Алтынемел ұлттық саябағы

Мазмұны
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
1. Алтынемел саябағының сипаттамасы.
2. Саябақтың ерекшеліктері.
3. Алтынемелдің флорасы мен фаунасы.
ІІІ Қорытынды
VІ Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Мемлекеттiк ұлттық табиғи саябақ — ерекше экологиялық, ғылыми, тарихи-мәдени және рекреациялық құндылығы бар мемлекеттiк табиғи-қорық қорының бiрегей табиғи кешендерi мен объектiлерiнiң биологиялық және ландшафтық саналуандығын сақтауға, оларды табиғат қорғау, экологиялық-ағартушылық, ғылыми, туристiк және рекреациялық мақсаттарда пайдалануға арналған табиғат қорғау және ғылыми мекеме мәртебесi бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ. Олар әлі де толық өріс алып, дами қойған жоқ. Саябақтың қорықтардан айырмашлығы – туристтер мен тынығушылардың кіріп көруіне рұқсат етіледі. Қазақстанда 12 саябақ ұйымдастырылған
Соның ішінде Алтынемел ұлттық саябағына тоқталсақ. «Алтынемел» ұлттық табиғи саябағы – Алматы облысының Кербұлақ ауданы аумағында 1996ж. ұйымдастырылған. 10 сәуірде Қазақстан Республикасы Үкіметінің №460 Қаулысымен Қапшағай мемлекеттік аңшылық шаруашлығы негізінде құрылды. Орталық үй-жайы Алматы қаласынан 250 шақырым жердегі Басши елді мекенінде орналасқан. Ауданы 460 мың га. «Алтынемел» деген сөздің шығу тегі де ерекше. Халық арасында таралған аңызға сүйенсек, 1219 жылы Шыңғыс хан өзінің әскерлерімен Орта Азияны жаулап алуға бара жатқанда осы аймақтан өткен көрінеді. Жолдағы сарғайған шөп басқан тауды көріп: «Мынау Алтынемел ғой!» — деп таңқалған деседі. Сол кезден бастап «Алтынемел» деген атау шыққан дейді. . Саябақты ұйымдастырудың мақсаттары ретінде бірегей табиғат кешенін сақтауды, тарихи-мәдени ескерткіштерді қорғауды, азайып бара жатқан әрі сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар әлемін сақтап қалуды және экологиялық туризмді дамыту саясатын атауға болады[1].
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Ә. Нысанбаев. «Қазақстан». Ұлттық энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998. – 311-312 бет.
2. http://el.kz/blogs/entry/content-2396
3. http://visitkazakhstan.kz/kk/guide/places/view/539/
4. Иващенко А.А. «Қазақстанның қорықтары мен ұлттық бақтары».- Алматы: «Алматыкітап» ЖШС, 2006. – 180-189 бет.
5. http://www.kazakzaman.kz/kz/newsDetail_getNewsById.action?newsId=54662
6. А. Қуатбаев. «Жалпы экология». Оқулық. – Алматы: «Дәуір» , 2012. – 301-318 бет.
        
        Мазмұны
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
1. Алтынемел саябағының сипаттамасы.
2. Саябақтың ерекшеліктері.
3. Алтынемелдің флорасы мен фаунасы.
ІІІ Қорытынды
VІ Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Мемлекеттiк ұлттық табиғи саябақ -- ... ... ... ... және рекреациялық құндылығы бар мемлекеттiк табиғи-қорық қорының бiрегей табиғи кешендерi мен ... ... және ... ... сақтауға, оларды табиғат қорғау, экологиялық-ағартушылық, ғылыми, туристiк және ... ... ... ... ... қорғау және ғылыми мекеме мәртебесi бар ерекше қорғалатын ... ... Олар әлі де ... өріс ... дами ... жоқ. Саябақтың қорықтардан айырмашлығы - ... мен ... ... ... ... ... ... 12 саябақ ұйымдастырылған
Соның ішінде Алтынемел ұлттық саябағына тоқталсақ. ұлттық табиғи саябағы - ... ... ... ... ... 1996ж. ұйымдастырылған. 10 сәуірде Қазақстан Республикасы Үкіметінің №460 Қаулысымен Қапшағай ... ... ... ... құрылды. Орталық үй-жайы Алматы қаласынан 250 шақырым ... ... елді ... ... ... 460 мың га. ... ... шығу тегі де ерекше. Халық арасында таралған аңызға сүйенсек, 1219 жылы Шыңғыс хан өзінің әскерлерімен Орта Азияны жаулап алуға бара ... осы ... ... ... Жолдағы сарғайған шөп басқан тауды көріп: -- деп таңқалған деседі. Сол кезден ... ... атау ... дейді. . Саябақты ұйымдастырудың мақсаттары ретінде бірегей ... ... ... ... ... ... ... бара жатқан әрі сирек кездесетін өсімдіктер мен ... ... ... ... және ... ... дамыту саясатын атауға болады[1].
Алтынемел саябағының сипаттамасы
Алтынемел мекен Ш. Уәлихановтың өмірімен тығыз байланысты. Ол өмірінің соңғы жылдарын ... ... ... ... ... Ғалымның Алтынемелдегі зираты басына 1985 ж. Ескерткіш белгі орнатылып, тарихи-мемориалдық мұражай ашылды. Іле өзенінің солтүстігінде ... Оның ... ... ... ... ... ... Матай, Алтынемел, Қояндытау, таулары, Үлкен Қалқан, Кіші ... ... ... және өте ... кездесетін табиғи ескерткішінің бірі - енеді. 3 ... - ... ... және қиыршық тасты белдеулерден тұрады. Саябақ археологиялық ескерткіштер мен ... ... және ... ... ... мен тастарға бай. Сақ дәуірінде салынған обаларының маңызы зор. Алтынемел құмдарындағы немесе - танымал жерлердің бірі. Оның алып ... ... ... ... ... ұзындығы екі-үш километрге дейін, ал биіктігі шамамен 120 ... ... Бұл ... бір ... - ... ... ... дыбыстар шығарады. Оның әуені бірнеше шақырымдарға жайылып, алыстан да естіліп тұрады. Кейбір ... ... ... ұсақ бөлшектері бір-біріне үйкелген кезде осындай әуенді дыбыстар шығады екен: жеңіл самал жел шиқылдаған ... ... ... жел ... ... ұқсас әуен шығарады. Алайда, желсіз күнде де ... ... ... ... Осы ... ... құм ... көптеген аңыздар пайда болған.
Құмның тағы бір ерекшелігі - ол басқа құмдар сияқыт орнын ... ... ... ... ... ... бойы Алтынемел аумағында, бір орында тұр. Осы жерде тұратын адамдар айтатын аңыздарға ... дәл осы ... ... Шыңғысхан және оның сенімді жауынгерлері жерленген екен. Ал сиқырлы құмның ... - ... рухы ... өз ... ... сыр шерткені.
Саябақтың ерекшеліктері
.[5]
Алтынемелдің көрнекті орындарының ішіндегі ең танымалы - Бесшатыр хан қорғандары. Сыртынан қарағанда, ... ... метр ... ... төбелерге ұқсайды. Ғалымдардың айтуынша, бұл жерде біздің заманымызға дейінгі VII-III ғасырларда өмір сүрген сақ ... ... ... ... ... бейнесі қашалған 45 кесек тас тізіліп тұр. Осы ерекше тастарды алғаш көрген туристер оларды ағылшынның ... ... ... еді. Сонымен қатар, осы ... ... ... тас - ... ... ... суреттер ескерткіші орналасқан. Бұл суреттер екі мың жылдан астам уақыт бұрын, ... ... ... ... XVI-XIV ... салынған еді. Негізінен бұл суреттер - ... ... ... арасында танымал буддистік жазбалар мен құдайлар бейнесі. Тамғалы таста VIII-IX ғасырлардан қалған түркі сына жазуы да сақталған. Бұл жазу ... ... ... ... таулар өте көріеті таулардың қатарына жатады. Олар: Шолақ, Дегерес, Матай, Алтынемел, Қояндытау, таулары, Үлкен Қалқан, Кіші Қалқан, ... - ... ... ... ... тау. ... ... және тік жарлы болуы, қатты тілімденуі тауға тән және де ... тау ... мен ... ... ... әсерінің нәтижесінде қарқынды өзгеріске ұшыраған. Ақтау - ... ... ... ... кен ... Мұнан ерте миоцен флорасының 56 түрі, оның ішінде қарағай, шырша, қайың, қандағаш, емен, жаңғақ, талшын, ... ... ... ... шаған және басқалар табылған. Көл түзілістерінің палноген-неоген қабаттарында ежелгі жануарлар қалдықтары ... ... ... жасы 25-30 млн. ... ... ... тауы басы шоқы ... төбелі-құлама етекті жіңішке адырлар түрінде оңтүстік- батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылып жатыр. Баурайлары сусыз сайлар мен жыраларға ... ... ... ... ... сазы мен көгілдір-сұр ізбесті құмтастары ашық жолақпен ерекшеленіп көрініп тұрады.
Шолақ, Дегерес және Матай жоталары онша биік ... ... және ... тасты жазықтықпен жиектеліп жатыр. Бұл таулар қар сызығына жетпейді және тұрақты мұздықтары жоқ. Бұларға терең сайлар, тік ... ... ... мен ... тән. ... ... сарғыш борпылдақ саз, ұсақ жұмыр тас және гипсті үштік дәуір түзілістері. Қарашірігі басым ақшыл-қоңыр тау ... ... биік ... - Алтынемел мен Қояндытау. Олар үлкен Тоқсанбай жотасымен Жоңғар Алатауының негізгі бөлігінен алшақ орналасқан, оңтүстік жағынан Қоңырөлең ... ... ... далаланған оңтүстік беткейі терең шатқалды сайлармен ерекшеленеді, ал жотаның су айрығы - күмбез ... ... ... ... ... ... биік ... тән қатаң келбетті болып келген. Ақтау, Қатутау ... - Жер ... ... ... ... табиғат мұражайы десе де болады: жанартау жыныстарынан қалыптасқан ландшафттар әртүрлі дәуір кезеңдерінен хабар береді. Ақтаудың жер ... ... ... Әр ... метр ... ... ... өзгеруін, саналуандылықты байқауға болады. Осындай ерекшеліктеріне байланысты, ... ... ... ... , ... ... ие. Таулардың жасы 400 миллион жылға дейін жетеді. ... ... ... ... дем ... ... күйіп, жылы суында шомылуға болады. Осы жерде тұрып, өзеннің ар ... ... 100 ... ... ... ... ... тамашалауға болады. Алтынемелдегі бір көрнекті орыннан екіншісіне барар жолда қымыз бен шұбаттан дәм татуға ... Не ... ... ... ... ... түйеге мінуге болады[3].
Ұлттық бақтың негізгі су көзі және табиғи шекарасы Іле өзені болып табылады, ол Қытай ... ... ... онша ... емес су ... ... сәуір айының соңында басталады. Мамырда тау қары ... ... ... ол ... мен ... ... ... Сонан кейін су деңгейі төмендеп, қыркүйекте қалыпты деңгейге түседі. Іле өзені қыста бірнеше айға қатады. Тау мен тау етегі ... тек ... ... ... мен ... бар. ... көбі тек уақытша су көздері болып табылады.
Ауа райы шөлді, қатаң континентальды, қысы суық және жазы ... ... ... ... 300-330 ... аспайды, сәуір мен мамырда жауын-шашын көп түседі. Ең құрғақ ай - қыркүйек. Жыл бойы солтүстік-шығыс, оңтүстік-батыс, шығыс және ... ... ... ... ... ... орташа температурасы - 8,6 градус, шілденікі +26 градус. Жалпы табиғи бақ жерінде қар аз түседі. Кей ... тау ... ... ... қар болмайды, ол жабайы жануарлардың қыстап шығуына қолайлы жағдай туғызады.
Алматының ... ... бір ... ... ... ... тур ... облыс ішінде орналасқан тарихи-табиғи аймақтарға сапарлар ұйымдастырады. Алтынемелдің жоғарыда аталған жерлерін толығымен аралауға 2-3 күндей уақыт кетеді[2].
Алтынемелдің флорасы мен ... ... 1800 ... ... ... ... шырша, үйеңкі, тораңғы, қызыл тал, жиде, жыңғыл, сексеуіл, қылша, т.б. өседі. Жануарлар әлемі де алуан түрлі: сүтқоректілерден - ... ... ... ... тас ... қоян, т.б. құстардың 15 түрі: бүркіт, тазқара, ... ... ... ... т.б. ... - ... көксерке, ақмарқа, табанбалық, т.б. кездеседі. Омыртқасыз жануарлар дүниесі толық зерттелмеген. ... ... ... әр ... ... ... бар. Көбі жабай аңдардың қорегі болып табылады. Тұқымы мен жемісін құстар мен тышқан тәрізді кеміргіштер, ал ... ... ... ... жейді. Әсіресе шығыс қауы, жапон арпабасы, бұта түйесіңір, күйреуік, ... қара ... әсем ... боз ... және ... өте ... ... фаунасында шамамен 5000-нан аса түрі бар, оның ішінде тоғайда тіршілік ететін тек қаттықанаттылар немесе қоңыздардың ... түрі ... ... кітапқа 25 түр енгізілген. Олардың ішінде: әдемі қыз инелік, әмірші инелік, қысқақанатты боливария дәуіті, дала шегірткесі, қоңырқанатты шегіртек, Сольский барылдауық ... ... ... ... ... отынкескіш қоңызы, қоснүктелі қанқыз, сарықанатты сфекс, Хаберхауер прониксі, Татьяна көгілдір көбелегі және т.б.
Құстар 200 түр шамасында, оның 174 түрі ... ... ... 18 түрі - қара ... ақкөз сүңгуір, балықшы тұйғын, жыланшы, қарақұс, бүркіт, ... ... ... сұр ... ... қарабауыр бұлдырық, үкі енгізілген.
Бақ жерінде сүтқоректілердің 70-тен астам түрі ... оның ... ... ... тас сусары, шұбар күзен, орта азия өзен құндызы,тяньшань тау қойы және боз ергежейлі қосаяқ. Алтынемелде қарақұйрық және ... ... ең ... ... ... Сонымен қатар жұптұяқтылардың 4 түрі және екі тұяқты кездеседі. ... ... ... ... ... ... ... жылдары қатаң қыс кезінде ақбөкеннің көп санды үйірі оңтүстікке алыс қоныс аудара ... ... емес ... ... Бұл ... ... тобы мұз арқылы Қапшағай су қоймасына, яғни Шолақ және Матай тау етегіне өтеді, сөйтіп, мұнда көктемге дейін қалып қояды. ... мұз ... ... кері кете ... тау ... ... жаңа ... игерулеріне тура келеді. Саябақта қазіргі кезде жан-жақты жабдықталған 17 қорықша бекеті және 3 ... ... ... ... ... ... Ә. Нысанбаев. . Ұлттық энциклопедия. - Алматы: Бас редакциясы, 1998. - 311-312 бет.
* ... ...
* ... А.А. .- Алматы: ЖШС, 2006. - 180-189 бет.
* ... А. ... . ... - ... , 2012. - 301-318 бет.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қатон-Қарағай ұлттық саябағы7 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
Африканың ұлттық саябақтары7 бет
Адамзат ақырзаманға күн санап жақындап келеді8 бет
Канар аралдары5 бет
Қала саябақтары79 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
І.есенберлиннің “көшпенділер” романындағы жылқы атауларының этнолингвистикалық мәні41 бет
Іле алатауының ландшафтарына физикалық географиялық сипаттама59 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь