Салықтың мәнi, функциясы

ЖОСПАР

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3.5

Негiзгi бөлiм
1 Салықтың мәнi, функциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Салық түсiнiгi, түрлерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6.15
1.2 Салықтың элементтерi, қызметi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16.21

2 Экономиканы реттеу құралы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2.1 Салық . экономиканы реттеу құралы ... ... ... ... ... ... ... ... . 22.23

3 Қазақстандағы салық реформалары ... ... ... ... ... ... ... ... 24
3.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесi және реформасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
24.25

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26.28

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 29
Кiрiспе

Қазiргi заманда кез – келген экономикалық жүйенiң қалыпты жағдайы да жұмыс iстеуiне жағдай жасауда мемлекеттiң маңызы зор. Мемлекет құралғаннан бергi тарихы барысында тәртiптi, заңды сақтау, ұлттық қауiпсiздiктi ұйымдастыру мiндеттерiмен қатар, нарыққа өту жағдайында экономикалық салықтық реформалардың негiзгi мақсаты елiмiзде тиiмдi салық жүйесiн құру. Елiмiз тәуелсiздiк алғаннан берi мемлекетiмiз әртүрлi реформаларды басынан өткердi. Салық жүйесiнде айналып өткен жоқпыз. Өз салық жүйемiздi қазiргi кезде ретке келтiрiп, аяғынан тiк тұрғыздық, бiрақ әлiде көптеген кемшiлiктерi бар.
Салықтар нарықты экономиканы реттеудiң ең тиiмдi нысаны болып табылады. Салық негiзiнде құрылатын мемлекеттiк бюджеттiң кiрiсiне қарай, мемлекеттiң кәсiпкерлiкпен айналысуының және әлеуметтiк – кепiлдiк қызметiнiң мүмкiндiгi белгiлi болады. Салық мөлшерiмен заңды құқығы бар мекемелер мен жеке адамдардың кәсiпкерлiк белсендiлiгi, төлем қабiлетi бар сұраныс көлемi реттеледi.
Салық саясаты аса нәзiк және күрделi аспап, ол жеңiлдiктер мен жазалау шаралары арқылы шаруашылық қызметтiң барлық жақтарына нысаналы түрде әсер етедi. Нарықтың экономикасы дамыған елдерде салықтардың тiзiмi бiрнеше бетке сыйып кете алады, ал жеңiлдiктер мен жазалау шаралары, оларды пайдалануға түсiнiктемелер тұтас томдарды алып жатады.
Нарық қатынастары дамыған елдерде салық мемлекет қазынасын толтыруға қызмет ете түседi. Экономикалық мазмұны жағынан салықтар – бұл заңды белгiленген ретпен тұрғындардан, кәсiпорындар мен мекемелерден алынатын мiндеттi төлемдер жүйесi.
Салықтар мемлекеттік бюджеттің ең мол түсім көздері болғандықтан олар қандай да болмасын мемлекеттің өсіп өркендеуінің материалдық негізі болып есептелінеді. Сондықтан салықтар мақсатының басты бағыты бюджетке кірістерді тарту арқылы мемлекеттің қазынасын қалыптастыру және мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық, сондай-ақ саяси құрылыс бағдарламаларын ақшалай қамтамасыз ету болып табылады.
Бұл жерде мемлекетті қоғамның саяси жүйесінің субъектісі екенін ескерсек, оның қызмет аясы тек қана өз ақшалай мәселілерін шешіп қоймай, сонымен қатар қоғамның да ақшалай инфрақұрлымын құруға бағытталған.Сонымен салықтық қызметті жүзеге асыру кезінде, мемлекет бір уақытта екі сипатта болады: саяси жүйенің субъектісі ретінде және мемлекеттік бюджетке жұмылдырылған ақша қаражаттарының меншік иесі ретінде.
Мемлекеттің салықтық қызметі мемлекеттің фискалдық саясатын жүзеге асыру құралы ретінде және түбегейлі реформаларға байланысты алдыңғы қатарға шығып отыр. Мемлекеттің салықтық қызметінің өзекті бағыты салықтар мен басқа да міндетті төлемдерді белгілеу екенін қабылданып жатқан салық заңдары айғақтайды. Салықтық қызметтің құқықтық негіздері болып табылатын салық заңдарының дәстүрлі қалыптасқан ұтымды көрінісі салық міндеттемелерін мұқият айқындау болып саналады және осы салық міндеттемесінің нысанына үш іс-қимыл жатады:
1.Салық төлеушінің өзінде салық субъектісі бар екенін хабарлау;
2. Мемлекет қарамағына өтетін салықтардың сомасын есептеп шығару;
3. Тиісті салықтарды төлеу. Бұл жерде ескеретін бір жәйт, нарықтық экономиканың жеке меншікке негізделіп қалыптасуына орай, салықтық заңдарды, салықтық қызметтің басты әдістері мен бағыттарын жете білу және осы аядағы өздерінің құқықтары мен мүдделерін қорғау тәсілдерін меңгеру меншік иесі болып табылатын салық төлеушілерге пайдалы әрі тиімді.
Қолданылған әдебиеттер

1. “ Қаржы – қаражат” журналы ; 04/2003 ж.
2. “ Саясат” журналы; 01/2003 ж.
3. “ Аль –пари” журналы; 06/2001 ж.
4. “ Кодекс Респуюлики Казахстан о налогах и других обязательных платежей в бюджет” Алматы; Бико ,2001 ж.
5. “Реформы: Аналитический взгляд” Сагадиев К. Алматы, 1998 ж.
6. “ Экономикалық теория негiздерi” Ж. Нүрпейсов, Алматы, 1996 ж.
7. Юткина Т.Ф Налоги и налогооблажение. – М.:ИНФРА – М, 1998 ж. –429 бет
8. // Қаржы – қаражат, №6-2003 –58 бет. Луқпанова Ж. “Налоговая нагрузка и ее влияние на деятельность субъектов предпринимательства”.
9. // Аль – Пари, № 1-2003ж.,136 бет “Аймақтың фискалды саясаты”.
10. // Егемен Қазақстан 2002 ж. 7 маусым, 3 бет “ Салық мәдениетi – салықты дұрыс төлеп, адал өмiр сүру”.
11. // Жас Алаш 2003 ж. 9 қыркүйек, 3 бет “ Экономиканың қашкоршысы қаржы полициясы”.
12. // Егемен Қазақстан 2003 ж. 22 қаңтар , 2 бет “ Салық кодексiндегi соңғы өзгерiстер”.
13. “ Экономикалық теория негiздерi” Әубакiров Я.Ә ,Алматы, “Санат” 1998 ж.
14. “Қазiргi экономикалық тусiндiрме сөздiгi” Насырова М.Р , Алматы ,-2003 ж.
        
        ЖОСПАР
| |Кiрiспе....................................................|3-5 |
| ... | |
| ... ... | |
|1 ... мәнi, |6 |
| ... | |
| ... ... түрлерi |6-15 |
| ... | |
| ... ... |16-21 |
| ... | |
| | | |
|2 ... ... ... |22 |
| ... | |
| ...... ... құралы |22-23 |
| ... | |
| | | |
| 3 ... ... |24 |
| ... | |
| ... ... ... ... және реформасы | |
| ... |
| ... | |
| | | |
| ... |26-28 |
| ... |
| |................ | |
| ... |29 |
| ... |
| |..... | ... заманда кез – келген экономикалық жүйенiң қалыпты жағдайы да
жұмыс iстеуiне жағдай жасауда мемлекеттiң маңызы зор. ... ... ... ... ... ... сақтау, ұлттық қауiпсiздiктi
ұйымдастыру мiндеттерiмен қатар, нарыққа өту жағдайында ... ... ... ... ... ... салық жүйесiн құру.
Елiмiз тәуелсiздiк алғаннан берi мемлекетiмiз әртүрлi реформаларды ... ... ... ... ... ... Өз салық жүйемiздi қазiргi
кезде ретке ... ... тiк ... ... әлiде көптеген
кемшiлiктерi бар.
Салықтар нарықты экономиканы реттеудiң ең ... ... ... ... ... ... ... бюджеттiң кiрiсiне қарай,
мемлекеттiң кәсiпкерлiкпен айналысуының және ...... ... ... ... ... ... заңды құқығы бар
мекемелер мен жеке адамдардың ... ... ... ... ... ... реттеледi.
Салық саясаты аса нәзiк және күрделi ... ол ... мен ... арқылы шаруашылық қызметтiң барлық жақтарына нысаналы түрде әсер
етедi. Нарықтың экономикасы ... ... ... ... ... ... кете ... ал жеңiлдiктер мен жазалау шаралары, оларды
пайдалануға түсiнiктемелер тұтас томдарды алып ... ... ... ... ... мемлекет қазынасын толтыруға
қызмет ете түседi. Экономикалық мазмұны ... ... – бұл ... ... ... ... мен мекемелерден алынатын
мiндеттi төлемдер жүйесi.
Салықтар мемлекеттік бюджеттің ең мол ... ... ... олар
қандай да болмасын мемлекеттің өсіп өркендеуінің материалдық негізі болып
есептелінеді. ... ... ... ... ... бюджетке
кірістерді тарту арқылы ... ... ... және
мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық, сондай-ақ ... ... ... ... ету ... ... ... мемлекетті қоғамның саяси жүйесінің субъектісі екенін
ескерсек, оның қызмет аясы тек қана өз ... ... ... ... қатар қоғамның да ақшалай инфрақұрлымын құруға бағытталған.Сонымен
салықтық қызметті жүзеге асыру кезінде, ... бір ... екі ... ... ... субъектісі ретінде және ... ... ақша ... ... иесі ... ... ... мемлекеттің фискалдық саясатын жүзеге
асыру құралы ретінде және түбегейлі реформаларға байланысты алдыңғы ... ... ... ... ... ... ... салықтар мен
басқа да міндетті төлемдерді белгілеу екенін ... ... ... ... ... ... құқықтық негіздері болып табылатын
салық заңдарының дәстүрлі қалыптасқан ... ... ... ... айқындау болып саналады және осы салық міндеттемесінің нысанына үш
іс-қимыл ... ... ... ... ... бар екенін хабарлау;
2. Мемлекет қарамағына өтетін салықтардың сомасын есептеп шығару;
3. Тиісті салықтарды төлеу. Бұл жерде ... бір ... ... жеке ... негізделіп қалыптасуына орай, салықтық заңдарды,
салықтық қызметтің басты әдістері мен бағыттарын жете білу және осы аядағы
өздерінің құқықтары мен ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушілерге пайдалы әрі тиімді.
1. Салықтың мәнi, функциясы
1. Салық түсiнiгi, түрлерi
Салықтың мәнiн түсiну үшiн ... болу ... және ... ... ... бiлу ... Салықтардың пайда болуының саяси
және әлеументтiк – ... ... ... ... олар ... ... ... қиын емес. Олардың негiзгi мақсаты: мемлекетке
қажеттi қаражатты алу. Олар өз кезiнде осы ... өмiр ... ... ... ... ... ... табылады. Басқа сөзбен айтқанда,
салық төлемдерiнiң қойылған ... ...... табыстар
құрылуындағы өз қажеттiлiктерiн қанағаттандыру. Салықтың пайда болуының үш
кезеңi бар :
1. 1991-1995 жж. Бұл ... ... ... және негiзгi салық заңын
құрылды. Олар : жер салығы ... заң 1991 жылы ... 17, ... ... ... заң 1991 қаңтардың 24, Қазақстан республикасының
салық жүйесi туралы заң 1991 жылы ... 25, ... ... ... мен ... ... заң 1994 ... 12 ақпанында салық
жүйесiнiн құрылуында маңызды атқарды ;
2. Қақастан Республикасының Президентiнiң қаулы бойынша, бюджетке төленетiн
салық және басқа да мiндеттi төлемдер 24.04.95;
3. ... ... ... ... ... ... және ... төлемдер 26.06.01.
Салықтың қаржылық мақсатына келетiн болсақ, ол негiзiнен ... жабу үшiн ... – бұл оның ... мақсаты, сонымен қатар
салықтың басқа да мақсаттары болуы ... ... ... ... ... – бұл ... яғни бiр адамның екiншi адамға ... ... бұл ... ... ... мемлекетпен қойылған мақсата
жеткiзуге әсерiн тигiзедi. Дәлiрек айтқанда, ... ... ... ... Бұл ... мемлекет қосалқы ақша ресурстардың
иесi болады.
1. Салық – бұл ақшамен байланысты белгiлi бiр iс - ... Ол әр ... ... болу ... Яғни төлем сомасы мен салық
мiндеттiлiгiнiң көлемi ертеден-ақ ... және ... ... маңызы
зор.
2. Салық – бұл тең құқылы төлем. Салықты төлеу мiндетi конституцияда
белгiленген, бұл оның ... ... ... ... ... ... конституциялық түрде
жарияланған. ... ... ... 35-шi ... ... ... ... салық төлемдерi елдегi әр азаматтың
мiндетi болып табылады.
3. Салық – бұл ... ... ... ... ... ... ... оны салық заңдарындағы методикасы бойынша анықтауға құқық
берiледi. ... ... ... ... жеке басын мемлекеттен
немесе оның бөлек органдардан ... ... ... ... ... ... Салық – бұл мiндеттi төлем. Бұл салық төлемдер мемлекетке ... ... ... ... ... Ел ... салық мiндеттiлiгi мемлекеттiк бюджетке ақша ресурстардың
бiрқалыпты және тұрақты әкелiнуiн қамтамасыз етедi.
5. Салық – бұл қайта ... ... Яғни ... ... ... ... берiлмейтiнiн ескере отырып төлеуi керек. Бұл ... ақша ... ... ... ешқашан қайта берiлмейдi және
бұл ақшаны мемлекеттен қайта қажет етуi ... ... ... болып есептелiнедi. Яғни адамның салықты төлегенi үшiн ... ... ... ... ... әр ... қызметтер қолданылмайды.
Салық үнемi әкелiнетiн ақша ... ... ... ... ... ... бiрқалыпты төлейтiн объектiлерге көз салады.
Салық мемлекеттiң табысын тудырады. Салық түрiндегi төлем, мемлекеттiк
бюджеттi арқашанда толықтырады. Салықтар – бұл ... ... ... тек ... ... ... және жоғары заң күшiнiң
нормативтiк актiлерiмен орнатылады.
Салық салудың мынандай негiзгi принциптерi бар :
а) ... ... ... алатын игiлiктерге пропорционалдi
төлеу керек,
б) салықтар табыстың мөлшерiнен, салық төлеушiлердiң тұрмыс ... ... ... ... ... ... ... меншiктiң формасы
мемлекеттiк болып өзгередi.
Салықтың аталған барлық ... оны ... ... ... ... ... зор ... бередi.
Салықтардың қазiргi теориясында олардың көп түрлерi кездеседi. Салық
салу жүйесiнде формасы және өндiрiп алу ... ... ... ... ... түрлерi пайдаланылады. Олар, әдетте үдемелi (прогрессивтi),
пропорциональдi және регрессивтi (керi ... ... ... ... ... ... шамасына қарай оның орташа нарығы да өседi.
Пропорционалды салықта, оның ... ... ... ... яғни ... ... ... салудың берiлген бiр мөлшерi (бiрыңғай нарығы)
пайдаланылады. Керi ... ... ... өсе түскен сайын салықтың орташа
нарығы азаяды. әдетте бұндай салықтар табыс көбейе түскен сайын, оның ... ... азая ... ... ... ... ... қабылданған салық жүйесi туралы заңға сәйкес
салықтың мынандай түрлерi қолданылады:
а) ... ... ... ... ... ... жергiлiктi салықтар мен алымдар;
в) жергiлiктi салықтар мен алымдар.
Республиканың салық жүйесi бүгiнгi таңда 11 жалпы ... 10 ... ... салықтар мен алымдар және 17 жергiлiктi салықтар мен
алымдардан тұрады. Жалпы мемлекеттiк салықтарға ... ... ... ... ... пайдаға салынатын салық, ... ... ... операциялардан алынатын салық, экспорт пен ... ... ... ... мен баж ... пайдалы қазбаларды
геологиялық барлау және геологиялық iздестiру ... ... ... жұмсалатын алым, тiркелген (ренталық) төлемдер, транспорт
құралдарына салынатын салық, Қазақстан ... ... ... және азаматтығы жоқ адамдардан ... ... ... баж ... ... ... ... салық, еңбекшiлердiң
еңбегiне ақы төлеу қорына салынатын салық. Жалпыға ... ... ... мен ... жер ... жеке адамдардың мүлкiне
салынатын салық, орман табысы, су үшiн ... ақы, ... ... ... ... субъектiлерi ретiндi тiркелмеген азаматтардан
алынатын алым, заңды ұйымдарды мемлекеттiк тiркеуден өткiзгенi ... ... ... ... ... және ... тарту тәртiбiмен
ауысқан мүлiкке салынатын салық жатады. Жергiлiктi салықтар мен ... ... ... ... ... мақсаттағы объектiлер
құрылысына салынатын салық, курорттық алым, азамттардан ... ... ... ... ... авто ... құралдары, есептеу техникасы
және компьютерлердi ... ... ... ... жергiлiктi симаоликаны
пайдалану заңы үшiн алым, тауар биржаларында және валютаны сату және сатып
алу ... ... ... ... ... ... ... және лотереялар ойнату заңы үшiн алынатын лицензиялық алым. Жалпы
мемлекеттiк ... ... ... ... ... өкiметпен
мемлекеттiк бюджетке аударылды. Жергiлiктi салықтар тиiстi территорияның
жергiлiктi басқару органдарымен ... ... ... ... статистикада салықтарды тiкелей және жанама деп бөледi. Тiкелей
салықтар табысқа және ... ... ... ... ... ... пайдаға салынатын салық және т.б. ... ... ... ... ... қосылатын және сатып алушы төлейтiн салықты
жанама салық деп атайды. ... ... ... құнға салынатын салық,
акциздер, кедендiк баж салықтары жатады. Жанама салықтар бүгiнде үш түрде
көрiнедi: акциздер, ... ... ... және ... ... ... ең бастысы акциздер. Олар тауар бағаларына немесе қызмет
көрсету тарифтерiне қосылады. әрбiр елдiң ерекшелiктерiне ... ... ... ... ... ... тұрмыстық қызмет көрсету
түрлерiне салынады. Қазiргi кезде акциздiң бiр түрi қосымша құнға салық
салу ... ... Бұл ... ... ... ... тускен барлық
түсiмге салынбай, тек осы кезеңдегi өндiрiстiк қызметтiк ... ... ... және ... салықтардың бұрынғы КСРО-ның ұлттық ... ... 40 ... ... ... ... қарай салықтар
еңбекпен табылған және еңбексiз ... ... ... ... ... ... ... ақы (жалақы), қалам ақы, жеке кәсiпорындардың табысы
жатады. Еңбексiз, бiрақ жария табысқа дивидендтер, ақша ... ... ... ... және ... қағаздардың құнының өсiмi,
жер рентасы және т.б. жатады. Шет елдердiң заңдары, ... ... ... ... ... ... еңбекпен табылған табысқа жатқызады.
Ендi салықтың негiзгi түрлерiн тереңiрек қарастырайық.
Пайдаға салынатын ... ... ... ... ... салық
ерекше орын алады. Пайдаға салық салу ... ... ... ... ... ... ... әсер етедi. Оның мысалы ретiнде
жеделдетiлген амортизация деп аталатын салық механизмiн ... ... ... ... ... мөлшерi едәуiр кемiп, төленген салықтық
көлемi де азаяды. Бұл салық түрiн барлық ... ... ... ... ... жүйесi туралы заңдар және оларға
енгiзiлген өзгерiстер мен ... ... ... айналысатын
кәсiпорындарға пайдаға салық 25 пайыз мөлшерiне салынады. ... ... ... мөлшерi 40 пайыздан аспаған жағдайда белгiленедi.
Табыстылық шектi мөлшерден ... ... ... ... ... пайда
сомасы тең үлеспен мемлекеттiк бюджетке ... Қор және ... ... ... кеңселерi мен фирмаларына салынатын салық нарқы
55 пайыз, меншiк формаларына қарамастан, делдалдық және ... ... ... ... кәсiпорындар үшiн де – 55 ... ... ... ... ... ... ... банктерi,
сақтандыру ұйымдары үшi салық нарқы 45 ... ... ... ... ... ... ... қарсы саясат шараларынан, айналымға қосымша
ақша қаражаттары түсудi шектеу мақсатынан туындайды, бiрақ ол банктердiң
инвестиция ... ... ... ... ... үшiн, ... ... жарғылық қордағы үлесi 30 пайыздан артық болса, онда
салықтың нарығы 30 пайызды құрайды. Пайдаға салынатын салық шет ... ... ... оның ... нарығы 30-дан 60 пайызға дейiн болып
отыр. Көптеген елдерде кiшi ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанда
ауыл-шаруашылық өнiмдер өндiретiн және өздейтiн, халық тұтынатын тауарлар
шығаратын, құрылыс, ... кiшi ... үшiн ... екi ... бұл ... ... салық нарқын 50 пайыз мөлшерiне төлеу
көзделген. Басқа ... ... кiшi ... бiрiншi
жылы пайдаға салынатын салықты, салық нарқының 25 пайызы, ал ... жылы ... ... ... ... бiрге, “ Қазақстан Республикасының салық
жүйесi туралы “ Заңының 18 ... ... ... ... ... мен ... ... салық нарқын белгiлеу, жеңiлдiктер жасау заңы
берiлген.
Қосымша құнға салынатын салық (ҚҚС). Аса маңызды салық түрлерiнiң бiрi
... ... ... ... (ҚҚС) болып ... ... ... ол ... ... қызметтер) өндiру iсiнiң барлық
кезеңiнде жасалатын құн өсiмiнiң бiр бөлiгiн бюджетке алу ... ... және ... ... ... бойынша бюджетке енгiзiледi. ... ... ... ол ... тыс ... ... өндiрiс
шығышдары мен кәсiпорынның табыстылығына (рентабельдiгiне) әсер етпейдi.
Бұл салық ... мен ... ... тұтынушылардың сатып алу
барысында, сонымен бiрге тауарларды өндiру мен ... ... ... ... салу ... - ... барлық кезеңiнде
бiрыңғай нарық бойынша жаңадан жасалған құннан алынатын барлық өнiм болып
табылады. ҚҚС-ның құрамына амортизация, ... ... ... ... ... ҚҚС-ның ерекшелiгi, оның инфляциялық ... ... ... қаржы көзi қызметiн атқарады, өндiрiстiк ... ... ... ... Қосылған құнға салынатын салықты
өндiру, төлеу және есептеу тәртiбi Қазақстан Республикасының “Қосылған
құнға салынатын ... ... ... ... ... ... Акциздер – тауар басына енгiзiлетiн және ... ... ... ... ... ... бiрi ... табылады. Ресми
түрде акциздер бұрынғы КСРО-да 30-шы жалдарға дейiн болды. 30-шы жылдардан
бастап акциздер, басқа салық ... ... ... ... ... Акциз қалыптасқан қағида бойынша, тұрғындарға арналған және
мемлекеттiң монополиясы болып табылатын ... ... ... ... ... салынады. Мемлекет акциз салығы сұраныс пен ұсынысты ... ... ... бюджеттi толықтыру үшiн пайдаланады. Акциз
салығы, салыстырмалы түрде ... ... ... ... Осы ... акциз нарқын Қақазстан Республикасының министрлер Кабинетi
бекiтедi, олар ... ... ... ... ... және
календарлық жыл бойы өзгертуге жатпайды. Акциздi қамтитын еркiн жiберiлген
баға бойынша өткiзiлетiн ... ... құны ... ... ... ... ... да салықтардың түрлерi бар, бiрақ олар теорияда
көп қолданылмайды. Мемлекеттiк бюджетпен ... ... ... ... бейнесi. “лаффердiк қисық сызығы” деп аталады.
Лаффердiң қисық сызығының ... тек ... ... ... қалыпты
жағдайында ғана мүмкiн болады. Бұл теорияға сын тұрғысынан терең ... ... ғана атап ... ... ... ... немесе
төмендету күрделi қаржы динамикасын тежейдi, өндiрiстi ынталандыруға әсер
етедi. Жалпы нарық ... ... ... ... ставкасынан
басқада факторлар ықпал етедi. Олардың iшiндегi ең бастылары циклдық
ерекшелiктер және компания ... ... пен ... ... пайдаларының өсуi.
1.2 Салықтың элементтерi, қызметi
Салықтың күрделi iшкi құрылымы бар. Ол бiрнеше элементтерден тұрады:
1) Салықтың құқықтық негiзi,
2) ... ... ... ... ... ... Салық төлеу тәртiбi.
Әрбiр салық айтылған элементтердiң ... ... ... кез ... бiрi ... болса, онда салықты бекiтiлген
деп есептеуге болмайды. Кейбiр кезде осы элементтердi, ... ... тек ... ғана ... ... ... ол заңдылық форманың
басқа да құқықтық актiлерiмен бекiтiлуi мүмкiн. Екiншiден, ...... ... ал ... ... ... ... гипотеза,
диспозиция, санкция кiредi. Салық теориясында “ салық туралы заңдарының
элементтерi” ұғымы “салық ... ... ... ... механизмде, салықтар тек заңдық актiлер мен ғана емес заң ... ... ... механизмiнiң элементтердiң өзiне келетiн
болсақ, олар екi ... ... және ... ... Негiзгi
элементтерге:салықты төлеушi, салықты сату ... ... ... Ал ... ... Салық салудағы жеңiлдiктер, объектiнi
санау ерекшелiктерi, салықтың төлемдерi түсетiн бюджет пен қор, ... ... мен ... Салықтың механизмiнiң қосымша элементтерi
маңызды рөл атқарады. Олар салық ... ... Ендi әр ... ... ... ... ... – бұл салықты төлейтiн адам. Заң
жоспарында салық субъектiсi салықты төлеушi болып есептелiнедi. ... ... ... мiндеттiлiгi салынған. Салықтың екiншi элементi –
салық объектiсi. Бұл ... ... ... ... мағынасы. Салықтың
объектiсi кез келген нәрсе болуы мүмкiн. ... ... ... ... ... ... немесе сатып алынуы және адамның өзi. Келесi элемент – ол
салық нормасы – бұл ... ... ... ... ... Салық салу
бiрлiгi – бұл салық объектiсiн ... ... ... салу ... ... салу ... ... мөлшерi. Салық жеңiлдiктерi – бұл салық
төлеушiнiң салықтан босатылуы немесе оның ауыртпалын жеңiлдету. Салық төлеу
тәртiбi – ... ... ... ережелер. Оларға сәйкес слық төлемдерi
төлеушiден мемлекетке ... ... ... ... ... үш негiзгi
элементтерден тұрады. Субъектен ... ... ... ... әдiсi,
уақыты және формасы. Салық төлеу әдiсi – бұл ... ... ... ... ... төлеу әрекетi. Қазiргi ... ... ... ... ... ... төлеу әдiстерi жұмыс iстейдi: салықты
декларация бойынша төлеу, салықты патенттi сатып алу жолымен ... ... ... ... ... ... ... декларация негiзiнде төлеу,
салықтың бiрнеше түрлерiнде қолданылады. ... оның ... ... ... ... ... ... элементтерiн қарастырған кезде, салықтың ... ... ... “төлеу мүмкiндiктерi” категориясы
енгiзiледi. Оның үш қажеттiлiгi бар:
1) салықтың субъектiсiне ...... ... ... ... ... объектiсiне қарағанда – азаматтардың төлеу мүмкiндiктерiн
ашатын ... ... ... ... ... ... ... – салық ставкасы салық ... ... ... ететiн барлығын анықтау керек. Салық
ставкасын орнатқан ... ... ... ... алынуы қажет.
Салықтың негiзгi құқықтық мiндеттемесi болып, салық төлеушi салықты
мемлекетке берудi жүктейтiн ... ... ... ... ... бар:
1) Өз бетiмен,
2) Мемлекет күшпен алу.
Қазiргi кезде тәртiпке ... ... өз ... ... төмендегiдей
әдiстерi бар:
- декларация бойынша ... ... ... ... алу ... ... сома енгiзу арқылы салық
төлеу;
- салықтық төлемдi өз бетiнше қолма-қол ... ... алу ... ... төлеу кезiнен салықты ұстап қалу;
- салықтық хабарландыру немесе ... ... ... ... ... төлеуден қашатын тұлғалардан салықты күшпен алу.
Нарық жағдайында салықтар үш қызмет атқарады:
а) фискальды (мемлекеттiк табыстарды ... ... ... ... фискальдық қызметi – мемлекеттiк салық саясаты тұтқаларының
көмегiмен ... ... ... әсер етуде, экономикалық ... және ... ... тұр. Бiр ... айтқанда, салық
түсiмi арқылы алынатын қаражаттар, мемлекеттiң саяси – шаруашылық қызметiн
атқарудың қаржы ... ... ... Салық қаражаттары ең алдымен ғылыми
– техникалық прогрестi ынталандыру, прогрессивтi ... мен ... ... экономикада құрылымдық өзгерiстер жасау, табиғат қорғау
шараларын ... ... ... ... ... ... үшiн
белсендi түрде пайдаланылады. Салықтың фискальды қызметi – ... ... ... ... ... Бұл ... өндiрiстiң тауар
– ақша қатынастар даму кезiндегi мемлекетке ұлғайтып түскен ақша табыстарын
анықтайды.
Салықтың қайта бөлу қызметi – ... ... ... мемлекеттiк бюджетке
жалпы ұлттық өнiмнiң едәуiр бөлiгiн жұмылдыруда тұр. Батыста және ... ... ... ... ... ұлттық өнiмнiң 30 пайздан 50
пайызға дейiнгiсi ... ... ... ... ... ... әскери
бағдарламаларды қаржыландырады. Бұдан басқа, айтарлықтай қаржы ағарту
саласына, денсаулық сақтауға, ... ... ... ұстауға,
экологияға, зейнет ақымен қамтуға жұмсалады. ... ... ... әлеументтiк саладағы мезгiл-мезгiл ... ... ... азаматтардың кедей топтарының мүддесiн ескере отырып
жеке табыстарды барынша бiркелкi бөлуге ... ... ... қызметтерiнiң бiрi – реттеушi қызметi. Ол ... ... әсер ... Бұл ... ... ... ... Мысалы: салық ставкаларын өзгерту, салық алу әдiсi,
жеңiлдiктер. Бұл ... ... ... ... мен
пропорциясына, қорлану мен тұтыну ... ... ... ... ... ... функцияларын қолданып, салық жүйесiн анықтайда және
бұлардың ... ... ... ... ... ... жанама түрде реттейтiн маңызды құралдардың бiрi болып табылады.
Осы мақсатта салықтар көбiнесе ... ... ... ... ... әер ... ... тұрақтандыруға пайдаланылады.
Бұдан басқа, мемлекет салық ... ... ... ... ... белсендi түрде ықпалын тигiзедi. Қоғамдық – ... ... ... ... ... ... ... меншiк жағдайының реттеушiсi қызметiн
атқарады.
Өзiн, төлеген салық ретiндегi қажеттi ақша ресурстарымен ... ... ... ... ... атқарады. Салық қызметi – бұл мемлекеттiң
салықты орнату және олардың мемлекетке түсуiн орындайтын iс - ... ... ... негiзгi бағыттары мыналар:
1) салықты орнату;
2) мемлекеттiң салық құрылымын ұйымдастыру;
3) салық мiндеттердiң орындалуын тексеретiн салық бақылауын
құру;
4) ... ... ... ... ... ... орнату және бұл заңдарды бұзғандарды
осы жаупқа тарту.
Салық жүйесiнiң элементтерi:
- салық заңдылықтарының жүйесi және принциптерi;
- ... ... ... бюджетке бөлу тәртiбi;
- салық органдарының жүйесi;
- салықты бақылау әдiстерi мен формалары;
- екi рет салық салу бойынша халықаралық қиындықтарды шешу.
2. Экономиканы ... ... ... ... ... ... салу механизмi – кез келген ... ... ... бiрi ... ... Салық салу мемлекеттiк реттеудiң маңызды
тәсiлi ретiнде орын алып, оның ... ... ... ... ... ... жетiстiктерiне әкеледi. Кез келген елде мемлекеттiк
шығынар мен салық салу ... өте ... ... бөлiнедi. Нарықтың
экономикалы елдерде салықтар мемлекеттiк және муниципалды ... ... рөл ... да, ... ... күштi
стимулдық құралы болып келедi, әсiресе олар ғылыми – ... ... ... және ... ... жүзеге асыруда
белсендi орын алады. ... да ... ... ... үшiн онша
қызық iс болып келмегенмен) өте қажеттi де маңызды iс болып табылады. Дүние
жүзiлiк ... ... ... ... ... ... ... – несие – қаржылық реттеумен бiрiгiп әрекет еткенде ғана
нарықтық экономиканы жүргiзудiң аса тиiмдi формасы ... ... ... ... қалыптасуына әсерiн тигiзiп, мемлекеттiк экономикаға
тигiзетiн әсерiн реттеп отырады. Сондай-ақ салықтар қоғамының ... және ... ... оған қоса реформалаудың
тиiмдiлiгiн қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... салықтардың мәнi мен рөлi мемлекеттiк
органдарды қаржылық ресурстармен қамтамасыз ету шекарасынан ... ... ... ... табысты мемлекеттендiрудiң маңызды құралы ... Олар ... ... белсендi араласа отырып, iшкi
ұлттық табыстың жалпы көлемiнде, ... ... ... ... ... етiп отырады. Салықтар ... ... ... ... ... де ... әсер етедi.
Бұл әсер жан-жақты болып табылады. Салынатын салықтармен әрекет ете ... ... ... ... ... етедi. Сондай-ақ, салықтық
реттеу шаралары, әр түрлi салалардың бәсекелесу мүмкiндiктерiн кеңiнен
ынталандыра ... ... ... ... ... ... iс-әрекеттерiнiң әлеументтiк ... ... ... Бұл ... салықтарды төлеуге түрлi
жеңiлдiктер пайда болады. Салықтық жеңiлдiктердiң көмегiмен ... ... ... ... ... ... және тағы да басқа iс-әрекеттердi жүзеге асыруға толығымен мүмкiн
болады. Сондай-ақ салықтар мемлекеттiң өмiр сүруiнiң барлық кезеңдерiне тән
құбылыс. ... ... ... әр ... дамуын қамтамасыз ететiн
өндiрiстiк емес салаларды қаржыландыру болып келедi.
3. Қазақстандағы салық реформалары
3.1 Қазақстан Республикасының ... ... және ... жүйесi – бұл Қазақстан Республикасының территориясындағы
салықтардың ... ... ... ... ... Бұл ... ... олардың құрылу әдiстерi және салық қызметi кiредi. Қазақстанның
салық жүйесiнде салықтар келесi белгiлер бойынша бөлiнедi:
- салық салынған объекттен және ... мен ... ... ... экономикалық белгiсi бойынша;
- қолданылуы бойынша;
- салықты алатын оганнан;
- салық салу объектi ... ... ... ... ... ... тiкелей және жанама болып бөлiнедi.
Объектiнiң экономикалық белгiсi бойынша салықтар келесiге бөлiнедi:
- табысқа салынған ... ... ... ... ... пен капиталға салынған салық.
Қолданылуы бойынша салықтар: арнайы және ... ... ... ... органнан, салықтар жалпы мемлекеттiк және жергiлiктi болып бөлiнедi.
Салық жүйесi ... ... ... ... ету ... ... олар ... экономикалық дамуының
негiзгi мәселелерiн шешуiнiң, өндiрiстiк және әлеуметтiк ... ... ... даму ... ... негiзгi болып
табылады.
Экономикалық салықтық реформаның басты мақсаты – шаруашылық
жүргiзушi ... ... ... ... ... ... салықтар мен төлемдердi реттеу болып ... Бұл ... ...... ... ... құн ... акциздердi, мүлiк
салығын, табыс салығын және бiрқатар басқа да салықтардың мәнiн арттыру.
Ұқсас жағдайларда салық ... ... тең ... қолданылатын болады, ал
ставкалар табыс көлемiнiң артуына байланысты қойылады. ... ... ... қай кезде қандай салық төлеудi жақсы ... ... ... заңды түрде өндiрушiлердiң табыстарының бiр бөлiгi, ... ... ... да бюджетке түсiрiп, белгiлi бiр қажеттiктер
мақсатында ... Бұл өз ... ... ... ... 13 ... тәуелсiздiгiнде Қазақстан Республикасы нарыққа көшу
кезеңiнiң әлеуметтiк – экономикалық шарттарына тән ... ... ... Бұл ... ... актiлердiң бiр қатары қабылданды. 2003 жылдың 1-
шi шiлдесiнде “Салықтар мен басқа да мiндеттi төлемдер туралы” атты құжаты
енгiзiлдi. Бұл ... ... ... ... оң қадамы болып
табылады. Бұлар нәтижесiнде өнеркәсiп пен мемлекет арасындағы ... ... ... ... ... ... салық жүйесi құрылымдық
жоспарында келесi негiзгi элементтерден тұрады:
- ... пен ақша ... ... ... ... органдары;
- салық салу жолы мен әдiстерi.
Қорытынды
Кез-келген мемлекет дұрыс жолға қойылмаған салық жүйесiнсiз өмiр
сүре алмайды, дами ... ... ... ... ... ... тиiмдi етуге тырысады. Әрине қандай мемлекет болмасада ол ... ... ... ... ... ... ... салық түрлерiн
көбейтiп және олардың мейлiнше жоғары қойғысы ... ... бұл ... ... ... ... ... қана қоймай, сонымен
қатар кәсiпкерлiктiң төмендеуiне әкеп ... ... ... ... ... ... қарсатыратын салық саясатын жүргiзу керек. Салық
саясатымен мемлекеттiң ... ... және ... ... ... әр ... ... Қазақстан Республикасының Салық
кодексiмен көрсетiлген барлық төлемдердi төлеуге мiндеттi екенiн ... тиiс. ... ... ... ... барлық экономикалық,
саяси, әлеуметтiк жағдайларды ескере отырып ... ... ... ... әр мемлекеттiң және әр қоғамның арманы, бiрақ оған әлi ешкiм жеткен
жоқ.
Қазiргi кездегi салықтың маңызы мен ... ... ... ... ... ... олар ... белсендiлiктi арттырудың, өндiрiс процесiне
әрекет етудiң басты бiр тұтқысы ... жаңа ... ие ... ... ... ... жүредi. Салық арқылы реттеу әдiстерi салымдардың
бәсекелестiгiн ынталандыруға, капиталдың қорлануына ... ... ... ... қолдауға кеңiнен ... ... шығу үшiн ... ... ... ... беру
жолымен күрделi қаржыны ынталандырып, тұтыну мен инвестиция қолдап, тауарға
жиынтық қоғамдық сұранысының ... үшiн ... ... жасайды. Бiр
сөзбен айтқанда, салық түсiмi ... ... ... ... ... ... ... қаржы негiзi болып табылады.салық қаражаттары
ең алдымен ...... ... ... ... мен өнiм түрлерiн игеру, экономикалық құрылымдық ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк саланың
объектiлерiн ұстау үшiн белсендi түрде пайдаланады. ... ... ... ... және ... ... оған ... тиiмдiлiгiн қамтамасыз ететiн маңызды элементтерi,
экономикалық белсендiлiктi реттей ... ... ... де ... ... ... пiкiрiнше,
салық заң шығару арқылы мемлекеттiң жоғарғы ұйымы бекiткен жеке және ... ... ... мiндеттi түрдегi қайтарымсыз төлем. Яғни, ... ... ... ... тұлғалары өздерiнiң қаржылық мүлiктерiне
қарай мемлекетке барынша қолдау ... ... ... және салықтық емес түсімдер, басқа да капиталмен
жасалатын операциялардан түскен ... ... ... бюджетте
шоғырланады, ал мемлекеттік бюджет өз кезегінде республикалық және ... ... Біз ... ... ... бюжеттердің
кірісінің негізін құрайтын жер, көлік, ... ... ... ... ... ... ... бөлімде біз салықтарға жалпы сипаттама
беріп өтеміз: салықтар ұғымы, мазмұны, экономикалық мәні, жүйесі, ... ... ... салықтардың мәні туралы.
Екінші бөлімде меншікке салынатын салықтарды жекеше қарастырып, олардың
түрлерін, жалпы сипаттамасын, жұмыс істеу механизмін ... ... ...... – қаражат” журналы ; 04/2003 ж.
2. “ Саясат” журналы; 01/2003 ж.
3. “ Аль –пари” журналы; 06/2001 ж.
4. “ Кодекс Респуюлики ... о ... и ... ... ... ... Алматы; Бико ,2001 ж.
5. “Реформы: Аналитический взгляд” Сагадиев К. ... 1998 ...... теория негiздерi” Ж. Нүрпейсов, Алматы, 1996 ж.
7. Юткина Т.Ф Налоги и налогооблажение. – М.:ИНФРА – М, 1998 ж. –429 бет
8. // ...... ... –58 бет. ... Ж. ... ... и
ее влияние на деятельность субъектов предпринимательства”.
9. // Аль – Пари, № ... бет ... ... ... // ... Қазақстан 2002 ж. 7 маусым, 3 бет “ Салық мәдениетi – ... ... адал өмiр ... // Жас Алаш 2003 ж. 9 ... 3 бет “ ... қашкоршысы қаржы
полициясы”.
12. // Егемен Қазақстан 2003 ж. 22 қаңтар , 2 бет “ ... ... ... “ Экономикалық теория негiздерi” Әубакiров Я.Ә ,Алматы, “Санат” 1998 ... ... ... ... ... Насырова М.Р , Алматы ,-2003
ж.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Салықтың мәнi, функциясы туралы24 бет
Салықтың мәні, функциясы, түсінігі19 бет
Жергілікті салықтарды есептеу және жинау39 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесі туралы28 бет
Қаржы, ақша айналымы21 бет
"Ақпарат түсінігі мен түрлері"13 бет
"жаңажол" кен орнының автоматтандырылуын жобалау24 бет
Delphi тілінде электрондық оқулық64 бет
Graph кітапханасын қолдану21 бет
Linux операциялық жүйесіндегі pipe() функциясы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь