Еңбек өнімділігінің жеке көрсеткіштері

МАЗМҰНЫ
Кіріспе 3
1. Қазіргі жағдайларда еңбек өнімділігі өсуінің мағынасы 6
1.2 Еңбек өнімділігін өлшеу әдістері 10
2 Еңбек өнімділігінің көрсеткіштері 13
2.1 еңбек өнімділігінің жеке көрсеткіштері 13
2.2 Кәсіпорындағы еңбек өнімділігінің тиімділігінің көрсеткіштерін факторлық талдау 18
Қорытынды 24
Пайдаланған әдебиеттер 26
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Еңбекті адамның табиғатқа қатынасы жағынан анықтау ғана жеткіліксіз, сондықтан еңбек үрдісін сипаттайтын, бірақ қоғамдық нысанға қатыссыз категорияларды айқындау керек. Оларға еңбек өнімділігі, интенсивтілігі және еңбек өнімділігінің күші жатады.
Осылардың ішіндегісі ең маңыздысы еңбек өнімділігі болып табылады. Еңбек өнімділігі дегеніміз уақыттың бір өлшем бірлігінде (1сағатта, 1күнде, 1айда, 1жылда) шығарылған өнімнің көлемін немесе бір өнімді өңдеуге кеткен еңбек уақытысы. Басқа сөзбен айтқанда берілген еңбек көлемінің тұтынушы құндарының көп немесе аз мөлшеріне айналу қабілеттілігі. Мұнда еңбек көлемі тұрақты, ал өндірілген тұтынушы құндарының мөлшері өзгермелі болады. Еңбек өнімділігі өскен сайын, өнімнің бір бірлігіне кететін еңбек үлесі қысқарады.
Кез-келген кәсіпорында оның мөлшеріне және меншік нысанына қарамастан, еңбек көрсеткіштері мен еңбекақы бойынша бірыңғай жүйе қолданылады. Ол кадрлар мен еңбек күшінің жағдайын және оларды қолдануын сипаттайтын көрсеткіштерден тұрады. Жүйе астылардың ең бір маңыздысы еңбек өнімділігі болып табылады. Ол өндіріске адам факторының, техника мен технологияның, өндіріс үрдісінің ұйымдастырылуы мен өндіріс құрылымына әсер ететін көрсеткіштермен сипатталады.
Адам факторының әсер етуі жалпы және арнайы білім деңгейінің, біліктілігінің және өндірістік тәжірибесінің өзгерісі арқылы көрсетіледі. Техника мен технология-еңбек өнімділігіне әсер ететін негізгі факторлар, олар еңбек механизациясы, прогрессивті технология, жаңа конструкторлау мен модернизациялау, еңбек құралдарының өзгерісімен және табиғи жағдайлармен бейнеленеді.
Нарық экономикасына көшу жағдайында еңбекті қолданудың тиімділігін бағалау үшін актуалды болып аналитикалық пікірлер табылады. Біріншіден, олар еңбек өнімділігі өсуінің ішкі өндірістік резервтерін қолдану мен іздеу үшін теориялық негіз береді. Екіншіден, олар еңбек өнімділігін жоспарлау мен болжау тәжірибесін жақсартуға жәрдемдеседі. Үшіншіден, өнім өндірісіне және баға құрауға еңбек шығындарын есептеуді жетілдіруге мүмкіндік береді. Төртіншіден, кәсіпорындағы еңбекақыны жоспарлау мен реттеу кезінде еңбекті сақтау көрсеткіштерін толық қолдануға жағдай жасайды.
Қазіргі жағдайларда еңбекті ұйымдастыру және оның өнімділігін жоғарылатуға көп көңіл бөлу керек, себебі олар экономикалық өсудің және прогрестің жалғыз көзі болып табылады.
Қалыптасқан экономикалық жағдайда еңбек тиімділігінің өсу мәселесі ең қиыны болып отыр, бірақ оны шеше отырып әлеуметтік бағытталған нарық экономикасын тұрғызуда жетістікке жетуге болады. Ол мәселені шешу үшін ұлттық өндіріс дамуына бағытталған қаржы-несиелік және экспортты-импортты саясатты жүргізу керек, мемлекетте жиналған интеллектуалды және еңбек потенциалына қорғанышпен қарау. Сондықтан да еңбек өнімділігінің өсуіне әсер ететін негізгі факторларды оқып білу және оның өсу резевтерін анықтаудың үлкен мәні бар.
Жоғарыда айтып өткендей, курстық жұмыстың мақсаты: кәсіпорынның еңбек өнімділігін жоғарылату бойынша ұсыныстар әзірлеу. Бұл үшін курстық жұмысқа келесідей міндеттер қойылды:
 нарықтық жағдайдағы еңбек өнімділігінің негізін және маңызын анықтау;
 еңбек өнімділігін жоғарылатуға әсер ететін негізгі факторларды анықтау;
 кәсіпорынның еңбек өнімділігін жоғарылатудың ұйымдық-экономикалық аспектілерін қарастыру;
 кәсіпорынның экономикалық қызметіне сипаттама және еңбек өнімділігін ұйымдастыруын талдау;
 кәсіпорынның еңбек өнімділігін жоғарылатудың басты бағыттарын анықтау.
Зерттеу әдістері. Курстық жұмыста экономикалық, статистикалық және салыстырмалы әдістер кеңінен қолданылды.
Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі. Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі мен эмпирикалық базасы ретінде ең әуелі интегративті (пәнаралық) қатынастың теориялық принциптері алынды, ол сондай-ақ философиялық, тарихи, әлеуметтік, мәдени, құқықтық және саяси алғышарттарды қамтиды. Мұнан өзге, жұмыс барысында ғылыми абстракция, талдау және синтез, сондай-ақ кешенді қарастыру сияқты жалпы ғылыми әдістемелер қолданылды. Бұл, зерттеу әдістемелерін жинақтай келіп, экономикалық талдаудың сенімділігін және тұжырымдамалардың негізділігін қамтамасыз етті.
Пайдаланған әдебиеттер
1.Абдильдина Л.И., Абдильдин С.С. «Экономика предприятия». Алматы. 2004 г.
2. Ниязбеков Р.Қ., Рахметова Б.А., Байнеева П.Т. «Персоналды басқару». Алматы, «Экономика», 2007 ж.
3.Бельгибаев К.М., Алшынбай А.М., Қайырбаева А.Е., Бекенова Г.Ы., Итекеева Г.К.. Экономика селького хозяйства. Практикум, Алматы, 2003 г.
4. Бельгибаев К.М. «Экономика аграрного сектора». Учеб. пособие .2001 г.
5. Есполов Т.И., Белгибаев К.М., Сулейменов Ж.Ж. «Аграрная экономика» Алматы. 2005 г.
6. С. А. Абдильдин. Агробизнесті ұйымдастыру. Алматы, 2001ж.
7. Попов Н.А. Экономика сельскохозяйственного производства, Учебник. Москва. 1999 г.
8. Г.Ы. Бекенова. Аграрлық экономика. Оқу құралы. Алматы. 2008 ж.
9. Керімова У.К., Елтаева Қ.Е. «Ұйымда персоналды басқару». Оқу-әдістемелік құралы. Алматы, 2009 ж.
10. Абдильдин С.А. Социально-экономическое планирование. – Алматы, Агроуниверситет, 1999
11. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі. Алматы, «Юрист», 2009 ж.
12.«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том
13. Қаржы-экономика сөздігі. — Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика институты, «Зияткер» ЖШС, 2007. ISBN 978-601-215-003-2
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе 3
1. Қазіргі жағдайларда еңбек өнімділігі өсуінің мағынасы 6
1.2 Еңбек өнімділігін ... ... ... ... көрсеткіштері 13
2.1 еңбек өнімділігінің жеке көрсеткіштері 13
2.2 Кәсіпорындағы ... ... ... ... ... ... ... өзектілігі. Еңбекті адамның табиғатқа қатынасы жағынан анықтау ғана жеткіліксіз, сондықтан еңбек үрдісін сипаттайтын, бірақ ... ... ... ... ... ... ... еңбек өнімділігі, интенсивтілігі және еңбек өнімділігінің күші жатады.Осылардың ішіндегісі ең маңыздысы еңбек өнімділігі болып табылады. Еңбек өнімділігі дегеніміз уақыттың бір ... ... ... ... 1айда, 1жылда) шығарылған өнімнің көлемін немесе бір өнімді өңдеуге кеткен еңбек уақытысы. Басқа ... ... ... ... көлемінің тұтынушы құндарының көп немесе аз мөлшеріне айналу қабілеттілігі. Мұнда еңбек көлемі тұрақты, ал өндірілген тұтынушы құндарының мөлшері өзгермелі ... ... ... ... ... ... бір ... кететін еңбек үлесі қысқарады.
Кез-келген кәсіпорында оның мөлшеріне және меншік нысанына қарамастан, еңбек ... мен ... ... ... жүйе ... Ол ... мен еңбек күшінің жағдайын және оларды қолдануын сипаттайтын көрсеткіштерден тұрады. Жүйе ... ең бір ... ... ... ... ... Ол өндіріске адам факторының, техника мен технологияның, ... ... ... мен ... ... әсер ... көрсеткіштермен сипатталады.
Адам факторының әсер етуі жалпы және арнайы білім деңгейінің, біліктілігінің және өндірістік тәжірибесінің өзгерісі арқылы көрсетіледі. Техника мен ... ... әсер ... ... факторлар, олар еңбек механизациясы, прогрессивті технология, жаңа конструкторлау мен модернизациялау, еңбек құралдарының ... және ... ... ... ... көшу жағдайында еңбекті қолданудың тиімділігін бағалау үшін актуалды болып аналитикалық пікірлер табылады. ... олар ... ... өсуінің ішкі өндірістік резервтерін қолдану мен іздеу үшін теориялық негіз береді. Екіншіден, олар еңбек өнімділігін жоспарлау мен болжау тәжірибесін жақсартуға ... ... өнім ... және баға ... ... ... есептеуді жетілдіруге мүмкіндік береді. Төртіншіден, кәсіпорындағы еңбекақыны жоспарлау мен ... ... ... сақтау көрсеткіштерін толық қолдануға жағдай жасайды.
Қазіргі жағдайларда еңбекті ұйымдастыру және оның ... ... көп ... бөлу ... ... олар ... ... және прогрестің жалғыз көзі болып табылады.
Қалыптасқан экономикалық жағдайда еңбек тиімділігінің өсу мәселесі ең қиыны болып отыр, бірақ оны шеше ... ... ... нарық экономикасын тұрғызуда жетістікке жетуге болады. Ол мәселені шешу үшін ұлттық өндіріс дамуына бағытталған қаржы-несиелік және экспортты-импортты саясатты жүргізу керек, ... ... ... және ... ... ... ... Сондықтан да еңбек өнімділігінің өсуіне әсер ететін негізгі ... оқып білу және оның өсу ... ... ... мәні ... айтып өткендей, курстық жұмыстың мақсаты: кәсіпорынның еңбек өнімділігін жоғарылату бойынша ұсыныстар әзірлеу. Бұл үшін ... ... ... ... қойылды:
нарықтық жағдайдағы еңбек өнімділігінің негізін және маңызын анықтау;
еңбек өнімділігін жоғарылатуға әсер ететін негізгі факторларды анықтау;
кәсіпорынның еңбек ... ... ... аспектілерін қарастыру;
кәсіпорынның экономикалық қызметіне сипаттама және еңбек өнімділігін ұйымдастыруын талдау;
кәсіпорынның еңбек өнімділігін жоғарылатудың басты ... ... ... ... ... ... статистикалық және салыстырмалы әдістер кеңінен қолданылды.
Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі. Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі мен эмпирикалық базасы ретінде ең ... ... ... ... ... ... алынды, ол сондай-ақ философиялық, тарихи, әлеуметтік, мәдени, құқықтық және саяси алғышарттарды қамтиды. ... ... ... ... ғылыми абстракция, талдау және синтез, сондай-ақ кешенді қарастыру сияқты жалпы ғылыми әдістемелер қолданылды. Бұл, зерттеу әдістемелерін ... ... ... ... ... және тұжырымдамалардың негізділігін қамтамасыз етті.
Зерттеудің ақпараттық негізі. Зерттеудің ақпараттық негізі ретінде экономиканың постиндустриалық дамуы процесінде экономикалық ынталандыру мәселесіне ... ... ... және ... ғалымдардың еңбектері, мерзімдік баспасөз және ғылыми-тәжірибелік конференциялар мен семинарлардың материалдары алынды. Жұмыста ... ... ... ... ... ... заң актілері мен басқа да құқықтық-нормативтік құжаттар пайдаланылды. Зерттеудің эмпирикалық базасын Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі Агенттіктің ... ... ... ... және ... еңбектері, мерзімді басылымдар, сондай-ақ корпорациясы>> ЖШС-нің жылдық статистикалық есептері құрады.
Курстық жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланған ... ... ... ... ... ... және ... жұмыстың мақсаттары мен міндеттері анықталды.
Бірінші бөлімде еңбек өнімділігінің теориялық негіздері: ұғымы, қазақстандық және шетел экономистерінің ... ... ... ... көрсеткіштер жүйесі, еңбек өнімділігін бағалау әдістері және әсер ... ... ... ... ... ... соңғы 3 жылдағы экономикалық көрсеткіштері талданды және нарықтағы орны, артықшылықтары мен кемшіліктері, әсер етуші факторлар анықталды.
Курстық ... ... ... ... қортындылап, кәсіпорында еңбек өнімділігін жоғарылату бойынша ұсыныстар берілген.
1. Қазіргі жағдайларда еңбек өнімділігі ... ... ... ... ... және ... ... - алынған өнім көлемінің оны дайындауға жұмсалған еңбекке қатынасы (еңбектің өндіріс үдерісіндегі тиімділігі). ... ... ... өнімнің мөлшерімен (өндіріммен) немесе өнім өлшеміне жұмсалған уақыт шығынымен (еңбек сыйымдылығымен) ... Жеке және ... ... ... ... бөлінеді. Біріншісі нақты еңбек шығынын, екіншісі нақты және өткендегі (затандырылған) еңбек шығынын көрсетеді. Өнімді өндіруге ... ... ... ... шығындары мен өндіріс құрал-жабдықтарының шығындарынан тұрады. Ал соңғыларда, өз уақытында, соларды жасауға жұмсалған еңбек шығындары болып ... ... ... ... ... болмасын жанды (нақты) және зат түріндегі еңбек жұмсалады деп тұжырымдалады. Өткен (зат түріндегі) еңбек білім, информация т.с.с. түрде жинақталады. ... - осы ... ... ... ... ... ... сол мерзімде жасалған, немесе еңдірілген өнімдер үшін тұтынылған ресурстардың санына арақатынасы. Егер ресурстардың аталған бір түрінің (еңбек, капитал, ... ... ... өнімділігін есептеу қажет болса, онда бұл есеп өнімділіктің жеке көрсеткіші болып табылады. Мысалы: ЕӨ = Өнім ... ... ... ... көп түсініктер сияқты, өнімділік тиімділіктің көрсеткіштер жүйесін құруымен бірге көптеген сан ... ... ... ... және кең ... ... ... мағынасы деп, өндірістің негізгі мақсатына көзқарас бағыты нан өндірістік процестің тиімділігін сипаттайтын, бір көрсеткіш түсініледі. Негізгі мақсат осы ... ... тыс ... тағайындалған енімдермен және бір немесе бірнеше негізгі ресурстардың арасалмағы түрін алады. Бұндай көрсеткіште өндіріс шарттары (тапсырманың ... ... ... ... саны және ... ... Өнімділікті өлшеудің негізгі екі тобы бар. ... ... ... коэффициенттері жатады. Бұл жабайы тілмен айтсақ, белгілі уақыт мерзімінде жасалған шығындардын өлшеміне бөлінген өнімнің ... ... ... ... ... жатады. Бұл өткен мерзімдегі өнімділіктің статикалық коэффициентіне бөлінген, белгілі мерзімдегі өнімділіктің статикалық ... Егер ... ... бір түрі ... ... ... информация, материалдар)бұл өнімділіктің жеке көрсеткіші немесе ішінара өнімділіктің көрсеткіші). Еңбек өнімділігінің жеке көрсеткішінің формуласы: ЕӨ = Өнім ... / ... ... ... ... көп тараған формалары: еңбектің бір сағатында немесе ақы ... бір ... ... ... ... ... бір адамның шығарғаны. Өнімділіктің жеке көрсеткіштері өндіріс процесінің тиімділігіне жалпы сипаттама береді, бірақ ... әр ... ... ... да, сонда да динамикасы ұқсамайтын. Мысалы,капитал қайтарымы темендейді, ал материал қайтарымы өседі: Капитал қайтарымы = - Өнім көлемі / Негізгі ... ... ... ... = - Өнім ... / ... материалдық шығындар Көпфакторлы еңбек өнімділігі көрсеткішінің бөлімінде мыналар болады: ... ... ... ... шикізат, материалдар сатып алуға т.б.); аралас бағалау (осы және ... ... ... ... және жалпы көрсеткіштерін есептеудің бастапқы формуласының түрі: МФ = Q / f(x) ... МФ = ΔМФ / МФ¤ ... x -- МФ ... есептегенде есепке алынатын факторлар; Өнімділікті жоғарылату басқару процесіне және өнімді, немесе, еңбекті өзгерту (қайта жасау) процестеріне кірісудің нәтижесі болып ... ... ... ... (шарттардың) жеке біреуі (қандайы болмасын) орын алса, онда өнімділік өседі:
1. Өнім көбейеді, шығындар азаяды.
2. Өнім ... ... ...
3. Өнім көбейеді, шығындар өседі, бірақ өсу ... ... ...
4. Өнім ... ... ... төмендейді.
5. Өнім азаяды, шығындар төмендейді, бірақ мұның төмендеу қарқыны жоғары ... ... ... ... ... ... ... жағдайлары қамтылады. Сондықтан, әсіресе бүгінгі жағдайда, тек өндіріс факторларын есепке алумен қанағатганбай, адам факторын да ... алу ... ... техникалық дәрежесін көтеру Кешендік механизация және автоматизация. Прогресивтік технология енгізу. Өнімнің конструкциясын, техникалық сипаттамаларын т.б. ... ... ... ... жақсарту немесе оларды басқалармен алмастыру. Басқаруда еңбекпен өндірістіңұйымдастырылуын жетілдіру Басқару құрылымын. Басқарудағы еңбекті механизациялау және рационалдау EFҰ (HOT) енгізу. ... ... ... құрылымындағы өзгерістерге сәйкес еңбек шығындарының өзгерістері Еңбек сыйымдылығының дәрежесі әр түрлі болатын жеке ... ... үлес ... ... ... ... Адам факторы Білім дәрежесінің өсуі, өндірістік квалификацияның өсуі, ... ... ... Басқа салаларда шығындардың айырмашылығын дүниеге әкелетін жағдайлар -- жаңа бұйымдарды, технологияларды енгізу, ұйымдық ... ... ... ... және ... жетілдіруге бағытталған жағдайлар енгізу, еңбек ресурстарының сапасы мен квалификациясы және т.б. жағдайлар. Өндіріс шығындарының құрылымында ресурстардың ... түрі ... ... ... ... мына ... ... еңбек сіңіргіш, материал сіңіргіш, қуат сіңіргіш. Әдетте, материалдық ... үлес ... өсуі ... ... онда ... ... ... пайдаланумен байланысты болады. Бүгінгі заманда, салалар ... ... ... екі ... тенденциялардың сайысы белгілейді. Біріншісі, өндіріс шығындарын өсіреді. Осы жағдайға әкелетін ... ... ... ... ... ... болуын) көздеу; шығарылымдардың (шығарылатын өнімнің) ассортиментінің жиі-жиі өзгертіліп тұруын, алмасуының қажеттігі; НИОКР шығындарының өсуі, қызметкерлердің білім ... ... ... т.б. ... ... жаңа технологиялардың алдымен ресурстарды үнемдеуді көздейтінімен байланысты. Қазіргі заманда, ілгері дамыған елдерде, көп өнімдер бойынша өндірісдәрежесінің дамығаны сонша, тіпті оны одан әрі ... ... емес ... отыр. Бұл жағдайларда өндірісті сапа жағынан жетілдіру мақсатталады. Жаңа өнімдердің сапасының жоғарылауы, көбінесе, олардың бағасының осүіне емес, ... ... ... ... ... ... Ассортименттің күрделі алмасып жаңаруы әр 5-10 жылда, жаңа технологияға көшу -- әр 3 жылда жүріп отырады. Жеке ... ... ... ... ... ... жөне демографиялық айырмашылықтары өндіріс шығындарының регионалдық (елдераралық) дифференциациясын тудырады. Бұдан көп ... ... ... деп ... . Бұл ... ... артықшылык теориясы деп аталды. Д.Рикардо өзара пайдалы сауда мен еңбектің халықаралық мамандалуының жалпы принциптерін тұжырымдаған. Дамыған елдер жұмыссыздарға ... ... ... ... көмектер береді. Оны алу үшін негізгі жұмыста істеген мерзімі талап етіледі немесе қоғамдық жұмыс (науқастарды, кәрілерді, мүгедектерді күтіп ... ... ... ... ... тиіс. Жәрдемақы алу үшін табысқа қарай сақтандыру жарнамасын төлеу қажет. Жәрдемақы төлеу мерзімдері қатаң шектелген. Мәселен, АҚШ-та жәрдемақы ... ең ... ... 26-30 ... ... - 40 апта, Германияда - 104 апта. Кейбір дамыған елдерде жұмыссыздық жәрдем-ақысымен қатар қосымша жәрдемақылар төленеді, олар "мүқтаждықты" ... ... ғана ... яғни отбасы құрамы, еңбек қызметі, жұмыс істеген мерзімі және ... ... ... т.б. ... ... ... ... әлеуметтік қорғалу мәселелерін тудырады, оған XX ғ. екінші жартысынан бастап ... ... жүзі ... ... ... Нарықтық жүйе жұмыс күшінің тұрақты жұмыспен қамтылуына кепілдік бермейді. Сондықтан мемлекет халықтың ... ... ... ... ... 50%-дан асуын қамтамасыз ететін, әлеуметтік корғау жүйесін құрады.
Қоғамдық өндіріс процесінде ... ... және ... ... ... да әр жеке кәсіпорындарда өнім бірлігіне еңбектің жиынтық шығындары ... ... ... ... ... шығындар мен амортизация түрінде ағымдағы шығындарға қосылатын өндіріс құралдары; еңбек ақы және ... ... ... ... өндірістің ағымдағы шығындарына қосылатын тірі еңбек шығындары ретінде көрінеді.
К.Маркстың әдістемесі ... ... ... ... тұтынылған құнның бірлігіне тірі және қоғамдық еңбектің үнемделгенін білдіреді. Осыған байланысты тірі еңбек үлесі азаяды, ал өткен еңбек үлесі ... ... ... еңбектің жалпы сомасы азаяды. Басқаша айтқанда, жұмысшы белгілі бір ... ... ... ... өнімге көп айналдырған сайын, соғұрлым оның еңбек өнімділігі жоғарылайды.
Экономиканы басқару практикасында бұл ... ... ... ... ... үшін ... шығындары, рентабельділік, пайдалы тиімділік бірлігіне жиынтық шығындар динамикасы) қолданылады.
Еңбек өнімділігінің өсімі шығынның барлық түрлерінің төмендеуіне алып ... ... ... ... ... ... ... және қор сиымдылығы әр түрлі бағытта өзгеруі мүмкін. Мұндай жағдай уақыттың белгілі бір ... ... ... ... ... ал ... күшінің саны тез өседі, осыған байланысты еңбек өнімділігі ... әр ... ... қормен қарулануы қысқаруы кезінде болады. Бірақта барлық жағдайда да ... ... ... ... және интенсификациясы деңгейін сипаттайтын өндірістік қызметтің қорытынды, нәтижелі көрсеткіш болып қала береді. Бұл өндірістің нақты құралдарымен қаруланған және кеңістікте және ... ... бір ... ... тірі еңбек тиімділігінің интегральды көрсеткіші.
1.2 Еңбек өнімділігін өлшеу әдістері
Еңбек өнімділігін өлшеу әдістері - еңбек өнімділігінің деңгейін көрсету тәсілдері. ... ... ... ... ... ... бір ... шаққанда өндірілген өнімнің санымен (тікелей көрсеткіш) немесе өнімнің бір өлшемін дайындауға жұмсалған жұмыс ... ... ... ... яғни ... ... өлшенеді. Өнімді өндіруге жұмсалған еңбек шығыны адам-сағат‚ адам-күн‚ ... ... жыл) ... көрсетіледі‚ мұның өзі сағаттық‚ күндік‚ айлық (тоқсандық‚ жылдық) еңбек өнімділігі көрсеткіштеріне сай келеді‚ оның деңгейін бір ... бір ... т.б. ... ... болады. Өнім шығару (жұмыстарды орындау) көлемінің қабылданған өлшеуіштеріне сәйкес еңбек өнімділігін өлшеу заттай‚ еңбек‚ құндық әдістеріне бөлінеді. Заттай ... ... ... ... ... ... (т‚ м‚ ... т.б.) есептелетін өнім мөлшерінің жұмыс уақытының шығынына немесе жұмыскерлердің орташа тізімдік санына қатынасымен айқындалады. Еңбек әдісінде өнімнің алуан ... ... ... жұмсалған еңбек шығыны бойынша өлшенеді немесе еңбек сыйымдылығының деңгейлері салғастырылады. Құндық әдісте еңбек ... орта ... бір ... ... ... ... ... белгілі бір өлшемінде дайындалған өнімнің құнымен көрсетіледі.Кәсіпорында өндіріс ... ... және ... ... нәтижесі тікелей еңбек ресурстарының пайдалану дәрежесімен қызметкерлердің біліктілік деңгейіне байланысты. Кәсіпорындардың еңбек ресурстарының ... ... - ... күші ... табылады.Жұмысшы күші дегеніміз - адамдар бойындағы физикалық және рухани қабілетінің ... ... ... еңбек процесінде физикалық және рухани қабілетін жүзеге асырылу барысында жұмысшы күші болып ... ... ... ... ... ... және уақытша болып бөлінеді.
Еңбек ресурстары түсінігін анықтауда біріншіден, барлық халық жасына байланысты тең емес үш ... ... ... ... ... жас ... 16-ға ... жарамды жастағы адамдар;
3.Еңбекке жарамды жастан жоғары, яғни зейнеткерлер.
Екіншіден, адамдар еңбек қабілеттіліктеріне ... ... ... және ... ... ... өнім ... жоғарлату қолданылатын ресурстарының санын көбейту есебінен немесе оларды пайдаланудың экономикалық тиімділігін жоғарлату арқылы қол жеткізуге ... ... ... тиімділігін сипаттайтын негізгі экономикалық категориялардың бірі - еңбек өнімділігі болып табылады. Ол өнім көлемі мен ... ... ... ... ... ... - нақты жұмысшының жұмыс уақытында тұтыну құнын жасауға қабілетті екендігін сипаттайды. ... ... бір ... ... бір ... ... көп өнім өндірілсе немесе өнім өндіруге неғұрлым аз уақыт жұмсалса, соғұрлым еңбек өнімділігі ... ... ... ... ... жұмыс уақытының бір өлшемінде белгілі өнім мөлшерін өндіру қабілеттілігі. Еңбек өнімділігі жалпы өнім құнын бір ... не ... ... шығыны арқылы анықталады.Барлық экономикалық ресурстар немесе өндіріс факторлары жалпы бір қасиетке ие, олар сирек немесе өлшеулі мөлшерде болады. Бұл ... ... ... ... ... дамуда барлық қажеттіліктерді қамтамасыз етуде ресурстардың әлі де ... кем ... ... ... ... ... қазба байлықтардың өндіріс құралдардың, жұмыс қолдарының белгілі бір шегі болады. Ресурстардың сирек кездесетіні салдарынан өндірістің ... де ... ... осыдан қоғам тауарлар мен қызмет ... ... ... ... ала ... келген кәсіпорынның өндірістік-экономикалық іс-әрекеті өндірістік ресурстарды заттай және ақшалай нысаны түрінде қалыптастырудан басталады. ... ... ... пайдалануда қалай міндет жүктелсе, солай уақытына қарай бір-бірімен айрықшаланады.Ресурстар сатылатын және сатып алынатын болғандықтан олардың бағалары да ... ... пен ... ... ... ... нәтижесінің баға ресурстар нарығы ерекшеліктерінің жалпы барлық түрлері олардың әрбір айрықшаларын қалай болса ... ... ... ... - ең алдымен олардың шектелуіне қарай ... ... ... және ... ... да ... қорытындысы болып табылады. Қоғам өндіруде мүмкіндігі болмаған жағдайда тауар мен қызмет көрсету мөлшері тұтынушылардың сұранысын ... ... ... салалық деңгейде есептеуде бірыңғай әдісті қолдану мақсатында осы әдістемеде ... ... ... ... ... барлық нәтижесін қамтитын, салалар және аудандар бойынша жиынтық деректерді алу мүмкіндігін қамтамасыз ететін құндық әдіс пайдаланылды. Осы әдіс, еңбек ... ... ... үшін ... ... ... ... құндық көрсеткіште қабылданады.
Бұл әдістің ерекшелігі, құндық баға дайын ... ... ... және аяқталмаған өндіріс, сондай-ақ өнеркәсіптік емес саладағы аяқталмаған жұмыс шығарылымын қамтуға мүмкіндік береді.
Осы әдістемеде еңбек өнімділігін бағалау ... ... ... ... ... ... ... құн пайдаланылды.
2 Еңбек өнімділігінің көрсеткіштері
2.1 еңбек өнімділігінің жеке ... - осы ... ... ... ... ... өнімдерінің сол мерзімде жасалған, немесе өндірілген өнімдер үшін тұтынылған ресурстардың санына арақатынасы.Егер ресурстардың аталған бір түрінің (еңбек, капитал, ... ... ... ... есептеу қажет болса, онда бұл есеп өнімділіктің жеке көрсеткіші болып табылады. ... ... = Өнім ... еңбек шығындары.
Басқа көп түсініктер сияқты, өнімділік тиімділіктің көрсеткіштер жүйесін құруымен бірге көптеген сан көрсеткіштермен белгіленеді. Өнімділіктің шағын және кең ... ... ... ... ... деп, ... негізгі мақсатына көзқарас бағытынан өндірістік процестен тыс өткізілуге тағайындалған өнімдермен және бір немесе бірнеше негізгі ресурстардың арасалмағы түрін ... ... ... екі тобы ... ... статикалық коэффициенттері жатады. Бұл жабайы тілмен айтсақ, белгілі уақыт мерзімінде жасалған шығындардың өлшеміне бөлінген өнімнің ... ... ... ... ... Бұл ... ... өнімділіктіңстатикалық коэффициентіне бөлінген, белгілі мерзімдегі өнімділіктің статикалық коэффициенті.
Топтардың ... ... ... ... үш типі ... ... факторлық, көпфакторлық және жиынтық факторлық, немесе өнімділіктің ... ... ... ... ... ... ... сипаттайды, бірақ олар бөлгіште есепке алынатын шығындардың элементтерінің саны немесе ресурстардың түрлері жағынан бір-біріне ұқсамайды. Бұл келесі 1.2. ... ... бір түрі ... ... жеке көрсеткіштері
Рleft000есурстардың бірнеше түрі
Еңбек өнімділігінің көпфакторлы көрсеткіштері
Ресурстардың барлық түрлері
left000
Еңбек өнімділігінің жалпы көрсеткіштері
Егер әңгіме ... бір түрі ... ... ... ... қуат, информация, материалдар) - бұл өнімділіктің жеке көрсеткіші ... ... ... ... ... өнімділігінің жеке көрсеткішінің формуласы. ЕӨ =Өнімнің көлемі/Жанды еңбек шығындары
Бұның көп ... ... ... бір ... ... ақы ... бір ... шығарылған өнім;
* еңбек еткен бір адамның шығарғаны.
Ө = -өндірілген өнім құны салыстырмалы ... (мың ... / ... ... ... істеген уақыты, адам - күндер =25000 мың тенге/10мың адамдар - күндер/=2500тенге/адам-күн
Өнімділіктің жеке көрсеткіштері өндіріс ... ... ... ... ... бірақ қөбінесе әр түрлі бағытталған тиімділігіне жалпы сипаттама береді, бірақ көбінесе әр түрлі бағытталған болмаса да, сонда да динамикасы ұқсамайтын. ... ... ... ... ал ... қайтарымы өседі:
Капитал қайтарымы = Өнім көлемі / Негізгі капитал шығындары;
Материал қайтарымы = ... ... / ... ... ... ... ... ұқсамайтындығына сәйкес, капитал салымын бағалауда қайшылықтар тудырады . Сондықтан шаруашылық шешімдерге жалпы баға беру үшін, біріне-бірі алмаса алатын ресурстарды ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар болғанда, шығындар бөлімінде өндірістік процестің барлық негізгі материалдық факторлары болатын көрсеткіштер қажет. Осымен бірге, өнімділіктің көпфакторлы көрсеткіштерін есептеудің ... ... ... ... бір ... ... өсуі тек ... жақсы ұйымдастыру арқылы емес, ол жанды еңбектің техникалық жарақтандырылуын жоғарлату арқылы да жүреді.Өнімділікті жоғарылату басқару процесіне және өнімді, немесе, ... ... ... жасау) процестеріне кірісудің нәтижесі болып табылады. Төменде аталған жағдайлардың (шарттардың) жеке біреуі (қандайы болмасын) орын алса, онда өнімділік өседі:
* Өнім ... ... ... Өнім көбейеді, шығындар өзгермейді.
* Өнім көбейеді, шығындар өседі, бірақ өсу ... ... ... Өнім ... ... ... төмендейді.
* Өнім азаяды, шығындар төмендейді, бірақ мұның төмендеу қарқыны ... ... ... ... фирманың іс-әрекеттерінің барлық жағдайлары қамтылады.
Еңбек өнімділігінің өсуінің негізі басқарушылық құралдары 1.3. кестеде көрсетілген.
Өндірістің техникалық Кешендік механизация және ... ... ... ... ... ... Өнімнің конструкциясын, техникалық сипаттамаларын т.б. жетілдіруЕңбек заттарының пайдаланылуын жақсарту немесе оларды басқалармен алмастыруБасқаруда еңбекпен Басқару құрылымын Басқарудағы ... ... ... - ... және ... ЕҒҰ ... жетілдіру (НОТ) енгізу Еңбекті мөлшерлеуӨндіріс құрылымын- Еңбек сыйымдылығының дәрежесі әр ... дағы ... сәе- ... жеке ... түрлерінің үлес кес еңбек шығында- салмағын өсіру немесе төмендетуөзгерістері Адам факторы Білім дәрежесінің өсуі, өндірістік квалифи - ... ... ... ... ... .Фирма дәрежесінде, бір жақта, тиімділіктің негізгі факторларын басқару мүмкіндігі болады, екіншіде - оған (тиімділікке) тыс жағдайлар тудыратын ... зор әсер ... ... ... ... ... ... табиғи, жаратылыс жағдайларымен байланысты болады (мысалы, ауыл шаруашылығы, кен өндіретін салалар). Бұған мысал болатын - біздің елде ... ... ... ... бағалардың болғаны. Басқа салаларда шығындардың айырмашылығын дүниеге әкелетін жағдайлар - жаңа ... ... ... ... формаларды құруға, өндіруге, дамытуға және сапалық жетілдіруге бағытталған жағдайлар енгізу, еңбек ресурстарының сапасы мен квалификациясы және т.б. жағдайлар. Өндіріс ... ... ... қандай түрі басым болуына бацланысты салалар мына түрлерге бөлінеді: еңбек сіңіргіш, материал сіңіргіш, қуат сіңіргіш. Әдетте, ... ... ... өсуі ... мамандануымен, онда көбінесе кешендік бұйымдарды пайдаланумен байланысты болады. Бүгінгі заманда, салалар масштабында, ... ... екі ... - ... тенденциялардың сайысы белгілейді. Біріншісі, өндіріс шығындарын өсіреді. Осы жағдайға әкелетін факторлар:- тұтынудың, сондықтан өндірістің ... ... ... ... - ... (шығарылатын өнімнің) ассортиментінің жиі-жиі өзгертіліп тұруын, алмасуының қажеттігі;- НИОКР шығындарының ... ... ... ... жоғарылату, жарнама т.б.Екіншісі, тенденция жаңа технологиялардың алдымен ресурстарды үнемдеуді көздейтінімен байланысты. Қазіргі заманда, ... ... ... көп ... бойынша өндіріс дәрежесінің сонша, тіпті оны одан әрі өсіру тиімді емес болып отыр. Бұл жағдайларда өндірісті сапа жағынан ... ... Жаңа ... ... жоғарылауы, көбінесе, олардың бағасының өсуіне емес, кемуіне, проценттеп емес, еселеп, әкеліп соғады. Ассортименттің күрделі ... ... әр 5-10 ... жаңа ... көшу - әр 3 жылда жүріп отырады. Осымен қатар, бүгінгі кәсіпорындарының шығындарының өзгерістері, автоматтанған өндірістер ... ... де ... ... процесінде негізгі экономикалық факторлері өзара әрекеттеседі: еңбек, капитал, жер және кәсіпкерлік. Еңбек- адамның қандай да бір ... ... ... ... және ... қызметі. Еңбек еңбек өнімділігі және еңбек интенсивтілігі көрсеткіштерімен сипатталады. Еңбек ... бір ... ... өндірілген өнім көлемін сипаттайды, ал еңбек интенсивтілігі- бір уақыт бірлінінде жұмсалған физикалық және ... ... ... ... Бұл ... ... ... нәтижесінде табылатын табыс- еңбек ақы. Демек еңбек бағасы- ... ақы. Жер- ... ... ... ... олар жер және оның ... су, ауа және т.б. Жердің қасиеттерін шынайы- өздігінен пайда болған және жасанды- дам ... ... деп ... Жердің өндіріс факторі ретіндегі өзгешелігі- оның көлемінің шектеулігінде, осы жерді ресурсретінде пайдалану кезінде пайда болатын табыс- рента. Рента- ұсынысы шектеулі ... ... ... ... ... табыс әкелетін құндылықтар, материалды игіліктерді өндіру үшін қажет құралдар қоры. Капитал негізгі және айналмалы болып бөлінеді. ... ... ... ... ... рет қатысып, өз құнын өнімге біртіндеп өткізетін құралдар, олар ғимарат, қондырғы және т.б. Экономикалық теорияда ресурс деген ... ... әр ... ... ... ... табылады, бұлар материалдық және рухани игіліктер мен қызметтер жасауға қолданылуы мүмкін. Табиғат ресурстары - бұлар адам өмір сүруінің ... ... ... бөлшегі, өндіріс процесінде қолжануға болатын қоршаған ортаның өте ... ... ... күн ... су ресурстары, пайдалы қазбалар.. Материалдық ресурстарға өздері өндірістің (еңбек құралдары және заттары) нәтижесі ... ... ... - ... ... ... ... ресурстарына жұмысшы күші жатады, яғни еңбекке қабілетті жастағы ... ... ... ... ... үшін ... бөлген ақша құралдары болып табылады. Бұлардың көзіне инвестициялық құралдар, бағалы ... ... ақша ... ... ... ... ... ресурстар - бұл автоматтанған өндірістің қызмет етуі үшін және ... ... ... оны ... ... ... ... шығындары және олардың жіктелуі. Кәсіпорын шығындары дегеніміз кәсіпорынның белгілі бір ... ... не ... көрсетуге ,өткізуге жұмсаған қаражаттары Бұхалтерлік шығындар бұл машиналар қондырғылар,материалдар ашуға жұмсалған шығындар жатады.Экономикалық шығындарға өндіріс факторларының құны ... ... ... ... ... ... да кіруі керек.-жалпы шығындар кәсіпорынның өнім өндіруге не қызмет көрсетуге жұмсаған қаражаттары.-орташа ... - ... ... ... өнім ... қатынасымен анықталады.-қосымша шығындар-кәсіпорынның белгілі бір кезеңге жоспарланған өнімінен тыс ... ... ... ... ... ... өнім ... де,өндірмесе де жұмсайтын шығындары.Өзгермелі шығындар-кәсіпорынның өндіріс көлеміне тікелей ... ... ... ... етуіне ,сонымен қатар,өзгерту процестерін жүзеге асыруға және ... ... ... Өндіріс факторларына сұраныстың ерекшеліктері. Сұраныс тұтыну тауарларына қарағанда екінші сипатта,демек оларға ... ... ... ... қажет болғанда туындайды.Өндіріс факторларына сұраныс осы фактор көмегімен ... ... ... ... ... ... не ... бидайға сұраныстың артуы,оны егетін жеріне деген сұранысты арттырады.Өндіріс факторына сұранысты кәсіпкер және мемлекет ... ... ... ... тиімділігінің көрсеткіштерін факторлық талдау
Кәсіпорындағы есурстарды қолданудың тиімділігін келесі көрсеткіштер сипаттайды:
-еңбек өнімділігінің жоғарылауы;
-еңбек ... ... ... ... ... ... кезеңнің шарттарымен салыстырғанда есептік кезеңдегі жүмысшылар еңбегін салыс-тырмалы ... ... ... ... ... ... ...
-- ... ... мен ... ... ақы ... қатынасы.
Осы көрсеткіштердің негізінде еңбек тиімділігін бағалау үшін кәсіпорындардың мәліметтерін ... ... ... ... ... күшін қолданудың нәтижесі-бұл жұмысшының нақты еңбегі, ол өндірілген нақты өніммен есептеледі, сондай-ақ жұмысшының қол ... ... ... ... ... жоғарылауы есебінен өндірілген өнім көлемінің өсімшесін өткен кезеңдегі ... ... ... ... ... ... ... үнемдеу мөлшерін алуға болады:
Еңбек өнімділігінің 6766,87 сомаға жоғарылауы есебінен өндіріс көлемінің ... ... ... ... 368 ... ... мүмкіндік берді. Бұл есептік кезеңдегі еңбек өнімділігі жағдайында ... ... өнім ... 368 ... аз ... ... қол жеткізе алатындығын дәлелдейді.
Еңбекақы шығындарының тиімділігін талдау еңбекақы ... ... ... ... ... ... орташа еңбекақы мөлшерін, еңбекақы қорына еңбек өнімділігі мен өндірілген өнім көлемінің факторлық талдауын, сондай-ақ орташа ... мен ... ... ... қарқынының қатынасын анықтаумен сипатталады.
Еңбекақы қорының жұмысшылар саны мен орташа еңбекақы мөлшеріне тәуелділігін келесі ... ... ... = ... ... ... ... жүмысшының орташа еңбекақысы.
Абсолюттік айырмашылықтар әдісі тәжірибеде басқару шешімдері мен қорытындылар жасау үшін қолданылады, бірақ оның нәтижелері әрқашанда нақты ... ... ... ... ... ... және базистік кезеңдердегі еңбекақы қоры мөлшерлерінің айырмашылығы ретінде анықталады. Бұл көрсеткіш шығындардың абсолютті өзгерістерін сипаттайды, бірақ олардың өзгерістерінің нәтижелілігін ... ... да ... салыстырмалы үнемделуін анықтау керек.
Еңбек тиімділігінің әдістемелік мәселелерінің арасында оны анықтаудың принциптері туралы сұрақтар аса маңызды орынға ие. Тиімділік жөніндегі көзқарастарда ... ... ... ... ... ... ... экономикалық және т.б. көрсеткіштермен сипатталады. Тиімділік элементінің қатынасы (нәтиже және шығындар), оны жоғарылатудың ... ... ... ... ... ... жоғарылату, нәтижені өзгертпей шығындарды төмендету, шығындардың жоғарылауына қарағанда салыстырмалы ... ... тез ... ... ... ... ерекше сипаты мен оның өндіріс нәтижесіне әсерін ескере отырып, тиімділікті кешенді түрде бағалау керек. Жұмысшылар ... ... ... ... ... ... дамуы жағдайындағы көсіпорындағы оның негізгі мәселелерін дұрыс ... ... ... ... түсіндіріледі.
Тиімділіктің жоғарылауын кәсіпорынның интенсивті даму факторларына жатқызады. Интенсификациялау процесін сипаттау үшін тірі және заттанған еңбекке жүмсалған шығындарды ескеру ... ... ... ... ... ... -- ... тиімділігін жоғарылату мен интенсификациялаудың жалпылама көрсеткіші болып табылады.
Еңбек туралы ғылым ... ... ... ... ... ... ... капиталдың шығармашылық потенциалын үтымды түрде қолдану, еңбек мотивациясы мен ұйымдастырылу әдістерін түрақты түрде ... ... ... ... ... ... мен оның ... жағынан қорғалуын қамтамасыз етуді қарастырады.
Әлемдік тәжірибеде, ең басты ендіргіш күш адам болып ... ... ... жеке топтар мен толықтай қоғам еңбектік қызметгі жүзеге асыру мүмкіншіліктері мен ... ие және оның ... іске ... ... ... жоғарылату еңбектің техникалық базасын жетілдіру және оны үтымды ұйымдастыруды қамтамасыз ететін барлық элементтерін қарастыруды талап етеді.
Еңбек өнімділігінің өсімінің ... деп ... әсер ету ... ... өнімділігінің деңгейі өзгеретін қозғалмалы күштер, көздер түсініледі. Еңбек өнімділігінің факторлары әр түрлі сипатта және көп ... ... ... ... да ... өнімділігінің өсуін болжамдау және жоспарлау мақсаты үшін макро және микро деңгейде әр түрлі топтастырулар ... ... ... ... өсімінің факторларының жіктелуі келесідей:
* Материалды-техникалық факторлар.
* Ұйымдық - экономикалық және құрылымдық факторлар.
* Экономика-басқарутық және нормативтік.
* Жұмысшыларды материалдық ... ... ... ... ... ... материалды-техникалық факторлары жаңа техниканы жасау, игеру және енгізуді; алдыңғы ... ... ... және ... ішкі және ... ... ... сапасы мен бәсеке қабілеттілігін көтеруді; өндірісті кешенді автоматтандыруды және өндірістік процестерді басқаруды; қолданыстағы ... және ... ... ... ... ... ... - экономикалық және құрылымдық факторларға нарық талаптарына сәйкес өндірісті қайта құру; өндірісті ... ... ... ғылыми ұйымдастыруды енгізу; алдыңғы қатарлы құрылымдар мен өндірісті және персоналды басқару функцияларын дамыту, өнім сапасын, оның бәсеке ... ... ... және ... ... барлық деңгейде еңбек өнімділігін жоғарылату үшін материалдық, әкімшілік және әдістемелік сілтемелер құрайды және еңбек өнімділігін көтеру ... ... ... нақты секторының субъектілеріне жәрдемдесуде мемлекет пен үкіметтің роліне байланысты болады. Бұл факторларға жататындар:
* еңбек өнімділігінің ... ... ... ... ... ... стимулдарды күшейту және микро және макро деңгейде өзін өзі ұйымдастыруды дамыту;
* ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ету және ... ... үшін ... ... ... материалдық ынталандырушы факторлар тарифтік ставка деңгейін көтеруді; еңбекке ақы төлеу жүйесін жетілдіруді; марапаттау жүйесін жетілдіруді кірістіреді.
Әлеуметтік-психологиялық факторлар еңбек өнімділігін ... ... ... ие. Олар ... ... кәсіпорындағы басшылық стилімен; экономиканы басқарудың мотивациясымен анықталады.
Еңбек өнімділігінің өсімінің резервтері деп тірі және өткен еңбек ... ... ... ... ... ... Резервтер қолданылады және әр түрлі факторлар әсерімен қайтадан пайда болады. Резервтердің сандық ... ... бір ... аралығында қол жеткендер мен еңбек өнімділігінің ең ... ... ... ... ... ... ... олардың пайда болу деңгейі бойынша келесідей жіктеледі:
* Жалпы мемлекеттік
* Аймақтық
* Салааралық
* Салалық
* Ішкі өндірістік
* Жалпы мемлекеттік - бұл ... ... ... ... ел ... нақты секторындағы еңбек өнімділігінің өсіміне әсер етеді. Олар шикізаттық және өзге де ... ... ... жұмысшы күшін, тұрғындардың жұмыспен қамтылу деңгейін, шаруашылық жүргізудің пайдаланылмаған ... ... ... ала ... ел ... ... ... тиімді орналастырумен байланысты.
* Аймақтық резевтердің болуы сол аймақ үшін тән өндіргіш күштерді рационалды және тиімді пайдалану ... ... ... ... ... байланыстардың жақсару, өнімнің транспорттық ағымы, түрлі салалардағы кәсіпорындар арасында келісімді пәндерді нығайту ... ... ... ... экономиканың ішкі нақты салаларының кәсіпорындарын тиімді мамандандыру және кооперациялауды дамыту есебінен еңбек өнімділігін көтеру ... ... ... ... ... ... ең үлкен тобын ішкі өндірістік резервтер құрайды. Олар кәсіпорында шикізаттар, материалдар, құрал-жабдықтар, жұмыс уақыты мен жұмысшы күшін пайдалануда ... ... ... ... ... пайдалану мерзімі бойынша ағымдағы және болашақтағы болып бөлінеді.
Еңбек нарығы кез ... ... ... ... ... және ... ... Осы жағдайда сұраныс жұмысты орындауға және бос жұмыс орынды алуға талап мөлшерінде алға шығады, ал ұсыныс - жұмыс ... ... ... алмаған жұмыс күші бар. Сұраныс - бұл капитал нарығында және азық-түлік нарығында, еңбек нарығының жағдайына байланысты жұмыс ... ... ... ... қабылдайтын жұмыс берушілер.
Сондықтан қатынаста сұраныс кәсіпорын және ұйым ... ... ... ... ... ... және осы өндіріс көлемі кезінде ваканттық жұмыс орынды толтыру мақсатында ... ... ... және ... ... ... ... анықталған кезең уақытында (ай, квартал, жыл) кәсіпорын жалдаған жұмысшылар санымен анықталады.
Сұраныс - бұл жұмыс ... іске ... ... ... ... ... ... орындамаған бос қалған жұмыс орындарының саны қанағатты емес немесе резервті сұранысты ұсынады.
Қанағатты емес ... ... ... бір ... және ... орнының қалуы кезінде жалданғандардың жазып қойылған саналық негізінде құрастырылады.
Бірақ кәсіпорынның және ... ... ... ... ... анықтамасының қажеттілігін ұсынады.
Потенциалды сұраныс - бұл кәсіпорын даму перспектив есебімен ... ... ... ... ... өнім шығарудың ұлғаюы.
Жұмыс күшіне сұраныстың құрылымы ... ... ... келетін кәсіпорындағы орындалатын нақты еңбек түрлерімен анықталады, яғни жұмыс күшіне арналған сұраныс сандық және ... ... ... ... ... құрылымындағы жұмыс күшіне сұраныс жалданған біліктіленген кәсіби деңгейдің көз қарастарымен іріленген жоспарды ... ... ... ... ... жоғары біліктіленген жұмыс күшіне сұраныс;
2) орташа біліктіленген сұраныс;
3) төмен біліктіленген сұраныс;
4) біліктіленбеген жұмыс күші.
Сұраныстың ... ... ... ... ... ... ... өздігінен өндірістік және өтімдік стратегиясын анықтайды, нақты нарықта өнім жасауды қамтамасыздандырады. ... соң ... ... ... және ... микро деңгейге қалыптасады.
Тұтасқан сұранысты қалыптастырудың келесі сатысы бұл сала. Нақты саладағы сұраныстың шамасы ... жеке ... ... құны ... ... ... сала ... капиталдың объективті ескертілген үдерісі болады. Одан соң тұтастық сұранысты анықтау кезінде капиталдың және еңбектің сала ... ... ... ... ... көлеміне әсер етпейді.
Тұтастық сұраныста жеке меншік сектордан басқа жұмыс күшіне мемлекеттік сұраныс бөледі, материалдық өндіріс ... ... ... сұраныс, материалды емес саладағы жұмыс күшіне сұраныс.
Сонымен, ... ... ... үдерісі жұмыс күшіне құрастырылғандардан құралады:
1) жеке меншік;
2) ... ... ... ... ... ... сұраныс - бұл экономика әлеміндегі еңбек реурстарын пайдалану бойынша қоғамдық қатынасты көрсететін экономикалық категория.
Жұмыс күші сұранысына әсер ететін ... ... ... өзгерісіне әсер ететін факторлардың санына келтіруге болады:
1) Еңбек ақы төлеміндегі ... Біз ... ... ... ... алатынымызды ұсынайық, ал пайдаланған технологиялардың және құрал-жабдықтардың деңгейі, капиталды беру шарты, өнім және сұраныс арасындағы баға өзгермейді. Жоғарырақ ... ақы ... ... ... және жоғары бағаны түсінеді. Сондықтан азық-түлікке сұраныс төмендейді, шығару көлемі төмендейді, жұмыс бастылығы төмендейді. Осындай жұмыс бастылығының ... - ... ... деп ... ... ... ... өсуі кезінде жұмыскерлер жұмыс күшіне емес көбінесе капиталға сүйенетін технологияларды қолданатын жолмен өндірістің құнын қысқартуға тырысады, яғни жұмыс ... ... ... Бұл ... ... ... тиімділігі деп аталады, сондықтан капитал жұмыс күшін ауыстырады.
Жұмыс бастылығы деңгейіне еңбек ақы төлеудің әртүрлі ставкасының әсері сұраныспен қисығы ... ... ... ... ... келе ... ... жасауға болады.
Жалпы, курстық жұмыстың жазылу құрамы кіріспе, екі ... бес ... ... ... ... ... ... отыр.
Сонымен қорыта келе еңбек өнімділігі бұл өндіріс процесінде еңбектің тиімділгі. Өнімнің бір мөлшерін өндіруге жұмсалған уақыт ... ... ... бір ... өндірілген өнім көлемімен өлшенеді. Өнімділік дегеніміз қазіргі экономикалық теорияда, ... кең ... бір ... өнім және ... ... ... ... мен екінші жағынан, сол өнімдерді шығаруға кеткен шығындардың ара қатынасын түсүнуге болады. Оған өндірістің барлық факторлары ықпал ететін ... ... оны көп ... өнімділік деп атайды.
Аккордтық жүйе жұмысшылардың еңбек ақысын ... ... ... ... уақыты) мен бағалау алдын ала белгіленген жұмыстың барлық көлемінің орындалуы анықтайды. Бұл нысан жұмысшылардың жәке тобына немесе бригадалар ұжымына ... ... ... ... ... ... ... және тақырыптың мазмұнын ашуда белгілі авторлардың оқулықтары, монографиялар, сондай-ақ газет - ... ... ... ... ... ... статистикалық көрсеткіштер жан-жақты пайдаланылып отыр.
Өнімділік бағдарламасымен аяқтамаөпын курстық жұмысты.

Бағдарламаға 15 ... 53 ... жоба және ... ... ... ... Бағдарламаны жүзеге асыру барысындағы жобалардың жалпы құны - 154,6 млрд теңге, соның ішінде 2013 жылғы ... - 1,8 млн ... ... ... үде - мелі ... даму ... аясында Атырау облысында атқарылған жұмыс аз емес. Атап айтқанда, ... ... ... ... ... ас ... өндіретін зауыт (2 млрд тонна тұз қоры бар көлден зауыт жы - лына 50 мың тонна тұз өндіреді) және құр - ғақ ... ... ... ... Бұл ... 2010 жылы іске ... ... тауарларының 10 түрін шыға - рады. Ал Құлсарыда 80 ... ... ... қазан зауыты жұмыс істеуде. Мекеме мұнай компания - ларына өз өнім - ... ... ... ... құс ... тәулігіне 150 мың түйір жұмыртқа өндіретін қуаты бар. Сонымен қатар Атырау облысындағы ... газ ... ... - ғыларға жөндеу жасап, қызмет көрсетеді және 157 адамға жұмыс тауып беріп отыр.
Өңірде индустрияландыру картасы ая - сында 2010-2012 ... ... құ - ны 58 млрд ... 21 ... - тициялық жобасы іске асты. 1900 жұмыс орны ашыл - ды. ... ... 26 жоба іске ... Оның құны - 1 трлн 400 млрд ... компаниясы бір реттік шприц үшін бөтенге алақан жай - май - тын болды. Барлық медици - налық меке - ... ... ... ... - но - ... даму ... бойын - ша Атырау облы - сында ашылған зауытынан алуға қол жеткізді.
Пайдаланған әдебиеттер
1.Абдильдина Л.И., ... С.С. . ... 2004 г.
2. ... Р.Қ., ... Б.А., Байнеева П.Т. . Алматы, , 2007 ж.
3.Бельгибаев К.М., Алшынбай А.М., Қайырбаева А.Е., ... Г.Ы., ... Г.К.. ... ... ... Практикум, Алматы, 2003 г.
4. Бельгибаев К.М. . Учеб. пособие .2001 г.
5. ... Т.И., ... К.М., ... Ж.Ж. ... 2005 г.
6. С. А. ... Агробизнесті ұйымдастыру. Алматы, 2001ж.
7. Попов Н.А. Экономика сельскохозяйственного производства, Учебник. Москва. 1999 г.
8. Г.Ы. ... ... ... Оқу ... ... 2008 ж.
9. Керімова У.К., Елтаева Қ.Е. . ... ... ... 2009 ж.
10. ... С.А. ... ... - ... Агроуниверситет, 1999
11. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі. Алматы, , 2009 ж.
12.: ... ... / Бас ... Ә. ... - Алматы Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том
13. Қаржы-экономика сөздігі. -- Алматы: ҚР ... және ... ... Экономика институты, ЖШС, 2007. ISBN 978-601-215-003-2

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекет және саясат11 бет
Меншік ұғымы, түрлері7 бет
«Қалаларда қоршаған ортаны құқықтық қорғау»23 бет
Азаматтық құқықтағы өтелмелі қызмет көрсету26 бет
АҚШ-тың жоғары білім беру жүйесіндегі студенттерге академиялық қолдау көрсетудің ерекшеліктері238 бет
Ет, құс, жұмыртқа және олардың өнімдерінің химиялық қауіпсіздігінің көрсеткіштері15 бет
Жаппай қызмет көрсету жүйелері19 бет
Сәтсіз жағдайларда көрсетілетін алғашқы көмек19 бет
Табиғатты пайдалану мен қоршаған табиғи ортаны қорғау7 бет
Туризмдегі қызмет көрсету мәдениеті105 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь