Иондаушы сәулелердің соматикалық-стохастикалық әсері

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім:
1. Иондаушы сәулелер және олардың сипаттамасы
2. Иондаушы сәулелердің негізгі көздері
3. Иондаушы сәулелердің ағзаға әсері

III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Өндірістік орта жағдайында және күнделікті тіршілік етуі барысында, адам ағзасына ультракүлгін, инфрақызыл, лазерлік, оптикалық және радиожиілік диапазондарындағы электромагниттік сәулеленумен қатар, иондаушы (иондандырғыш) сәулеленулер (ИС) де әсер етуі мүмкін. XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың бірінші жартысы ИС-ге байланысты көрнекті жаңалықтар ашылуымен есте қалды:
- 1895 ж Вюрцбург университетінің физика ғылымының профессоры Вильгельм Конрад Рентген қатты денелерден өтетін, ауада бірнеше метрге таралатын қабілеті бар Х- сәулеленуді ашты. Кейін бұл сәулеленулер рентген сәулелері деп аталды, ал адамзат тарихындағы бірінші рентгенограмма Рентгеннің әйелі – Бертаның қол ұшының бейнесі болды;
- 1896 ж Анри Беккерель уранның өздігінен көзге көрінбейтін сәулелер шығаратынын байқады. Бұл құбылыс белсенділік деп, ал сәулеленудің өзі – иондаушы сәулелену деп аталды;
- 1899 ж француз физигі Пьер Кюри және оның әйелі, Польшаның көрнекті ғалымы Мария Склодовская-Кюри радий мен полонийдің белсенділік қасиетін ашты. Пьер Кюри радийдің әсерін өз қолының терісінде зерттеді, ал Мария Склодовская-Кюри зерттеу үрдісі кезінде ол затты және зертханалық ыдысты жиі қолында ұстады. Олардың ғылыми қол жазбаларының радиация деңгейі қазіргі уақытқа дейін үлкен екені белгілі;
- 1899 ж көрнекті ағылшын физигі Эрнест Резерфорд белсенді заттардың (РЗ) ыдырауы кезінде шығатын альфа- және бета-сәулеленулерді ашты. Мұнан әрі қарай ол РЗ-нің ыдырау теориясын құрды, ал одан кейінгі жылдарда азот атомдарын альфа – бөлшектерімен сәулеленуге ұшыратқанда оттегі атомдары пайда болатыны байқады, яғни алғаш рет жасанды ядролық айналымдардың мүмкіндігі ашылды.
- 1930 ж бериллий, литий және бордың ядроларын бомбалау (сәулеленумен әсер ету) кезінде протондармен қатар сәулеленудің өзгеше белгісіз түрі пайда болатыны анықталды, оны алғашында бериллий сәулелері деп атап, кейін ағылшын физигі Дж. Чедвик және онымен бір уақытта осы сәулеленуді зерттеген Фредерик Жолио-Кюри, олардың бейтарап бөлшектер күйінде болатынын көрсетіп, нейтрондар деп атады;
- 1935 ж Ирэн Кюри және Фредерик Жолио-Кюри жасанды белсенділік саласында жаңалықтар ашты;
1928 ж Стокгольмде болған радиологтардың II Халықаралық конгресінде рентген сәулелері мен радий сәулелерінен қорғау жөнінде Халықаралық комиссия құрылды, ол 1950 жылы радиациядан қорғау жөніндегі Халықаралық комиссия (РҚХК) деп қайта аталып, халықтың әр түрлі санаттарының сәулелену әсеріне ұшырауының рұқсат етілген деңгейлері бойынша ұсыныстар дайындауда маңызды роль атқарады.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. О.С. Нұрсұлтанов. Атомдық физика. «Рауан», Алматы., 1990г.
2. Ф.А. Королев. Курс физики. Изд. «Просвещение», М.,1979г.
3. Дорман В. Ф. Физика солнечных космических лучей, М., Л., 1985г.
4. Векслер В, Грошева Л, Исаев Б. Ионизационные методы исследование излучения. М., 1970г.
        
        әл-Фараби атындағы Қазақ  ұлттық университеті
география және табиғатты пайдалану факультеті
1167765157480СӨЖ
0 ... ... ... ... әсері
Орындаған: Рысбаева Г.Н.
Қабылдаған: Бергенева Н.С.
Алматы 2014
1491615108585Жоспар:
00 ... ... ... ... ... ... және ... сипаттамасы
* Иондаушы сәулелердің негізгі көздері
* Иондаушы сәулелердің ағзаға әсері
* Қорытынды
* Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Өндірістік орта ... және ... ... етуі ... адам ... ... инфрақызыл, лазерлік, оптикалық және радиожиілік диапазондарындағы электромагниттік сәулеленумен қатар, иондаушы (иондандырғыш) сәулеленулер (ИС) де әсер етуі мүмкін. XIX ғасырдың аяғы мен XX ... ... ... ... ... ... ... ашылуымен есте қалды:
- 1895 ж Вюрцбург университетінің физика ғылымының ... ... ... Рентген қатты денелерден өтетін, ауада бірнеше метрге таралатын қабілеті бар Х- сәулеленуді ашты. Кейін бұл ... ... ... деп ... ал ... тарихындағы бірінші рентгенограмма Рентгеннің әйелі - Бертаның қол ұшының бейнесі болды;
- 1896 ж Анри Беккерель уранның өздігінен көзге ... ... ... ... Бұл ... ... деп, ал сәулеленудің өзі - иондаушы сәулелену деп аталды;
- 1899 ж француз физигі Пьер Кюри және оның ... ... ... ... ... ... радий мен полонийдің белсенділік қасиетін ашты. Пьер Кюри радийдің әсерін өз қолының терісінде зерттеді, ал ... ... ... ... ... ол ... және зертханалық ыдысты жиі қолында ұстады. Олардың ғылыми қол жазбаларының радиация деңгейі қазіргі уақытқа дейін үлкен ... ... 1899 ж ... ағылшын физигі Эрнест Резерфорд белсенді заттардың (РЗ) ыдырауы кезінде шығатын альфа- және бета-сәулеленулерді ашты. Мұнан әрі қарай ол ... ... ... ... ал одан ... ... азот атомдарын альфа - бөлшектерімен сәулеленуге ұшыратқанда оттегі атомдары пайда болатыны байқады, яғни алғаш рет жасанды ядролық ... ... ... 1930 ж ... ... және ... ... бомбалау (сәулеленумен әсер ету) кезінде протондармен қатар сәулеленудің өзгеше белгісіз түрі ... ... ... оны ... ... сәулелері деп атап, кейін ағылшын физигі Дж. Чедвик және онымен бір уақытта осы сәулеленуді зерттеген ... ... ... ... бөлшектер күйінде болатынын көрсетіп, нейтрондар деп атады;
- 1935 ж Ирэн Кюри және Фредерик ... ... ... саласында жаңалықтар ашты;
1928 ж Стокгольмде болған радиологтардың II Халықаралық конгресінде ... ... мен ... сәулелерінен қорғау жөнінде Халықаралық комиссия құрылды, ол 1950 жылы ... ... ... ... ... ... деп қайта аталып, халықтың әр түрлі санаттарының сәулелену әсеріне ... ... ... ... ... ... дайындауда маңызды роль атқарады.
2.1. Иондаушы сәулелену - бұл, затпен өзара ... ... ... ... мен ... иондануына және қозуына әкеп соғатын сәулелену.
Иондаушы сәулеленулер өзінің физикалық табиғатына байланысты электромагниттік (фотондық) және корпускулярлық (бөлшек тер) ... ... ... ... энергиясы жоғары рентген және γ-сәулеленулері жатады. Физикалық қасиеттері ... ... және ... ... ... айырмашылық жоқ. Фотондық сәулеленудің шығу тегіне байланыссыз, энергиясы олардың 250 кэВ дейін болған кезде, олар рентген сәулесіне, ал 250 кэВ - тан ... ... ... ... ... ... ИС-тің бұл түрлерінің шығу тегіне келсек, сәулеленудің тежелулік және характеристикалық(характеристические) деп аталатын ... ... айта кету ... ... ... жылдамданған зарядталған бөлшектердің (электрондардың) атом ядроларының электрлік өрістерінде тежелуі кезінде пайда болады. Характеристикалық сәулелену электронның сыртқы ... ... ішкі ... ... ... бос орынға өтуі кезінде пайда болады. Негізінен, тежелулік және характеристикалық сәулеленуді рентген сәулелеріне, ал ... ... ... пайда болатындарын - гамма-сәулеленуге жатқызады. Мұндай бөліну ... ... және γ- ... спектрлері бірінің спектрін бірі жабады.
ИС-тің екінші тобына, яғни, корпускулярлық сәулеленулерге, кеңістікте жоғары жылдамдықпен қозғала ... және ... ... ... ... кинетикалық энергиясының қоры үлкен, зарядталған бөлшектер жатады. Бұл ... ... мен ... ... протондар (сутегі ядролары), дейтрондар (дейтерий ядролары), α-бөлшектер (гелий ядролары) және ауыр иондар (басқа элементтердің ядролары) кіреді. Бұлардан ... ... ... ... жоқ ... және теріс зарядты мезондар жатады.
Иондаушы сәулеленудің әр түрлі түрлері - белгілі бір ... және ... ... ... α-бөлшектерінің иондандырғыш қабілеті үлкен, енгіштік қабілеті аз, ауада өтетін жолының ұзындығы 3 см- 11 см, ал адам ... ... - ... ... ... Д. И. ... кестесінің 83 қатарынан (висмут-83) бастап, табиғи белсенді изотоптар альфа - ... ие. ... ... ... ... ... - ... сәулелендіретіндер сыртқы сәулеленуге ұшырататындар ретінде мүлде қауіпсіз, бірақ ағзаға түскен кезде (ингаляциялық ... ... ... ... аса ... ... сәулелендіретіндер жеңіл элементтер арасында да, ауыр элементтер арасында да кездеседі. β-сәулеленудің иондағыш ... ... ... ... ... ... қабілеті жоғары. Бета-бөлшектердің ауада өтетін жолының ұзындығы 10 м - 15 м, ал ағза ... - ... ... құрайды. Рентген және γ-сәулелері қасиеттері бойынша бірдей. Рентген және гамма-кванттардың ауада өтетін жолдарының ұзындығы жүздеген метрмен, ал ... ... - ... метрмен есептеледі. Бұл сәулеленулердің иондағыш қабілеті жоғары емес, бірақ олардың енгіштік қабілеті жоғары болғандықтан, нысанның терең жатқан ... ... ... ... алады.
Аталған иондаушы сәулелену түрлерінің бойынша келесі арақатынастары белгілі:
α : β : γ = 10000 : 100 : ... ... : β : γ = 10 : 100 : ... сәулелену ядролық реакторларда - уран, плутоний ядролары ның бөлінуі үрдісінде пайда болады. Заряды болмағандықтан, ... ... ... ... Олардың қауіптілігі: нейтрондар тұрақты атомдардың ядроларына оңай еніп, оларды радиобелсенді етеді, нәтижесінде туындаған радиация пайда болады. Нейтрондардың бұл қасиеті ... ... ... ... қолданылады.
Иондаушы сәулеленуді сипаттау үшін, сондай-ақ, деген түсінік қолданылады. Сәулеленулердің енгіштік ... ... ... ... ... ... ... (эВ) көрсетіледі. 1эВ - бұл электрондардың, айырмашылығы 1 вольт, электр өрісі арқылы өткен кезде алатын ... Бұл ... ... ... 1 ... - вольт (КэВ) = 1 х 103 ... 1 ... - ... (МэВ) = 1 х 106 ... сәулелену энергиясы жүздеген КэВ-тен бірнеше ондаған МэВ-ке дейін өзгеріп отырады.
ИС тіркеу ... ... ... ... ... атомдардың қозуы, екіншілік сәулеленудің пайда болуы және т.б.) әрекеттесуі кезінде жүретін, өзіне тән физикалық үрдістер бойынша ... және ... ... ... да, ... ... сонымен байланысты екіншілік эффектілері тіркеледі. Иондану эффектісін тікелей тіркеуге негізделген әдісі иондандыру (ионизационный)әдісі деп аталады. Ионданудың екіншілік ... ... ... ... және ... да әдістердің көмегімен өлшенуі мүмкін. Иондаушы сәулеленуді тіркеудің фотографиялық ... ... ... ... ... ... ... қасиетіне негізделген. Бұл әдіс корпускулалық сәулеленудің сыртқы ағындарын өлшеу ... ... ... ... ... ... ... және оның әр түрлі нысандарда таралуын зерттеу үшін қолданылады. Аралас ағындар болған жағдайда (β-, γ- ... және ... әр ... ... ... ... тығыздығын жеке-жеке тіркеу үшін пленкаларды көп жолды кассетаға салып ... ... ... нейтрондарды тіркеу үшін де қолдануға болатынын айта кету керек. Бұл кезде фотопленка нейтрондардың кадмий сүзгісімен өзара әсерлесуі кезінде ... ... ... ... протондарды тіркейді. Бұл сияқты өлшеулерге арнайы қалың ... () ... бар ... ... алады. Тіркеудің сцинтиллялық әдісінде негізгі роль атқарындар иондаушы сәулеленудің әсерінен пайда болатын қозған атомдар мен ... ... ... ... ... ... өтуі ... жарқ етуімен жүреді. Иондағыш сәулеленудің кейбір заттардан жарық ... ... ... сәулеленуді тіркеу үшін қолданылады. Осы қағидаға негізделген детекторлар сцинтилляциялық есептегіштер деп аталады. Сцинтилляцилық детекторлар, көбінесе α-, β- және ... ... үшін ... ... ... адамды иондаушы сәулеленудің әсеріне ұшырататын көздер қандай? Ең алдымен, бұл табиғи көздер, жер текті емес те (ғарыштық сәулелену) және жер ... де: ... ... әр ... нысандарында - топырақта, суат суларында, өсімдіктерде және т.б. кездесетін космогенді және жердегі ... ... ... табиғи радиация көздерімен байланысты сәулеленуге ұшыраудан алатын орташа эффективті дозасы 2,4 мЗв /жыл ... ... . ... бұл ... ... ... жағдайғаларға да, және адамдардың іс- әрекеттеріне де байланысты, сондықтан ол әр елде әр түрлі болады. Мысалы, ... бұл доза ... ... 2,5 мЗв, АҚШ - та - ... 3,6 мЗв, ... ... - 0,6 мЗв-3,1 мЗв дейін (орташа алғанда, жылына 1,9 мЗв), ал ТМД ... ... ... ... - 5,1 мЗв құрайды.
Халықты иондаушы сәулеленуге ұшырататын қосымша көздер
Жолаушыларды әуе жолы көлігімен ... ... ... ... ұшақтармен ұшу кезіндегі ғарыштық сәулеленуге шалдығуы және одан алатын дозасын бағалау, халықты иондаушы сәулеленуге ұшырататын қосымша көзі ретінде, белгілі бір ... ... ... ... ... ... негізгі факторлар ұшу биіктігі, ұшу уақытының ұзақтығы, күннің белсенділігі және геомагниттік ендік болып табылатыны белгілі болды. Мысалы, ұшу биіктігі жоғарылаған ... ... ... ... ... ... да ... Трассалары бірдей болған жағдайда, жылдамдығы дыбыс жылдамдығынан төмен ұшақтарда ұшқан кезде алынатын доза, жылдамдығы ... ... ... ... ... ... 30% ... болады, себебі, бірінші ұшақтын ұшу уақыты көбірек. Ұшу биіктігі бірдей болған кезде, солтүстік және ... ... 50° ... ... ... ... сәулеленуге шалдығудан алатын дозалары жоғарылау болады. Күн көзіндегі жарқылдаулар кезінде жолаушылардың сәулеленуге шалдығу дозасы шұғыл өседі. ... ... ... ... ... ... ... эффективті доза, ұшақта ұшу есебінен көп емес және жылына 0,5 мкЗв - тен ... мкЗв ... ... ... ... (200 км - 400 км) орбиталық ғарыштық ұшу кезінде ғарышкерлердің сәулеленуге шалдығу дозасы салыстырмалы түрде көп емес - ... 50 ... ... ... ... ... мүмкіншілігі, жер маңындағы кеңістіктің жер бетінен қашық биіктігінде ұшу кезінде, ... ... ... кесіп өткенде пайда болады. Жерге жақын ішкі радиациялық белдеуді кесіп өткен кезде (Жер бетінен 2-3 мың км) ... ... ... ... 8 Зв ... сондықтан, радиациялық белдеуді кесіп өткен кезде, экипажды ғарыш кемесінің арнайы бөлігіне орналастырады.
Құрамында радионуклидтері бар әр түрлі тұтыну тауарлары да ... көзі ... ... ... олар ... ... қажет ететіндей қосымша сәулеленуге шалдықтыратын көз ретінде қарастырылмайды, себебі олардың тудыратын дозасы фондық сәулеленуге ұшырау пайызының ... ... ... радиолюминесцентті құралдар, оның ішінде сағаттар, ғылыми құрал-жабдықтар; электронды және ... ... ... мен аэрозольдердің (түтін) детекторлары; антистатикалық тауарлар (құралдар); керамикадан, шыныдан жасалған заттар және құрамында уран мен торий бар ... ... ... жатады.
Темекі шегудің, қорғасын мен полоний радиоизотоптарының ағзаға түсуін едәуір көбейтетіні дәлелденген, себебі, олар темекінің құрамында болады және оның жану ... ... ... ... бір ... ... ... адамның ағзасына түсетін 210Pb мен 210Po мөлшері, жылына сәйкес, 15 Бк және 22 Бк ... ... ... ... ... ... шамамен алынған сіңірілген дозалары.
Қазіргі кездегі клиникалық практикада радионуклидтік әдіс кеңінен қолданылады. Ол әр ... ... ... ... ерте ... ... жүрек - қан тамырлары ауруларының диагностикасында, пульмонологияда, уронефрологияда, бауыр ауруларының диагностикасында және т.б. ... ... ... зерттеулерді үлкен 2 топқа бөлуге болады:
* динамикалық зерттеулер - РФП - тың ... ... ... ... ... ... ... компьютерлік бағдарламалар арқылы мәліметтер өңделеді және РФП-тың таралу қисығын құру жүргізіледі;
* статикалық зерттеулер - РФП-тың сырқат адамның ... ... ... бір ... ... ... бағалау үшін қолданылады (тіндерде РФП-тың жиналу деңгейі есептеледі, мүшелердің әр түрлі бөліктерінде жинақталу дәрежесінің көрсеткіштері салыстырылады, жинақталудың ... ... ... ... күні ... ... визуалды емес әдістері өзекті болып табылады. Батыс Еуропада мұндай зерттеулердің үлесіне радионуклидтік зерттеулердің жалпы санының 10-12 % ... ... ... ... Pilory ... ... ... алу тесті, темір метаболизмін зерттеу және т.б.). Сырт пішіні әр түрлі (цилиндрлер, моншақтар, инелер, жұқа сым ... ... ... жабық көздері (60Со, 198Аu) қатерлі ісіктерді қуысішілік және тінішілік емдеуде қолданылады. Зақымданған тіндерге енгізілетін инелердің белсенділігі 0,5-10 мКи, жеке ... ... - 2-10 мКи, ... - 20 - 40 мКи, ал ... ... ... жиынтық белсенділігі: 60Со - 1480- 2220 МБк (40-60 мКи) және198Аu - 740-3700 МБк (20 - 100 мКи) ... ... ... ... мақсатында иілгіш пластиктен жасалған квадрат түріндегі аппликаторлар қолданылады, онда сәулелену қуаты 2 - 4 ... 32Р ... ... ... әр түрлі салаларында қоданылатын иондаушы сәулелену көздерінің қысқаша сипаттамаларынан, ... ... кең ... ... ал ... ... өте көп ... екендігі көрінеді.
2.3. Қоршаған ортаның бірегей факторларының бірі - бұл, әр ... ... ... ... Олар ... бір ... немесе ағзаның жүйелеріне таңдамалы түрде әсер етпейді. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... салдары, бір қарағанда сәулеленуге ұшыраудан алған дозасына мүлде эквивалентті емес сияқты көрінеді. Тіпті, өлімге әкелетін дозаларда да биологиялық ... ... ... саны көп ... Бұл ... ... ... біздің сезім мүшелеріміз иондағыш сәулеленуді сезбейтіндігімен білінеді, яғни біз сәулелену кезінде қоршаған ортаның ... ... ... ... да, шуы, ... ... исі мен түсі т.б. ... да, сезбейміз. Адам ағзадан апат сигналын қабылдамайды, сондықтан үлкен дозада сәулеленуге ұшырауы ... ... ... ... кез - ... әсері ағза үшін парықсыз еместігі анықталған.Молекулалардың біріншілік радиациялық-химиялық өзгерістерінің негізінде екі механизм жатыр:
· тікелей әсер ету, бұл ... ... ... ... ... ... әсерлесуі кезінде өзгеріске ұшырайды;
· жанама әсер ету, бұл кезде өзгеріске ұшырайтын молекула ... ... ... емес, басқа молекуладан алады.
ИС әсер еткеннен кейін, ағзаның зақымдануы бірнеше ... ... ... ... ... - ... ол ... энергиясын сіңіру үрдістерімен сипатталады. Бұл кезде, кез келген молекуланың ... ... оның ... ... ... ... ... әрбір түрінің сіңірген энергиясының мөлшері, шамамен олардың салыстырмалы салмағына пропорционал болады. Тірі жасушалардағы органикалық және ... ... ... ... 25%, ал су - 75% сіңіретіні белгілі. Нәтижесінде, ... және ... ... мен ... ... ... - ... бұл кезеңде сіңірілген энергияның молекулалар ішінде және олардың арасында қайта бөлінуі жүреді, сонымен қатар, бос радикалдар түзіледі.. Энергияның көп бөлігін су ... ... су ... ... (Н●, ОН●, , Н+, ОН-, Н2О+, Н2О-, Н3О) түзіледі.
Үшінші кезеңі - ... бұл ... бос ... ... арасында да, және олармен интактылы молекулалардың да арасында ... ... бұл ... ... мен ... ... өзгерген молекулалардың кең спектрі пайда болады. Сәуле әсерінің негізгі биологиялық эффектісі Н●, ОН● және ... НО2 ... ... радикалдарға байланысты деп есептеледі.
Иондағыш сәулеленудің ағзаға әсерінің бөл көрсетілген алғашқы үш кезеңі біріншілік немесе биологиялыққа ... ... ... ... ... өте қысқа, 10-16 - 10-3 с аралығында болады.
Төртінші кезеңі - ... оның ... ... - ... есептеледі, бұл кезеңде биологиялық құрылымдардың барлық деңгейлеріндегі: жасуша ішіліктен ағзалыққа дейінгі зақымданулар ізбелес дамуымен сипатталады. Тіндерде спецификалық ... ... ... Одан әрі ... ... құрылымдардың радиациялық зақымдануы жасуша элементтерінің физиологиялық қасиеттері мен зат алмасуының әр түрлі түрлерінің өзгеруіне алып келеді. ... ... ... ... ... ... ядролық аппаратының зақымдануы, жалпы сәулелік зақымданудың маңызды элементтерінің бірі болып табылады. Бұл ... ... ... ... зат ... ... ... бұзылуы, сәулеленуге ұшыраған ағзаның функционалдық және құрылымдық өзгерістерінің негізі болып табылады
Радиацияның соматикалық және ұрықтық жасушаларға әсер ету ... ... ... жоқ. ... де ... ... бірақ зақымданудың салдары әр түрлі болады. Мутациялар бір-ақ рет пайда болып, ДНҚ конвергентті редупликациясы нәтижесінде, тұрақты болып қалады, олар, кейінгі ... ... ... да ... ... ... ... генетикалық зақымданулар үшін әсер ету табалдырығы болмайды, яғни иондаушы әсердің кез-келген акті ... ... ... мутациялар, оларды өлімге немесе жаңа қасиеттердің пайда ... ... ... әкеп ... ... ... ... эффектілері, тек жеке жасушалар мен тіндердің зақымдануына ғана емес, сонымен қатар ағзаның әр түрлі ... ... ... жүйкелік-гуморальдық және эндокриндік өзара байланыстарының бұзылуына да байланысты болады. Биологиялық құрылымның ... ... тән ... ... ... ... Әр түрлі деңгейдегі биологиялық формациялардың зақымдануының жасырын кезеңі де әр түрлі болады. Молекула деңгейінде ол болмайды, биологиялық тін деңгейінде (қанда) ... ал ... ағза ... одан да ... ... ... байланысты, жасушадағы өзгерістер ертерек пайда болатыны, қанның құрамының ... ... ... 250 мЗв доза ... ал ... ... ... көрінісі 500 мЗв - 1000 мЗв дозада байқалады.
Адамның ішкі ... ... ... ... ... ... 1Мэв ... болатын цезий-стронций сәулелендіргіштері (техногенді) тіндер мен зат алмасу үрдістеріне енуі кезінде олармен өзара әрекеттесуі, сәулеленуге ұшырайтын зат атомдарының ... ... ... мен валенттік қабықшаларының бұзылуына әкеп соғады. Бұндай үрдіс, табиғи емес биохимиялық реакциялардың басталуына, биологиялық құрылымдардың бұзылуына алып келеді.
Қорытынды
Радиациялық қауіпсіздіктің негізгі ... ... ... ету, ... және ... ... ... талаптар сақталса, қызметкердің, халықтың және қоршаған табиғи ортаның радиациялық қауіпсіздігі қамтамасыз етілген деп ... ... ... ... ... ... ... талаптардың орындалуын тексеру жолымен жүргізілуі тиіс:
1) негіздеу қағидасы (иондаушы сәулелену көздерін пайдалану кезінде адамның және қоғамның алатын пайдасы, ... ... ... ТРФ-ға қосымша сәулеленуге ұшырауы келтіретін қауіп-қатер мүмкіншілігінен аспайтын болса, оларды пайдалану жөніндегі ... ... ... ... ... жаңа ... және ... нысандарды жобалау, лицензия беру, радиациялық қауіпсіздік жөнінде ережелер мен ... және ... ... ... және ... ... ... - ақ оларды пайдалану жағдайлары өзгерген кезде, өкілетті органдар шешім қабылдайтын сатысында қолданылуы тиіс. Радиациялық апат ... ... ... ... ... және ... шалдығу жағдайларына емес, қорғану шараларына жатады. Пайдасының мөлшері ретінде берілген шараларды жүргізу арқылы болдырылмаған дозаны бағалау керек. Алайда,сәулелену көздерінің ... ... ... ... ... шаралар міндетті түрде жүргізілуі тиіс;
2) қолайлы ету қағидасы әлеуметтік және экономикалық факторларды ескеріп, сәулеленуге ұшыраудан алатын жеке адамның дозасын да, және ... ... да ... ... ... ... шектерден төмен) және қол жеткізерлік деңгейде ұстауды қарастырады; Радиациялық апат жағдайларында доза шектерінің орнына деңгейі жоғарырақ кірісу деңгейлерін қолданылғанда, қолайлы ету ... ... ала ... сәулелену әсерінің дозасын және кірісумен байланысты шығынды ескеріп, қорғану шараларын ұйымдастыруда қолданылуы тиіс.
З) нормалау қағидасын адамдардың сәулеленуге шалдығу деңгейіне қатысы бар ... ... ... ... бұл қағида азаматтардың иондаушы сәулеленудің барлық көздерінен сәулеленуге ... ... ... Қазақстан Республикасы Заңымен, РҚН-99 және басқа да радиациялық қауіпсіздік нормативтерімен бекітілген жеке адамдарға арналған доза шектерінен асырмауды қарастырады.
Радиациялық қауіпсіздікті ... ... ең ... бөлігі, радиациялық қауіпті нысандарды жобалау кезеңінен бастап ... ... ... ... табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* О.С. Нұрсұлтанов. Атомдық физика. , Алматы., 1990г.
* Ф.А. ... Курс ... Изд. , ... ... В. Ф. ... ... космических лучей, М., Л., 1985г.
* Векслер В, Грошева Л, ... Б. ... ... ... излучения. М., 1970г.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Актив бағаларының үзіліссіз моделі34 бет
Детерминделген факторлық әдіс4 бет
Динамикалық жүйелер5 бет
Зарядталған бөлшек магнит өрісі күшейген аймаққа түскенде үделетінін көрсету4 бет
Ретсіз уақыт қатарларын фракталды талдау36 бет
Туынды инструменттер22 бет
Фракталдар7 бет
Иондаушы сәулелердің адам ағзасына әсері6 бет
Астық тұқымдасының соматикалық ұлпасының дақылында морфогенез және регенерация мәселелері38 бет
Дозиметр – иондағыш сәулелердің дозасы мен қуатын өлшеуге арналған құрылғы. Салыстырып тексеру әдістері.23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь