Алтыкөл мұнай кен орны

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 2
І. ГЕОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ 5
1.1. Кен орын туралы жалпы мәлімет 5
1.2. Кен орынды геологиялық зерттеу және пайдалану тарихы 5
1.3. Стратиграфия 6
1.4. Тектоника. 9
1.5. Кен орынның мұнайгаздылығы 10
ІІ. ТЕХНИКО.ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ 12
2.1. Кен орынды игерудің ағымдағы жағдайы 12
2.2. Қабаттық қысымды ұстау тәсілдері 13
2.3. Қабаттың көтерілген бөліктеріне газды ығыстыру 15
2.4. Қабаттық қысымды ұстау технологиясы мен техникасы 19
2.5. Қабат қысымын ұстауға арналған негізгі жабдықтар 22
ІІІ. ТЕХНИКА ҚАУІПСІЗДІГІ ЖӘНЕ ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ 24
3.1. Еңбекті қорғау. 24
Объектіде еңбек жағдайларын сараптау. 24
3.2. Техника қауіпсіздігі 24
Санитарлы.гигиеналық іс.шаралар 24
3.3. Қоршаған ортаны қорғау. 27
Жер қойнауларын қорғау. 27
ІV.ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ 32
4.1.Алтыкөл мұнай кен орнын пайдаланудың технико.экономикалық көрсеткіштерін сараптау. 32
4.2. Өнім бірлігінің өзіндік құнын сараптау. 32
4.3. Инвестициялардың экономикалық тиімділігі 33
ҚОРЫТЫНДЫ 40
ӘДЕБИЕТТЕР 41
КІРІСПЕ

Мұнайдың жер бетіне шығуын Каспий теңізінің жағалауында 500 жыл, ал газдың жер бетіне шығуын Кавказда және Орталық Азияда б.з.д 6000 жыл бұрын ғалымдар байқаған. Мұнай өндірісі VIII ғасырдан бастап дами бастады.
Мұнай – жердің қалдық қабатында көп тараған сұйық жанғыш материал. Мұнай және одан жер бетіне бөлінетін табиғи өнімдер битумдар, асфальтендер адам баласына көптен белгілі. Оларды Вавилонда және Византияда оталдырғыш қоспа есебінде пайдаланаған. Ерте заманғы Египетте, Римде, Тибр және Евфрат өзендерінің аралығында олардың жол құрылысында, науа жасауда және басқа құрылыста тесіктерді бітеумен, бырыстырушы және гидроайдаушы материал есебінде көп қолданған.
ХVIII ғасырдың соңынан бастап мұнай өңдеудің өнімі керосин – үйлерді және көшені жарықтандыруда пайдалана бастады, ал ХIХ ғасырдан бастапішкі жану қозғалтқышты ойлап табумен байланысты мұнай өнімдері әртүрлі жол көліктерінде негізгі отын болып табылады.
ХХ-ХХІ ғасырдың ең маңызды энергетикалық, химиялық минерал байлығы мұнай мен газ болып табылады. Біздің дәуірімізде мұнай көп елдердің, мемлекеттердің экономикасының, саясатының негізін құрайтын сүйеніш факторларының қуаттысы болып саналады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2007ж. ақпандағы «Жаңа әлемде жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына жолдауында «Газ өндіру саласының жаңа стратегиясын тұжырымдауы және оны іске асырудың заңнамалық негізін жасауы тиіс.
Өзіміздің табиғи ресурстарымызды ұқыптылықпен пайдалану және қоршаған ортаның ластануы, ескірген әрі «лас» технологияларды бақылаусыз әкелу, қалпына келетін ресурстарды тиімсіз пайдаланудың сенімді және басқа да проблемаларды шешу үшін ықпалды заңнамалық негіз қалыптастыру қажет.
Каспий қайраңындағы мұнай өндіретін кен орындарын игеру барысында табиғатты қорғауға бағытталған заңнаманың сақталуына, бақылауды күшейту қажет. Үкімет көмірсутегін өндіру кезінде «жасыл мұнай» қағидаты бойынша экологиялық стандартты қатаң сақтауға міндеттейтін халықаралық сертификаттар енгізу мәселесін қаперге алуы тиіс.
Біздің энергетика мен мұнай салаларын дамытудың басты мәселесі энергия өнімдеріне қосылған құнды ұлғайту арқылы осы секторлардың табыстылығын арттыру, әсіресе, мұнай-химия, газ ресурстары, экспорттың энергия маршруттары сияқты басым секторларды басқару пәрменді болуы тиіс.
Энергетика және минералды ресурстар министрлігі мұнай мен газ өңдеу кәсіпорындарын жаңарту мен қайта жарақтау, жаңа мұнай химия өндірістерін құру жөніндегі бағдарламалар әзірлеп, оларды іске асыруы қажет. Біз мұнай мен газ секторларында қосылған құнды жоғары және ілеспе әрі аралас өндірістерді дамытуға тиіспіз» деп атап көрсетті.
ӘДЕБИЕТТЕР
1. Муравьев. М. «Разработка и эксплуатация нефтяных месторождений».
М. : Недра, 1965г.
2. Аманиязов К.Н. , Ахметов А.С. , Кожахмет К.А.
«Нефтяные и газовые месторождения Казахстана» - Алматы: 2003 - 400 с.
3. Айткулов А.У. «Основы подземной гидромеханики и разработки
наземных месторождений» - Алматы: 2003 - 332с.
4. Айткулов А.У. «Повышение эффективности процесса регулирования
разработки наземных месторождений» - М. : ОАО «ВНИИОЭНГ» , 2000г.
5. Айткулов А.У., Ахмеджанов Т.К., Ахметкалиев Р.Б., Айткулов Ж.А.
«Пути повышения эффективности нефтеотдачи пластов месторождений
Казахстана» – Алматы: 2002 - 308с.
6. Желтов Ю.П. «Разработка нефтяных месторождений» - Учебник для
ВУЗов - М. : Недра , 1986 - 332с.
7. Гусманова А.Г. , Жолбасарова А.Т. , Гусманова О.М.
«Охрана труда и окружающей среды». Метод. по соб. – Алматы: Гылым ,
2003.-175стр.
8. Гиматудинов Ш.Н. «Разработка и эксплуатация нефтяных, газовых и
газоконденсатных месторождений» - М. : Недра, 1988г.
9. Дунаев Ф.Ф. Егоров В.И. и др. «Экономика нефтяной и газовой
промышленности» Учебник– М. : Недра , 1983 – 384 с.
10. «Экономика предприятия» : Учеб. для ВУЗов. Под ред. проф. В.Я.
Горфинкеля, проф. В.А. Швандера – 3-е изд. , перераб. и доб. – М. :
ЮНИТИ – ДАНА ,2000г.-718с.
11.Тищенко В.Е. «Организация и планирование нефтегазоразведочных
работ с основами АСУ»: Учеб. – 4-е изд., перераб. и доб. – М. : Недра ,
1990.- 382с.
12. Панов Г.Е. «Охрана труда при разработке нефтяных и газовых
месторождений» Учеб.- М. : Недра , 1982.-246с.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 2
І. ГЕОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ 5
1.1. Кен орын туралы жалпы мәлімет 5
1.2. Кен орынды геологиялық зерттеу және пайдалану ... ... ... Кен орынның мұнайгаздылығы 10
ІІ. ТЕХНИКО - ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ 12
2.1. Кен орынды игерудің ағымдағы жағдайы 12
2.2. ... ... ... ... Қабаттың көтерілген бөліктеріне газды ығыстыру 15
2.4. Қабаттық қысымды ұстау технологиясы мен техникасы 19
2.5. Қабат қысымын ұстауға арналған негізгі жабдықтар 22
ІІІ. ТЕХНИКА ҚАУІПСІЗДІГІ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... ... сараптау. 24
3.2. Техника қауіпсіздігі 24
Санитарлы-гигиеналық іс-шаралар 24
3.3. Қоршаған ортаны қорғау. 27
Жер қойнауларын қорғау. 27
ІV.ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ 32
4.1.Алтыкөл ... кен ... ... ... ... ... Өнім бірлігінің өзіндік құнын сараптау. 32
4.3. Инвестициялардың экономикалық тиімділігі 33
ҚОРЫТЫНДЫ 40
ӘДЕБИЕТТЕР 41
КІРІСПЕ
Мұнайдың жер бетіне шығуын ... ... ... 500 жыл, ал ... жер ... ... Кавказда және Орталық Азияда б.з.д 6000 жыл бұрын ғалымдар байқаған. Мұнай өндірісі VIII ғасырдан ... дами ... ... - ... ... қабатында көп тараған сұйық жанғыш материал. Мұнай және одан жер ... ... ... ... ... ... адам ... көптен белгілі. Оларды Вавилонда және Византияда оталдырғыш қоспа есебінде пайдаланаған. Ерте заманғы Египетте, Римде, Тибр және ... ... ... ... жол құрылысында, науа жасауда және басқа құрылыста тесіктерді бітеумен, бырыстырушы және гидроайдаушы материал есебінде көп қолданған.
ХVIII ... ... ... ... ... өнімі керосин - үйлерді және көшені жарықтандыруда пайдалана бастады, ал ХIХ ғасырдан бастапішкі жану қозғалтқышты ойлап табумен байланысты ... ... ... жол ... ... отын ... ... ғасырдың ең маңызды энергетикалық, химиялық минерал байлығы ... мен газ ... ... ... ... мұнай көп елдердің, мемлекеттердің экономикасының, саясатының негізін құрайтын сүйеніш факторларының қуаттысы болып саналады.
Қазақстан ... ... 2007ж. ... атты ... ... ... деп атап ...
І. ГЕОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ
1.1. Кен орын туралы жалпы мәлімет
Алтыкөл мұнай кен орны Эмба ауданы тұзды күмбезді облысының Атырау ... ... ... ... станциясына 35 шақырым жерде орналасқан. Алтыкөл ауданының ... ... ... массивінің бархан құмдары жанасады да, солтүстік жағынан Темір өзенімен шектеледі, ал шығысында Эмба өзенімен шектеледі. Кен орын ... ... ... Эмба ... ... ұсынылған.
Темір өзені оның бірінші тармағы болып табылады, бағыты оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған және де ауданның орталық бөлігінде қиып өтеді.
Территорияның ... ... ... ... ... ... су бассейндерінен алыстығы, салыстырмалы алғанда төмен ендіктер, жазда арктикалық максимумның, түркістанның минимумының, ал қыста азнаттық антициклонның әсер етуі, ... ... жиі ... және ... ... тұрады.
Көрсетілген ерекшеліктерге байланысты климат күрт континентальды, қысы суық, ал жазы ... әрі ... ... ... ... су, ауаның мезгілдік және тәуліктік температураларды тұрақсыз, булануы жоғары ... ... жиі ... ... Эмба және Құлсары станцияларында ауылдарында орналасқан метеостанцияларды мәліметтері бойынша зерттелген.
Абсолютті ылғалдылық қыста ... ал ... 13 ... ... өзгереді. Жазда ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 45-80% аралығында болады. Шығыс және солтүстік ... ... Жаз ... ... ... ... көбіне құйындар және құмды дауылдар, ал қыста қар-борандары болып тұрады.
Ауданда екі елді мекен бар: Сарыкөл және Алтыкөл ауылдары. Аудан орталығы ... ... ... ... ... кен ... дейінгі ең жақын арақашықтық 82 шақырым. Қандыағаш-Атырау және Ақтөбе-Алматы темір жол ... ... 110 ... ... ...
Аудан тұрғындары көп ұлтты, қазақ ұлты басымырақ. Мал және егін шаруашылығы жақсы дамыған
1.2. Кен орынды геологиялық зерттеу және ... ... ж.ж. ... және ... ... ауданында гравиметриялық маршруттық түсіру жүргізді. Нәтижесінде Алтыкөл тұзды күмбезіне сәйкес болатын Моблы-Берді гравиметриялық минимумы анықтайды.
1942-1948 ж.ж. аралығында ... ... ... ... және т.б. жетекшілігімен геологиялық және аэрологиялық суретке түсірулер жүргізілді. Ауданның геологиялық карталары жасалынды. 1952ж. Л.Я.Пушканов масштабы 1: 200000 ... ... ... ... құрылымын зерттеу мақсатында 1956жылдың қазан айында Алтыкөл компимесінде-іздеме бұрғылау жұмыстары жүргізіле бастады. К-17, К-27, К-34 ... ... ... ... ... ... және ... триастық жастың құмдары және құмтастары көтерілді.
1960 жылдың жаз айында К-17 және К-34 ұңғымаларынан мұнайдын фонтанды ағыны алынды. Алтыкөл күмбезінде мұнай ... алу ... ... ... ... ... болды. Кен орында құрылымдық-іздеме бұрғылау жұмыстарымен бірге 1:25000 масштабымен толық геологиялық түсірулер жүргізілді, сонымен бірге сынған ... ... ... ... ... ... 1960 жылы тресті барлама бұрғылауды бастады да, 1961 жылы тұз асты шөгінділерін де бұрғылауды аяқтады. Осы ... ... ... 42 барлама ұңғымасы бұрғыланды, жалпы метражы 28019 м. Бұл ұңғымалардан басқа 1960 жылы ақпан айында П-12 параметрикалық ... ... ... тұз үсті ... бойынша мұнайдын бар екені анықталды (триас, нора,бор). 1962 жылы ұңғымаларды зерттеу және ... ... ... ... ... жүргізілді.
Алтыкөл кен орнында тұз үсті қималарында ашылған мұнай горизонттарын игеру мақсатында игеру ... ... ... аралығында кен орын уақытша тоқтап тұрды.
1966 жылдың ... ... кен ... ... ... ... ... ұңғымалары ортааралық горизонтқа 350-400 м. тереңдікке бұрғыланды. 1967-1990ж.ж. аралығында кен орында ... ... ... ... ... ... Алтыкөл кен орынының геологиялық құрылымдық картасы толығымен түзелді. ... ... кен ... ... жұмыс көлемі қаржыландырудың жетіспеушілігінен азайып қалды.
1.3. Стратиграфия
Барлама бұрғылау жүргізу нәтижесінде Алтыкөл компимесі ... ... ... ... ... ... ауданының игерілген бөлігіндегі памозойлық тобы қимасының ашылған бөлігі тек ... ... ... құралған.
Р Пермьдік жүйесі.
Пермьдік жүйенің шөгінділері төменгі және жоғарғы бөлімдерге бөлінеді.
Р1 төменгі бөлімі.
Төменгі ... ... ... ... және кунгур ярустарының шөгінділерінен тұрады.
Р1к кунгур ярусы.
Кунгур ярусы екі метологиялық қалыңдықтарынан құралған: жоғарғы ... және ... ... ... ... ... ... бар аргиллиттерден, гипстерден және құмтастардан түзілген.
Галогендік гидрохимиялық шөгінділерден түзілген. Көмір тұздарының түсі ... ... ... ... сұр және ... ... ... келеді. Ярус қалыңдығы 150 м-ге дейін жетеді.
Р2 жоғарғы бөлімі.
Жоғарғы пермьдік бөлім қиманың жоғарғы ... ... ... және құмтастардың қабатшалары бар саздан түзілген. Қиманың төменгі бөлігінде кангломераттар, гравеллиттер, құмтастар бар. ... ... ... 400 м-ге ... ... ... ... мұнай кен орнындағы мезозой тобының қимасы бар болғаны 3 жүйеден құралған: ... ... және ... ... жүйесі.
Триастық жүйенің шөгінділері тек қана төменгі триастық бөлімнің ... ... ... ... триастық бөлімі алевролиттердің, кангломераттардың және эктастардың қатпарларынан түзілген. Оның табанында кварцтық тасманталары бар кангломераттар және құмтастар бар. Саздар және ... ала ... ... және ізбесті тасты. Құмтастар ала түстүсті, көбіне сазды, слюдалы. Кангламераттар әртүсті, аргиллиттің, құмтастың, кремнидік жыныстарды және кварцтық тасманталарынан және ... ... ... малтасты. Бұл жастың шөгінділері палеозой тобының жуылған жыныстарының беттерінде жатады. Триас қалыңдығы 0-ден 390 м-ге дейін өзгереді.
J Юралық жүйесі
Юралық жүйенің ... ... және ... ... ... ... бөлімі.
Төменгі юралық бөлімде шөгінділер триастық және пермьдік жүйенің ... ... Олар ... ... және құмтастардан құралған. Саздар сұр, қоңыр-сұр, кейде ұстағанға майлы және де құрамында көмірленген ... ... және құм ... Құм және ... ақ, сұр, кварцтық, орташа түйіршікті, кейде сазды, смолалы. Төменгі юралық бөлімнің қалыңдығы 68 м.
J2 Орта бөлімі.
Орта юралық ... ... ... және ... өсімдік қалдықтарынан құралған қатпарлары бар құм-сазды жыныстардың қабатынан түзілген. Орта юралық ... ... 3 ... горизонты бар. Саздар сұр, қоңыр-сұр, қатпарлы, жасыл-сұр алевролиттер. Құмдар сұр, ашық-сұр ізбесті тасты. Бөлім қалыңдығы 100 ... 134 м-ге ... Бор ... жүйе ... және ... ... ... төменгі бөлімі.
Төменгі бөліміне мына ярустар кіреді: гетеривтік, барремдік, апттік және альбтық ярустар.
К1 h готеривтік ярус.
Готеривтік ярус теңізден шыққан жасыл-сұр ... ... ... ... негізінен алевролиттердің, құмдардың, құмтастардың, мергельдердің және әк тастардың сирек қатпарлары бар саздан тұрады. Готеривтік ... ... ... жүйенің жойылған жыныстарының бетінде орналасқан. Ярус қалыңдығы 60 м-ге ... br ... ... түсті, континентальды шөгінділердің қалыңдықтарынан барремдік ярус түзілген. Қиманың жоғарғы бөлігі алевролиттердің, құмдардың және кейде әк тастардың ... бар ... ... ... ... ... ... горизонт мұнайлы. Ярус қалыңдығы 38 м-ден 82 м-ге дейін.
К1 а апттық ярусы.
Апттық ярустың шөгінділері баррем ... ... және ... мен ... ... бар ... құралған. Саздар қоңыр-сұртүсті, қатпарлы, алевритті, людалы. Құм және құмтастар жасыл-сұр түсті, кварцты, майда түйіршікті ярус қалыңдығы 68 м.
К1 аl ... ... ... шөгінділері апт ярусының жыныстарында жатыр. Олар континентальды құм-сазды шөгінділерден құралған. Құмдар сұр, күлгін-сұр түсті, құм және ... ... ... қалдықтарының қатпарлары бар слюдалы. Ярус қалыңдығы 300 м. дейін.
К2 ... ... ... ... ... және ... подъярустың жыныстарынан құралған.
К2 st Сантондық ярусы.
Сантондық ярус төменгі және ... ... ... ... ... ... қоңыр-сұр түсті ірі түйіршікті құмтастардан және фосфориттің тасмалталарынан құралған. Қима негізінде малтатастар қатпары жатыр, бұл өз ... ... ... ... ... ... Жоғары сантондық подъярустың мотологиялық шөгінділері жасыл-сұр түсті, қатты ізбес тастыланғансаздардан құралған. Шөгінділер ... ... 29 ... kp ... ярусы.
Кампандық ярусы Алтыкөл күмбезінің батқан учаскелеріне ғана таралады, ол төменгі және ... ... ... ... ... ... саздадан және мергель қатпарларынан түзілген. Оның негізінде фаунасы және фосфориттер тасмалталары бар жасыл-сұр түсті қатпары бар. Жоғары ... ... сұр ... саздардан түзілген. Ярус қалыңдығы 76 м.
K z ... ... ... ... шөгінділері тек қана сазды кремнийлі шөгінді жынысының палеогендік жүйесінен құралған.
Q төрттік жүйесі.
Бұл жүйе аллювиальді, ... және ... ... ... тұрады. Олар саздардан, құмнан тұрады. Саздар сұр, қоңыр түсті және бір қалыпты. Құмдар ашық-сұр, сары түсті. ... ... 41 м. ... және ... ... су ... жыра ... жауып тұрады. Олар жасыл-сұр және сары-қоңыр түсті сугминоктардан тұрады. Олардың қалыңдығы 0,5-1,7 м-ді құрайды.
1.4. Тектоника.
Алтыкөл кен орны ... ... ... ... ... орналасқан. Тұзды массивті 25 барлама ұңғымасы және 1 құрылымдық іздеме ұңғымасы ... Жер ... ... ... жату ... 500-200 м. ... ұнғымаларды бұрғылау және сейсмобарлау мәліметтеріне қарағанда тұзды массив овал формасында. Овалдың ұзын осі жазықтық бағытта ... Ұзын ось ... ... өлшемдері 8,2 шақырымнан асады, ал қысқа ось бойынша 3 шақырым. Тұзды бастаманың солтүстік баурайы оңтүстікке қарағанда құламалы. Тұз жабындысының ... ... ... бұрышы 9-33 градус. Геологиялық профильдерде 2 құрылымдық этаждар белгіленеді: төменгі және ... ... ... этаж ... ... және төменгі триастық бөлімдерінің кунгур ярусындағы терригенді-сульфатты қалыңдығының шөгінділеріне біріктіреді.
Жоғарғы құрылымдық этажға юралық және барлық жүйенің ... ... ... ... ... бұрыштық үйлесімсіздік 15-18 градусты құрайды және де Ю-5 және Г 34 ұңғымаларынң ауданында 32 градусқа дейін жоғарлайды. Құрылымдық ... ... ... және ... ... ... байқалады. Төменгі құрылымдық этаждың геологиялық құрылымы өте күрделі. Тектоникалық бұзылулар, стратиграфиялық горизонттардың қалыңдықтарының біршама ауытқуымен ... ... ... ... этаждарға қарағанда бұрыштық үйлеспеушілік бар. 3 юралық горизонттар бойынша құрылған геологиялық профильдермен құрылымдық карталарға сәйкес Алтыкөл кен орнының тұз үсті ... ... және ... ... бөлінеді. Оңтүстік қанат батыстан шығысқа қарай созылған жазық брахнантиклинальды қатпар болып келеді. Солтүстіктен оңтүстікке қанат грабеннен ығысуымен ажыратылады, оның ... ... ... 60-65 °С ... ... ... 25м.
1.5. Кен орынның мұнайгаздылығы
Алтыкөл күмбезінің шегінде беттік мұнайлылық анықталмаған. 1958 жылы ... ... ... және ... шөгінділеріне бұрғыланған құрылымдық-іздеме ұңғымаларында бұрғылау тасбағандарының ылғалдылығы, майлануы және иісі сияқты белгілер байқалған.
Кен орындағы алғашқы мұнайдың кәсіптік ағыны 1957 жылы 2-ші ... ... ... К-34 ... ... ... ... алынды. Осы жылы К-17 ұңғымасынан да мұнай алынды. Ол 2-ші орта юралық горизонттың сағасы арқылы құйылу нәтижесінде ... ... ... кен ... барлама бұрғылау арқылы төмендегі мұнай горизонттар ашылды және ... - ... ... ( ... );
2 - ... триаста ( I + II төменгі триаста );
3 - орта юрада (I + II + III орта ... );
4 - ... ... ( ... және ... ... орта юралық горизонт 1960 жылы Г-12 барлама ... ... ... ... 15 барлама ұңғымасының ішінен 7-еуі мұнай, ал 8-і су, кейде эмульсия ... ... ... ... ... женегі солтүстік қанатта 125-140 м. Тереңдікте орналасады, ал оңтүстік қанатта 130-160 м. Тереңдікте орналасқан. Максималды тиімді мұнайға қаныққан қалыңдықтың биіктігі 10-12 м. ... ... газ ... ... ... мәні 2,93 ... аспайды. Осыған байланысты, сонымен қатар қабат температурасының және қабат ... аз ... ... ... ... көлемдік коэффициентінің мәні үлкен емес, ал II + III горизонттар үшін бар болғаны ... ... ... ... ... Мұнай ауыр, тұтқырлы, майлы жоғары сортты: қабат жағдайында тығыздығы -915 кг/м3 . II + III орта ... ... ... ... ... ... сұр - 0,59%, ... - 0,38%, парафиндер - 0,64%, шайырлар - 23,9%.
Астасудың орташа тереңдігі 300 м.
II + III ... ... ... 95 м., ... ... 28 м. Бұл ... кен орынның өндірілетін қордың 80% - ін құрайды.
Сулардың химиялық құрамы қима бойынша ... ... ... ... ... типтен сульфатты-натрийлі және хлоркальцийлі типке дейін өзгереді.
Минерализация 1,37 кг/ м3 - тен 210 кг/ м3 - қа ... ... ... ... ... және ... ... аудан бойынша да өзгереді. II + III орта юралық горизонттың мұнайлылық контурларының ... ... ... хлор ... ... ... ... 36 - кг/ м3 - те 210 - кг/ м3-ке ... ... ... ... ... 2 генетикалық типті белгілі: сулы бөлігінің шектеуден ... ... және ... ... ... Жату ... ... олар жеке құмды қатпарларға жатады.Ортаюралық шөгінділердің қалыңдығында 3 сулы горизонт бар. II + III ортаюралық горизонттарының сулары ауданы және ... ... ең ... ... тіреп тұр. Бұл қалыңдық құмдардан және алевролиттерден, құмтастардан және алевроиттерден құралған. Сазды фракцияның құрамы 18-ден 22%-ға дейін құрайды.
II + III ... ... ... ... ... арынды, қабат қысымы 3,97 МПа. Ұңғымалардың максималды өнімділігі 541 м3/тәулік. Мұнайлық контурының маңында су минерализациясы күрт жоғарылайды. Бұл жағдайда су типі ... Кен ... ... суларын Эмба өзенінің бассейні және оның тармағы болатын Темір өзенінің тармақтары құрайды. Өзен ... ... 0,7м, ал ... 0,2 ... ... - ... БӨЛІМ
2.1. Кен орынды игерудің ағымдағы жағдайы
Алтыкөл мұнай кен орны игеруге 1961 жылы енгізілген. Алғашқы кезде құрылымының оңтүстік қанатының ... ... буды ... ... сызба нұсқасы құрылған. Бұл тәжірибелік учаскені бұрғылау 1967 -1969 ж.ж. ... ... ... ... кен орын ... ... ... игерудің технологиялық сызба нұсқасы бойынша пайдаланылуда, бұл сызба нұсқаны кен орындарды игерудің орталық комиссиясы (ИОК) бекіткен.
Игерудің орталық комиссиясы пайдалануға ... әсер ... (БЖӘ) ... ... ... вариантын қабылдады, ол төменгі негізгі жағдайлармен сипатталады:
- пайдаланудың жеке 3 объектісінің белгілеу;
І объект - Ю-ІІ ... (А,Б және В ... ... - Ю-ІІ ...... ... - Ю-ІІІ горизонты;
- І және ІІІ ... ... ... тығыздығы 2,25 га/ұңғыма, ал ІІ пайдалану объектісі үшін 2,25 және 1,0 га/ұңғыма.
- қысымы 5,5 мпа, ... 270 оС және ... ... 0,6 ... жылу ... айдау;
- жасалған жылу қабықшасын қабат бойынша жылытылмаған сумен жылыту;
- айдалған буды температурасы 40-50 ... ... ... ... ... ... қатарына ауыстыру.
Алтыкөл мұнай кен орны жоғары тұтқырлы мұнайлы кен орын категориясына ... Ю-ІІ ... ... ... қоры ... ... ... - 72,194 млн.т құрайды, Ю-ІІІ горизонты бойынша 12,4 млн.т. мұнайды алудың ... ... - 0,409. Кен ... ... қорларының 81%-ы юралық жүйенің орта бөлігінң шөгінділерінде ... ... ... ... ... әдісімен іске асырылады. Қалған кеніштер табиғи режиммен игерілуде.
Қабаттық қысымды ұстау үшін кен орында Көкжиде кен орнының ... суы ... су буын алу үшін де ... ... үшін ... суды пайдаланған жөн.
Ортаюралық шөгінділерде құрамдары бойынша айырмашылығы бар жер асты ... 2 ... типі ... ... ... сулар жату сипаты бойынша қатпар аралыққа жатады. Олар хлоркальцийлі типке жатады, ал минерализациясы 113 ... ... ... ... ... ... типке жатады, ал минерализациясы 5,9-7,8 г/л-ге тең. Шектемеден дөңбек-күмбезге қарай бағытта минерализация ... ... ... ... бұл ... ... 3 ... генетикалық типке жатады: хлоркальцийлі, хлормагнийлі және гидрокорбанатты-натрийлі типтер. ... ... су ... ... ... жоғарлаған. Ағынды су әртүрлі горизонттар суының араласқан қоспасы ... ... ... ... ... ... 6,9 г/л. Су құрамында гидрокорбонаттар - 1220 мг/л, сульфаттар ... -23,9 мг/л, ... ... ... - 0,22 мг/л, ал көмірқышқыл газ концентрациясы - 5мг/л. Юралық ... ... ... ... 21-43%, ... 0,020-0,2 мкм.
Коллекторлардың қасиеттеріне байланысты айдаланатын сулар төмендегі талаптарды қанағаттандыруы керек:
* тұрақтылық;
* қабат саздарының ... - жоқ ... ... ... мөлшері 10-30 мг/л;
* мұнай өнімдерінің құрамы 10-30 мг/л;
* оттегінің құрамы 1 мг/л-ден аз болуы;
* темірдің (ІІ) құрамы 1мг/л-ден аз ... ... ... ... - жоқ ... ... ... келтіруші бактериялар - жоқ болуы;
* коррозия жылдамдығы - ... ... ... ... ... ... ... ұстау тәсілдері
Табиғи қабаттық энергия есебінен мұнайды толық алуды және игерудің тиімділігін арттыру мүмкін емес. Мұнай бергіштігінің жоғары коэффициентін алу үшін және ... ... ... ... темпіне жету үшін қазіргі кезде қабаттарға су мен газдарды ығыстыру жолымен қабат қысымын ұстау тәсілдері кеңінен қолданылады.
Қабатты ... ... ... ... алу жылдамдығы оның дебиттілігі және қорымен анықталады. Дебиттілігі (меншікті ... өз ... ... ... және ... ... пен сұйықтың физикалық қасиеттерімен, шыңыраулардың саны және орналасуымен анықталады. ... ... және ... түп ... ... ... ... бақыланады. Қалған факторлар табиғи болып табылады.
Қоректендіру аймағының контуріндегі онша үлкен емес қысымда және бұл контурдың үлкен алыстығынан, ... сай, біз ... ... ... ... контур сыртынан суды ығыстыруды қолданып, ... сол ... ... ... жақындатамыз және онда қажетті қысымды ұстап, алудың ... ... қол ...
Газды шапкалы кенорындарда соңғысы қоректендіру аймағы болып табылады, газдылық контуры қоректендіру контурының сырты болып ... ... ... ... онда қысымды ұстауды қамтамасыз етеді, және де қажетті дебиттің сақталуын немесе оның көбеюін қамтиды.
Қабатқа ... ... ... ... тек игеру тиімді болмайды және арынды режимдегі мұнай берудің жоғары коэффициенті қамтамасыз етіледі, пайдаланудың фонтанды тәсілінің ... ... ... және ... ... түп ... қысым көбейеді.
Ішкі контурды бөлуге арналған тиімді жағдай ығыстыру шыңырауын тез жетілдіретін қабаттың төменгі участокында және қабат монолиттігінің табанында ... ... ... табылады.
Күрт құлайтын қабаттарды игеру мерзімі жасанды газды ... ... үшін ... сулы бөлігіне газ (ауа) ығыстыру арқылы қысқартуға болады, және де мұнайлылық контурының жалпы қашықтығын және пайдалану шыңырауларының ішкі қатарлар ұзындығын ... ... ... жағдайға және игерудің экономикалық көрсеткіштеріне байланысты қабат ... ... ... ... таңдайды.
Қабаттарды контур сыртынан және контур ішінен суландыру
Сыртқы суландыру жолымен қабат қысымын ... ... ... ... ... арнайы шыңырауларға суды ығыстыру арқылы жүзеге асырылады.
Бәрібір суды ... ... ... ... ... жақын қоректендірудің жасанды контуры туындайды, пайдалану және ығыстыру шыңыраулары арасында тиімді арақашықтық туралы сұрақтар туындай бастайды. ... ... ... шыңырауларынан алыстығының тиімді жақтары ығыстыру шыңырауына жақын туындайтын қысымның үлкен градиенттері мұнайлылық контурының пішінінде болмайды және судың жаруына ... ... ... та ... мен ... шыңырауларының арасындағы қашықтықтың 1,5 - 2км-ге ұзаруы қоректендірудің жасанды контурының тиімділігін төмендетеді. Кейде қабаттың геологиялық ерекшеліктері ығыстыру шыңырауларын ... ... ... ... ығыстыру деп те аталады) орналастыруын қажет етеді, ал үлкен кенорындарда - қабаттарды ығыстыру ... ... бөлу ... ... ... ... ... шыңырауларының саны көбейеді (контур сыртынан суландыру кезіндегі шыңырау санымен салыстыру бойынша), ал айдау тиімділігі түп ... ... ... ... немесе қысым градиентінің жоғарлауын болдырмас үшін онша үлкен мәнге ие ... ... ... ... ... ... нұсқалары болып табылады. Тығыз орналасқан орталық ығыстыру шыңыраулар тобы арқылы қабатқа су айдау кезінде бастапқы аз ауданды ... ол ... ... ... мен жүргізуді едәуір жеңілдетеді және қарапайымдандырады, әсіресе теңіз кенорындарында, және де өткізгіштігі төмен қабаттарды контур сыртынан суландыру кезінде жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... немесе айналмалы батареясына суды ығыстыруды пайдалануға болады.
Контур ... ... ... ... ... суды айдау кезінде (процесті жүргізудің бастапқы стадиясында) мұнайды ығыстыратын суға арналған шыңырау түп аймағының тиімді ... ... ... ... ... жақсы жууға қабілетті, дебит және қысым режимін қамтамасыз ететін, шешімін теңдеу жүйесімен анықтайтын су ағысы туындайды.
2.3. Қабаттың ... ... ... ... ... бөлігіне газды ығыстырып қысымды ұстау көбінесе еріген газ режиміне арналған ... ... ... аз ... ... ... мен қанығу қысымының аз айырмашылығы), және табиғи газды шапкалар бар болғанда жүзеге асырылады.
Қабаттың ... ... ... ... қысымды ұстау мақсатындағы сұрақты шеше отырып, осы шаралардың практикалық және экономикалық тиімділігін бағалау қажет. Бағаналық қысым, ... ... ... ... ... өте ... болуы мүмкін, және процесті практикалық жүзеге асыру үшін жоғары қысымды туғызу үшін қажетті басқа ... ... ... Және де ... геологиялық жағдайын мұқият зерттеу қажет. Сәтті ығыстыру тек өте күрделі емес қабаттарда (мейлінше, құлау балы 12-150 ... ... ... ... ... қабаттарда мұнай мен газдың гравитациялық бөлінуі қиындайды.
Мүмкіндігінше, өткізгіштігі бойынша ... ... ал ... ... аз болуы қажет. Біртекті емес қабаттарда және жарықшақты жыныстарда, және тектоникалық бұзылулар көп болуы қабат бойынша газ қозғалысын ... ... ... ... ... ... қысыммен ұстау тәсілдері жақсы нәтижелер береді. Бірақ та тәжірибе ... ... ... ... ... бөлінгенде ғана кеш маусымда газды айдау қажет.
Газ айдау үшін қабаттың сулы бөлігінде орналасқан шыңырауларды пайдаланады. Жұмысшы агент ретінде ... ... ... ... ... бірақ егер кәсіпшілік қажетті газ мөлшері болмаса, қабатта газды шапка ... ... ... сулы бөлігіне ауаны айдауға болады. Газды шапкаға ауаны ығыстыру қажет емес, өйткені газ сапасының едәуір төмендеуіне әкеліп соғады.
Ығыстыру ... ... ... қарағанда 15-200 есе үлкен болады. Бұны компрессорлы станцияны жобалаған кезде ескерген жөн.
Шыңырауға ығыстырылатын газ ... жұту ... ... ... бағалайды немесе шамамен есептеуге болады.
Шыңырау жағдайына байланысты 50-90 бар ығыстыру қысымында 10-25 мың/тәулік газды қабылдайды.
Қабат ... ... ... ... ... айдалатын газ мөлшері қабатттан шығарылатын сұйық пен газдың жалпы көлемінен кем болмау керек. ... та ... ... ... ... кері ... ол жайлап кәсіпшілік қажеттілігіне шығындалады. Өндірілген газдың 75-80%-ін кері ... ... ... ... ... ... жақсы болып есептеледі. Бірақ та, шығындалған қабат энергиясының толық ақталуын күтуге болмайды, бірақ бәрібір де қысымның құлау процесі едәуір ... ... ... ... ... ... едәуір жоғары болады, энергияны үнемдеу үшін компрессор қабылдауына жоғары қысымды газжинақтау желісінен газ беріледі және сығымдау компрессоры пайдаланады.
Газды ... ... ... суды ... ... төмен, газды қажетті қысымға дейін сығу қабатты қысымға қарағанда жоғары. Газды сығымдауға шығындалатын энергия мұнда қабатқа ... ... ... гидравликалық кедергіні азайтатын жағдайды тудырмайды.
Жобада Алтыкөлдің триасты және пермь өнімді ... үшін ... ... ... ... ... және ығыстыру қысымын анықтау қарастырылады.
1. Ығыстыру шыңырауларының саны
(ІІ.1)
мұнда L - ығыстыру контурының жалпы ұзындығы, м, R - ... ... ... ... м.
Ығыстыру контурының ұзындығы L белгілі болғанда, R әртүрлі мәндер беріп, ығыстыру шыңырауларының тиісті санын анықтап табады.
Әр шыңырауға ... ... ... ... тең ... ... Q - ... судың жалпы көлемі, м3/тәу.
Ығыстыру шыңырауының қабылдағыштығын алдын ала бағалау үшін Дюпюи формуласын пайдалануға болады:
(ІІ.3)
мұнда k - суға ... ... ... өткізгіштігі, Д; h - қабаттың қуаттылығы, м; ∆p = рзаб-рпл - түп ... ... ... кгс/см2; (рзаб - ығыстыру кезіндегі түп ... ... рпл - ... ... φ - ... түп ... ... жетілу коэффициенті; u - судың тұтқырлығы, спз; - ... ... ... ... ... қашықтықтың жартысы), м; - шыңырау радиусы, м.
Қабаттың өткізгіштігі және сұйықтың тұтқырлығы зертханалық ... керн мен ... ... ... ... ... ...
(II.1), (II.2) және (II.3) формулаларынан шыңырау түп аймағында ығыстырудың артылған қысымын табады
(II.4)
мұнда
(II.5)
Табылған А мәні бойынша, R ... ... ... ∆ρ ... ... ... ... ығыстырылатын судың қысымы (колоннадағы гидравликалық кедергіні есепке алмағанда) ∆ρ әртүрлі мәндері үшін мынаған ... ρпл - ... ... ... Н - ығыстыру шыңырауының орташа тереңдігі, м; ρ - судың салыстырмалы тығыздығы.
n, Q, ∆ρ және ... ... R ... ... ... ... ... кестеге енгізіледі.
Мұнайлылық контурының біркелкі қозғалысы және сораптың қабылдау қысымын алу мақсатында R, n және Q ... ... ... ...
Ығыстыру құбырының колоннасындағы гидравликалық кедергі мәндері мына формуламен анықталады:
(II.7)
мұнда λ - ... ... ... кезіндегі үйкеліс коэффиценті; - судың қозғалыс жылдамдығы, м/с (F - ығыстыру құбырының аудан қимасы, м2); d - ... ... м; g - ... құлауды тездету, м/с2.
Шыңырау сағасындағы ығыстыру қысымының гидравликалық кедергісін есепке алғанда мынаған тең болады:
(II.8)
Қабат қысымын ұстау үшін ... ... су мен ... ... ... өндірілетін өнімдер (мұнай, газ және су) мөлшерінен көп ... ... ... ... бір ... ... мұнайдың көлемі:
(II.9)
мұнда -шыңырау дебиті, т/тәу; -мұнайдың көлемдік коэффициенті; - ... ... т/м3. ... ... бір ... өндірілген бос газдың көлемі:
(II.10)
мұнда Vr - ... ... ... ... ρпл - ... ... ... α - мұнайдағы газдың ... ... ... ... бір ... ... бос ... көлемі:
(II.11)
мұнда: - қабаттық температура, К; - атмосфералық қысым, кгс/см2; - ... ... К; z - ... ... коэффициенті.
Қабат жағдайында тәуліктік өндірілген өнімнің жалпы көлемі:
(II.12)
мұнда: -қабат жағдайында бір тәулікте ... ... ... м3 (судың көлемдік коэффициенті және оның тығыздығы бірлікке тең деп ... ... ... суын ... ... ... коэффициент кезінде қабатқа айдалатын судың тұтынылатын мөлшері ... ... ... ... ... ... немесе қабаттың сулы бөлігіне ығыстыру жолымен қабат қысымын ұстау кезінде газдың жалпы ... ... ... ... V - ... ... жалпы тәуліктік өндіріліген өнім (мұнай, газ және су), м3; қалған мәндер (ρпл, а және z) жоғарыда көрсетілген ... ие ... ... ... бір ығыстыру шыңырауының қабылдағыштығы мына формуламен анықталады:
(II.15)
мұнда φ=1 ашық түп аймақ бар кезінде; қалған мәндер (ІІ-3) q анықтау формуласындағы ... ие ... ... ... ... ... ... мен техникасы
Қабат қысымын ұстау үшін суды ығыстыру ... мен ... көп ... ... ... ... және су ... анықталады.
Мұнай қабаттарын суландыру кезінде жұмысшы агент ретінде жер бетіндегі су тоғандарының ... ... ... көл), ... сулы горизонт, және де мұнаймен бірге жыныстан шығарылған қабат сулары пайдаланады.
Айдалатын суларға белгілі бір ... ... оның ... ... ... қоспалар мен темір қосылыстарының минимальды құрамы. Бірақ та судағы қатты бөлшектер мен темірлердің орналасуы мен ... ... ... ... ...
* Жабдықтарды коррозияға ұшырататын күкіртсутегі мен көмірқышқылдың болмауы.
* Қабат кеуектерін ... ... ... ... ... және ... ... химиялық әрекеттесуін болдырмау.
* Органикалық қоспалардың (бактериялар мен балдырлар) болмауы.
Мұнай қабаттарын суландыру аймағында ығыстырылатын өзеннің ... ... ... ... мен ... сулы ... сулары кейбір жағдайларда көрсетілген талаптарды қанағаттандырады және қабатқа арнайы өңдеусіз ... ... ... та ... ... ... ... сулар су дайындау қондырғыларында алдын ала арнайы дайындауды талап етеді. Оның мөлшеріне байланысты тазалау бойынша операциялар әртүрлі жүргізіледі:
* ... - ... ... түзетін судағы майда түйіршіктерді ірілендіру (коагулянт ретінде әдетте күкіртқышқылды алюминий (глинозем) пайдаланады);
* фильтрация - ... ... ... сүзгілерде суды майда бөлшектерден тазалау;
* тұзсыздандыру - судағы қабатта тұнба түзетін темір қышқылдарын жою;
* жұмсарту - ... ... ... рН=7-8 ... үшін ... әкпен сілтілендіру (сутегі иондарының мұндай концентрациясында коагуляциялау өте интенсивті жүреді);
* хлорлау - ... ... жою;
* ... - ... ... ... оған тұрақтылық орнату және әсіресе болат құбырларды коррозияға ұшырататын судың темірмен байытылуын болдырмау.
Қабатты суландыру үшін сумен қамту сызбалары әр ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Сумен қамту сызбаларының негізгі элементтері:
* су көздерінен суды жинауға арналған сужинақтау құрылыстары, және оны сораппен суқұбырлары ... ... ... ... беру;
* сутазалау қондырғылары (егер су тазалау қажет болса);
* магистральды және ... ... ... ... ... беруге және оны ығыстыру шыңырауларына айдауға арналған шоғырланған сорапты станциялар;
* ығыстыру ... ... үшін ... бірге шығарылған қабат суы пайдаланатын болса, жоғарыда сипатталған сызбаларға су жинақтау құрылысы кірмейді. Онымен бірге әдетте сутазалау құрылысының ... су ... ... буферлі резервуарлар тұрғызылады.
Бірнеше нұсқаларды қарастырамыз:
Нұсқа 1. Өзен суларын айдау ... ... ... ... сызбасын аз пайдалану, оған өзен сужинағыштары, сукөтеру станциялары, шоғырланған сорапты станциялар, магистральды және тарату суқұбырлары ... ... ... ... ... сужинағыштардың орналасуымен анықталады.
Нұсқа 2. су сужинау ... өзі ағып ... ... ... ... ... ... беріледі, мұнда қысым қажетті мөлшерге дейін көбейеді және тарату суқұбырлары жүйесі бойынша су шыңырауларға айдалады.
Нұсқа 3. ... ... ... суды ... Су ... шыңырауынан сорапты қондырғымен тікелей ығыстыру шыңырауына беріледі, оның саны суммарлы қабылдағыштығының ... ... ... ... ... ... 4. Күштеп суды ағызатын жерастындағы шоғырланған сорапты станциялар.
Нұсқа 5. (Шыңырауішілік күштеп суды ағызу) - әр ... ... ... ... ... ... ... айдау.
Жоғарыда келтірілген нұсқалардан Алтыкөл кенорны үшін бесінші ... ... - әр ... ... ... ... жерасты суларын күштеп айдау.
Қабат қысымын ұстау кезінде сапалы су қажет, яғни сапасыз су жыныстардың ... ... ... ... ... қатысуы сужинау және ығыстыру шыңырауларындағы (әсіресе сорапты) жабдықтардың эрозиясын тудырады, шыңырауда құм тығындары түзіледі. Қабаттан құмның шығуы оның түп аймағының ... ... және ... ... ... әкеліп соғады. Сондықтан, жабдықтардың жұмыс істеу қабілеттілігін арттыру үшін және сужинағыш шыңыраудың түп аймақтық зонасында ... мен ... ... түп ... ... болдырмас үшін құмның шығуын шектеу қажеттілігі туындайды.
Сусорапты құмайттардың гранулометриялық құрамына сәйкес және ... ... ... құмдар көрсеткендей, оның шығуы қабаттың түп аймақ зонасының бұзылуынан жүреді.
Шыңырауды қосу кезінде құмның ... ... ... ... ... және ... саңылауларда судың сүзу жылдамдығымен түсіндеріледі, және де су ағысы ережеге сай қабаттың перфорационды интервалымен жүрмейді. Сұйықтың ... ... тек ... ғана ... ... түсетіні анықталған, ол перфорационды каналдарда оның қозғалысының нақты жылдамдығын анағұрлым арттырады. Мұнда шыңырау қабырғаларында, жоғарыөнімді қабаттар интервалында тасымалдау жылдамдығы артуы ... яғни ... ... ... ... ... ... фракциясы 0,6-08 мм құмдарға арналған судың тасымалдау жылдамдығы ... тең. ... және ... ... ... ... құм бөлшектері сүзу каналдары бойынша сумен араласады: ол негізінен жыныстың фракционды құрамына және оның цементтену дәрежесіне тәуелді.
Түп ... зона ... ... оның өткізгіштігі артады, сондықтан қысым градиенттері бұл зонада азаяды және бұзылу тоқтатылады.
Қабаттың түп аймақтық зонасындағы шыдамдылығын сақтау үшін және оның ... ... ... ... жыныстың ең ірі фракцияларының (барлығының) 70-80%-і қабатта қалып және тек 20-30%-і (майдалары) су ағынымен ... ... ... жағдайларда сужинау шыңырауларының түп аймағында биіктігі 300м және одан жоғары ... ... ... олар тек белгілі бір жағдайда ғана түзілуі мүмкін. Колонна сүзгісінің интервалында, онда құмды көтеруге су ... ... ... ... оның түп ... ... жақсы жағдай туады. Егер бұл участокта сулы шөгінділер тығыз, жақсы цементтелген жынысты ... ... ... түзілу мүмкіндігі минимумге жетеді.
Жалпы жағдайда құм тығындарының биіктігі сүзгі конструкциясына, ... ... ... сулы ... қалыңдығы бойынша құмның шығу интервалының таратуына және суды көтеру техникасына байланысты ... ... ... ... ... ... тиімділігін жоғарлату жолдарының бірі әр сужинау шыңырауынан 5000м/тәулік және одан жоғары су ... ... ... табылады, ол қажетті мөлшерде құмның шығуын қамтамасыз ететін, көтеруге арналған өте жоғары өнімділікті жабдықты пайдалануды қажет етеді. ... ... ... ... белгілі шаралар екі топқа бөлінеді: механикалық және химиялық. Біріншіге арнайы сүзгілер (саңылаулы, ... ... және т.б.) ... ... ол ... ... ... қарсы орнатылады. Химиялық түп аймақты зонада бос жыныстарды шайырлармен, цементті-құмды қоспалармен және т.б. ... ... ... топ тәсілдері қабаттан құмның түсуін реттеу кезінде өте тиімді.
2.5. Қабат ... ... ... ... жабдықтар
Қабат қысымын ұстап тұру кезінде қабатқа су айдау үшін ... ... ... станцияларды (БКНС) қолданылады. БашНИПИнефть институты жасаған үлгі жобалар бойынша, олардың ... ... ... ... ... ... жасалады.
БКНС-ны әрбір нақты жағдай үшін мынаны ескере отырып таңдайды:
* ... ... ... мен ...
* ... қамтамасыз ету схемасын;
* климаттық жағдайларды;
Орнатылған сорап түріне байланысты БКНС-ты 9,3МПа, 14МПа, 18,6МПа ... ... ... Бұл ... ... жалпы бергіштігі орнатылған сораптардың түрімен де, санымен де (2-ден 4-ке дейін) анықталады және су бергіштігі 3600-ден 20000м3/тәулік аралығында ... ... ... ... жетегі СТД сериялы синхронды электроқозғалтқыштан тұратын көп сатылы секциялы ортадан ... ... ... ... ... түрі қолданылады.
ЦНС-180 сорабы - ортадан тепкіш, горизонтальды, секциялы, біркорпусты, жұмысшы дөңгелегі біржақты ... беру ... 280 ... ... ... - ортадан тепкіш, горизонтальды, біркорпусты, беруі 400-700м/тәулік сегіз деңгейлі.
Станция құрамына келесі технологиялық объектілер кіреді: сорапты ... ... ... ... ... ... және ... блогы, арынды гребенок блогы, тарату құрылғысы, трансформаторлы подстанция, ағын су резервуары, жабдықты орнату алаңы.
Блокты ... ... ... двигательдің желдетудің тұйықталған және тұйықталмаған циклы болып бөлінеді. Алғашысы теңіз ... ... ... ағын суды ... үшін ... ... ... - белсенді қоспалары жоқ жер бетіндегі және жерастындағы суларға арналған.
Әрбір нұсқа сорапты блок ... және ... ... ... және одан ... сорапты агрегатты майлау жүйесімен - күштеп немесе консистентті майлауды пайдалануымен ерекшеленеді.
БКНС ... ... және ... - ... ... ... блоктар және дренажды сорап блогынан құралған машина залы электродвигательден бөлінген жылу есебінен жылытылады. ... ... ... ... ... су ығыстыруды қамтамасыз ететін сорапты блоктың келесі технологиялық жабдықтары бар: ЦНС ортадан тепкіш ... ... ... ... ... ... ... жүйесі, агрегатты жергілікті басқару посты, май қондырғылары (ығыстыру қысымы ... ... ... ... ... агрегатты апатты тоқтату жүйесі.
Дренажды сорап блогы ағын суды резервуардан сораптың сору құбырөткізгішіне айдау үшін және ... ... суды ... ... ағын су резервуарына айдау үшін арналған. ... ... ... ығыстыру шыңырауына берілетін технологиялық суды тарату және шығыны мен қысымын өлшеуге арналған.
Төменвольтты аппаратура және басқару блогы БКНС ... ... ... үшін ... ... технологиялық схемасы жер бетіндегі немесе жер асты көздерінен алынған суларды және тазаланған ... ... бір ... ... ... ... негізделген. Тұщы сулар сальниктердің подпоры үшін және майсалқындатқыштағы майды ... үшін ... ... келесі түрде жұмыс істейді: магистарлды су құбырынан су 3МПа шамасындағы қысыммен қабылдау коллекторына ... ... ... ... ... ... іске қосылатын ортадан тепкіш сорапқа келіп түседі. Сораптан кейін қашықтан ... ... ... тиек ... ... ... (16-20МПа) коллекторға өтеді, одан ысырма тиек және шығын өлшегіш арқылы айдау ұңғыларына беріледі. ... ... ... ... ... ... тазалау үшін, ысырма тиек жабық болған кезде ысырма ашылады, және лас су жинау коллекторлары бойымен тоған-тұндырғыштарға келіп түседі. БКНС-тар ... ... ... ... ... шығаратын жылумен жылытылады. БКНС-тар толығымен автоматтандырылған және қызмет көрсету жұмысшысын қажет етпейді.
ІІІ. ТЕХНИКА ҚАУІПСІЗДІГІ ЖӘНЕ ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ
3.1. ... ... ... жағдайларын сараптау.
Жұмысшы орындардағы атмосфералық ластаушылардың негізгісі әртүрлі мұнай кәсіпшілік жүйесіндегі ... ... ... ... Бұл ... ... ... және жинағыш қондырғыларында өрт қауіптілікті газ ауалы қоспа көздерін түзеді.
Ұңғымаларды терең сараптық пайдалану кезінде өндіруші ұңғымаларды, тұрақты жұмыс орындарында жұмысшылар ... әсер ... ... ... Бұл шуды ... ... ... вентиляторлары жер асты жөндеу кезіндегі әртүрлі агрегаттар түзеді. Бұл жерде шу деңгейі 110-120дб ... ... ... ... ... мұнай кәсіпшілік жабдықтарын коррозияға қарсы ингибиторлармен өңдеген кезде жұмысшылардың күйікке ұшырауы немесе улануы мүмкін.
Мұнай кәсіпшілігінің жұмысшылары әрқашан ... ... ... және ... ... ... жүктердің, сонымен бірге биіктік және электорлық жабдықтармен жұмыс істеумен байланысты аймақтарда жүреді. Бұл әрне өндірістік жарақат алуына алып келуі ... ... ... ... іске ... жөн. ... терең сараптық пайдалану учаскелерінде жеңіл тұтанатын мұнай өнімдері есебінен, газдардын, статистикалық электрден және энергетикалық қондырғылардан, құрылыс ... және ... ... өрт ... ... ... бар. ... көрсетілген қауіпті, әрі зиянды өндірісітік факторлардын туындауы мүмкін кәсіби ауруларды және ... ... ... ... ... ... ... және техникалық іс-шаралар төменде келтірілген.
3.2. Техника қауіпсіздігі
Санитарлы-гигиеналық іс-шаралар
Қолайсыз метеожағдайларды болдырмас үшін бірқатар іс-шаралар қарастырылуда: ... ... және ... ... киіммен және арнайы аяқ-киіммен қамтамасыз ету; әрбір ... ... ... ... ... ... және ... асты жөндеу кезіндегі қолданылатын цементтеуші, жуушы және т.б. шулы агрегатта дыбысты изоляциялайтын механикалық ... және ... ... тиіс. Сонымен бірге шулы агрегаттармен аз уақыттылы жұмыс істеу кезінде ... ... ... ... ... ... ... және сораптардың шуынан қорғау үшін шу көзінен 20-30 м. қашықтықта орналасқн будкалар қарастырылады. Бұл операторлық будкаларды шу ... ... ... ... ... ... етеді.
Қажетті микроклиматты түзу үшін ТӨҚ операторлық будкасы қыста электрлік жылытқышпен, ал ... ... ... ... ... жиналуын болдырмас үшін желдеткіштер орнатылады.
Техника қауіпсіздігі бойынша іс-шаралар.
Кәсіпшіліктік барлық электротұтынушылары ... ... екі ... қоректенеді. Онда 3 фазалы айнымалы тоқ қолданылады. Тоқтың жұмыстық кернеуі 1000В. ТӨҚ-да осыған байланысты жұмысшыларды электрлық токпен зақымдануынан сақтандыру үшін ... ... ... Бұл ... кезінде кәсіпшілік бойынша жерге қосудын жалпы контуры салынған, бұған ТӨҚ ... ... ... ... ... қосылған.
Мұндай кәсіпшілігінің өндіруші учаскелерінің негізгі объектілері, бұл тербелмелі станоктар, сепараторлар, уаскелік ... ... ... ... газ ... Бұларға қауіпсіздік шаралары қлданылуы керек.
Тербелмелі-станоктар сатылармен, жұмысшы алаңдарымен және қоршауларымен қамтылған. Сағалық арматура сальнигінің ... ... ... ... ... кем емес ... ... қақпағының гитоктағыбекітілуі арнайы ұстатқышпен орындалады. Балансир соңында қозғалғыштың жоғары және төмен жұмыстары ... ... ... ... үшін ... ... орнатылған. Кривошип бойымен роторлық қарсы салмақтардың орн ауыстыруы механизацияланған.
Станокта балансир басын бір жаққа бұру немесе қайырылу құрылғысы бар. ... ... ... үшін тальдік жүйе қарастырылған, станокты монтаждау және демонтаждау, сонымен бірге биіктікте атқарылатын ... ... үшін ... ... ... ... жүк ... механизмдер қарастырылған.
Гравитациялық сепараторлармен жұмыс істегенде төмендегідей моменттер ... ... ... ... тыс ... және ... ... дұрыс емес немсе жоқ болуы салдарынан сепараторлардың жарылуы; ашық отынның немесе ұшқынның бар болған кезіндегі сепаратор айналасындағы ... ... бар ... ... жөңдеу-монтаждау жұмыстарын қауіпсіз жүргізуге мүмкіншілік беретін құрылғылардың жоқ болуынан ... ... ... ... ... ... клапандармен жабдықталуы тиіс.
Сепараторлармен жұмыс істеген кезде нақты ережелерді орындау қажет. Ұңғыманы сепараторларға қосу алдында, сонымен бірге сепараторларды пайдаланған кезде онда ... ... ... және т.б. ... ... Қыс мезгілінде клапанды жылытылуы керек. Мұнай жинау және сақтауда болаттық резервуарлар кеңінен тараған. Әсіресе күкіртті ... ... және ... ... өрт ... қауіпі бар немесе улануы ең көп қауіп төндіреді. Резервуар қақпағы саңылаусыздандырылған болуы тиіс және механикалық және гидравликалық клапандармен қамтылуы тиіс. ... ... ... клапанға қарағанда аз қысымдарда және вакуумдарда жұмыс істейді. Гидравликалық клапан механикалық ... ... ... мүжілуі кезінде резервуарға зақым келуінен сақтайды. Оған қатпайтын сұйықтық құйылады. Резервуар қақпағындағы тыныс және ... ... және т.б. ... жұмыс істеу үшін металлдық саты болуы тиіс Иілу бұрышы50 градустан көп емес, ені 65 см-ден аз ... ... ... ... арасындағы қашықтығы 25 см-ден көп емес, ал сатылар ені 12 см-ден кем емес болады. Саты қанатының биіктігі 1м-ден кем емес ... ... ... ... ... дистанциондық өлшеу және мұнай сынамасын дистанциондық алу қызмет көрсетуші персоналды мұнай буымен улану ... ... ... ... биіктіктенқұлап кету мүмкіндігін болдырмайды. Сағымдаушы сараптармен жұмыс істеу кезінде апаттар кезіндегі жарылу қаупі бар және ... ... ... ... улы ... ... кезінде болады.
Қызмет көрсетуші персонал сараптармен құбырлардың қосындыларының саңылаусыздығын бақылайды, ал саңылау тапқан жағдайда оны бірденең жоюға тырысады.
Сораптарды іске қосқан ... ... іске ... ... және ... ... дұрыстығын, подшипниктерде және қозғалмалы бөлшектеріндегі майдын жағылғандығын, сальниктермен фланцтық қосылулардың дұрыстығын тексереді. Сорап жұмысы кезінде айдаушы желісте орнатылған манометр көрсеткіштерін ... ... ... поршеньдік сорапта сақтандырғыш клапан орнатады.
Өртке қарсы іс-шаралар.
Кәсіпшіліктің жеке объектілеріне өрт машиналар үшін келіп кіретін жолдар қарсатырылған (жолдар ені бір ... ... ... 305м, ал 2 ... қозғалыс кезінде 6м).
Жолдардың қиылысатын және өтетін жерлеріндегі құбырла 40-50 см ... ... ... ... ... ара ... 25м ... Мұнай құбырларында оттың таралуын болдырмас үшін 400м сайын су тұғырығы бар гидражапқыштар орнатылған. Факельдік желіс отты тосқауылдаушы ... ... Бұл ... агрегаттарды жарылыс және жану болып жатқанда оттың таралуын және факельдерден және свечаларда оттың газ ... өтіп ... ... үшін ... жану ... (ІЖҚ) бар жылжымалы агрегаттардың пайдаланылған құбырлар ұшқынбастырғыш сөндіргіштерімен төмендетіледі. Резервуарларда және т.б. ыдыстылығы ... ... жану ... ... үшін ... ... ... қарсы нигибиторлар қосады. Резервуарлар айналысына топырақ агрегаттар ашық алаңшаларда орнатылады.
Мұнай газ құбырларының, олардың орнатуларының орналасуы ТӨҚ-ы алаңдарының ... ... ... іліп ... жылжымалы компрессор көмегімен игерген кезде оны ұңғымалардан 25 м-ден көп ... ... ... мұнаймен жуған кезде агрегат ұңғымадан 10м-ден кем емес қашықтықта тұруы қажет. Фонтандық ұңғыманы игерген кезде жанатын ... отқа ... ... ... ал ... ... 25 ... кем емес қашықтықта орнатылады. Компрессорлық ұңғыманың газ және су бөлістіргіш желістерінде компрессорға мұнай және газдың түсуін болдырмас шін кері ... ... ... ... ... жанушы мұнаймен өңдеген кезде оны жылытатын пеш мұнайды жылыту температурасын реттегіш автоматты құрылғылармен қамтылады.
Тербелмелі-станоктарды электроқозғалтқыштары ашық ауада, ал олардың ... ... ... өткізбегіште орнатылады. Оларға электроэнергия брондалған электроэнергиямен келтіріледі. Жарықтандырғыш аспаптар, электроқозғалтқыштар және т.б. ... ... ... және ... ... бар ... ... сақтандыра орындалады.Мұнай өнімдері жиналған резервуарларда жөндеу үшін, сонымен бірге мұнай газ ... және ... ... ... ... жеке ... ... шамдар орнатылады. Өндірістік объектілерінде территорияның 50м2 ауданына 1қалқан есебімен өртке қарсы инвентарлық қалқаншалармен жабдықталады.
3.3. Қоршаған ортаны қорғау.
Жер қойнауларын қорғау.
Жер ... ... жер ... ... ... ... кеніштердің алдын-ала сулануына және дегазациялануына алып келетін мұнай кеніштерін игерудің технологиясының бұзылуын болдырмау, өнімді және көрші жатқан ... ... ... ағып ... ... үшін ... ... кешенін қарастырады.
Алтыкөл мұнай кен орнында ұңғамаларды ... ... ... ... ... іс-шаралар қарастырылады.
а) ашық фонтандауды, жуу сұйығының сіңуін, ұңғымалар қабырғаларының құлауын және қабат аралық мұнай, су және газдың ағуын ... ... ... барлық техникалық және шегендеу құбырларының саңылаусыздығының қажетті және олардың сапалы цементтелуі;
в) барлық ... қима ... ... гзды және сулы ... ... ... сенімді гуаляциялау;
г)өнімді қабаттардың колнекторлық қасиеттерінің нашарлауын болдырмау және ашқан, ... және ... ... ... ... күйлерін сақтау.
Бұл шаралардың іске асыру мүмкіншілігі мыналармен қамтамасыз етіледі:
:: Ұңғыма жүргізуде ең жаңа технологияны қолдану, ... ... ... ... ... таңдау және қолдану, бұрғылау процедурасын бақылау және жүргізу үшін жаңа жабдықтарды ... Ең ... ... ... ... ... жоғары сапалы тампонаждау, яғни Алтыкөл кен орны үшін өте қолайлы, әрі сапалы жағдайларды таңдау;
:: Жоғары сапалы болаттан ... ... ... қолдану, тізбектерді сыртқы коррозиядан катодтық қорғаумен қамту;
:: Тізбектерді саңлаусыздыққа бақылауды іске асыру;
:: Барлық технологиялық ... және ... ... үшін ... ... биіктігін қамтамасыз ету;
:: Жоғары сапалы бұрғылау ерітінділерін ... ... ... ... ... ... ... және бұрғылау ерітіндісінің қасиеттеріне бақылау жасау;
:: Қабат қысымынан 10-15% аспайтын депрессиялар кезінде қабаттарды бұрғылап ашу.
Ұңғымалардың қарастырылған ... жер ... ... ... ұңғымаларды аптсыз жүргізу, қабаттарды сынау және зерттеу, соымен бірге мұнай мен ... ... суды ... айдау кезіндегі ұңғымалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету керек.
Ұңғымаларды сынау және игеру бойынша жұмыстар ... ... ... ... ерітіндісінің көтерілу биіктігі жобаға және жер қойнауын қорғау талаптарына сай болғанда ғана басталады. Техникалық себептерге байланысты бұрғылауы бітпеген ұңғымаларды, яғни ... ... ... қабаттары анықталған болса, онда мұнай, газжәне судың қабат аралық ағуын болдырмас үшін изоляциялық жұмыстар жүргізілуі тиіс. Пайдалану және ... ... ... және бұрғылау процессінде игерудің бекітілген жобалық құжатына сәйкес геофизикалық, гидродинамикалық және т.с.с. зертеулер кешені ... ... ... бір ... игеруге енгізу жобаның қарастыруға барлық экологиялық талаптарын толық орындаған кезінде ғана іске асырылады.
Мұнаймен бірге өндірілетін гз халық шаруашылығында толығымен ... ... ... орындаумен Алтыкөл мұнай кен орнын кәсіптік игерілуі жобаланған. Жер қойнауларын қорғау ... ... ... ... кен ... нұсқау ішінен су айдау арқылы әсер етіп мұнай қорларын ... және ... ... ... ... ... ҚҚҰ жүйесінің сенімділігін жоғарлатуды қамтамасыз ету мақсатында барлық су ... ... ... және электрохимиялық қорғау қарастырылған.
Өндіруші және айдаушы ұңғымаларды игеруі және пайдаланы ... ... ... мен газ ашық ... және ... су шығының болдырмауы қажет.
Ұңғымаларды бұрғылағаннан кейінгй, жер асты жөндеуден ... ... ... ... ашық ... болдырмайтын сағаның саңылаусыздандыратын құрылғысы кезінде іске асырылады. Игеріліп отырылған Алтыкөл мұнай кен орнында игеруді бақылау бойынша ... ... және ... кешені жүргізіледі.
Жер қойнауын қорғау бойынша іс-шаралар:
1) мұнай кен орнын игеру ауданындағы ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
2) Ұңғымалардың пайдалану тізбегінің технологиялық күйін бағалау;
3) Пайдалану тізбегінен тыс цементтік сақинаның бүтіндігін анықтау және ұңғымалардың барлық тереңдігі бойынша қабатаралығындағы ... ... ... ... ... бар ұңғымалардың орнына дублер-ұңғымалы бұрғылау;
5) Жұмыс істеп ... ... ... және ... ұңғымаларға өткізу;
6) Қабаттың суланған интервалдарын істен шығару;
7) Құбыр аралық кеңістікті саңылаусыздандыратын ұңғыма оқпаның бойымен ... ... ... ... ағуын болдырмау;
8)Ұңғымалардың пайдалану тізбегінің саңылаулылығын жою
-кіші диаметрлі қосымша шегендеу тізбегін түсіру;
-пластыр орнату және ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру;
10) Мұнай кәсіпшілігінің ағынды суларын сіңіруші ұңғымалар шегендеу тізбектерің саңылаусыздығын ексеру;
11) Ақаулы, жұмыс істемейтін ұңғымаларды жою;
12) Өндіріс қалдықтарын және ... ... көшу ... жер ... ... ... Өндіруші және айдаушы ұңғымаларда шегендеу тізбегінде сыртқы коррозияның болмасы үшін ... ... ... енгізу;
14) Өндіруші және айдаушы үңғыма жұмыстарының режимін бақылау.
Топырақты қорғау.
Алтыкөл мұнай кен орнының топырақ жамылғысының сипаттамасы.
Учаскенің топырақтың жамылғысына төмендегі ... ... ... саздақты;
* сұр-қоңыр құмды;
* сорлар;
* құмдар.
Технологиялық процесстің жетілмегендігінен кен орындарды игеру процессі кезінде ... ... ... ... ... ... орынды игеруге берілген жерлер аз өнімді жайылымдар ... ... ... ... ... ... ... бөлігінде корбанаттардың жиналуы;
-кезекті қабықтың түзілуі;
-қабықтың астында тығыздалған, сазданған, темірленген горизонттардың ... ... ... ... гипстің жиналғандығы;
-топырақты горизонттардың қалыңдығының тіптен аздығы;
Топырақтардың бүлінуі төмендегілердің әсерімен болуы ықтимал:
-рельефке мұнайдың төгілуі;
-қабат суының төгілуі;
-техника мен ... ... ... қалдықтарының болуы;
Топырақ ластануын төмендететін іс-шаралар төмендегілерден түзеледі:
-ұйымдастырушылық;
-технологиялық;
-жобалық-конструкторлық;
-санитарлы эпидемияға қарсылық;
Жер үсті және жер асты суларын қорғау
Жобада жер үсті және асты ... ... ... ... ... қарастырылған:
-горизонт арасындағы сұйықтықтыңағылуын болдырмау үшін ұңғымаларды бұрғылау технологиясын қадағалау;
-бұрғылау ерітіндісінің компонентттерін нақты дозалау;
-бұрғылау ертіндісін регламентті құраушылардың ауыстырылуын болдырмау;
-қоршоған ... ... ... ... шламдардың сүзілуін болдырмайтын құрылғыш;
-төгілген мұнайды алғашқы сағаттарда ақ ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
-бақылау ұңғымаларының желісі арқылы грунт суларының күйін динамикалық бақылауды қамтамасыз ету.
Атмосфералық ауаны қорғау.
Алтыкөл мұнай кен орындағы мұнай және ... ... ... ... ... жинаудың саңылаусыздандырылған жүйесін қарастырады. Ұңғымадан мұнай, газ және су қоспасы ... ... ... мұнай сепаратциясы, пештерде қыздыру, мұнай жинау коллкторына айдау және мұнайды өлшеу жүргізіледі.
Сепараторларда ... газ ... ... ... ... кезіндегі зиянды заттардың көзі-сақтандырғыш клапандар, сальниктік тығыздығыштар, мұндағы негізгі зиянды-көмірсутектер. Ластаушы көздер ұйымдастырылған және ұйымдастырылмаған болып бөлінеді.
Ұйымдастырылған көздерге мыналар жатады:
- ... ... ... ... ... ... ... арналған резервуалар;
- пештердің газдық желістерін үрлеуге арналған свечалар.
Ұйымдастырылмаған көздерге сораптар, ұңғымалар, буферлік сыйымдылықтар, сепараторлар, ... ... ... ластаушы - көмірсутек.
ІV.ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ
4.1.Алтыкөл мұнай кен орнын пайдаланудың технико-экономикалық көрсеткіштерін сараптау.
Алтыкөл мұнай кен орны игеруге 1961 жылы ... ... ... ... 1967-69 ж.ж. жүргізілген.
Қазіргі таңда кен орнында 1634 ұңғымалар бұрғыланған. Олардың 1189 пайдаланылады, 97 айдаушы, 49 ұңғыма консервацияда, 17 бақылау фондында, 1 ... және 3 ... 1998 жыл ... ... ... ... қоры 35 ... 19 ұңғымаға дейін төмендеген. 1994 жылы Ю-ІІ+ЮІІІ горизонттары бойынша 47-ден 33 ұңғымаға дейін төмендеген. Өндіруші және айдаушы ... ... ... ... ... (ЖАӨ) ... ... жабдықтарды жөндеу;
* құбырдың жарылуы;
* құм тығындарынан тазалау үшін ұңғымаларды тоқтату.
2000 жылы мұнай өнімі 285,12 ... ... 1999 ... ... 6,9 %-ға ... 21,102 ... төмендеген.
Жұмысшылар саны 2002 жылы 2001 жылымен салыстырғанда 1610 адамға көбейген. Қосымша 75 адам жұмысқа алынған деген сөз.
2006 жылғы ... ... ... ... 0,779 ... ... ал 1999 жылмен салыстырғанда төмен.
4.2. Өнім бірлігінің ... ... ... ... құны - бұл өнімді іске асыру және өндіруге кететін шығындардың қаржылық формада көрсетілуі.
Өзіндік құн көптеген жоспарлармен тенико-экономикалық есептеулер үшін ... ... ... ... ... баға ... ... негізгі элементтерінің бірі болып табылады. Пайдамен рентабельділіктің мөлшерін анықтаушы өзіндік құнның деңгейі кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... өндіруге кететін жалпы шығындар өндіріске кететін шығындар сметасын түзумен анықталады. Өнім бірлігінің өзіндік құны, қызметтер және барлық тауарлық өнімнің құны ... ... ... және объектілер бойынша өзіндік құн калькуляциясын құрумен есептеледі.
Қазіргі кезде мұнай кәсіпшілігінде ұзақ ... ... ... ... ... ... ... кешенді программасы орындалуда.
Су айдау әдістерін қолдану нәтижесінде соңғы ... ... ... ... кен ... ... ... қорының жартысынан көбі қалып қалуда.
Қалдық қордың ең болмаса бір бөлігін алу үлкен мәнге ие. Мұнай бергіштігі жоғарлату әдістері (МЖӘ) өз ... ... ... ... іс-әрекетінің төмендеген көрсеткіштерімен байланысты болуы МЖӘ енгізу бойынша жұмыстардң программасын іске ... ... ... ... қалыпты өсуін қамтамасыз ету керек. Жасалған экономикалық механизм МЖӘ-н пайдаланған кезде міндетті түрде болатын шығындарды жабу және де өндірістік және ... ... ... ... ... және ... ... тиімділігін жоғарлату үшін игеруді қалыптастыратын шаруашылық механизмді жетілдіру және ... ... ... ... ... ... ... маңызды мәнге ие.
Қабаттардың мұнай бергіштігін жоғарлату әдістерінің тиімділігінің маңызды көрсеткіштерінің бірі - мұнайдың қосымша өнімінің өзіндік құны. Бұл ... МЖӘ ... ... ... ... жоұты мәліметтерді сараптау кезінде қиыншылықтар тудыртатындығын ескерте кеткен жөн. МЖӘ экономикалық тиімділігін ... ... кен ... ... ... ... ... барлық технико-экономикалық есептерді шешу үшін қажет: кен орынды игерудің техникамен технологиялық варианттарын таңдауда; қойнаудан мұнайды алудың ... ... ... және т.б. МЖӘ ... ... ... мұнайды жер қойнауынан толық өндіруге бағытталған жұмыстарды қалыптастыру механизмінде 1-ші дәрежелік мәнге ие.
Кез-келген кен ... ... және газ ... игеру процессін реламентациялаушы негізгі құжат, ол - ... ... ... технико-экономикалық есептеулер мұнай немесе мұнайназ кен орнын игеру жүйесінің экономикалық негізделуімен анықталады. Мұнай кен орнының игеру жүйесінің экономикалық негіздеуіне мыналар ... ... ... ... экономикалық көрсеткіштерді есептеу; мұнай өндіруді пайдалану лбъектілері бойынша ұтымды бөлу. Сонымен бірге кен орынды ... ... ... ... және ... ... мұнай бергіштік коэффициентін анқтау үлкен мәнге ие.
Соңғы мұнай бергіштік коэффициентінің мәндері бойынша ресурстарды қолдану деңгейін анықтауға болады.
4.3. ... ... ... ... ... кезінде алғашқы мәліметтер ретінде күнделікті және күрделі қаржы мөлшері ... ... - ... ... ... жыл бойы ... ... кәсіпорынды жобалау кезіндегі оның экономикалық тиімділігін жоғарлату үшін төмендегі міндеттер орындалады:
1. Іс-шараларды іске асыру үшін қажетті ... және ... ... ... ... ... Іс-шараларды іске асыру нәтижесінде қандай экономикалық тиімділік болатынын анықтау.
3. Экономикалық тиімділікпен ... ... ... ... бұл ... экономикалық тиімділігін анықтау.
Жұмыс істеуші мекемеде жаңа техниканы енгізу кезінде күрделі ... ... ... ... ... ... ... сферасында тиімділік байқалса жылдық күнделікті шығындардын мөлшерін білу қажет. Бұл шығындар машиналар, жабдықтар және т.с.с. техниканың қолдануымен өндірілетін ... ... ... ...
Жаңа техника деп прогрессивті технология және оның тиімділігін жоғарлатуды ... ... ... ... ... ... жерде қолданылатын принциптер негізінде жетілдірілген жаңа технологияға және ... ... ... негізделген ең жаңа техника және технология.
Күрделі қаржының ... ... ... есептеу.
Инвестициялық жобаларға күтілетін пайданы есептеу үшін қолданылатын негізгі әдіс уақыты ескере отырып ақша құнын анықтау болып табылады.
Қаржыландыру мен ... ... ... ... ... ... ақша құнының концепциясын түсінуді қажет етеді.
Несиеге ақша беру кезінде төлеу суммасы күрделі немесе қарапайым пайызды қолдана есептеледі.
Күрделі пайыз тек қана ... ... ғана ... сонымен бірге алдыңғы төленбеген пайыздардан төленеді. Әрбір кезендегі төлеуге тиесілі пайыз суммасы бұл ... ... ... ... ... ... пайыз нормасы.
PV0 - нольдік кезендегі негізгі сумма;
i - пайыз нормасы;
n - ... ... ... ... ...
FVn = ... ... болашақта алынатын сомманың қазіргі ақшалық эквиваленттің анықтауға мүмкіншілік ... ... ... ... ... қағаздардың, ренталардың, банкілік, вамоталық және сақтандыру тәжірибесін анықтауда қолданылады.
FVn = ... - 1 ... ... - ұңғыма сомы;
Инвестициялық жоба тәуекелмен байланысты. Сондықтан шешім қабылдаған кезде ... ... ... керек, яғнм 8 шығындарды, пайданы және рентабельділікті уақыт өзгерістерін ... ... ... Бұл ... ... деп аталады.
Таза күнделікті құнның (ТКҚ) есептеуі.
ТКҚ инвестицияның пайдалылығын есептеу үшін ... Бұл ... ... ... ... ... нақты ставкасы бойынша дисконтталған барлық жылдық ақша шығындарының соммасы қанша екендіігн көрсетеді. ... ... ТКҚ ... ... = FVn/5 = ... = 1983200$
ЧТС = ОЧПДСt (1+K)t- ПИ;
ОЧПДС - кезендегі қаржының таза ағыны;
ПИ - алғашқы инвестиция;
n - ... ... ... - ... құны;
ЧТС=1983200(1/1,1+1/1,12+1/1,13+1/1,14+1/1,15)-493000=1,983200 (0,909+0,826+0,751+0,684+0,621)=2588545$;
Қорытынды: ЧТС > 0 кезінде ... жоба ... деп ... ішкі ... ... ... ... есептеудің кең тараған әдістері - ішкі кіріс әдісі.
( ІПӘ ) немесе ақша ағынын дисконттау.
(ААД) кірісітің ішкі ... ... таза ... ... ... ... таза инвестициялардың күнделікті құнымен тенестірілетін есептік ставка.
ОЧПДСt /(1+К)t = ПИ, ... К = ... (1+К) t = ... 1/ (1+K)t] = ... = ... ... = ... қаржылардың таза ағының және күрделі қаржыны біле отырып кірістің ішкі нормасын есептегенге ... ... - ... ішкі ... жоғары көрсеткіштері компанияның болашақ нормалары дисконтталатындығын көрсетеді. Жоба бойынша қаржы ағынының көп бөлігі жұмыстың алғашқы екі жылында ... ... ... жылдың долларларын дисконтталған қаржының таза ағынының таза суммасынан 30 ... ... ... ... ... себебі ол алғашқы инвестицияларға тең болуы керек.
Жобалық қаржының қайту кезені.
Инвестициялық жоба үшін қаржының ... ... жоба ... ... күтілген түсімдерінінің жиыны инвестицияның алғашқы соммасына тең болуын қажет ететін жылдар жанына тең.
Егер жыл сайын ... ... ... ... онда қаржының қайту кезені төмендегі қатынаспенен анықталады:
Ток = КВ/П= ПИ/ОЧПДС=4930000/1983200=2,5 жыл;
Нәтиже : ... жоба ... ... ... 2,5 жыл. ... ... ... кезеңін біле отырып:
Тнорм=6,7 жыл , Ток < Тнорм екендігін көреміз. Соныменен инвестициялық жоба тиімді деп ... ... ... ... ... ғылыми - экономикалық негізделуінің деңгейін жоғарлату мақсатында жасалады.
Іс-шараларды ... ... ... ... ... ... немесе технологияны қолдану төмендегілердің нәтижесінде мұнайды өндіру көлемінің өзгеруіне алып келеді:
- ұңғыма дебитінің жоғарлауы;
- ұңғымалардың жөндеу жұмыстарында тұру уақытының ... ... ... ... ... дейін мұнайдың өндіру көлемін төменгі формула бойынша анықтауға болады:
Q1 =q1Nскв Cвр Кэ = ... = ...
q1 - ... ... ... алынған ұңғыма немесе ұңғымалар тобы бойынша тоннамен өлшенген орта ... ... - ... ... ... ұңғымалар дебиті:
Кэ - пайдалану коэффициенті;
Түрлі факторалардың әсер етуінен мұнай өндірі көлемінің өзгеруін келесі жолдармен анықтауға болады:
а) ... ... ... ... ... ... = q* ∆ Tp/24 = ... = 152т;
q - 1 ұңғыманың орташа тәуліктік дебиті; (т/тәулік)
∆ТР - ұңғымалардың жұмыс уақытының көбеюі; ... ... ... ... ... = CBP Kэ(q2 - q1) = 3600.9 ... = 816.5т/скв - жыл;
В) пайдалану коэффицентін өзгерту есебінен:
∆Qк = q1(Kэ1-Кэ2) = 1,28360 (0,998-0,9) =45,3т;
Әртүрлі ... әсер ... ... ... ... ... өзгеруі:
∆Q = ∆Qm+∆QD+∆Qk = 152+816.5+45.3 = 1013.8т;
Қосымша өндіру көлемін біле ... жаңа ... ... ... ... ... көлемін анықтаймыз:
Q2 = Q1+∆Q = 46418.9+1013.8 = 47432.8т;
Өндірістік процесстерінің жаңа техникасын, технологиясының ... ... ... ... ... ... әдісі қолданылды.
Жылдық өндірістік шығындарды есептеу.
Жаңа техниканы енгізу өнімнің ... ... ... алып ... ... өндірудегі шығындар деңгейі қосымша өндірілген өнімге сәйкес өзгереді. ... ... ... ... саласына әсер етеді деп тұжырымдасақ, онда есептеуді төменгі әдістеме бойынша жүргізген жөн.
Негізгі өндірістік қордың амортизациясы.
Негізгі техниканың ... ... ... ... ... ... статьясындағы жаңа техниканы алу және амортизациясына күрделі қосымша салымдарға байланысты есептеледі.
Ажыл = CперNa F/100% = 1450006.634/100 = ... - ... ... - ... істеп тұрған ұңғымалар қоры;
Негізгі және қосымша еңбек ... ... ақы ... ... өзгеруі өндірілген іс-шаралар қосымша пайда алып келіп жатса және олардың квалификациясының жоғарылап жатса ғана ... ... ... ... ... кезінде еңбек ақы қроының өзгеруі еңбек ақы төлеу жүйесіне байланысты тарифтік ставкалар негізінде есептеу қажет.
Егерде тек қана саны ғана ... онда ... ... ... ... ... ... еңбекақысы бойынша анықтауға болады.
3пп = S3/пКпрКтеррЧ12 = ... = 461700 бұл 12361975 ... ... - ... ... еңбек туралы заңдылықтың қарастырылған қосымша еңбек ақысын көретеді.
Ктерр - Қ.Р-ы ... ... ... ... бағасына келтірілетін территориалды коэффицент.
Ч - жұмысшылардың орташа тізімдік саны, адам.
Жұмыс берушінің ... ... ... ... ... ... түрде төлемдерді қарастыратын заң жұмыс істейді. Төлем көлемі еңбекақысының қорынан 31,5% мөлшерін құрайды, бізде ол 12361975т ... ... ... ... энергия шығындары
Мұнай өндіруге кететін энерго шығындардың өзгеруі іс-шараларды енгізгеннен кейінгі белгіленген қуат (кВА) және энергиялық жылдық шығыны қаншалықты өзгеруіне ... ... ... ... ... формула бойынша есептеледі:
З7= Q2Э4Цэ = 1013,8423,75 = 159673$;
Мұндағы:
Q2 - жаңа ... ... ... мұнайды тереңдік сораптармен жылдық өндіру, тонна:
Э4 - 1тонна сұйықты көтеруге кететін электро-энергия шығындарының меншікті нормасы, кБт сағ:
Цэ - ... 1кБт сағ. ... ... - ... ... үшін 1кБт - сағат бағасы 3,75 теңге.
Буды айдауға кететін энергия шығыны.
Qз*қЭ4Цэ=1277,4 ... 3,75 = ... ... ... ... ... кететін шығындар негізгі өндірістік қор құнынан 0,6 - 1,2% құрайды, ол 295800$теңге.
Басқа шығындар.
Басқа шығындар құрамына өндірісті басқарумен және ... ... ... шығындар жатады және де еңбекақының жылдыққорының 25% ал соммасы 115425$ соммасын құрайды.
1) Өндірісті шикізатпен, отынмен, материалдармен, ... және т.б. ... ... ... ету бойынша шығындар.
2) НӨҚ - ды жұмыс күйінде сақтау бойынша шығындар.
3) Еңбек және ... ... ... ... қамтамасыз ету бойынша шығындар.
4) Өндірістік қордың жалға алуына төлем.
5) Өндірістік іс-әрекетпенен ... ... ... ... ... сонымен бірге т.б. өндірістік шығындар.
7) Жабдықтарды ұстау және ... ... ... цехтік транспортты, өндірістік жабдықтарды жөндеу, амортизациялауға кететін шығындар ... ... ... ... ... ... ... шығындар мен амортизациялау.
8) Өнімді жөндеу және қызмет ... ... ... ... есептеу
Өндіріс тиімділігі кәсіпорын жоспарларынын ғылыми-экономикалық негізделуінің ... ... ... ... ... ... ... жоспарлаушы барлық тұтынушы ресурстарды қолдану жоғарлату дәрежесін көрсеткіштердің бірегей жүйесі бойынша анықтайды.
С2=Ажыл+Зппп+ОТЧИСЛфот+Зэ+Трем+Зпр/Qz=330310+461700+145435+ +159673+296800+115425/47532,8 = 33,6$.
Өндіріске жаңа технология енгізген езде жылдық ... ... ... ... ... 47432,8=388849$.
ҚОРЫТЫНДЫ
Мұнай және газ өнеркәсібі халық шаруашылығының жетекші және тез ... ... бірі ... табылады. Мұнай кенорнында қабаттық қысымды ұстау технологиясы кенорынды тиімді ... ... ... бірі болып табылады. Жұмыстың тиімділігі қабаттық қысымды ... ... ... ... ... ... ...
Кен орында қабаттық қысымды ұстау үшін блокты шоғырланған сорапты станция жобаланды, оның жұмысы және ... ... ... ... ... істеу принципі талданды. Қабаттық қысымды ұстау технологиясы түрлерінің ішінен кен орын үшін тиімді түрі ... ... ... жоба ... ... кен ... ... қысымды ұстау технологиясы технологиялық және экономикалық жағынан да ... ... ... ... ... ... жаңа технологиялық тәсілді пайдалануда кенорынның жылдық экономикалық ... 388849$ ... де ... ... ... ... және қоршаған ортаны қорғау мәселелері мен оларды шешу жолдары толық қамтылған.
ӘДЕБИЕТТЕР
1. Муравьев. М. .
М. : ... ... ... К.Н. , ... А.С. , ... ... - ... 2003 - 400 с.
3. Айткулов А.У. - Алматы: 2003 - ... ... А.У. - М. : ОАО , ... ... А.У., ... Т.К., ... Р.Б., Айткулов Ж.А.
- Алматы: 2002 - 308с.
6. Желтов Ю.П. - Учебник для
ВУЗов - М. : ... , 1986 - ... ... А.Г. , ... А.Т. , ... О.М.
. ... по соб. - ... Гылым ,
2003.-175стр.
8. Гиматудинов Ш.Н. - М. : Недра, 1988г.
9. ... Ф.Ф. ... В.И. и др. ... - М. : ... , 1983 - 384 ... : Учеб. для ВУЗов. Под ред. проф. В.Я.
Горфинкеля, проф. В.А. ... - 3-е изд. , ... и доб. - М. : ... - ДАНА ,2000г.-718с.
11.Тищенко В.Е. : Учеб. - 4-е изд., ... и доб. - М. : ... ... ... ... Г.Е. ... М. : Недра , 1982.-246с.

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сұйық мұнай газды пайдалану35 бет
Арысқұм кен орнының м-іі кешенін механикалық әдіспен игеру және жабдықтарды таңдау82 бет
Ақтөбе мұнай өңдеу зауытындағы газды кептіру процесінің автоматтандырылуын жобалау22 бет
Боранқұл кен орны41 бет
Жаңажол кеніші мұнайы (айдау және пайдалану скважиналары)95 бет
Кенорынының орналасуы туралы мағлұмат50 бет
Мұнай кен орындарын игеру14 бет
Октябрьск мұнай кен орны89 бет
Қарашығанақ мұнай - газ кен орнының атмоcфералық ауа жағдайы45 бет
Үздіксіз – компрессолы газлифтілі әдіс73 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь