Табыстылықтың абсолютті көрсеткіштері

1 Кәсіпорынның несие қабілеттілігін талдау.
2 Кәсіпорынның банкротталуын болжау әдістері
3 Экономикалық талдаудың зерттеу объектілері
4 Баланс өтімділігін талдау.
5 Кәсіпкерлік тәуекелділікті талдау.
1. ТАБЫСТЫЛЫҚТЫҢ АБСОЛЮТТІК КӨРСЕТКІШТЕРІ

Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынның шаруашылық қызметінің негізгі және түпкі мақсаты табыс алу болғандықтан, барлық назарды осы көрсеткішті талдауға аудару керек.
Табыстылықтың абсолютті көрсеткіші өнімді (жұмыс, қызмет) өткізуден алынатын табыс болып табылады Ол қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есепте қосымша құн салығы, акциздер және т.с.с. салықтар мен міндетті төлемдер, сондай-ақ қайтарылған тауарлардың құны, сату шегерімдері және баға шегерімдері алынып тасталып көрсетіледі.
Қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есептің осы бабы бойынша негізгі қызметтен түсетін табыс көрсетіледі.
Табыс құрылымында ең үлкен үлес салмақты өнімдер мен тауарларды өткізуден түсетін табыс алады, оның мөлшері өнім өндіру деңгейімен, оның сапасымен және төменде қарастырылатын басқа да факторлармен анықталады
Әнім өткізуден түсетін табыс сомасына қоймадағы өтпеген бұйымдар қалдықтарының және сатып алушының жауапты сақталуындағы тиеліп жіберілген тауарлардың өзгерістері белгілі бір әсер етеді. Тауарлы-мате-риалдық құндылықтардың азаюы немесе керісінше өсуі бірінші жағдайда өткізуден түсетін табыс сомасының өсуіне, екіншіде - азаюына әсер етеді.[
Кәсіпорында өнімді өікізуден түскен табыс жоспарланған тауар өндірісінен және бұйьшдардың (дайын әнімдер, сатып алушының жауапты сақталуындағы гауарлар) өтпеген бөлігінің қалдықтарының өзгерісінен шығуы керек.
- Табыстыльщтың абсолютті көрсеткіші -жалпы табыс. Ол өнімді өткізудің қаржылық нәтижесін білдіреді және негізгі қызмет нәтижесінде өнімді өткізуден түскен табыс пен өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік құны арасындағы айырма ретінде анықталады
Жалпы табысқа әсер ететін маңызды фактор өндірістік өзіндік құн, сондықтан оның төмендеуі оның көлеміне көп әсерін тигізеді
Көптеген кәсіпорындарда өзіндік құнды баптар бойынша талдаумен айналысатын, оны төмендету жол-дарын іздестіретін экономикалық қызметтің бөлімшелері болады. Бірақ белгілі бір мөлшерде бұл жұмыс, инфляциясының әсері және шикізат пен отын-энергетика ресурстарында бағаның өсуімен өзінің маңызын төмен-детеді. Бағаның күрт өсуі және кәсіпорынның меншікті айналым қаражаттарының жетіспеуі жағдайында өзіндік құнның төмендеуі нәтижесінде табыстың өсімі мүмкін емес.
Шаруашылық жүргізудің түрақты экономикалық жағдайында жалпы табыстың өсуінің негізгі жолы материалды шығындар бөлігінде өзіндік құнды төмендету. Бұл, әсіресе шикізат құнының үлес салмағы өнімнің өзіндік құнында өте жоғары болып келетін өңдеу және қайта өңдеу салаларында (машина жасау және металл өңдеу, металлургия, мұнай-химия, тігін, тамақ және т.б.) қызмет жасайтын кәсіпорындар үшін өте маңызды.
Шығарушы салаларда табиғи себептерге байланысты табыс есімін пайдалы қазбаларды шығарудың өзіндік құнын төмендету нәтижесінде қамтамасыз ету өте қиын. Бұл негізінде шығару көлемін өсіру арқылы болуы мүмкін.
Соңғы тұтынушыға бағытталған салаларда сұраныс, өзіндік құн деңгейімен анықталатын өндіріс және өнімді өткізу көлемі шешуші мәнділікке ие болады.
Заттай түрде өнімді өткізу көлемінің есуі табыстың өсуіне әкеледі. Сұранысқа ие өнімдерді өндірудің өспелі көлеміне күрделі салымдар көмегімен қол жеткізуге болады, бұл табыстың әлдеқайда өнімді жабдықтарды сатып алуға, жаңа технологияны игеруге, өндірісті кеңейтуге бағытталуын талап етеді. Бұл жол, қазіргі кезде көптеген кәсіпорындардың инфляция, бағаның өсуі және ұзақ мерзімді несиелерге қол жетіспеушілігіне байланысты қиын немесе мүлде мүмкін емес. Күрделі капитал салымдарын жүргізуге қаржылары мен мүмкіндіктері бар кәсіпорындар, егер инвестиция рентабельділігін инфляция қарқынынан жоғары ұстаса, онда бұл кәсіпорын өз табысын нақты өсіре алады.
Өндіріс және өнім өткізу көлемін өсіруге әкелетін айналым қаражаттарының айналымдылығын жылдамдату күрделі шығындарды талап етпейді. Инфляция айналым қаражаттарын өте тез құнсыздандырады. Кәсіпорын-дардың шикізат пен отын-энергетика ресурстарын сатып алуына олардың көп бөлігі бағытталады. Сатып алушылардың төлемеушілігі және де талап етілетін алдын ала төлем жүргізу кәсіпорынның қаржысының көп бөлігін айналымнан тыс әкетеді. Төлем жүргізбеудің себептері тек айналым қаражаттарының жетіспеуі ғана емес, сонымен бірге төмен қаржылық есептік тәртіп, банк жүйесі жұмысындағы кемшіліктер және де вексельдік айналымның дамымауы да болып табылады
1. Қазақ энциклопедиясы,4-том
2. «Эк.Мем. Рет өзекті мәселелері» Ихданов, Орманбеков
3. «Гос.и Бизнес» Мамыров
4. «ҚР Индустриялды- инновациялық дамуының 2003-2015 ж арналған
Стратегиясы»
5. Ержанов. М.С Ержанова.А.М «Основа бухгалтерского учета»
6. Радовец.В.К Радовец.В.В «Қаржылық есеп»
7. Мейірбеков.А.Қ Әлімбетова.Қ.Ә «Кәсіпорын экономикасы»
8. Тлеужанов.М.А Мамыров.Н.Қ «Микроэкомика»
9. Абленов.Д.О «Аудит негіздері 2006ж»
10. Бакаев.А.С Горватова.Л.В «Межд. Станд. Финанс. отчет»
11. Баймұханова.С.В «Бухг.учет хозяйств. субьект» 2002ж
12. Дүйсенбаев.К.Ш «Бухгалтерлік есеп» 2005ж
13. Назарова.Б.А «Шаруашылық жүргізуші субьектілердің бухгалтерлік есебі » Алматы 2006ж
14. Ержанов М.С., Ержанова А. М. Основы бухгалтерского учета
        
        * ТАБЫСТЫЛЫҚТЫҢ АБСОЛЮТТІК КӨРСЕТКІШТЕРІ
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынның шаруашылық қызметінің негізгі және түпкі мақсаты табыс алу болғандықтан, барлық назарды осы ... ... ... ... ... ... өнімді (жұмыс, қызмет) өткізуден алынатын табыс болып табылады Ол ... ... ... туралы есепте қосымша құн салығы, акциздер және т.с.с. салықтар мен міндетті төлемдер, ... ... ... ... сату ... және баға ... ... тасталып көрсетіледі.
Қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есептің осы бабы бойынша негізгі қызметтен түсетін табыс көрсетіледі.
Табыс құрылымында ең үлкен үлес ... ... мен ... өткізуден түсетін табыс алады, оның мөлшері өнім өндіру деңгейімен, оның сапасымен және төменде қарастырылатын ... да ... ... ... ... ... сомасына қоймадағы өтпеген бұйымдар қалдықтарының және сатып алушының жауапты сақталуындағы тиеліп жіберілген тауарлардың өзгерістері белгілі бір әсер етеді. Тауарлы-мате-риалдық құндылықтардың ... ... ... өсуі ... ... ... ... табыс сомасының өсуіне, екіншіде - азаюына әсер етеді.[
Кәсіпорында өнімді өікізуден түскен табыс ... ... ... және бұйьшдардың (дайын әнімдер, сатып алушының жауапты сақталуындағы гауарлар) өтпеген ... ... ... ... ...
- ... абсолютті көрсеткіші -жалпы табыс. Ол өнімді өткізудің ... ... ... және ... ... ... ... өткізуден түскен табыс пен өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік құны арасындағы айырма ретінде ... ... әсер ... ... ... өндірістік өзіндік құн, сондықтан оның төмендеуі оның көлеміне көп әсерін тигізеді
Көптеген кәсіпорындарда өзіндік құнды баптар бойынша талдаумен айналысатын, оны ... ... ... ... қызметтің бөлімшелері болады. Бірақ белгілі бір мөлшерде бұл жұмыс, инфляциясының әсері және шикізат пен отын-энергетика ... ... ... ... ... төмен-детеді. Бағаның күрт өсуі және кәсіпорынның меншікті айналым қаражаттарының жетіспеуі жағдайында өзіндік құнның төмендеуі нәтижесінде табыстың өсімі ... ... ... ... ... ... жалпы табыстың өсуінің негізгі жолы материалды шығындар бөлігінде өзіндік құнды төмендету. Бұл, ... ... ... үлес ... ... ... ... өте жоғары болып келетін өңдеу және қайта ... ... ... ... және ... ... металлургия, мұнай-химия, тігін, тамақ және т.б.) қызмет жасайтын кәсіпорындар үшін өте маңызды.
Шығарушы салаларда табиғи себептерге ... ... ... пайдалы қазбаларды шығарудың өзіндік құнын төмендету нәтижесінде қамтамасыз ету өте ... Бұл ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Соңғы тұтынушыға бағытталған салаларда сұраныс, өзіндік құн деңгейімен анықталатын өндіріс және өнімді өткізу көлемі шешуші мәнділікке ие болады.
Заттай ... ... ... көлемінің есуі табыстың өсуіне әкеледі. Сұранысқа ие өнімдерді өндірудің өспелі көлеміне күрделі салымдар көмегімен қол ... ... бұл ... ... ... ... сатып алуға, жаңа технологияны игеруге, өндірісті кеңейтуге бағытталуын ... ... Бұл жол, ... ... ... ... инфляция, бағаның өсуі және ұзақ мерзімді несиелерге қол жетіспеушілігіне байланысты қиын немесе ... ... ... ... ... ... жүргізуге қаржылары мен мүмкіндіктері бар кәсіпорындар, егер ... ... ... ... ... ұстаса, онда бұл кәсіпорын өз табысын нақты өсіре алады.
Өндіріс және өнім өткізу көлемін өсіруге ... ... ... ... ... ... шығындарды талап етпейді. Инфляция айналым қаражаттарын өте тез ... ... ... пен ... ресурстарын сатып алуына олардың көп бөлігі бағытталады. Сатып алушылардың төлемеушілігі және де талап етілетін алдын ала төлем жүргізу ... ... көп ... ... тыс ... ... жүргізбеудің себептері тек айналым қаражаттарының жетіспеуі ғана емес, ... ... ... қаржылық есептік тәртіп, банк жүйесі жұмысындағы кемшіліктер және де вексельдік айналымның дамымауы да болып табылады.
КӘСІПОРЫННЫҢ ТӨЛЕМ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТАЛДАУ.
Кәсіпорынның төлем ... оның ... ... ... белгілерінің бірі және сондықтан онымен тығыз байланысты болады. Сол себепті нарық экономикасы жағдайында оған көп көңіл бөлінеді.
Төлем қабілеттілігі - бұл ... өз ... ... есеп ... алу ... Бұл жағдайда міндеттеме - кәсіпорынның банкке немесе басқа қарыз берушіге ақша төлеу және сонымен өз қарыздарын ... ... ұзақ ... өтеу ... Ұзақ ... ... өтеу ... шарты бойынша ұзақ мерзімді несиенің және арыздың мерзімінің өтуіне ... ... ... ... сәйкес келуі мүмкін.
Төлем қабілеттілігі бар деп, ағымдағы активтің сомасы ағымдағы міндеттемелерінен көп жоғары кәсіпорынды есептеуге болады. Кәсіпорынның тек қарыздарды ... ғана ... ... ... үздіксіз өндіріс үшін қаржылары болуы керек.
Төлем қабілеттілігі белгілі бір ... ... ақша ... ... ... ... қатынасын көрсететін төлем қабілеттілігі коэффициенті арқылы көрінеді. Егер төлем ... ... ... тең ... ... болса, онда бұл ол кәсіпорынның төлем қабілеттілігі бар ... ... Егер ... ... аз болса, онда талдау процесінде төлеу құралдарының жетіспеуі себептерін анықтау керек.
Нарықтық экономика теориясы мен ... ... ... ... ... ... және ... үшін қолданылатын басқа да көрсеткіштер белгілі. Олардың ... ... ... пен табыс табу қабілеттілігі, себебі осы факторлар кәсіпорынның қаржылық саулығы үшін ... ... ... ... табу ... деп ... кәсіпорынның негізгі қызметінен тұрақты табыс табу қабілеттілігі түсіндіріледі. Осы қабілеттілікті ... үшін ақша ... ... мен оның капиталға айналдыру коэффиценттері талданады. Ақша қаражатының жеткіліктілік коэфиценті (К[а]ж) кәсіпорынның күрделі шығындары, айналым ... өсуі ... ... ... жабу үшін ... табу ... ... және басқа кездейсоқтықтың әсерін жою үшін, бөлшектің алымы мен бөлімінде бес жыл ішіндегі мәлімметтер алынады.
Есептеу келесі формула бойынша жүргізіледі:
К[а]ж= ... ... ... ... / ... ... + ... төлеу + Айналым қаражаттарының өсуі
Бірге тең ақша қаржатының жеткіліктілік ... ... ... қаржыландыруға жүгінбей қызмет істей алатынын көрсетеді. Егер бұл коэффицент бірден төмен болса, онда ... өз ... ... есебінен дивиденд төлеуге және өндірістің қазіргі деңгейін қолдауға қабілетті емес.
К[а]ж кәсіпорынның қаржылық қажеттілігіне ... ... ... ... ... тереңдету бағыттарын көрсететінін ескеру керек.
Ақша қаржатын капиталға айналдыру коэффиценті (Кс[к]) кәсіпорын активіндегі инвестиция деңгейін анықтауда қолданылады және ... ... ... ... ӨӨТТ - төленген дивидендтер / алғашқы құны бойынша негізгі құралдар + инвестициялар + басқа активтер + меншіктік айналым ... ... ... айналдыру деңгейі 8-10% шегінде жеткілікті болып саналады.
Кәсіпорынның перспективті төлем қабілеттілігін анықтау үшін ... ... ақша ... ... ... ... және ... сипаттайтын өнімділіктің статистикалық көрсеткіштері кеңінен пайдаланады
КӘСІПОРЫННЫҢ ТАБЫСТЫЛЫҒЫН ТАЛДАУ
Кәсіпорынның нарықтық экономика жағдайында қызмет етуінің экономикалық пайдалылығы табыс табумен анықталады. Кәсіпорынның табыстылығы ... және ... ... ... ... абсолютті көрсеткіші - бұл табыстар немесе пайдалардың сомасы. Шетелдік арнаулы әдебиеттерде "табыстар" ұғымы келесідей түрде анықталады:
- ... ... ... активтер құнының өcyi, не болмаса пассивтердің азаюы түріндегі eceптi ... ... ... ... болып табылады, бұл акционерлер салымдарының есебінен өсуден ... ... ... ... ... ... бұл түсінік 1995 жылы 26 желтоқсандағы "Бухгалтерлік есеп ... заң күші бар ҚР ... 2732 ... ... Жарлықтың 13-бабында былай делінген: "Табыстар - бұл есептік кезеңдегі ... ... ... ... азаюы". Белгілі бip шығындар шығармай әдетте қажетті табыстарды алу мүмкін емес. Өз ... ... ... ... ... жүзеге асыру және әлеуметтік мәселелерді шешу мүмкін емес.
Табыстылықтың көрсеткіштер жүйесі ең алдымен қаржылық нәтижелердің абсолютті ... ... ... ... ... қызметті) өткізуден алынатын табыс; жалпы табыс; негізгі қызметтен алынатын табыс; салық салынғанға дейінгі дағдылы қызметтен алынатын табыс; ... ... ... ... қызметтен алынатын табыс; төтенше жағдайлардан алынған табыс; кәсіпорын қызметінің соңғы қаржылық нәтижесі болып табылатын таза табыс.
Табыс жинақталған ... ... ... ... жанды және затқа айналған еңбектің өнімділігін көрсетеді. Нарықтық экономика жағдайында табыстың ролі ол ... ... ... Оған ... ... ... қызметті жатқызады. Ол тек екі қызмет атқарады:
* мемлекеттік бюджет табысының көзі;
* кәсіпорын мен бірлестіктердің ... және ... даму ... өз қызметтерін тиімді орындай алуы үшін келесідей ... ... ... ... ... ... бір ... өнім бағасы еңбектің қоғамдық қажетті шығындарын көрсетуі тиіс және ол сондай-ақ ... ... ... ... ... ... төмендеуін ескеруі қажет.
* Бұйыдарды калькуляциялау және өнімнің өзіндік құнын анықтау жүйесі ғылыми негізделген болуы ... ... бөлу ... ... роль атқаруы керек.
* Табысты тиімді пайдалану тек қалған ... ... ... ... ғана мүмкін.
+ әсер етуші факторларды зерттеу.
Табыстылықтың бірінші абсолютті көрсеткіші өнімді өткізуденалынатын табыс болып табылады. Ол ... және ... ... есеп ... қосымша құн салығы, акциздер және т.с.с. салықтар мен міндетті төлемдер, сонымен қатар қайтарылған тауарлардың құны, сату шегерімдері және баға ... ... ... ... ... абсолютті көрсеткіші - жалпы табыс. Ол өнімді өткізудің қаржылық нәтижесін білдіреді және негізгі қызмет нәтижесінде өнімді өткізуден ... ... пен ... ... өндірістік өзіндік құны арасындағы айырма ретінде анықталады.
Көптеген кәсіпорында өзіндік құнды баптар бойынша талдаумен айналысатын, оны төмендету жолдарын ... ... ... бөлімшелері болады.
Шаруашылық жүргізудің тұрақты экономикалық жағдайында жалпы табыстың өсуінің негізгі жолы - материалды шығындар бөлігінде ... ... ... Бұл ... ... құнының үлес салмағы өнімнің өзіндік құнында өте ... ... ... ... және ... өңдеу салаларында, мұнай-химия, тігін, тамақ және т.б. қызмет жасайтын кәсіпорындар үшін өте маңызды.
Жоғарыда аталған ... ... ... ... анықтау үшін табыс және шығындар туралы есептің мәліметтері бойынша келесі талдау кестесін құруға болады.
МАРЖИНАЛДЫҚ ТАБЫСТЫ ТАЛДАУ.
ДИРЕКТ-КОСТИНГ ЖҮЙЕСІ
Нарықтық ... өту ... ... ... ... ... ... қарауды және оның прогрессивті әдістерін ендіруді талап етеді. Осы мақсатта ҚР бухгалтерлік есеп теориясы мен прак-тикасы үшін нарықтық экономикасы ... ... ... ... алуда "директ-костинг" жүйесі бойынша ұйымдастыру тәжірибесі көңіл аудартады. Бұл жүйе АҚШ-та пайда ... Оның ... ... ... есептің Ұлттық қауымдастығының бюлле-тенінде 1996 жылдың қаңтарында жарияланған амери-кандық зерттеуші И. Н. ... ... ... ... нақты енгізу АҚШ-та 1953 жылы іске асты, сол кезде бухгалтерлердің ... ... осы ... ... жариялады. "Үлыбританияда бұл әдіс "маржиналь-кост", ал Францияда -"маржиналдық бухгалтерия" деп аталады", - деп жазған В. И. Ткач және М.В. Ткач (35). ... ... ... ... ... және айнымалы деп бөлу - директ-костинг жүйесінің бірінші ерекше белгісі", - деп біздің ғалым, профессор С.С. Сатыбалдин тұжырымдайды (36).
Айнымалы шығындарға ... ... ... ... өзгеретін тікелей шығындар жатады: шикізат және негізгі материалдар, технологиялық мақсаттарға жұмсалатын отын және энергия, өндірістік персоналдың ... ... ... бірге жабдықтарды күту және пайдалану шығындары және бірқатар басқа да үстеме шығындар.
Тұрақты шығындарға әкімшілік, басқарушылық, коммерциялық және ... ... ... ... ... шығындар кезеңдік шығындар болып есептеледі және бұйымдар арасында бөлінбейді, олар тура ... ... ... ... ... ... ... күшейтілген бақылауды талап етеді. Тұрақты шығындардың мөлшері тұрақты болып қалады және өндіріс көлеміне пропорционалды өзгермейді, ... жал ... ... ... үшін ... ... ... есептелген амортизация, кәсіпо-рын басшысының жалақыларының кейбір түрлері және басқа да шығындар.
Тұрақты шығындар бірдей уақыт аралығында бірдей сомамен ... ... ... және оның ... бойынша смета есептеледі. Ескерілген ауытқулар (үнемдеу немесе артық шығындалу) негізінде кәсіпорынның шаруашылық нәтижесіне әр ... ... ... ... ... ... қара-ғанда, тұрақты шығындар, жоғарыда аталғандай өндіріс көлемінің өзгеруіне тәуелді емес. Сондықтан оларды ... ... ... өндіріс көлемінің өсуінде жатыр. Шығарылған өнім көлемі қаншалықты көп ... өнім ... ... ... ... аз келеді.
Шығындарды тұрақты және өзгермелі деп жіктеу біршама шартты сипатта екенін айта кеткен жөн, ... ... бір бабы әр ... жағдайда өндіріс көлеміне тәуелді немесе тәуелсіз болуы мүмкін. Мысалы, ... ... ... ... ... қызмет бөлімшелерінің қызметкерлерінің жұмыс көлемін ұлғайтады (бухгалтериялар, маркетинг бөлімі, жоспар-лау-өндірістік бөлімі және т.б.)- Бұл ... ... бір ... ... аппаратын ұстау шығындарының өсуі пайда болады, ол шығындар белгілі бір кезеңде тұрақты ... ... ... ... ... ... ... жеке баптар бойынша өнім шығару көле-мінің тұрақсыздығына тәуелсіз бір кезеңнен екіншіге өзгеру байқалуы мүмкін (мысалы, жал төлемінің өсуі, материалдар мен ... ... ... ... ... және т.б.)- ... бір ... алғанда, айнымалы шығындар, өндірісті ұйымдастыру және технологияның жаңаруы сияқты факторлардың салдары-нан өндіріс көлемінің өзгеруі ... ... ... Шығындарды түрақты және айнымалы деп бөлу қысқартылған (толық емес, шектеулі) өзіндік қүнды есептеу мақсатында жүргізіледі. Оны есепке алу және жоспарлауға тек ... ... ғана ... яғни ... жүйесі кезінде өнімнің толық өзіндік қүнын калькуляциялау әдісі қолданылмайды. ... ... ... есептің қазақстандық стан-дартына көшпес бүрын, толық өзіндік құнды есептеу және ... ... ... ... ал ... ... іс жүзінде қолданылмады.
"Директ-костинг" жүйесі бойынша өндіріс шығындарының есебі және өнімнің өзіндік қүнын каль-куляциялау" деп ... Осы ... ... бір ... деп тани ... В.И. Ткач және М.В. Ткач ... ... орыс тіліндегі дұрыс аудармасы "қиылған өзіндік қүн" емес, "пропор-ционалды өзіндік құн" деп есептейді (35). В.Ф. ... (40) өз ... ... ... ... ... ... калькуляциялау" деп, ал С.А. Стуков "шектелген өзіндік құнды есепке алу әдісі (41)" деп атайды.
Соңғы сілтеменің тұжырымы ... яғни ... ... ... ... ... ... және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың біртекті әдісі деп санайды, ал Н.Г. Чумаченко бұл жүйе кезінде өндіріс шығындарының ... және ... ... ... ... жеке ... деп есептейді (37).
Біз қарастырып отырған мәселе бойынша бірнеше авторлардың ... ... ... ... ... ... ... өндіріс шығын-дарының есебін және өнімнің өзіндік құнын калькуля-циялауды бірге ... ... ... ... бір ... ... ... тұрақты жә-не айнымалы деп жіктеу, тіпті нақты кәсіпорын бойынша да мүлдем анықталуы мүмкін ... ол ... ... ... байланысты қарастырылуы тиіс. "Директ-костинг" жүйесін қолдану барысында калькуляциялау және баға белгілеу үшін өнімнің ... ... ... ... тыс ... анықтауға тура келеді. Сонымен қатар, салық органдарымен де өзара қатынастар қиындайды, себебі ... ... мен ... салуға жататын табыс есептік жолмен анықтала-ды. "Сонымен қатар, - деп ... ... В.К. ... ... ... және ... деп бөлу ... бақылау және талдау мүмкіндіктерін күшейтеді, ұтымды шешім қабылдауға ... ... (42). ... ... шығындарды бөлу шарттылығының кемшіліктері "ди-рект-костинг" жүйесінің аналитикалық артықшылық-тарымен жабылады, олардың негізгілері:
* ... ... ... мен ... ... жаңа өнім бағасын анықтау, ... ... ... ... ... ... өндіріс тиімділігін бағалау (жартылай фабрикаттарды алу);
* ... ... ... жабдықтарды ауыстыру тиімділігін бағалау және тағы ... ... ... ... - бүл ... ... ... пайда болу орындары мен таратушылары бойынша шығындардың есебінен, өндірістік қызмет нәтижелерінің есебінен, сонымен бірге шығындар мен ... ... және ... шешімдерін қабыл-даудан тұратын басқарушылық (өндірістік) есеп жүйесі. С. С. Сатыбалдиннің ойынша бұл жүйе ... ... және ... есеп ... орын алады, бүл "директ-костинг" жүйесінің екінші ерекшелігі болып табылады (36). Бұл ... С.А. ... ... ол "бүл жүйе ... ... есеп қаржылық есептен бөлек және онымен бірлесе ұйымдастырылады" -деп санайды (43). С.С. ... бұл жүйе ... ... жеке ... ... ... ... және олардың интеграциясына негізделген "директ-костингтің" харрисовтық жүйесін дұрыс көр-сетеді. ... ... оны ... жүргізудің монистикалық жүйесі" деп те атайды. "Оның мәні -деп жазады С.С. Сатыбалдин өндірістік және ... ... ... ... жүйеге келесі жолмен біріктіріледі, өндірістік есептің ішкі операциялары бас кітапта көрсетіледі. қаржылық деп бөлу негізінде ... ... ... ... ... С.С. Сатыбалдин, АҚШ-та тәжірибе ал-масуда болып, осы мәселені терең және жан-жақты зерттеді. Ол ... ... ... ... ... дұрыс көрсеткен. Ол оның үшінші белгісі деп өнеркәсіптік фирманың табыстары туралы көп сатылы есеп процесін атайды, оның ... ... ... ... ... ... ... түскен табыс - 14416.
* Айнымалы шығындар - 7089.
* Маржиналды табыс - ... ... ... - ... Негізгі қызметтен алынған табыс - 2402.Маржиналды табыс - бұл өнімді өткізуден ... ... пен ... ... ... айырма (14416-7089). Екінші жағынан, ол - тұрақты шығындар мен негізгі қызметтен түскен табыс сомасы (4925+2402). Бұл жағдай көп сатылы есеп ... ... ... оның ... жіктеу үшін маңызы зор.
"Директ-костинг" жүйесі бойынша жасалған табыс туралы есепте айнымалы шығындардың, ... ... және ... өнім ... өзгеруі салдары-нан негізгі қызметтен ... ... ... ... ... ... алынатын ақпараттар баға мен көлемнің ең тиімді ... ... ... ... ... табыс көлемін болжауға мүмкіндік береді. Бүл "директ-костинг" жүйесінің төртінші ... ... ... ... және ... шығындардың өткізілген өнім көлемі, маржиналды табыс және негізгі қызметтен түскен табыспен өзара байланысын анық ... үшін ... ... ... ... координатының тігінен ("у" белгіленетін ордината осі) өзіндік құн және өткізілген өнімнен түскен табыстың мәліметтерін, ал ... ("х" ... ... осі) - ... ... өнім саны ... ... келтіреміз.
Кәсіпорын икемді сұранысқа ие болатын бір атаулы өнім өндіреді делік. Келесі ақпараттар негізінде график ... Өнім ... ... ... ... -9 ... іскерлік белсенділіктің мүмкін болатын маңыз-ды көлемі - 10-нан 70 мың ... ... ... осы ... ... ... - 450 мың ... өзгер-мелі шығындар - 630 мың теңге, жалпы ... -1080 мың ... ... өнім ... ... - 24 ... Өнім өндірудің қандай көлемінде, өткізуден түс-кен табыс өнімнің толық өзіндік құнына тең болатын және ... та, ... да ... ... ... ... қалай қол жеткізеді деген сұрақ туады. Егер өнімді өткізуден алынған нақты ... оның ... ... қүнынан жоғары болса, онда кәсіпорын негізгі қызметтен табыс алады, ал егер керісінше болса, онда шығынға ұшырайды.
Зиянсыздық нүктесін ... үшін ... ... ... ... ... "өлі нүкте") өзіндік құн, өткізу көлемі және табыс арасындағы өзара байланысты көрсететін келесі негізгі теңцеуді пайдалануға болады:
д" =го+с + ... Д^- ... ... ... ... - ... шығындардың жалпы
сомасы; С - ... ... - ... ... ... ... ... көлемінің қауіпті нүктесі үшін теңдеу келесі түрде болады:
Dn=Vo+C
Біздің мәліметтер бойынша өндіріс көлемінің қауіпті нүктесіндегі тұрақты шығындар көлемін ... = 30000x15 = 450000 ... ... ӘДІСТЕРІ.
Талдау - бұл қоғамдық құбылыстарды, өндіріс, бизнес нәтижелерін бөлшектеп бөліп зерттеу әдістемесі және олардың өз ара ... ... ... пәні ... ... ... ... процесстері, шаруашылық істерінің әлеуметтік-экономикалық тиімділігі мен қаржылық нәтижелері, объективтік және субъективтік факторлар себептерінен құралып, экономикалық ақпарат ... ... және ... ... - ... қаржылық-шаруашылық істерін зерттеу әдістері мен тәсілдер жиынтығы, білімдер жүйесі. Экономикалық талдау басқару жүйесінде басқару сатыларына негізделеді:
- ... ... ... ... ... ... алынған ақпаратты зерттеу;
- басқару шешімдерін қабылдау.
Талдаудың негізгі мақсаты басты параметрлерді анықтап, объективтік және и жан ... ... ... ... ... ... мінездеме жасау. Қаржылық талдаудың қосалқы мақсаттары:
- кәсіпорынның қаржылық жағдайын анықтау;
- оның өзгерулерін есептеп, уақыт пен өндіріс негізінде қарастыру;
- ... ... ... ... ... себептерін анықтау;
- қаржылық жаңдайының өзгеру тенденцияларын болжау болып табылады.
Сол жолда қарастырылатын есептер:
- бухгалтерлік отчеттарды алдын ала ... ... ... ... белгілеу: ағымды және ұзақ мерзімді активтерін анықтау;
- қаржылық ... ... ... ... ... ... тартылған жіне өзіндік түрлерін анықтау;
- пайда және тиімділік деңгейін талдау;
- кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық істерін жақсарту жолдарын қарастыру болып табылады.
Ақша ... ... ... - бұл ... ... ... онда ... түсімдер мен төлемдер, нетто - өзгерулер және инвестициялық пен қаржылық ... ... ... кезең бойынша анықталады.
Қаржылық жағдайда ұзақ мерзімді міндеттемелер мен өзіндік ... ... ... ... алынған және сатылған, шығарылған көлемдерін, дивиденд төлемдерін, кәсіпорынның қарыздарының ... ... ... болып табылады.
Реальдық ақша ағымы (Д):
Д=Р+∆Р,
где: Д - ақша қаражаттарының өзгеру деңгейі;
Р - есеп ... ... ... ... - ... ... ... негізінде талдау түрлері:
- перспективалық (алдын ала) талдау;
- ретроспективтік (өткен кезең, келесі) талдау.
Функциональдық негізінде талдау түрлері:
- ... ... ... ... ... т. ... талдаудың әдістемесі - бұл теоретикоалық-жаңалықтар категорияларының жүйесі, экономикалық тұлғалардың ... ... ... және ... ... ... 6 ... есептер шығару:
* Горизонтальдық (кезең);
* Вертикальдық, тік (құрылымы);
* Трендтік;
* ...
* ... ... ... ... ... бойынша) талдау - бұл отчеттың әр-бір позициясын откен кезеңдеңгіңмен салыстыру, сонымен қатар ол өткен кезеңге қарағанда абсолюттік және өз ара ... ... әр ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді.
Тіктік (вертикальдық, құрылымын) талдау әдістемесі - қаржылық көрсеткіштердің жинақтық мәндерінің құрылымын ... және ... әр ... ... ... ... ... талдау. Бұл әдіс әр статьяның қорытынды нәтижеге сәйкес бөлік деңгейін анықтауға мүмкіндік ... ... ... ... - есеп позицияларын өткен кезеңдегі мәндерімен салыстыру арқылы трендті анықтау, бұл әдістемесімен перспективалық жоспарлық ... ... ... аралық) - бұл фирма құрылымдарының ішкі шаруа ... ... ... ... ... ... ... басқада бәсекелес фирмалармен салалар және экономикалық жетістіктермен салыстыру.
Қаржылық коэффициенттер тәсілі - бұл өз ара ... бар ... ... ... ... ал ... бірі соған қатынасына қарай анықталады. Бұл тәсіл көрсеткіштердің өз ара байланысы бар ... ... ... ... ... ... - бұл ... бір себептердің нәтижелік көрсеткіштерге тигізетін әсерін анықтап арнаулы тәсілдер қолдану арқылы талдау. Ол әрине факторлардың (себептердің) негізгі көрсеткіштерге әсерін ... және ... ... арқылы зерттеу.
Факторлық талдауды тура жүргізуге болса (талдау), немесе нәтиже көрсеткіштерін бөліктеріне бөлу ... ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштерді бөлек элементтерінен жинақтауға болады.
Негізгі көрсеткіштердің өзгеруіне себеп болатын көрсеткіштерді факторлар деп атаймыз.
Әр бір ... ... әр ... және ... ... ... Без глубокого и всестороннего изучения Факторларды жан ... ... ... нәтижелеріне сәйкес қорытынды жасауға, өндіріс резервтерін анықтауға, басқару ... мен ... ... мүмкіндік тумайды.
Факторлық талдау факторлардың нәтиже көрсеткіштеріне тигізетін себептерін зерттеу үшін комплекстік және жүйелік әдіс пен тәсілдерді ... ... ... ... және ... тура және ... бір немесе бірнеше сатылы әдіс;
- статикалық пен динамикалық;
- ретроспективалық және перспективалық (прогноздық).
Комплекстік (шаруашылық істерін) ... - ... және ... ... ... мақсатқа қарай өткеру үшін қолданатын жолдар мен тәсілдер жинағы.
Комплекстік талдау ... саты - ... ... және ... ... ... ... жұмыстардың жоспарын құру;
2 саты - Синтетикалық және аналитикалық ... ... ... ... ... пысықтау;
3 саты - Керекті ақпарат жүйесін анықтау талдауға даындау (туралығын ... ... ... анықтау және т. с.);
4 саты - Нақтылы қөрсеткіштерді ... ... ... өткен кезеңмен салыстыру, басқа кәсіпорындардың жетістіктерімен салыстыру, салалар жетістіктерімен салыстыру және ... саты - ... ... - ... және әсерлерін анықтау;
6 саты - Пайдаланбаған және перспективалық резервтерді анықтап өндіріс тиімділігін ... үшін ... саты - ... ... әр ... факторлардың себептеріне сәйкес пайдаланбаған резервтердің әсерін бағалау, оларды іске асыру ... ... ... мен ... 1- ші ... келтірілген.
Ақша ағымын талдау. Ақша ағымын талдаудың негізгі мақсаты ... ... ... (артықшылығын) анықтау мен олардың қорларын анықтап өтімділік пен төлеу қабілетін тексеруге арнау.
Өтімділік ақша ағымын талдау. ... ақша ... ... ... ... ... бірі. Ол кәсіпорынның таза кредиттік позициясының өзгеруін көрсетеді ... ... ... Таза кредиттік позиция дегеніміз - бұл ... ... ... ақша ... айырмасы. Өтімділік ақша ағымы қаржылық леверидж (рычаг) көрсеткішімен тығыз байланысты, кәсіпорын істерінің банк несиесі ... өсу ... ... ... ... ... ТАЛДАУ.
Кәсіпорынның іскерлік белсенділігі мен қызметінің тиімділігін бағалау және ... ... ... ... ... ... ... іскерлік белсенділігі қаржылық жағдайында ең алдымен оның ... ... ... ... Іскерлік белсенділікті талдау, кәсіпорынның өз қаражатын қаншалықты тиімді пайдаланғандығын анықтауға мүмкіндік беретін, әр түрлі қаржылық ... ... ... мен қозғалысын зерттейді.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайы активтерге салынған қаржаттың қаншалықты тез нақты ақшаға айналуына тікелей тәуелді болады.
Іскерлік белсенділік ... ... ... ... ... үшін үлкен маңызы бар, өйткені қаржаттың айналым жылдамдығы кәсіпорынның төлем қабілеттілігіне тікелей әсер ... Оған ... ... ... ... қаржаттың айналым жылдамдылығының өсуі кәсәпорынның өндірістік-техникалық күшінің артқанын ... ... ... ... ... ... жатады:
1. Капиталдың жалпы айналымдылық коэффиценті. Ол жылына қанша рет айналу мен өндірудің толық циклі ... және ... ... ақша ... сатылған өнімнің қанша ақша бірлігін әкелгенін көрсетеді. Бұл көрсеткіш мына формула бойынша анықталады:
К АО = Д[N]/АК Мұнда, К АО - ... ... ... ... Д[N] - өнім ... түскен табыс АК - авансталған капитал.
Авансталған капиталдың кезеңдегі орташа ... ... ... ... ... ... белсенділігі туралы жан-жақты түсінік береді. Сатудан түскен табыстың баланс валютасының орташа шамасына қатынасымен ... ... ... ... ... ... көрсетеді және олардың жұмылдыру көздеріне байланыссыз, барлық ресурстарды кәсіпорынның пайдалану тиімділігімен сипаттайды. Бұл көрсеткіш салаға байланысты ауытқып ... және ... ... ... ... ... Негізгі құралдардың айналымдылығы.
Бұл көрсеткіш қор қайтарымдылығын көрсетеді, яғни кәсіпорынның кезеңдегі негізгі ... ... ... ... тиімділігін сипаттайды. Ол саудадан түскен табысты қалдық құны бойынша ... ... ... орташа шамасына бөлу арқылы есептейді.
Қор қайтарымдылығы коэффицентінің артуына негізгі құралдардың үлес салмағының салыстырмалы жоғары болмауы немесе олардың ... ... ... ... қол жеткізуге болады. Алайда бұл жерде жалпы заңдылық былайша болады: коэффицент жоғары болған сайын, есеп беру ... ... азая ... ... төмен болуы өнімді сатудан түсетін табыстың жетімсіздігін не болмаса осы ... ... тым ... ... қаржы бөлінгендігін көрсетеді.
3. Меншікті капиталдың айналымдылық коэффициенті.
Ол мына формула бойынша қаралады:
К[О]С =ДN / СК
Мұнда: К[О]С - ... ... ... коэф.
Д[N] - өнімді сатудан түскен табыс;
СК - ... ... ... ... ... орташа шамасы.
Бұл көрсеткіш қызметті әр қырынан сипаттайды: коммерциялық көзқараспен қарағанда ол сатудың артықтығын немесе ... ... ... ... - ... меншікті капиталдың айналым жылдамдығын, ал экономикалық тұрғыдан - ... ... ... ... етіп салып отырған ақша қаражатының белсенділігін көрсетеді.
4. Ағымдағы активтер немесе айналым капиталының айналымдылық коэффициенті. Ол өнім сатудан түскен табысының ағымдағы ... ... ... қатынасымен формула бойынша анықталады:
К[О]ТА = Д[N] / Т[А]С ... ... - ... ... айналымдылық коэффиценті; Т[А]С - ағымдағы активтердің орташа шамасы.
Ағымдағы активтердің ... ... ... бойынша анықталады: Т[А]С =ОН +ОК / 2 .
Мұнда: Т[А]С - ... ... ... шамасы;
ОН +ОК -сәйкес жыл басындағы және ... ... ... ... ... ... ... активтер жағдайы туралы ай сайынғы мәліметтерді пайдаланған кезде алынатын болады. Сонда активтердің шамасы формуламен белгіленеді:
Т[А]С = О1 /2 +О2 +О3 + ... + О n-1 + О1 / 2 / ... Оn - n ... ... ... ... айналымдылық коэффиценті олардың айналым жылдамдығын, яғни зерттелген кезеңдегі барлық айналым қаражатының айналым ... ... ... активтердің айналымдылығының үдеуі олардың қажеттілігін кемітеді де, кәсіпорындарға халық ... ... үшін ... ... өнім ... айналым қаражатының бір бөлігін босатуға мүмкіндік береді.
Ағымдағы активтердің айналымдылық ... оның ... ... ғана емес және ... ұзақтығымен, айналым қаржатының бекіту коэффицентімен де сипатталады.
Ағымдағы активтердің бір айналымының ұзақтығы мына формуламен анықталады: Д[О]= ... ... Д[О] - бір ... ... ... ұзақтығы
К[О]ТА - ағымдағы активтердің айналымдылық коэффиценті немесе ... ... ... ... бір ... ... ... кезеңнің ұзақтығы 360 күн, бір тоқсанға - 90 күн, бір айға - 30 күн ... ... ... ... банкротталуын болжау әдістері
Экономикалық талдаудың зерттеу объектілері
Баланс өтімділігін талдау.
Кәсіпкерлік тәуекелділікті талдау.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорын табысын бөлу және пайданы арттыру жолдары51 бет
Кәсіпорын қаржысы және оның ресурстарының қалыптасу көздері38 бет
Кәсіпорынның негізгі қызмет табыстарының талдауы82 бет
Кәсіпорынның табыстылығы27 бет
Ұйым сипаттамасы және табыстар есебі87 бет
Азаматтық құқықтағы өтелмелі қызмет көрсету26 бет
АҚШ-тың жоғары білім беру жүйесіндегі студенттерге академиялық қолдау көрсетудің ерекшеліктері238 бет
Банктің корпоративтік клиенттерімен жүргізетін операцияларын басқарудың ақпараттық жүйесін тұрғызу88 бет
Ет, құс, жұмыртқа және олардың өнімдерінің химиялық қауіпсіздігінің көрсеткіштері15 бет
Жаппай қызмет көрсету жүйелері19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь