Негізгі құралдардың амортизациясы

Жоспар

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І.ТАРАУ. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАР ЕСЕБІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1 Негізгі құралдар, оларды жіктеу мен бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Негізгі құралдар қозғалысының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.3 Негізгі құралдарды түгендеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
1.4 Келіп түскен құралдардың есебін және оның аналитикалық есебін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
1.5 Негізгі құралдардың кейбір жекелеген түрлерін есептеудің ерекшелік.тері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
1.6 Халықаралық қаржылық есеп стандарттарын қолдану кезіндегі негізгі құралдар есебінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22

ІІ.ТАРАУ. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ АМОРТИЗАЦИЯСЫ ... ... ... ...38
2.1 Негізгі құралдардың тозуын және амортизациясын есептеу ... ... ... ...38
2.2 Негізгі құралдарды есептен шығару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .41

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .46
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 28 ақпандағы Бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы №234 Заңында Қазақстан Республикасында бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк жүйесi қарастырылған, онда бухгалтерлiк есептi жүргiзу мен қаржылық есептiлiктi жасаудың принциптерiн, негiзгi сапалық сипаттамалары мен ережелерi айтылады.
Осы Заңда негізгі құралдар дегеніміз - ұзақ уақыт бойы (бір жылдан астам) материалды өндіріс саласында да, өндірістік емес салада да еңбек құралы ретінде іс-әрекет ететін материалдық активтер ұлттық комиссиясы.
Осы Заңның мақсаттары үшiн мынадай негiзгi ұғымдар пайдаланылады:
1) аккредиттеу – уәкiлеттi органның бухгалтерлердiң кәсiби ұйымдарының және осы Заңда көзделген, уәкiлеттi орган белгiлеген нысан бойынша куәлiкпен расталған, бухгалтерлердi кәсiби сертификаттау жөнiндегi ұйымдардың құқықтылығын тануы;
2) бастапқы eceпкe алу құжаттары (бұдан әрi - бастапқы құжаттар) - бухгалтерлiк есеп жүргiзуге негiз болатын, операцияның немесе оқиғаның жасалу фактiсiнiң және оны жасауға берiлген құқықтың қағаз және электрондық жеткiзгiштегi құжаттық растамасы;
3) бухгалтерлердi кәсiби сертификаттау жөнiндегi аккредиттелген ұйым (бұдан әрi - сертификаттау жөнiндегi ұйым) – кәсiби бухгалтерлерге кандидаттарды сертификаттауды жүзеге асыратын, уәкiлеттi орган белгiлеген тәртiппен аккредиттелген заңды тұлға;
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. ҚР Конституциясы;
2. .Назарова В.Л. Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп, Алматы – 2005;
3. Бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы// Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 28 ақпандағы N 234 Заңы// Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2007 ж., N 4, 32-құжат;
"Егемен Қазақстан" 2007 жылғы 12 наурыз N 63-64;
4. Кәсіпорын саудасының маңызы, Қаржы – қаражат // 2001;
5. ҚР-ң қаржы министрлігінің ақпараттық хабаршысы;
6. Кеулімжаев К.К «Бухгалтерлік есеп принциптері» // Алматы – 2003;
7. Радостовец В.К. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп //Алматы – 2003;
8. Басқару есебі, Алматы – 2005;
9. Қаржыландырумен ағымдағы жалға берудің есебі//Бухгалтер бюллетені-2007;
10. Бухгалтерский учет, М., 1998;
11. Бухгалтерлік есеп принциптері// Алматы – 2004;
12. Кәсіпорындағы сауданы ұйымдастырудағы бухгалтерлік есеп;
13. Бухгалтерлік есеп және аудит // N 8, 2001;
14. Бөлшек сауда кәсіпорындарында бухгалтерлік есепті ұйымдастыру // Бух. Учет и аудит- 2003;
15. Абленов Д.О. Аудит негіздері//Алматы – 2005;
16. Бухгалтерлік есеп және аудит// БИКО- 2004;
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 
Алматы мемлекеттік бизнес колледжі
Курстық жұмыс
Тақырыбы:>
Орындаған: Алимкулова ... ... ... 2012 ж
Жоспар
КІРІСПЕ------------------------------------------------------------------------------------3
І-ТАРАУ. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАР ЕСЕБІ---------------------------------------------5
1.1 Негізгі құралдар, оларды жіктеу мен бағалау------------------------------------5
1.2 ... ... ... ... Негізгі құралдарды түгендеу-------------------------------------------------------13
1.4 Келіп түскен құралдардың есебін және оның аналитикалық есебін ... ... ... кейбір жекелеген түрлерін ... ... ... ... есеп ... ... кезіндегі негізгі құралдар есебінің ерекшеліктері-------------------------------------------------------22
ІІ-ТАРАУ. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ... ... ... ... және ... ... Негізгі құралдарды есептен шығару---------------------------------------------41
ҚОРЫТЫНДЫ---------------------------------------------------------------------------44
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР---------------------------------------------46
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 28 ... ... есеп пен ... ... ... №234 ... Қазақстан Республикасында бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк жүйесi қарастырылған, онда бухгалтерлiк есептi жүргiзу мен қаржылық есептiлiктi жасаудың принциптерiн, ... ... ... мен ... ... ... ... құралдар дегеніміз - ұзақ уақыт бойы (бір жылдан астам) материалды өндіріс саласында да, өндірістік емес салада да ... ... ... ... ... ... ... ұлттық комиссиясы.
Осы Заңның мақсаттары үшiн мынадай негiзгi ұғымдар пайдаланылады:
1) аккредиттеу - уәкiлеттi органның бухгалтерлердiң кәсiби ұйымдарының және осы ... ... ... ... белгiлеген нысан бойынша куәлiкпен расталған, бухгалтерлердi кәсiби ... ... ... ... тануы;
2) бастапқы eceпкe алу құжаттары (бұдан әрi - бастапқы құжаттар) - бухгалтерлiк есеп жүргiзуге негiз болатын, ... ... ... ... ... және оны ... берiлген құқықтың қағаз және электрондық жеткiзгiштегi құжаттық растамасы;
3) бухгалтерлердi кәсiби сертификаттау жөнiндегi аккредиттелген ұйым (бұдан әрi - сертификаттау ... ... - ... ... ... ... ... асыратын, уәкiлеттi орган белгiлеген тәртiппен аккредиттелген заңды тұлға;
Негізгі ... ... ... мен ... ... түгендеу есебін қарастыру. Негізгі құралдарды бастапқы құнына келтіру мақсатымен шаруашылық жургізуші ... ... ... ... іс ... ... сәйкес. Қолданыста жүрген заңдарға орай объектілерде қайта ... ... оның ... ... ... ... және есеп ... ағымдағы құн бойынша көрсетіледі. Бухгалтерлік есепте қайта бағалау сомасы негізгі құралдардың 2410 бөлімшесінің тиісті баланстық шоты бойынша тікелей бастапқы ... ... және ... бір ... 5320 54 ... баланстық шоты бойынша көрсетілді.
Қаржыландырумен ағымдағы жалға беру ... ... ... ... ... ... ... құралдарың есебін бақылау;
* жалға алынған және жалға берілген негізгі құралдар есебін қарастыру;
* қаржыландыру мен ағымдағы жал ... ... т.б. ... ... ... ... Негізгі құралдар, оларды жіктеу мен бағалау
Негізгі құралдар - материалдық активтер олар:
а) компания немесе тауарлы-материалдық қорларды ... және ... ... ... ... ... жалға беру үшін немесе әкімшілік мақсаттар үшін қолданылатын;
ә) әрбір кезеңнен астам уақыт ... ... ... ... ... үшін пайдалы қолдану мерзімі белгіленеді, бұл:
а) ... ... ... болжанып, күтілетін (есептік) кезең;
ә) компания активті пайдаланып, жасауды ... ... ... ... ... ... ... пайдаланудың экономикалық пайдасын алу болжанатын кезең.
Негізгі құралдардың объектісі актив ретінде ... ... ... ... деп ... ... ... компания активке байланысты болашақ экономикалық пайда алады деп сендіруге болатын болса;
э) активтің өзіндік құны сенімді бағаланса.
1. Жер - субъектінің меншік ... ... ... саны мен бағасы;
2. Үйлер - еңбек етуге, тұруға, халыққа әлеуметтік-мәдени қызмет көрсету және материалдық қорларды сақтауға жағдай жасау үшін ... ... ... ... жеке тұрған үй түгендеу объектісі болып саналады.
3. Ғимараттар - еңбекке керек-жарақтардың емес (зат скважиналар, көпірлер және т.б.) өзгеруіне байланысты емес ... ... ... атқару жолымен өндіріс процесін жүзеге асыруға арналған инженерлік-құрылыстық объектілер.
4. Машиналар мен жабдықтар - ... ... егер ол ... ... объектінің бөлігі болмаса, құрамындағы тетік, құрал-аспаптармен, қоршаулармен, тірек-тұғырымен мүліктік объект болып табылады. Негізгі құралдардың бұл тобы 5 ... ... ... ... мен ... - жылу және ... ... өндіретін машина-генераторлар; әр түрлі энергияны механикалық яғни қозғалыс энергиясына айналдыратын машина-двигательдер (тракторлар және өзі жүретін шассилер, бу ... ... ... двигательдері және т.б.);
:: жұмыс машиналары мен жабдықтары - еңбек өнімін жасау процесінде ... ... ... және химиялық әсер ету үшін арналған машиналар, аппараттар мен жабдықтар (токарлық-винт, бұранда жасайтын станоктар, ағаш тілетін ... ... ... ... ... (жол құрылысына пайдаланылатын машиналар және т.б.);
:: өлшеуіш және реттегіш құрал-аспаптар (приборлар, құрылғылар мен керек-жарақтар, ... ... - ... процестерді өлшеу, реттеу үшін құрал-аспаптар, құрылғылар мен керек-жарақтар (дозаторлар, амперметрлар, микроскоптар, су өлшеуіштер және басқалары);
:: ... ... - ... түзету мен автоматтандыруға арналған машиналар, құрылғы, керек-жарақтар, құрал-аспаптар (компьютерлер мен басқа есептегіш ... ... да ... мен жабдықтар - машиналар, аппараттар және басқа жабдық (телефон ... ... ... жабдықтары, өрт сөндіру машиналары).
5. Табыстау қондырғылары - ... ... және жылу ... (электр беру желісі, турба құбыры) қондырғылары.
6. Көлік құралдары - адамдарды, жүктерді тасуға ... ... су, әуе ... көлігі, арба көлігі) тасымал құралдары.
7. Басқа да ... ... ... - қол ... ... және ... немесе металл, ағаш және т.б. өндеуге арналған, машинаға бекітілген керек-жарақтар (кескіш, соққыгер, езуші, тығыздап нығайтылған - электр қол ... бояу сыр ... ... ... ... ... пен олардың керек-жарақтары - өндірістік операцияларды орындау немесе жеңілдету үшін қызмет етуге арналған заттар - жұмыс үстелдері, ... ... ... ... ағаш ... ... ұзынша үстелі);
:: шаруашылық мүлкі - кеңселік және шаруашылық мүлік (үстелдер, шкафтар, кілемдер және т.б.);
:: жұмыс малы және өсімтал мал. ... малы - ... ... түйе және тағы ... ... ... Өсімтал мал - ірі қара мал, тұқымдық айғырлар және тұқымдық бие; тұкымдық нар мен аруана, бұғы, марал, ... мен ... ... ... ... ... және ... Мүліктік объект - әрбір үлкен мал.
:: көпжылдық көшет егістері - қолдан етілген, жасына қарамайтын көпжылдық егістер (жеміс-жидек беретін, жүзімдік, көпжылдық ... роза ... ... ... ... ... қаша, танапты қорғайтын егістер). Жас қасиеттер әбден толысқан (жеміс беру басы, ағаштың ұшар ... ... ... ... ... жөніндегі күрделі шығындар - ауыл шаруашылығына пайдаланатын жердің бетін көркейту жөніндегі мүліктік сипаттағы шығындар (жер учаскесін ... ... ... ... ... ... ... жерді тастан тазарту);
:: ... да ... ... - ... ... ... мүлік, мүражай құндылықтары.
8. ... ... бар ... ... алынған сәтінен бастап үнемі қолданылмайды, өйткені олар:
:: тоқтатылып қойылады (жұмыс жасамайды) - уақытша қолданылмайды;
:: қоймада тұрады (қорда) - ... ... апат ... ... негізгі құралдарды ауыстыру үшін қор құрайды;
:: жалға ... ... ... - ... ұйым ... ... басқа ұйымнан алынған жал мерзімі шартпен белгіленген негізгі құралдар.
Материалдық ... ... ... деп ... тұста бағалауға бірыңғай қарау қажетті шарт болып табылады. 2410 ... ... ... ... мыналар бойынша бағаланады:
:: бастапқы күн немесе өзіндік құнмен - активті немесе ... ... сол ... ... ... ... әділ ... немесе төленген ақшалай каражаттың немесе оның баламасының сомасы;
:: ағымдағы құнмен белгілі бір ... ... ... нарықтық баға бойынша негізгі қаражаттық құны;
:: өткізу құнымен (әділ бағаның) - мәмілеге дайын және ... ... ... ... ... жасалған операциялар кезінде активті ауыстыруға болатын сома;
:: ... құны - ... ... ... ... мерзім соңында субъект актив алатын деп үміттенетін таза сома немесе сынған қалдықтардың қосалқы ... ... ... ... ... - ... ... алып тастағандағы өзіндік құнның орнына есеп беруде көрсетілген басқа сома мен активтің өзіндік құны;
:: баланстың құнмен - ... тозу және баға ... ... залал сомасын алып тастағанда бухгалтер баланста актив ... ... Баға ... болатын залал - активтің баланстық құны онын орнын толтыратын құннан артқан ... ... ... қозғалысының есебі.
Субъектінің шаруашылық іс-әрекетінде белгілеу бойынша пайдалану мақсатымен алынған негізгі құралдар құрамына көрсетіледі. Алып-сату мақсатымен ... ... ... - ... ... ... ал субъектінің өзі пайдалану үшін емес, ұзақ уақытқа қаржы салу мақсатымен ... ... ... ... инвестиция ретінде көрсетіледі. Негізгі құралдарды есептеу үшін 2410 бөлімшесінің синтетикалық шоты қолданылады.
Негізгі құралдар құралына объектілердің есепке алу пайдаланудың ... ... ... Негізгі құралдарды қабылдау-тапсыру актісімен (№НҚ-1 ф.) ресімделеді. Субъектілер пайдалы қызмет ету мерзімін (негізгі құралдардың ... ... ... алу ... ... ... ... мерзімін (субъект белгіленген нормаларға сәйкес негізгі құралдардың тозуы есептелетін кезең және ... ... ... ... ... біткен соң, күтілген шығыны істен шоты соң есептен шығарылып, негізгі құралдарды жоюда пайда болатын қалдықтар, қосалқы бөлшектердің ... ... өз ... ... ... қабылдау-тапсыру (ауыстыру) актісі негізінде бухгалтерия да мүліктік карточка . ашылып, негізгі құралдардың таңдамалы есебі жүргізеді. Негізгі құралдардың әрбір объектісіне ... ... ... ... ... рет нөмір беріледі. Нөмірлеу әдетге реттік-сериялық жүйе бойынша жасалады. ... үшін ... 0299 ... ... ал ... үшін ... ... дейін және т.б. нөмірлер бөлінеді. Мүліктік нөмір негізгі құралдарды қабылдау-тапсыру актісін келтіріледі және ол пайдалануда тұрған уақыт бойы ... ... ал ... ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы (бес жылға дейін) берілмейді. Толтырылған мүлік карточкалары әрбір жіктеуші топ бойынша бір данада жүргізілетін (N НҚ-6) ... ... ... ... ... бойынша категорияларды картотекасы бөліміне қояды.
Негізгі құралдарды тұрғызу, салу ... алу ... ... ... болған қажетті шығындар, соның ішінде сатып алынғанда өтелмеген салықтар мен алымдарды төлеу (үйлер мен жаңа ... алу ... ... ҚҚС, ... алу ... жасаған кезде төленетін мемлекеттік баж салығы және т.б.), жеткізу, монтаж, пайдалануға беру, құрылыс кезінде берілген кредит үшін проценттер, белгілеуі бойынша ... үшін ... ... ... ... ... байланысты басқа да кез келген шығындар кіретін бастапқы баға бойынша кіріске алу сәтінде негізгі құрал-жабдықтар кіріске алынады.
Жер ... ... ... ... ... ... алу бағасы, жылжымайтын мүлік бойынша ... ... ... сатып алу-сату шартын ресімдеу жөніндегі заңгерлердің қызметіне төлеу, мұндайда туындайтын салықтар мен алымдар, жерді мақсатты пайдалану үшін ... ... ... ... бұзу ... ... ... өткізуден түскен кірістерді шығарып, шегеріп, ескі үйлерді бұзу, тазалау, тегістеу және т.б.) кіреді; сатып алынған жабдықтың бастапқы
қорына алу бағасы, тасу ... ... ... тасымал кезіндегі сақтандыру, монтаж, пайдалануға берілетін жабдықтың жорамдылығын тексеру мақсатымен сынақ ... ... ... мен ... салғанда бастапқы құнға құрылыс жөніндегі шығындар: материалдар, еңбекті төлеу, қосымша шығындардың тиісті үлесі, архитекторлардың, заңгерлердің қызметіне төлеу, құрылыс кезінде ... ... ... ... ... ... бойьшша проценттер, құрылысқа рұқсат алу
үшін шығатын шығындар.
Қажетті болып саналмайтын шығындар (тасымал кезінде алынған зиянды жоюға кеткен ... ... ... ... ... салдарынан жасалған жөндеу және т.б.) бастапқы құнға кірмейді, ал ағымдық шоттағы шығындар ретінде ескеріледі. Негізгі құрал объектілерінің ... құны ... ... ... ... ... ... объектілері субъектінің бухгалтерлік балансынан мыналардың нәтижесінде есептен шығарылады:
:: физикалық немесе сапалық тозу;
:: ... ... ... ... ... ... субъектілерге негізгі құралды жарғы капиталына салым түрінде беру;
:: басқа заңды немесе жеке тұлғаларға етеусіз ... ... ұзақ ... ... ... ... кем шығу, табиғи апат және басқа себептер.
Негізгі құрал ... ... беру ... ... шаруашылық жүргізуші субъектіге қатысушылардың жалпы жиналысында қабылданады.
Негізгі құралдардың жарамсыздығын, оларды қалпына келтіріп, жөндеудің мүмкін еместігін және тиімсіздігін ... ... ... ... ... қажетті құжаттаманы ресімдеу үшін субъект басшысының бұйрығы бойынша тұрақты жұмыс істейтін комиссиялар құрылады.
Комиссия объектіні қарайды, есептен шығарудың нақты себептерін ... ... ... ... ... кінәлі адамдарды табады, пайдалану мүмкіндігін анықтайды және жарамды материалдық ... ... ... шығаруды (№НҚ-3 ф.) және (№НҚ-4 ф.) екі данамен ресімделеді.
Объектіні таратуға тек ұйым басшысының актісі ... ... ғана ... құралдардың істен шығуы (есептен шьнуы) мынандай бухгалтерлік жазбалармен ... ... ... өткізу
Мысалы: Үй, бастапкы құны 5300800 теңге, есептелген тозу сомасы 2120320 теңге, тозу дәрежесі 40%. 2 ... ... ... ... ... есептейік:
:: Ағымдағы құн 5300800 теңге х 1,054 = 5587043 ...
:: Тозу ... ... 2120320 ... х 1,054 = 2 234 817 теңге.
:: Бастапқы ... ... ... ... ... шоты ... шот ... 300 800 теңге - 5 587043 теңге = 286 243 тек
:: Тозуды ... ... ... шот ... ... шот кредиті 2 234 ... 120 ... 114497 ... ... есеп ... сәйкес активті пайдалану шамасына қарай қайта бағалау сомасы амортизация есептеу тәсілінде қолданылуға сәйкес айқындалатын мөлшерлердегі бөлінбеген табысқа ... ... ... ... (актив кұнының өсуі):
(300 800 теңге - 5 587043 ... - (2 234 817 ... -2 120 320 ... = 171 746 теңге.
Артық бағалаудың барлық сомасы тек активтің себебіне қарамастан істен шыққан бөлінбеген табысқа көшіріледі. Мұндайда ... ... ... ... шот ... шот кредиті -171746 теңге.
+ Негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ... мен нақты бар екендігін анықтау мақсатымен 2410 бухгалтерлік есеп стандарттарына сәйкес жүргізіледі.
Түгендеу басталмас бұрын ... ... ... тексеру керек - құжаттар жоқ болса, оларды алу немесе ресімдеу қажет. Субъект құрған комиссия міндетті түрде объектіге байқап қарайды және ... ... ... ... міндетін, мүліктік нөмірін және негізгі техникалық және пайдаланылатын көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... ... есеп регистрін оларды сипаттайтын мәліметтер жоқ болса немесе дұрыс көрсетілмесе, комиссия түгендеу тізімдемесіне (опись) және мүлік карточкаларына жетіспейтін, сонымен ... сол ... ... ... мәліметтермен техникалық көрсеткіштерді енгізуге тиісті.
Егер комиссия күрделі сипатта жасалған (қабаттарды салу, қосымша үй, ... салу және т.б.) ... ... ... пен ... жекелеп жоюды (кейбір конструктивті элементтерді бұзу) бухгалтерлік есепте көрсетпесе, тиісті құжаттар бойынша объектінің баланстық құнын арттыруды немесе ... ... ... ... және ... ... өзгерістер жайлы мәліметтер келтіру керек. Комиссия бір уақытта кінәлі адамдарды әрі сол және басқа объектілердегі конструктивті өзгерістерді бухгалтерлік есеп ... де ... ... ... тиіс.
Түгендеу сәтінде шаруашылық жүргізуші субъектіден сыртқары жерде тұрған (алыс регистердегі, теңіз және өзен ... ... ... ... ... және т.б.) ... ... олар істен шыққанша түгенделеді.
Пайдалануға жарамсыз және қалпына келтірілмейтін негізгі құралдар түгендеу тізіміне кіргізілмейді.
Меншікті құралдарды түгендеумен бір ... ... ... және ... ... ... негізгі құралдар да тексеріледі. Бұл объектілер бойынша әрбір шаруашылық жүргізуші субъект бойынша жекелей ... ... ... оларда бұл объектілерді жалға алу немесе жауапты сақталуға қабылданғандығын растайтын құжаттарға сілтеме беріледі. Оларда белгіленген мәліметтерден басқа ... ... ... ... жал ... ... ... көрсетіледі. Түгендеу тізімдемесінің бір данасы осы шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... үшін бухгалтерияда есеп мәліметтерінен ауытқу табылған объектілерді де қоса ... ... ... хаттамасын субъект басшысы түгендеу аяқталғаннан кейін 10 күннен кем емес мерзімде бекітеді. Қорытындылары ... ... ... ... ... ...
Мысалы. Түгендеу кезінде табылған, ескерілмеген негізгі құрал объектілерінің құны мынадай бухгалтерлік жазбамен көрсетіледі:
* тозу ... ... ... ... ... ... ... анықталады.)
2412-2416 шоты дебеті ... ... ... ... ... дебеті 32 000 ... ... ... баланстық құнына
2412-2416 дебеті
6282 кредиті
196 000 ... ... ... ... ... ... шот ... 196 000 ... ... ... негізгі құралдардың есебін және оның аналитикалық есебін ұйымдастыру
Негізгі құралдар негізінен өндірістік ... және ... ... ... ... машиналар, жабдықтар, көлік құралдарын сатып алудан; өз күшімен құрал - саймандар дайындаудан; малдардың төлдерін негізгі табынға ауыстырудан; жас ... ... ... ... жарғылық қорға қосқан үлес нәтижесінде келіп түскендерден қалыптасады.
Негізгі құралдардың түсуі мынадай құжаттармен рәсімделеді.
Негізгі құралдарды қабылдау - ... ... ... құралдар құрамына жекелеген объектілерді енгізу үшін; қолданылып жүрген ... ... ... ... ерекше тәртіппен рәсімдеуге тиіс жағдайлардан басқасы, оларды пайдалануға берілуін рәсімдеу үшін; негізгі құрал жабдықтардың бір цехтан екіншісіне орын ... ... ... ... ... қоймадан пайдалануға берілуін рәсімдеу үшін, сондай - ақ басқа да субъектілерге берілген ... ... ... құралдардың құрамынан шығару үшін қолданылады.
Негізгі құралдарды қабылдауды рәсімдеу кезеңінде субъект жетекшісінің өкімімен тағайындалған қабылдау комиссиясы әрбір жекелеген объектіге бір данадан акт ... ... ... ... объектісін қабылдау - тапсыру актісін жасауға тек шаруашылық мүлкінің, құрал - сайманның, жабдықтардың және т.б объектілердің ... ... ... егер бұл ... бір ... болса, құндары бірдей болып, бір календарлық ай ішінде қабылданған болса ғана жол тіркеліп акт бухгалтерияға беріледі, бас ... қол ... ... ... немесе соған өкілетті адамдар бекітеді.
Алыс - беріс ( орын ауыстыру ) актісінде, міндетті реквизиттермен қоса, коммисия қызмет ету ... және ... жою ... көрсетеді. Қызмет ету мерзімін шаруашылық жүргізуші субъекті джербес анықтай алады, яғни ол дербес құралдардың техникалық жағдайынан, нормасынан және ... да ... ... Ал ... жою құны ... ... ... субъектінің есептік саясатында көрініс табуы керек.
Бұл мүліктерді бір ғана ... ... ... ... ... Бұл ... бухгалтерияға келіп түскен негізгі құралдардың актілері, техникалық төл құжаттары және ... ... ... толтырылады. Карточкада объектілердің және олардың жекелеген құрлымдық ... ... ... сипаттамасы беріледі, бірақ сол техникалық құжаттамадағы мәліметтері қайталанбайды. Негізгі ... ... ... ... ... негізгі құралдардың шығуы туралы белгі соғуға, сондай - ақ негізгі құрал объектілерінің субъект ішінде орын ауыстыруы ... > ... бола ... ... ... ... жабдықтаулары орнатылған, жөндеу жұмыстары біткен объектілер туралы жазбаларды карточкаға жазу үшін > негізінде жазылады.
> бөлімінде негізгі объектінің тек негізгі сапалық және ... ... ... - ақ объектінің техникалық құжаттамасында бар мәліметтерді қайталамай, осы объект үшін ... ... екі - үш ... ... ... оған қатысты қосымша құрылыстар, бейімдегіш және тиесілі заттар жазылады. Негізгі құралдардың топтама есебі жайында қысқаша жеке сипаттаманы әр объектіге жеке ... - ақ, ... ... ... ... ... тұтастай береді.
Егерде объектінің сандық та және сапалық та көрсеткіштері айтарлықтай өзгерсе, онда оларға жаңа карточка ашылуы мүмкін, ал ескі мүліктік ... ... ... ретінде сақталады.
Бухгалтерияда толтырылған Мүліктік карточкалардың негізінде негізгі құралдардың есебі бойынша жасалатын мүліктік карточкасын Тізімдемеге тіркейді, ол ( ... ) ... ... ... ... бір ... жасалады.
Тіркеу кезінде карточкаларды нөмірлейді, содан кейіннегшізгі құралдарды жіктік топтары бойынша сақтайды, ал бұл топтар ішінде - ... ... ... жауапты адамдар және негізгі құралдар түрлері бойынша ... ... ... ... бөлімдерден тұрады: >, сондай - ақ >, >, >, >, >, >, >, .
Субъектінің материалдық жауапты адамын ... ... ... ... бөлімдер ( цехтар ) бойынша негізгі құралдардың мүліктік тізімдемелеріне енгізіледі. Тізімдер материалдық жауапты ... ... және ... ... үшін қолданылады. Негізгі құралдардың құны туралы тізімдердегі және мүліктік карточкалардағы мәліметтер ... ... ... ... роны ... негізгі құралдардың есебі мүліктік карточкалардың бухгалтериядан жазылып алынған екінші данасы бойынша жүргізіледі. Бухгалтерияның карточкаларындағы ... ... ... ... ... ... ... болулары керек.
1.5 Негізгі құралдардың кейбір жекелеген түрлерін есептеудің
ерекшеліктері
Жерді тұрақты пайдалану құқығы мен жерді меншік құқығы ретінде есепке алу. Қазақстан ... ... ... жер ... ... ... ... оның шегінде ҚР сусуверенитеті, табиғи ресурстары, жалпыға бірдей өндіріс процесі және ... ... кез - ... ... ... ... . жер ... прцесі ретінде еңбек процесінің және экономиканың бірқатар саласының, атап айтқанда, ауыл және ... ... ... материалдық алғы шарттары ьболып табылады.
ҚР Конститутциясына сәйкес жер және оның ... ... ... ... және ... әлемі, басқа да табиғи ресурстар мемлекеттік меншікке жатады. Сондай - ақ, бекітілген заңдар ... ... мен ... байланысты жер жеке меншікке берілуі мүмкін.
ҚР жердің мемлекеттікте, жеке меншік те түрлері бірдей қорғалып және танылады. Кез - ... ... иесі ... ... ... кез - ... ... жасауына болады.
Мемлекет меншігінде жерден оның учаскелерін:
* сатуға немесе жеке меншікке тегін пайдалануына;
* тұрақты немесе уақытша ... заң ... ... ... ... жерге деген құқын сатуға болады.
Жерді пайдалану құқы - мемлекет меншігінде тұрған жер учаскелерін тұлғалар ұзақ немесе ... бір ... ... ... ... ... бар. ... пайдалану құқығы: мемлекеттік органдарының актісінің, азаматтық құқықтық мәміленің және басқа да заңмен қарастырылған кезінде пайда болады. ... ... ... пайдалану үшін 5 жылға дейін, ал ұзақ мерзімді пайдалану үшін 5 жылдан 49 жылға ... ... ... ... ... пайдалану үшін, оның пайдалану мақсаты көрсетіледі.
Жерді басқа да құралдармен салыстырғанда айырмашылығы шаруашылық ... ... ... құны ... ... ... тез ... қана қоймай, сонымен қатар жақсара түседі. Осыған байланысты жер амортизацияланбайтын болып саналады.
Жерді пайдаланушылар мемлекетке жер үшін ... ... Жеке ... ... ... ... ... төлем мөлшерлемесі ҚР үкіметінің 2001 жыл 16 маусымдағы № 210 - 10 ... ... ... жердің оперативтік және бухгалтерліу есебін жүргізеді.
Әрбір жер төлемі бойынша негізгі құралдарды есептеудің мүліктіккарточкалары ашылып, жердің ... ... ... ... құқы мен жерді пайдалану құқы ҚР Азаматтық кодексімен және басқа да ҚР заң ... ... ... ... иесі ... ... пайдаланушылардың шеккен зияндары толық көлемінде өтіледі де, егер де:
* меншік ... ... ... ... ... ... үшін қайтарылып алынса;
* меншік құқығына немесе жерді пайдаланушыларға жерді пайдаланудың айрықша тәртібі белгіленуіне байланысты шектеулер ... ... ... мен ... ... ... ... салу және пайдалану нәтижесінде жердің сапасы төмендесе, нәтижесінде жер құнарлығы мен суару жағдайы ... ... ... ... ... ... алса.
Меншік иелерінің және жерді пайдаланушылардың шеккен ... ... зиян ... ... ... әкелінген және әкетілетін негізгі құралдардың есебі. Қолданыстағы заңға сәйкес шетелдік инвесторлар, басқа да заңды тұлғалар ... ... ... бір уақыт мерзімінде пайдалану үшін ҚР территориясына ... ... - ... мен ... да ... құралдарын уақытша әкелуге құқылы. Бұл негізгі құралдар өзгертілмеген күйінде өз иесіне қайтарылады, тек табиғи тозуынан басқасы. Республикаға ... ... ... ... ҚР ... ... анықтайды. Негізгі құралдарды әкелуге кедендік органдар рұқсат береді. Әкелу мерзімі әкелу мақсатымен белгіленеді және ол әдеттегідей екі жылдан ... ... ... ... ... мүліктері толықтай немесе ішінара кеден салығынан босатылуы мүмкін.
Осыған сәйкес ҚР субъектісі кедендік ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыру үшін негізгі қорларын алып кетуіне ... және ... ... құралдардың есебі келесі: ( 2412-2415) қосалқы шоттарында босатылуы мүмкін.
Уақытша әкелінген негізгі құралдарды ... ... 2412-3, 2413-3, 2414-3, ... ... 4240 шоты ... әкелінген негізгі құралдарды пайдалану процесінде олар ... ... ... ... олардың амортизациясы есептеледі. Бұл жағдайда 2930,7110,7210,8045 шоттары дебеттеледі де, соған сәйкес 13-ші бөлімшесінің ... 3-ші ... шоты ... ... ... ... қайтарылған кезде мынадай шоттар корреспонденциясы жасалынады:
* уақытша әкелінген ... ... ... ... : 687т - ші > шоты ... 12-ші > ... ( ... ... ... кредиттеледі;
* есептелінген тозу сомасына :13-ші > бөлімше дебеттеліп, 12-ші > бөлімшесі кредиттеледі.
Негізгі ... ... 12- ші > ( ... ... ... дебетінде және тап осы бөлімшесінің ( 2412-2415 шоттары), 1-ші > ... ... ... көрсетіледі. Уақытша әкетілген негізгі құралдар осыған керісінше жазбалар арқылы көрсетіледі.
1.6 ... ... есеп ... ... ... ... ... есебінің ерекшеліктері
Қазақстан бүгінгі таңда әлеуметтік-экономикалық жаңару мен саяси ... жаңа ... ... ... тұр. ... жаһандық экономикалық үрдістерге сәйкес дамып келе жатқан ел. Әлемдегі жасалған жаңа мен озық атаулыны бойына ... ... ... шағын да болса өзіне лайық орнын иемденген, әрі жаңа экономикалық жағдайларға жылдам бейімделуге ... ел болу ... ... пен ... ... ... ... жылға дамып келеді. Нарықтық экономиканы ары қарай жетілдіру мен ... ... ... түсімі жақтарды ақпараттар жүйесімен қамтамасыз ету, жан-жақты талдау қызметтерін жүргізу, экономикалық тиімді шешім қабылдау үрдісінде бухгалтерлік ... ... ролі ... ... пайдалануға жарамды негізгі құралдарды есепке алу проблемасы қолданыстағы негізгі құралдарға амортизацияның толық саласы есептелген болса, бұл жағдайда қаржы ... ... оның ... ... ... қарау керек.
Ал негізгі бөлімінде негізгі құралдар есебін талдауға және негізгі құрал есебін жетілдіру жолдарына арнадық. Жетілдіру жолында ... ... ... ... жасайтын ұсыныстарды ұсындық.
Кәсіпорында негізгі құралдардың есебі №16 ХҚЕС сәйкес ... Осы ... ... құралдың есебін жүргізудің, субъектіге жататын меншік құқығын, шаруашылық пен оперативтік басқару жүйесін анықтайды.
Негізгі құрал-жабдықтардың құны бастапқы, ағымды, баланстық, сату, жою, және ... ... ... құны - ... ... ... алуға немесе салуға кеткен нақты өндіріс шығындарынан, ... қоса ... ... пен ... ... ҚҚС, жеңіл автомобильдерді сатып алу кезінде төленген, баж салығы), сондай-ақ орнату, жеткізіп беру, монтаждау, пайдалануға қосу шығындары, ... үшін ... және т.б. ... ... ... ... құны өзгертілуі мүмкін; қосымша салынған күрделі салымдар немесе негізгі құралдардың жарым-жартылай жойылуы, объектіні ... ... ... ... әсер ... ... онда, бірінші кезекте, пайдалы қызмет ету мерзімі қысқартылуы немесе ұзартылуы мүмкін.
Ағымды құн -- бұл негізгі құралдардың ... бір ... ... ... ... бағаланған құны.
Баланстық құн -- бұл бухгалтерлік есепте және қаржылық есеп ... ... ... тозу сомасын алып тастағандағы негізгі құралдардың бастапқы немесе ағымдық құны.
Сату құны -- бірін-бірі жақсы білетін және ... ... ... ... ... ... негізгі құралдарды өзара айырбастауына мүмкіндік беретін құн.
Жою құны -- ... ... ету ... ... ... ... жою ... пайдалану мүмкіндігі бар бағасы бойынша бағаланған бөлшектердің, металл сынықтарының және басқа да материалдық кұндылықтардың құны.
Негізгі ... ... ... ... және ... ... бақылау жасау мақсатында субъекті басшылары нормативтерді, заңдарды және ... да ... ... есеп саясатын басшылыққа ала отырып оқтын-оқтын негізгі құралдарға мүліктік түгелдеу жүргізіп отырады.
Негізгі ... ... ... жылдық қаржылық есеп беру мен баланстарды жасау алдында, жылына ең аз дегенде 1 рет, ... ... ... ... ... және ... жылжымайтын объектілерді үш жылда 1 рет; өнім беретін және жұмысқа пайдаланатын малды тоқсан сайын және жылдық ... ... ... ... ... 31 желтоқсанында) түгелдеу жүргізіледі.
Негізгі құралдарды қайта бағалау 16 ХКЕС ... ... ... ... ... ... бір ... әрекет етіп тұрған бағасымен сәйкес келтіру үшін объектілерге қайта бағалау жүргізіледі, содан соң ол есепте және есеп беруде көрініс табады. ... етіп ... ... ... ... ... ... субъектілер заңмен ұштастырылған негізгі құралдардың индексациялауының ережесі мен тәртібі туралы ... ... ... алады. Қайта бағалаудың барысында негізгі құралдардың нақты бары және құрылымы, ... ... ... ... құны мен тозу ... туралы дәл және толық мәлімет алынады. Негізгі құралдарды қайта бағалау кәсіпорынға өнімнің өзіндік ... ... ... ... жағдайларын тудырады, сондай-ақ нарықтық қатынастар жағдайында өте маңызды роль атқарады. Және ол ... ... ... ... ... ... ... ресурстарды тартуға мүмкіндік береді. Негізгі құралдарды қайта бағалау техникалық дамуын есепке ала отырып, амортизация нормаларын нақтылауға ... бола ... ... ... ... сай ұдайы өңдірісті жетілдіруге қажетті жағдайларды жасап, негізгі құралдарды сақтау мен тиімді пайдалануға жол ашады.
Әділ баға: нарыктағы бағасы бойынша немесе ... құн ... ... ... құн бойынша есептеген кезде ад1л багасын өте аз деңгейін анықтау үшін қарастырылған пайыздық мөлшерлемесін пайдаланады, ал егер де оны ... ... ... ... ... ... ... есіп отыратын пайыздық мөлшерлемесін қолданады.
Нарықтық экономика өрістеуіне байланысты қазақстандық бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... келеді.
Негізгі құралдар есебі бойынша неғұрлым жиі қойылатын сұрақтар - ... ... ... ... ... ... топтапстыру, жою құнын анықтау туралы және негізгі құралдарды әділ құны бойынша бағалауды кімнің жүргізуі тиіс, яғни ХҚЕС - на көшу ... осы ... ... ... ... ... құралдардың анықтамасы екі стандартта да сай келеді, ал негізгі құралдарды сыныптар бойынша топтастырған кезде 16-ХБЕС-да: ғимараттар, ... ... ... және ... ... ... жоқ екенін көріп отырмыз.
16-ХБЕС-ның 9-тармағында: делінген. Осы ... не ... ... ... шешу үшін бұл ... құнына ненің кіретінін еске түсіріп көрелік.
Ғимараттарға мақсаты еңбек құралдарын өзгертумен байланысты қандай да бір техникалық ... ... ... ... ... ... асыруға қажетті жағдайлар жасау болып табылатын инженерлік-құрылыс объектілері жатады. Инвентарлық объекті болып оны бір тұтасты құрайтын барлық қондырғыларымен ... ... жеке ... ... Мысалы, жылу станцияларына қызмет көрсететін ғимараттар ( түтіп құбырлары, жүктемені азайтушы қондырғылар ... есік ... ... ... ... бөгендер, қоршаулар және т.б.
Беріліс құрылғыларына оның көмегімен электрлік, ... ... ... ... ... жұмысшы машиналарға беру, сондай-ақ сұйық және газ тектес заттарды бір инвентарлық объектіден басқасына беру жүргізілетін құрылғылар ... ... ... ... ... желілері, құбыр өткізгіштер және т.б. Электр желілері ... ... ... мысалы, электр станциясының бөлу құрылғысынан қабылдайтын ішкі станциялардың бөлу құрылғыларына дейінгі желілері болып ... ... ... құамына мыналар кіреді: әуе желілерінің тіректері мен іргетастары, өткізгіштер, ілінбелі изо-ляторлар, қорғаныстың барлық заттары, клеммалар және басқа ... ... ... ... ... ... өту ... мен басқа заттар.
Өндірістік құрал-сайманға және керек-жарақтарға жұмыс кезінде өндірістік операцияларды жеңілдететін өндірістік мақсаттағы заттар еңбекті қорғауға ықпал ететін; сұйық және ... ... ... ... сыйымдылықтар; сауда шкафтары мен стеллаждары; инвентарлық ыдыстар; жұмыс машиналарын жатқызыла алмайтын техникалық заттар.
Негізгі құралдардың осы тобында ескерілетін инвентарлық ыдысқа ыдыс ... ұзақ ... ... және ... сипатпен үздіксіз байланысты өндіріске қызмет көрсетуші заттар; материалдарды жинау және уақытша сақтау, өнімді кәсіпорын ... ... үшін ... және ... ... ... ... контейнерлер немесе заттар жатады. Өндірістік қажеттілік тобы бойынша инвентарлық объекті дербес мағынасы бар және ... да бір ... ... ... ... табылмайтын заттар ғана бола алады:
жиһаз және инженерлік жабдықтың құрылысы салынатын ... ... жаңа ... ... табылмайды, олар 6-ҚБЕС бойынша тобына кірген еді.
16-ХБЕС-да көрсетілген топтары 6-ҚБЕС-да қолданылып жүрген тобынан , яғни ... ... жоқ, ... ... топ ... Ал жоғарыда көрсетілген үш топты өз анықтамалары бойынша басқа топтардың құрамына жатқызуға болмайды. Бұл топтар ... ... ... және ... құралдар топтарын жіктеушіде аталғаң демек, олар кәсіпорынның есеп саясатында да болуға тиіс. Арнаулы әдебиетте ... ... ... жою құны ... 0,5%-ке дейін болады деп жазылады. Іс жүзінде активтің жою құны ... ... ... ... бұл ... есеп саясатында былайша көрсету қажет: .
Егер кәсіпорын өзінің есеп саясаты ретінде әділ құны ... ... алу ... ... ... ... ... кейін негізгі құралдарды сарапшылар анықтау керек.
16-ХБЕС-ның 32-тармағында былай делінген Туындайтын сұрақ- кәсіпорын қайта бағалауды өзі жүргізе ала ма, ... ... ... мен ... құнын бағалауды кімнің жүргізетіні тікелей айтылмаған ғой? Теория жүзінде, бәлкім, мүмкін болар, бірақ іс жүзінде болмайды. Оның ... ... ... ... ... білу ... Оны ... былай айтуға болады: материалдық активтерді бағалау кезінде әдетте дәстүрлі үш тәсілі - ... ... және ... ... ... ... ... тәсіл кезінде объекті құнын есептеуге өзінің тұтыныстық қасиеттері бойынша жақын объектілермен жасалған мәмілелердің ... ... ... Егер ... ... сату ... ... жеткілікті болса, онда осы әдісті пайдалану қажет.
Шығындық тәсіл кезінде құн ... ... ... ... ... ... ... шығындар көлемі пайдаланылады, яғни объектіні бағалау үшін мақсаты мен ... ... ... ... салу ... ... алу ... көп болмайтын соманы төлемеу үшін қажет. Шығындық тәсіл бұрынғы ... ... ... және ... дамыту келешектерін айқындамайды. Бизнестің болашағы болмауы және оны дамытуға жұмсалған шығындарды нарықты жете бағаламайтын жағдайы ... ... ... ... ... өзгертілмеген болып саналатын табысты капиталдандыруды, сондай-ақ күтіліп отырған болашаққа табыстың ағынының ағымдағы құнын анықтауды көздейді. Бұл ... ... ... ... болашақта пайда табуды күту қағидатына негізделеді. Табыстық тәсіл кезінде ақша қаражаттарының ағынын дисконттау әдісінің қолданылуы да мумкін.
Көріп отырғанымыздай, үш ... ... ... ... ... ... білу ... Сондықтан мүлікті өз бетіңізше бағалауға тырыспай, ол үшін осы ... ... ... ... ... ... ... қаржы есептілігінде жарамды және шаруашылық қызметінде пайдаланатын негізгі ... ... ... ... ... деп ... ... Егер бухгалтерлік есеп реформаланға дейін мұндай жағайларға жол беріліп келген болса, бухгалтерлік есеп стандарттарын қабылдағаннан ... ... ... ... оқиғалар оларды тіпті қаралмаған.
Қаржы есептілігінің халықаралық стандартында ... ... ... ... Егер олар ... ... болса, ХҚЕС бойынша қаржы есептілігіне түзету енгізілуін қажет ... ... ... ... ... сомасы есептелген болса, бұл жағдайды қаржы есептілігінің дұрыстығына оның салдарларының әсерін ескерте қарау керек. ... ... ... ... апараттарына және тағы толтырылып толық есептелінген жағдай бір басқа да тозу негізгі құралдар объектілеріне толық ... ... бір ... ... ... бұл ... есептілігі үшін елеусіз екені түсінікті, екінші жағдайда, аталған ... ... ... ... ... ... ... ауытқулар өнімнің өзіндік құнның қалыптастыруына түрде ықпал етуі мүмкін. Нәтиже - өнімнің ... ... ... және, тиісінше, кіріс пен шығыс туралы есеп деректерінің дәлме - дәл болмауы.
Негізгі құралдардың пайдалы қызметінің ... және жою ... ... ... ... ... ... болады
Сонымен, бухгалтерлік пайдалану мерзімі бастапқыда белгіленген пайдалы қызмет мерзімімен асатын негізгі құралдар объектілерінің жағдайына ... ... ... бұл ... ... ... ... қайта қарауға тиіс пайдалы қызмет мерзімінің қайта қаралуын маманның көмегі мен ... ... ... ... ... техникалық шолуды, әдетте, жылдық түгендеу жүргізілетін кезеңде жүзеге асырылуға болады.
Негізгі құралдардың пайдалы қызметінің ... және жою құны ... ... ... негізгі құралдардың жою құнын ескере отырып есептеу ағымдағы құн көрсеткіштерін және ... ... ... ... ... ... анықтау үшін жүзеге асырылады. Жою құнын анықтау үшін ... ... Жою ... ... ... ... есептеу әдістері есеп саясаты мен анықталуы тиіс.
Жою ... 0 ... ... ... атап ... ... ... көптеген жағдайларда ағаш немесе ескі- құсқы, сондай-ақ ескірген және тозған қосалқы бөлшектер, тараптар, жинақтаушы бөлшекте және тағы ... ... ... ... ... ... немесе субъектінің шаруашылық қызметінде оның пайдаланылуы екіталай. Кез ... ... ... жою ... ... жағдайларды ескере отырып өзбетінше анықтау құқылы.
Толық тозған негізгі құралдарға түзетулер енгізу үшін орындаулы және сақтық ... ... ... ... ... құнын қайта бағалауды ұсынуға болады, бірақ мұндай түзету өз құндары қаржы есептілігі үшін елеусіз объектілер үшін жарамдыдеп ... ... ... ... ... үшін ... ... былай көрсетуге болады: негізгі құралдар шоттарының Д-ті К-ті 6160 бұдан әрі негізгі құралдар амартизатцияны есептеместен есепте болады. 6160 - шоты ... ... ... ... ... ... ... теңестіру үшін қолданады. Салық салу мақсаттарында бұл табыс ескерілмейді. Қалпына келтіру құны ... ... ... ... ... топтарының құнына, біздің ойымызша, енгізілуге тиіс емес.
Тіркелген активтердің жаңа ұғымы активтерді сатып алуға немесе жасауға 2006 ... 1 ... ... ... ... ... активтерді анықтау кезінде артықшылық негізгі құралдар мен материалдық емес актвтерді бухгалтерлік есепте тану өлшемдеріне беріледі. ... ... кіші ... ... қосу ... бөліп көрсетейік:
1 Сатып алынған немесе жасалғн активтерді негізгі құралдар мен материалдық емес активтерді бухгалтерлік есеп стандарттарына сәйкес тану өлшемдеріне сәйкестігі ... Бұл ... ... ... сол объект жөніндегі ой мақсатын ескере анықталуға сәйкес келуі тиіс.
2 Тану ... мен ... ... ... ... ... ... енгізіледі.
3 Актив бухгалтерлік балансқа енгізілгеннен кейін оның жылдық жиынтық ... ... ... ... Егер ... ... мен ... емес активтер осы қосымша шартқа сәйкес келетін болса, салық кодексінің 106-бабына сәйкес активтер тиісті салық топтарының құн балансына қосылады.
Бухгалтерлік ... ... деп ... ... ... ... ... алынуына қатыстырылуы көзделмеген негізгі құралдар салық топтарына қосылмайды және бір ... ... ... ... ... мына бір жағдай Салық кодексіне реттелмеген күйінде қалып келеді: актив бухгалтерлік есепте негізгі құралдар объектісі ... ... ... ... жиынтық табыс алынуына қатысқан жоқ. Белгілі уақыт өткенен сон мекеменің ой ... ... сол ... жылдық жиынтық табыс алу үшін пайдалануды көздейді. Бұл жағдайда акив Салық кодексінің 105-бабындағы анықтамаға сәйкес келеді, алайда кодекстің ... ... ... ... ... тиісті құн көзделмеген. Менің ойымша салық кодексінің 106-бабына толықтырулар енгізілуі керек, өйткені бұл жағдайда осы ... ... ... тобына баланстық құны бойынша қосу мүмкін.
Бухгалтерлік есеп стандарттарында және ... ... ... сәйкес кітапхана қоры амартизатцияланбайтын активтерге жатады, ал салық заңнамасында ол ... ... ... ... ... қор ... аударымдар арқылы кейін шегерімдерге жатқызу амортизатциясының тиісті нормасының қолдануы тіркелген активтерді кіші ... ... қосу ... ... қадамдарға байланысты. Активті белгілі бір кіші топқа қатыстылығы ... ... ... секілді қателіктер нақ осы кезеңде жіберіледі. Мәселен, тоңазытқыш жабдықты тұрмыстық тоназытқыштан ажырата білу, жылдық жиынтық табыс алуына ... ... ... деп ... керек, алайда олар түрлі салық тобына қосылатын болады, сондықтан олар бойынша шекті нормалармен шегерімдер сомалары тиісінше әртүрлі болады. Активті дұрыс ... үшін ... ... ... алу ... ... ... қортындысына сүйенуге болады, өйткені объектілер келіп түскен ... ... ... бір ... жүктелген болатын.
Бухгалтерлік есепте - негізгі құралдарды тану анықтамасы мен өлшемдеріне сәйкес келетін ... ... ... ... ... және амортизациясын есептеудің экономикалық пайда алудың жоспарланатын схемасына сәйкес келетін әдісін анықтаймыз;
Салық есебінде - Салық кодексінің 105-бабының анықтамасына сәйкес тіркелген ... ... кіші ... ... қосу үшін ... коммиссия жіктейді.
Қазіргі кезде ХҚЕС бойынша амортизацияны есептеу проблемалары туындауда. ... ... бес түрі ... ... ... байланысты негізгі құралдар амортизациясының есебіның үш түрін ұсынады:
Негізгі құралдар құны ... ... ... ... ... ... ... көлеміне пропорцияналды түрде есептеу әдісі
Негізгі құралдардың амортизациясын өндірістік тәсіл бойынша есептеу
Қазіргі ... бұл ... ... ... ... ... амортизация өздеріне қате есептелінген негізгі құралдардың баланстық құнын сәйкестендіру үшін қажет есептерін сондай сәйкессіздік байқалған күнге дейін қайта ... мен ... ... ... объектісінің пайдалы қызметі мерзімінің қайта қаралуын ескертіп енгізіледі, егер өзгерістер елеулі болса, қаржы есептері қайта қаралады[
Көптеген ұйымдарда кәсіпорынның ... ... ... көбін негізгі құралдар құрайды. Халықаралық қаржылық есептіліктің стандарттары - ... ... жай - күйі және ... ... ... әділ және шын ... ұсынуды қамтамасыз ететін барынша тәртіпке келтірілген бухгалтерлік стандарттар жүйесін білдіреді.
Сонымен мекеме есеп саясатын қалыптастыру:
әр бір ... ... ... ... таңдауда;
оларды ұйым қызметінің шарттарына қарай негіздеуде және бухгалтерлік есеп жүргізу және қаржылық есептілік жасау үшін негіз ... ... ... айқындады.
Осыған байланысты іс жүзінде әр бір халықаралық стандарттардың кәсіби пайымдауы пайдалануды болжайды.
Экономикалық пайда алу үшін негізгі құралдар ... ... ... ... ... ... сататын тауарлар өндірісі мен қызмет көрсетуде бөлек, сол сияқты басқа активтер мен ... ... ... ... активтерге ауыстырылуы;
Міндеттемелер бойынша есеп айырысу шотына берілуі;
Ұйымның меншік иелері арасында бөлінуі мүмкін;
Кәсіпорындар негізгі құралдарды, әдетте, пайдалану үшін емес, оған ... ... ... алу үшін ... алады. Сондықтан негізгі құралдардың бағалылығы олардың пайда әкелуінде болып ... Егер ... ... ... ... онда ... ... есептілігінде негізгі құралдар ретінде көрсетудің мәні жоқ, дегенмен, объектілерді есепке алу және сақталуын бақылау мақсаттары үшін ... ... ... ... ... ... ... жауапты адамдардың есептілігіне қоюы;
ішкі бақылаудың жұмыс істейтін жүйесін растау үшін ... ... ... ... ... қызмет көрсетуге арналған қосалқы бөлшектер мен жабдық негізгі құралдардың белгілі бір объектісіне қызмет көрсету үшін ғана ... және олар ... ... ... деп ... ... олар ... құралдар ретінде есепке алынып, олар қызмет көрсетуге арналған негізгі құралдардың тиісті объектісінің пайдалы қызмет ету мерзімінен аспайтын кезең ішінде амортизациялануға ... Егер ... ... ... әр ... ... ету мерзімі болса немесе жекелеген бөліктерін түрлі схемалар бойынша қолданудан пайда алынса, құрамдас бөліктер бөлек ... ... ... ... ... ... жоғарыда көрсетілген 16-ХҚЕС ережесіне түсініктеме беретін барынша көрсеткіш мысал келтірілген: үй және жылыту ... ... ... қызмет ету мерзімі әр түрлі болғандықтан, бөлек амортизацияланатын активтер ретінде есепке алынуы тиіс .
Осылайша, ХҚЕС-на сәйкес негізгі құралдар ... ... ... алынған активті дұрыс жіктеу үшін тағы бір ... ... ... ... ... болады: ол осы активтің пайдалану мерзімін айқындау.
Бірден мынаны айтқымыз келеді: негізгі құралдардың алдағы уақытта күтілетін қызмет ету мерзімі туралы ... ... бір ... шешімі болып табылмайды, өйткені маман активтің пайдаланылу ... ... ... ... ... Іс ... бұл шынында да осындай. Бухгалтер есеп жүргізген кезде объектілердің пайдаланылу саласы туралы көп жағдайда толық және ... ... ... ... сатып алу жөніндегі бастапқы құжаттарда көрсетілген ақпаратты ғана біледі.
Қызмет ету мерзімін айқындау бойынша жауапкершілік негізгі құралдарды есепке алу ... ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдарды есепке алу жөніндегі тұрақты жұмыс істейтін комиссияны құрудың бастамашысы мекемесінің бухгалтерлік ... бола ... ... ... ... және қабылдайтын комиссияның құрамын және жұмыс тәртібін кәсіпорын:
лаузымды адамдардың аты-жөнін;
олардың міндеттерін;
тиісті құжаттаманы ресімдеу тәртібін көрсете отырып, өз бетінше ... ... ... ... ... ... құралдардың қызмет ету мерзімін айқындауды мекеме жүйелі негізде, активті пайдаланудың техникалық шарттарын, субъект белгілеген ... ... ... да шарттарды ескере отырып жүзеге асыруға тиіс.
16- ХБЕС-на сәйкес негізгі құралдар объектісі тану көзінде сатып алуға жұмсалған нақты шығындар ... ... ... ... ... ... ... алуға жұмсалған нақты шығындарға сатып алу бағасы, оның ішінде импорттық баж салықтары және ... ... ... өтелмейтін салықтар, сондай-ақ мақсатқа пайдалану үшін активті жұмыс істейтін қалыпқа ... ... кез ... ... ... ... Сатып алу бағасын айқындағанда кез келген сауда жеңілдіктері шегеріледі.
Тікелей шығындардың мысалдары: алаңды дайындауға жұмсалған шығындар, жеткізу және түсіруге жұмсалған ... ... ... ... ... кәсіби қызмет көрсету құны болып табылады.
АҚ мекемесінің қызметі барысында негізгі құралдар объектілерін ұстауға және техникалық қызмет көрсетуге, жөндеудің барлық ... ... және ... ... ... ... жұмсау қажеттілігі туындайды деп болжайық .
АҚ мекемесінің ... ... есеп ... ... негізгі құралдар объектілеріне байланысты кейінгі шығындар, активтің өнімділігін арттыра отырып, оның құнын жақсартқанда немесе осы активтің ... ету ... ... ... ... ... 49-тармағына сәйкес негізгі құрал объектілерінің ұтымды қызмет мерзімі кезең сайын қайта қарастырылуға тиіс және егер ұсыныстар ... ... ... ... ... болса, ағымдағы және болашақ кезеңдердің амортизациялық аударымдарының сомасы түзетілуге тиіс. Активтің қолданысы кезеңінің ішінде оны ... ... ... ... дәл болмауы мүмкін.
Мысалы, ұтымды қызмет мерзімі негізгі құралдың жағдайын бастапқыда есептелген нормативтерден тыс ... ... ... ... ұзартылуы мүмкін.
Мұндай жағдайларда ұтымды қызмет мерзімі және тиісінше амортизация ... ... және ... кезеңдер үшін түзетіледі іс жүзінде кәсіпорындардың негізгі құрал объектілерін пайдаланудың ұтымды мерзімі өсу жағына қарай қайта ... ... ... ұзақтығын бағалау есептілікті халықаралық стандарттар бойынша жасайтын маманның кәсіби пайымдауына ... ... ... ... кәсіби бухгалтердің оны сипаттау үшін де, қолайлы басқару шешімдерін қабылдау үшін де пайдалы шару-ашылық жағдай туралы әділ ... ... ... деп ... ... ... аударғым келеді.
Бірден айта кететін жайт - мекеменің негізгі құралдардың күтілген қызмет мерзімі туралы шешімі маманның активті пайдалану процесінің ... ... біле ... орай бір ... ... ... ... алмайды.
16-ХҚЕС активті пайдаланудың ұтымды мерзімін анықтаған кезде негізгі құрал объектісінің ұтымды қолданыс мерзімінің ұзақтығына ықпал ететін мынадай факторлардың кешенін ... ... ... ... ... ... қарқындылығы;
- күтілетін физикалық тозуы;
- жоспарлы моральдық тозу;
- заңдық шектеулері.
Практикада компанияда қызметті қайта кәсіптендіру және елеулі техникалық жаңғырту жүргізу ниеті пайда ... ... ... ... мерзімі қайта қаралады, осыған байланысты кейбір активтерді оларды ұтымды пайдаланудың бастапқы жоспарланған ... ... ... ... ... ... ... құрал дегеніміз - қызмет ету мерзімі бір жылдан асатын және келешекте ... ... ... ұзақ ... ... активтер болып табылады. Негізгі құралдардың есебін ұйымдастыруда оларды бағалаудың маңызы зор болып табылады. Негізгі құралдар бастапқы ... ... ... ... ... және ХҚЕС ... ... құнмен бағаланады.
Негізгі құралдардың бастапқы құны, ағымдағы құны, баланстық құны, қалдық құны келісілген құн болп бөлінеді.
Халық шаруашылық қай салада болмасын ... ... өсуі ... ... құралдардың көбейуі мен олардың сапасына байланысты болады.
Айырбастау бірдей мақсатқа пайдалануға арналған және сол ... ... құны ... ... активтер де, сондай-ақ әр түрлі мақсаттағы ағымдағы құны әр ... ... де ... ... жаңартып, толықтырып ескергендігін және шаруашылыққ қажет емес пайдаланылмай тұрғандарын дер ... ... ... ... маңызы өте зор негізгі құралдарды кіріске алу және ... ... ... ... сай ... ... ... қозғалысына бақылау жасауға мүмкіндік береді.
Негізгі құралдарды кіріске алуды жүзеге асырытын шаруашылықтың ... ... ... ... ... тұрақты жұмыс істейтін комиссияның құрамының түгелдей қатысып, оның құрамына әр түрлі саланың бас ... мен ... ... ... ... ... ... техникалық қауіпсіздендіру мамандарының бухгалтерлердің ж.б. мамандық иелерінің қатыстырыл-ғандығын анықтау қажет.
Негізгі құралдарды ... ... ... ... ... қызмет ету мерзіміне елеулі әсер еткен өзгерістерге байланысты қосымша сипаттамалар көрсетіледі. Мүліктік ... ... ... ... ... ... сәйкес келтіуі тиіс.мүліктік карточкаларға және бастапқы құжаттарындағы мәліметтерін ... ... ... ... ... және тұрған орындары бойынша қорытынды есеп ақлараттарындағы жағдайына сәйкестігін анықтауға болады.
ІІ. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ... ... ... ... және ... ... құрал өндіріс процесіне қатысуымен, жылдар мерзімінің әсерімен, табиғат күшінің әсер етуімен пайдалану ... ... ... ... екі түрі ... ... және ... ( моралдық ) ( заманталабына сай келмеуі ).
Негізгі қорлардың табиғи ... ... ... ... ... ... және ... құралдардың пайдалануға тікелей қатыспай - ақ, ... ... ... әсерінен: ылғалдан, атмосфералық құбылыстар нәтижесінен, металдардың тот басуынан, ескіруінен пайда болады.
Негізгі құралдардың ... ( ... ) ... ... ... өндіріс әдістерін жетілдіруге және жаңартуға байланысты болып келеді. Техника мен техналогияны жетілдіру ... ... ... ... ... ұқсас өнімдерінің арзандауына ықпал етеді. Осыған орай, пайдаланылудағы негізгі құралдарөздерінің құнының бөлігін жоғалтып, құнсызданғандай болады. Машиналардың, жабдықтардың, үйлер мен ... ... жаңа , ... ... және ... түрлерін, малдардың жаңа немесе жақсартылған өнімді тұқымдарын, көп жылдық өсімдіктердің түрлері мен сорттарын өндіріске енгізуге ... ... ... ... құралдарды бұдан әрі қолдану экономикалық жағынан тиімсіз болып қалады.
Негізгі құралдардың сапалық тозуын мынадай факторлар арқылы анықтайды: өндірісте ... ... ... ... технологиялық процесті жетілдіру - жаңа ... ... ... ... машиналар мен жабдықтар жарамайды; шығарылатын өнімнің ... ... және ... ... ... еңбекке қамтылуындағы, жұмысшылар біліктілігіндегі, өндірісті орналастыру географиясындағы өзгерістер өндірістік және пайдаланылатын машиналар мен жабдықтар санының азайтылуын талап етуі ... ... ... ... ... ... түрлерін шыаруға қажетті шикі зат құрамындағы өзгерістер өнеркәсіптің өндіретін саларында өндіріс көлемінің қысқаруына әкеп ... ... ... ... ... ... ... және 13- ші бөлімшенің 1-ші аралық шотының кредиті бойынша көрсетіледі.
Негізіг құралдардың ... ... ... ... бар. ... ... ... бухгалтерлік есеп стандартына сәйкес дербес тұрғыда, өздерінің есеп саясатында амортизацияны есптеудің тәсілі бойынша ... ... ... ( түзу ... ) ... ... ... орындалған жұмыстың көлеміне пропорционалды ( немесе парапар ) етіп ... ... ( ... әдіс);
- жеделдетіп есептеншығару;
- қалдығын азайту жолымен есептен шығару;
- құнын сандардың жиынтығы бойынша ( кумулятивтік әдіс) есептен ... ... ... ... амортизацияны есептеудің әрқилы әдістері пайдаланады. Бұл кезде негізгі құралдардың бір түрі бойынша бір ғана тәсіл пайдаланылады.
Таңдап алынған ... ... ... ... есептік саясатымен анықталуы тиіс және және ол бір есептік жылдан екінші бір есептік жылға өтуі ... Егер де ... ... ... ... болса, онда оның себебін ашу керек.
Ал бюджеттік мекемелер бойынша тозудың есептеу әдісі құқығы өкілетті ... ... ... құны ... ... ... ( түзу сызықты ) есептеу әдісі, яғни объектінің құны, оның қызмет ету мерзімі ішінде өндіріс шығындарына біркелкі норма бойыншы ... Бұл әдіс ... ... ... оның қызмет ету мерзімінің ұзақтығына байланысты болып келеді.
Бұл тәсілде амортизациялық соманы аудару үшін:
- қызмет етудің ... ... Бұл ... пайдалануға берілген объектінің жағдайы ескеріледі және күтіп ұстау жағдайына да ... ... ... салық заңдылықтарының белгіленген амортизациялық нормасының шегінде. Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... заңдылығының нормасынан аспауы тиіс.
Негізгі құралдардың амортизациясының бірқалыпты әдісі мына формула бойынша есептеледі.
Бастапқы құн - ... ... ... Негізгі құралдарды есептен шығару
Шаруашылықты жүргізуші субъект қолданылып жүрген заңдарға сәйкес, өзіне тиісті үйлерді, ғимараттарды, құрал ... ... ... мен ... саймандарды басқа субъектілерге беруге, айырбастауға, жалға беруге, ... ... ... беруге, сондай - ақ баланстан шығарып тастауына болады.
Негізгі құралдарды есептен шығару: табиғи және моральдық тозуына байланысты жою ... ... ... ... ... цехтарда немесе басқа объектілерді техникалық жағынан қайта жабдықтағанда: кеңейткенде; негізгі табынан малдарды жарамсыз деп ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықаралық және басқа кәсіпорындарға, қоғамдық ұйымдарға бергенде ( сатқанда ), өткізгенде және ... ... ... ... - жабдықтардың жарамсыздығын анықтау үшін, сондай - ақ ... ... ... үшін ... ... ... құрамы
тағайындалады, оның құрамында бас инженер немесе субъект ... ... , бас ... ... оның орынбасары , материалдық жауапкершілігі бар ... , ... ... ... , ... ... ... өкілі бар тұрақты жұмыс ... ... ... ... ... ... ... түрлерін баланстан шығарғанда ... ... ... ... да ... жұмыс істейтін ... ... ... қажетті обьектілермен ... ... , ... ... ... ... немесе одан әрі пайдалануға ... ; ... ... ... , ... ... обьектілердің уақытынан бұрын есептен шығаруға кінәлі тұлғаларын; кейбір ... , ... мен ... ... ... және ... ... анықтайды; негізгі құрал-жабдықтардың есептен шығару актілерін ... ... ... дайындағанда төл құжаттарын , ... ... ... ... ... , ... ... ұшырауы жөніндегі актілерін және тағы да ... ... бар ... ... . ... мен ғимараттар негізгі ... ... ... ... ... ... , жөндеу мүмкін болмаған жағдайда немесе тиімсіз болғанда, тракторлар, автомобильдер, өздігінен жүретін ... - тек ... ... ... мен ... ... ... шыққанда есептен шығарылады.
Негізгі құрал - жабдықтарды толық және ішінара есептен шығару пайдаланылатын Негізгі құрал - ... жою ... Акт ... ... ... ... ... басшысы тағайындаған коммисия немесе соған уәкілетті адам екі дана етіп жасайды. Актінің 1-ші ... ... ... де , екіншісі негізгі құрал - жабдықтардың ... ... ... ... және ол есептен ... ... ... ... ... материалдарды , металл сынақтарын және тағы ... ... ... ... болып табылады .
Есептен шығаруға жұмсалған , сондай - ақ ... және ... , ... ... , ... - ... ... түскен материалдық құндылықтардың бағасы актінің > ... ... ... ... ... ... ... түрін есептен шығару көрсетіледі . Актіні ... екі дана етіп ... ... ... ... ... ... бекітеді. Бір данасы бухгалтерияға берілсе, екіншісі құрал - жабдықтардың сақталуына жауапты ... ... де, ол ... техникасын есептен шығарудан кейін қалған материалдық құндылықтар мен металл сынықтарын қомаға ... ... ... ... ... жоюдан және бөлшектеуден түскен материалдық құндылықтар бағасы > деген бөлімшесінде көрсетіледі.
Объектіні есептен шығарған ... оған ... ... ... және оның ... шығу ... ... запас бөлшектерінің жағдайы көрсетіледі және олардың жөндеуге ... да ... Егер де ... ... ... ... және тағы ... күтпенген жағдайдың салдарынан есептен шығарылатын болса, онда актіге қоса тиісті құжаттары да бірге тіркеледі. Актіні кәсіпорын басшысы ... Тек ... ... ... ... кіріседі. Жоюдан алынған запас бөлшектері пайдалануы мүмкін болатын бағасы бойынша құндылықтар тиісті шоттар бойынша кірістеледі.
Негізгі құралдарды есептен шығарудың ... ... ... ... жою ... алынған материалдық құндылықтарға жауапсыздықпен қарау анықталса, онда оған кінәлі лауазымды адамдар белгіленген тәртіпте жауапқа тартылады.
Басы артық, пайданылатын ... - ... ... ... ... ... - ... мүлікті, жұмысқа пайдаланылатын және өнім алатын малдарды заңды немесе жеке тұлғаларға сатуға болады.
Негізгі құрал - ... бір ... ... бір ... беру кезінде екі дана етіп акт жасайды. Акт негізінде мүліктік түгендеу карточкалары мен негізгі құрал - жабдықтардың кәсіпорын ... ... ... ... ... құралдар субъектінің өз ішінде орын ауыстыруы кезінде, орын ауыстыру актісімен рәсімделеді. Оның ... ... ... - ... бір орыннан екінші орынға көшуі туралы объектілердің тұрған жеріндегі мүліктік түгендеу карточкаларына белгі соғылады. Негізгі құралдар шаруашылық ішінде орын ... 12 > ... ... дебеті мен кредиті бойынша бухгалтерлік жазулар жазылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Мен осы ... ... ... ... ... ... ... келеді.
Негізі құралдар материалды өндіріс саласында да, өндірістік емес салада да ұзақ уақыт бойы ... ... Осы ... құралдарға ; жер; үйлер; ғимараттар; көп жылдық екпе ағаштары ;машиналар және құрал - ... ( ... ... автоматты машиналар және құрал - жабдық ); ... және ... ; ... және реттеу аспаптары және қондырғылар мен ... ... ... ... ... ... мен ... - жабдықтар; көлік құралдары; құрал - сайман; өндірістік мүлік және ... ... ... ... және өнім ... мал; көп жылдық екпе ағаштар; жерді ақсартуға шыққан күрделі шығын; басқа да негізгі құралдар жатады.
Кәсіпорында негізгі ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық пен оперативтік басқару жүйесі анықтайды.
Негізгі құрал өндіріс процесіне қатысуымен, жылдар ... ... ... ... әсер ... пайдалану процесінде біртіндеп тозады. Тозудың екі түрі болады: ... және ... ( ... ) ( заман талабына сай келмеуі ).
Негізгі қорлардың табиғи тозуы олардың өндіріс процесіне қатысу нәтижесінен және негізгі құралдардың пайдалануға тікелей ... - ақ, ... ... ... ... ылғалдан, атмосфералық құбылыстар нәтижесінен, металдардың тот басуынан, ... ... ... ... ... ... үшін 13 > ... мынандай синтетикалық шоттары: 2421 >, 2423 >, 2425 >, 2427 > пайдаланылады. 12 - ші ... ... ( 2412 - 2415 ... ) ... негізгі құралдар 5 жылдан бір рет амортизацияланады.
Шаруашылықты жүргізуші субъект қолданылып жүрген заңдарға ... ... ... ... ғимараттарды, құрал - жабдықтарды, көлік құралдары мен құрал саймандарды ... ... ... ... ... ... уақытша тегін пайдалануға беруге, сондай - ақ баланстан ... ... ... ... есептен шығару: табиғи және моральдық тозуына байланысты жою қажет болғанда; құрылыс ... ... ... ... басқа объектілерді техникалық жағынан қайта жабдықтағанда; кеңейіткенде; негізгі табынан малдарды жарамсыз деп ... ... ... ... ... бергенде; сыйлағанда; шаруашылықаралық және басқа кәсіпорындарға, қоғамдық ұйымдарға бергенде ( сатқанда ), өткізгенде және айырбастағанда ... ... ... ... комиссиялар есепиен шығарылатын қажетті объектілер мен тікелей танысып, ... ... ... келтіру немесе одан әрі пайдалануға жарамсыздығын; есептен шығару себептерін, қажетті жағдайда ... ... ... ... шығаруға кінәлі тұлғаларын; кейбір тораптардың тетіктер мен материалдардың пайдалануы ... және ... ... ... негізгі құрал - жабдықтардың есептен шығару актілерін жасайды. Комиссия актілерді дайындағанда төл құжаттарын, этаптық жоспарларын, ақау ... ... ... ... ұшырауы жөніндегі актілерін және тағы да басқа қолда бар құжаттарды пайдаланылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. ҚР Конституциясы;
2. .Назарова В.Л. ... ... ... ... есеп, Алматы - 2005;
3. Бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы// Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 28 ақпандағы N 234 ... ... ... ... ... 2007 ж., N 4, ... ... Қазақстан" 2007 жылғы 12 наурыз N 63-64;
4. Кәсіпорын саудасының маңызы, ... - ... // ... ҚР-ң ... министрлігінің ақпараттық хабаршысы;
6. Кеулімжаев К.К // Алматы - ... ... В.К. ... ... есеп ... - ... ... есебі, Алматы - 2005;
9. Қаржыландырумен ағымдағы жалға берудің есебі//Бухгалтер бюллетені-2007;
10. Бухгалтерский учет, М., 1998;
11. Бухгалтерлік есеп ... ... - ... Кәсіпорындағы сауданы ұйымдастырудағы бухгалтерлік есеп;
13. Бухгалтерлік есеп және аудит // N 8, 2001;
14. ... ... ... бухгалтерлік есепті ұйымдастыру // Бух. Учет и аудит- 2003;
15. Абленов Д.О. Аудит негіздері//Алматы - ... ... есеп және ... ... 2004;

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Негізгі құралдардың амортизациясы бойынша есебі17 бет
Негізгі құралдардың амортизациясы және тозуы10 бет
Негізгі құралдардың амортизациясы және тозуының есебі36 бет
Негізгі құралдардың экономикалық мәні, амортизациясы23 бет
"Негізгі құралдар."32 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
«РПК Бектау» ЖШС-нің шаруашылық - қаржылық қызметі65 бет
«Сервир Компании» ЖШС-нің негізгі құралдарының есебі және оның тиімділі пайдалануын талдау53 бет
Айналымнан тыс активтер35 бет
Активтердің тозуы мен амортизациясын есептеу22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь