеше ... бар ... ... дейін қаруланған,
Европаның көптеген елдерін бағындырған жау ... ... ... мол ... ... шабуылға Кеңес
әскерлері әзір емес еді.Үшіншіден, Кеңес әскерін ... ... ... ... болмады.Төртіншіден, 1939 – 1940 жылдардағы Қызыл Армияны
тазалау кезінде әскердің көптеген ... ... орта ... ... ... ... Осының бәрі Қызыл Армия бөлімдерінің
соғыстың ... ... ... ... ... ... жауынгерлерден
айырылуына соқтырды.
Москва шайқасы (1941 жыл 30 қыркүйек – 1941 жыл 6 желтоқсан).
Қазақстандықтардың жауынгерлік даңқы, әсіресе, ... ... ... ... ... 316 – ... ... апаратын негізгі өзекті жолдың бірі – Волокаламск тас жолын қорғау
тапсырылды. Мұнда Бауыржан Момышұлы басқарған 1075 ұлан атқыштар ... ... ... ... ... 28 танк жоюшылар («28 панфиловшы») тобы
Дубосеково разъезінде жаудың 18 танкісін жойып ... ... ... В. Г. ... «Россия кең – байтақ, бірақ шегінерге жер ... ... ... ... Оның бұл сөзі ... ... тарады.
Кейіннен «28 панфиловшы» ерлігі аңызға айналды. Олар ... қаны ... Бәрі ... қаза ... бірақ жауды өткізбеді. Сондай – ақ Москва
қорғау тарихына панфиловшылар дивизиясы бөлімдерінің саяси ... ... ... М. ... автоматшылар Т. Тоқтаров, Р. Амангелдиев мәңгі
өшпес із қалдырды. 316 – ... ... ... мен ... ... 1941 жылы 17 ... оған 8-ші ... дивизия атағы
беріліп, Қызыл Ту орденімен марапатталды. Москва ... ... ... ... ... басып кіріп, немістердің көзін жойған
Төлеген Тоқтаровқа Кеңестер Одағының батыры атағы ... М. ... ... тобы да ерекше ерлік көрсетіп, жау танкілерінің
бірнешеуін жойды. М. Ғабдуллинге Кеңестер ... ... ... ... ... 3 ... 238 ... дивизиясы ұйымшылдығы және ерлігі үшін Қызыл Ту
орденімен марапатталды, ал 1942 жылы бұл дивизия 30 – гвардиялық ... ... ... ... ... тарихи маңызы: 
- Гитлершіл басқыншылардың Москва түбінде талқандалуы жау ... ... ... ... ... ... ... біржола күйреді, 
- Қенес армиясы стратегиялық бастаманы қолға ... ... ... ... ... ... ... құрамалардың үштен бірі Ленинград түбінде соғысты.
316-атқыштар дивизиясы (1941 ж. 9 қыркүйек) және ... ... 22 елді ... азат ... «өмір жолын» салуға қатысты. Балтық
флотындағы «Киров» Қызыл Тұлы крейсерінде 156 қазақстандық ... үшін ... мен ... марапатталды. Ленинград шайқасына
қатысқан қазақстандықтар: 
1. Партия ұйымдастырушысы Султан Баймағанбетов А. ... ... жау ... кеудесімен жауып, Батыр атанды. 
2. 372-атқыштар ... ... ... ... ротосының
бөлімше командирі Қойбағаров ұрыста неміс траншеяларына бірінші болып
кіріп, ержүректілік ... ... ... ... ... ... әскери құрамалардың үштен бірі Ленинград түбінде шайқасты. 314-
дивизияның мергендер қозғалысын Солтүстік ... ... ... атындағы ауылшаруашылық артелінің бұрынғы колхошысы, қатардағы
жауынгер Г.П. Зубков бастады. 
4. Ленин ... үшін ... ... ... ... ... ... Жылқышев та ерекше көзге түсті.
Ленинград қоршауының аса қиын кездерінде оны ... ... ... ... ... ... жасалғанын үнемі сезеніп отырды. 1941
жылғы қыркүйектің ауыр ... ... ... ақыны Жамбыл
ленинградтықтарға «Ленинградтық өренім» деген жырын арнап, онда көп ... ... ... ойпікірін, сезімі мен ... Ақын жыры ... ... ән ... ... Қоршау жылдарында
850 мыңға жуық бейбіт тұрғын қаза ... 1943 жылы ... 900 ... Ленинград қоршауы бұзылды, ал 1944 жылы Ленинград басқыншылардан
толық азат ... ... ... ... ... Германияның ірі жеңілісі болды, 
- Халықтар достығы мен ерлігінің көрінісі ... ... (1942 ж. ... 1943 ж. ... жылы 17 ... ... түбіндегі кескілескен ұрыстар басталды.
1942 жылы күзде Сталинград шайқасының жалыны ... ... ... 1942 жылы ... КСРО ... ... Төралқасының жарлығымен Каспий
алабында соғыс жағдайы енгізілді, ал 1942 жылғы қыркүйектің 1-інде ... ... ... 1942 ... қыркүйектың 15-інде облыстық
мемлекеттік қорғаныс комитеті ... ... ... ал 1942 жылы ... Орал ... әуе ... қорғану бөлімдерінің қатарына енгізілді.
1943 жылғы желтоқсанда белгіленген шекара ... ... ... ... ... ... ... – Гайға дейнгі 500 км.)
1942 жылы 9 қазанда ... КСР ... ... ... ең ... тылы
Қазақстан екенін, сондықтан бұдан артық шегінетін жер жоқ екенін ... ... ... ... тастады. Батыс Қазақстан жерінде
алты қорғаныс шебі, ... ... ... ... ... ... ... Ақтөбе облысында да қорғаныс ... ... ... ... ... ... материалдық, техникалық
базалары Батыс Қазақстанда орналастырылды. Орал ... ... ... ... ... Қазақстан жерінде 70-ға жуық әскери госпиталь ... ... ... Сайхан, Жәнібек, Шұңғай станцияларына шабуыл
жасап, 7 млн. сом ... ... ... майданың барлық жағынан
Қазақстан қамтамасыз ... ... ... ... ... жөндеуден өтті.
Мысалы, бір ғана Ақтөбеде ай сайын 30 ұшақ ... ... ... ... ... Орта Азиямен, Кавказбен байланыстыратын негізгі
көпірге айналды. Қазақстан жерінде құрылған 292, ... ... ... ... ... т.б. ... қорғауға тікелей қатысты.
Сталинградтың түбінде көптеген Қазақстандықтар ... ... ... ... ... ұлы ... ... түбінде ерлікпен қаза
тапты. Г.Сафиулин, М.Баскаков ... ... ... ... ... талқандау барысында көп үлес қосты. Мысалы, М.А.Баскаков
басқарған батареяның 43 зенитшісі ... ... ... ... 11
танкісін жойып жеберді. 36 зенитші қаза тапты, бірақ бір адам да ... жылы 19 ... ... ... ... ... Боховская-
Пономаревка ауданындағы әуе шайқасында ұшағын жау танкілері шоғырына
қүлатып, ... қаза ... 29 және ... дивизиясының жауынгерлері
жауды Сталинградтың Киров ауданына енгізбей, ... мен ... ... ... ... ... ... етті. 1943 жылы бұл
дивизиялар 72 және 73-гвардиялық дивизияларға ... ... ... ... ие ... Оңтүстік Қазақстандық жауынгері
Толыбай Мырзаев «Павлов үшін» қорғауға ерлік көрсетті. Сталинград түбінде
қазақстандықтар К.Сатпаев пен ... ... ... нәтижесінде
Кеңестер Одағынын батыры атағына ие болды. 116-атқыштар дивизиясы, ... ... ... ... ... ... ерлікпен
шайқасты. Олардың ерлігі құрметіне Сталинградта «Қазақ» ... ... ... 300 ... қарсы шайқасып, түгел қаза ... ... ... ... Хузин болды). Ержүрек жауынгерлер қорғаған
төбе «Шығыстың 11 ... ... деп ... ... ... ... танк полкі Еділ жағасындағы ірі ... роль ... ... 1943 ... ... ... ... жау 600-
700 км. жерге қуылды. Сталинград шайқасы соғыс тарихында ерекше орын ... ... ... ... бет ... шешуші үлес қосты. 
-Қызыл Армия стратегиялық инициативаны берік қолға алды. 
-Гитлерлік Германияның тағдырының шешілу ұақытын жақындата ... ... ... ... ... тарих шежіресіне ұмытылмас
ерлік беттерін қосты.
4. ҰЛЫ ОТАН СОҒЫСЫНЫҢ АЯҚТАЛУЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚАЗАҚ ЕЛІНЕ ЫҚПАЛЫ
Қазақстандық жауынгерлер ... ... ... ... азат ... ... ... қазақ жігіттері Кеңес әскерінің
құрамында Шығыс Европа ... ... ... азат ... ... 1-Украин майданы учаскелерінің ... ... ... фашистік танкілер лап қойды. Жаудың біраз танкісі ... ... ... ілгері ұмтылуын тоқтатпады. «Жолбарыс» танкісінің
қарсы алдынан сапер Абдолла Усенов ... ... ... ... ... қысып, қаймықпай шынжыр табан астына құлады, сұмдық
жарылыс жер сілкіндірді. Әрқайсысы 200-ден ... ... ұшу ... ... жүз ... жоқ ... шабуылшы ұшқыштар: Талғат
Бигельдиновке, Леонид Бедаға және ... ... 37 ... ... жүргізілген ұрыстарда жаудың тағы 6 ұшағын (самолет) атып түсірген
Сергей Луганскийге екі мәрте Кеңес Одағының ... ... ... Кеңестік
Шығыс әйелдері арасынан бірінші болып ... ... және ... жұлдыз
медалімен марапатталғандар-қазақ қыздары: пулеметші Мәншук Маметова мен 54-
атқыштар бригадасының Мергені (снайпер) Әлия Молдағұлова болды. 1945 жылдың
қысқы операцияларда ... ... ... ... «Орталық», «Висла»,
«Оңтүстік» армиларының ірі топтарын талқандады. ... ... ... азат
етуді аяқтап, Венгрияны және Чехословакияның ... ... азат ... алып, Шығыс Пруссияға кірді, Одер және ... ... ... Брандербург пен Силезияға тереңдеп енді. 1945 жылғы сәуірдің
16-ында Берлин операциясы басталды. Оған 3,5 ... жуық ... 52 ... пен ... 7750 ... өздігінен жүретін зенбірек, 10800 ұрыс
ұшағы қатысты. Балтық теңізінен Судет тауларына дейінгі 700 км-лік ... ... ... ... қимылдар жасап, Кеңес әскерлері мамырдың 2-
інде Германияның астанасы Берлинді толық бақылауына алды. Берлин операциясы
барысында Кеңес жауынгерлері ... ... және ... шеберлік
көрсетті. Кеңес Одағының батыры, ... ... ... ... ... те ... үшін ұрыстарға өз жауынгерлерін
бастап ... ... ... ... ... ... ... З. Тұрарбеков, Х. Көбеков, Т. Бигелдинов, А.Еремеев, Н.Шелихов
және т.б. көптеген адамдар қатысты. Жас офицер ... ... ... пен ... ... ... біріне алғашқыларының бірі болып
алқызыл Жеңіс туын желбіретті, ал Орал өңірінің жас офицерлері Қ.Меденов
пен ... ... ... ... ... ... ... белсене қатысты. Толық емес мәліметтерге қарағанда
Украинаның ... ... мен ... 1500, ... ... ... ... жігіттері соғысқан. Белоруссияның әр ... ... ... 65 ... ... мен шоғырларда 1500-ден
аса қазақстандықтар болған. Партизан қозғалысына ... ... ... ... ... ... ... Ә.Шәріпов,
Ә.Жангелдин, Ж.Саин, Н.Көшекпаев т.б. есімдері бүгінде зор ... ... жылы 2 ... ... ... ... ... 8 мамыр-фашистік Германияның тізе бүккендігі туралы шартқа қол
қойылды. 
-1945 жылғы 9 мамыр-Қызыл Армия жеңіске ... Ұлы Отан ... ... ... 9 тамыз-одақтастық міндеттемелерге сәйкес КСРО соғыстың
соңғы ошағы Жапонияға қарсы соғыс ... Қиыр ... ... ... ... ... ... арасында қазақстандық құрамалары да болды.
Тынық мұхит флоты ... ... ... авиация дивизиясының
звено командирі,көкшетаулық Михаил Янко 1945 жылғы тамыздың 10-ында
Гастэллоның ... ... ... ... ... Ақтөбеде
құрылған 74-жеке теңіз атқыштар бригадасының негізінде ұйымдастырылған 292-
атқыштар дивизияның жауынгерлері Кеңес ... ... ... ... ... ... соң ... Шығыс майдандары әскерлерінің
құрамында қазақстандық 129-миномет полкі ... ... ... ... және ... ... үшін ... ордендер
мен медальдарға, соның ішінде 14 адам «Кореяны азат еткені үшін», 234 ... ... ... ... ие ... Қызыл Армияның Қиыр
Шығыстағы соғысы 24 ... ... 1945 ... 2 қыркүйекте Жапония
жеңілгендігі туралы шартқа қол ... ... ... ... Ұлы Отан соғысындағы ерліктері үшін Кеңес Одағының Батыры ... ... оның ... ... ... ... Кеңес Одағының Батыры атағын алғандар: Талғат Бигелдинов,
Леонид ... Иван ... ... Луганский. Үш мәртебе Кеңес Одағының
Батыры ... ... ... орналасқан Чугуев әскери
авиация ... ... ... ... ... ... иегері-142
қазақстандық. Кеңес ... ... ... ... ... ... ... Кеңес Одағына қымбатқа түсті. Елдің 27 млн астам адамдары соғыста
қаза болды. Оның 603 мыңы (400 мың) ... ... ... ... ... мен империяліктік Жапонияны жеңуде негізгі
еңбек сіңірген Кеңес халқы. 2) Кеңес халқы өз ... ... ... ... ... 3) ... ... өзінің ерлік күресімен Европаның
халықтарын фашистік езгіден құтқарып қалды.
ҚОРЫТЫНДЫ
 Өжеттік пен ... бару ... ... Отаны мен артында қалған
елінің алдында жауынгерлік борышты өтеуде болаттай берік тәртіпке бойұсыну
еді. Алматыда жасақталған генерал-майор ... ... ... ... ... ... Кеңес Одағының астанасы –
Москваны қорғау күндерінде Ұлы Отан соғысының тарихына мәңгі өшпейтін ... ... ... ... ... 28 ... ... ғұмыр бойы құрметтеп есте сақтайды. Қазақстандық жауынгерлер
рейхстагқа ... ... ... оның шаңырағына Жеңіс туын ... ... ... ... ұлы ... ... қадады.Ұлы Отан
соғысының шежіресіне Мәншүк ... мен Әлия ... ... ... Момышұлы мен  Талғат Бигельдиновтың  және көптеген
жерлестеріміздің аттары ... ... ... ... ... ... Праганы азат етушілердің қатарында болды.
151-қазақстандық бригада негізінде құрылған 150-Идриск атқыштар дивизиясы
жауынгерлері «ұялы қасқырдың» ... ... ... ... Рейхстагтың
күмбезіне жеңіс туын тігуге қатысты. Алқызыл туды биікке ... ... ... ... қаққандардың қатарында  қазақ Рахымжан Қошқарбаев
болды.
Ұлы Жеңіске жау ... ел ... ер ... қорғаған партизан
жасақтары да үлес қосты. Зерттеулер бойынша Белоруссия мен ... ... ... 3 мыңнан аса ... ... ... ... болған, есімдері ел
аузында аңызға айналып, кейінгі ұрпаққа жеткен Әди Шәріпов, Қасым Қайсенов,
Жұмағали Саин ... көзі ... ... ... ... ... ... қанын аямай осылай шайқасты. Олардың бәрін ортақ іске,
жеңіске, отанына деген ... ... ... шарпыған жиһандық
соғыс қазақ халқының батыр ұлт екенін баршаға ... ... ... 1941 жылы ... айында «Қазақтар» деген мақала жаияланды. Бұл
Мәскеуді қорғаған 8-гвардиялық Панфилов атындағы ... ... ... ... ... ... ... жазушысы И.Эренбургтың 1942 жылы жазған
«Қазақтар» деген мақаласында: «Бір фриц ... «Біз ... күші ... солдаттармен беттестік, оларды алған бетінен тіпті ешқандай оқ ... те ... ... Олар тура ... ... ... ... жүгіріп келе
жатты. Мен бұлардың қазақ деген халық екенін ... ... ... ... екенін естімеп едім...» деді. Фрицтер көп нәрсені білмеуші еді. Оларға
Ресейдің үлкен екенін ғана ... ал ол елде ... ... ... кең ... ... қыстың қақаған аязы мен жаздың
аптап ыстығында ... ... ... тұрады. Бұл елдің ақындары
Қазақстанның даңқты батырлары жайлы сыр шертеді. Ал бұл елдің батырлары ең
алдымен арын ... Ер ... алты кез ... қолына алып, алты
мың жауға жалғыз өзі қарсы шабуылға шығып ... ... ... де арым
қымбат!» деп айғай салған!...
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Ахтанов Т. Грозные дни: ... / Пер. с каз. — ... ... — 372 б.
2. Момыш-улы Б. За нами Москва: Записки офицера. — М.: Воениздат,
1988. — 256 б.
3. ... С. ... ... ... / ... С. След
на земле: Повести / Пер. с каз. — Алма-Ата: Жалын, 1981: С.5–134
б.
4. Сергеев А. Н. ... небо ... ... ...... 1997. — 222 б.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Бауыржан Момышұлы соғыс жылдарында4 бет
Түрксіб - Ұлы Отан соғысы жылдарында4 бет
Қазақстандықтардың Ұлы Отан соғысы майдандарына аттануы және олардың жанқиярлық ерліктері12 бет
Ұлы отан соғысын қайта қарастыру-кейінгі ұрпақтың борышы5 бет
1917 жылғы ресейдегі ақпан – қазан ревалюциясы. Азамат соғысы9 бет
1918-1920 жылдардағы азамат соғысы10 бет
1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері19 бет
1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы5 бет
1941-1945 жылдардағы ұлы отан соғысы жайлы15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь