Электронды анықтағыш түсінігі және оны пайдалану

КІРІСПЕ

1. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.1 Электрондық анықтағыш түсінігі және оны пайдалану
1.2 Электрондық анықтағыш құралының тиімділігі және оған қойылатын талаптар
1.3 Электрондық анықтағыш бағдарламалық құралдары

2. ТӘЖІРИБЕЛІК БӨЛІМ
2.1. Macromedia Flash программасының мүмкіндіктері мен технологиясы
2.2 Macromedia Flash технологиясы принциптері
2.3. «Обьектілі.бағытталған бағдарламалау» пәнінен электрондық анықтауыш жалпылама құрылымы

3. ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ
3.1 Еңбек қорғаудың жалпы түсінігі
3.2 Жұмыс жасау кезіңдегі қауіпсіздік техникасы және еңбекті қорғау
3.3 Есептеуіш техникасымен жұмыс істеу кезіндегі
қауіпсіздік техникасы ережелері
3.4 Алғашқы медициналық көмек көрсету әдістері
3.5 Адам өмірі үшін электр тогының қауіптілігі туралы түсінік

ҚОРЫТЫНДЫ

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

ҚОСЫМШАЛАР
КІРІСПЕ

Қазіргі заман ғылыми және ақпараттық технологиялар заманы. Уақыт өткен сайын ақпараттардың таралуы да арта түсуде. Осыған орай адамзат баласы оның соңынан ілесуде. Кейінгі кезде ақпараттар көлемінің артуы мен компьютерлік технологиялардың жылдам дамуына байланысты компьютерлік технологиялармен оқытуды белсенді түрде дамытып келеді. Компьютерлік техниканы барлық қызмет ету саласына енгізу жоғары кәсіптік деңгейлі мамандарды дайындау үшін жаңа талаптар қойып отыр, соның нәтижесінде бұрыннан қалыптасқан оқытудың әдістері мен тәсілдері біртіндеп қазіргі заманғы ғылымның қолы жеткен жоғары технологияларды қолданып оқытатын прогрессивті тәсілдерімен ығыстырылып келеді.
Ақпараттық-коммуникациялық технология электрондық есептеуіш техникасымен жұмыс істеуге, оқу барысында компьютерді пайдалануға, модельдеуге, электрондық анықтағыштарды, интерактивті құралдарды қолдануға, интернетте жұмыс істеуге, компьютерлік оқыту бағдарламаларына негізделеді.
Оқу-ағарту жұмысына келетін болсақ, оқытудың компьютерлік технологиясы информатика пәніне және компьютер көмегімен іске асырылатын оқу технологиясына негізделген. Оқу-білім ордаларында заманның ағымына байланысты білім беру әдісі де өзгеріске ұшырап отыр. Қазіргі кезде оқу жүйесін басқаруды автоматтандырудың әдістерін көлемді және қарқынды қолдану, жан-жақты оқу, тәжірибелік және теориялық мәселелерін зерттеуді, кешенді ізденістерді жүргізуді талап етеді. Мысалға алсақ, бірнеше жылдар бұрын ақпаратты игеру үшін оқушылар тек кітап қолданса, қазіргі кезде мектептерде интерактивті тақталар, мультимедиа кабинеттері орнатылған. Ақпараттық-комуникациялық технологияның келешек ұрпақтың жан-жақты білім алуына, іскер әрі талантты, шығармашылығы мол, еркін дамуына жол ашатын педагогикалық, психологиялық жағдай жасау үшін де тигізер пайдасы аса мол. Осыған орай оқып үйрену құралдарына жататын электрондық анықтағыштар қазіргі таңда жиі қолданыста.
Елбасының «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан » атты жолдауында: «Біз бүкіл еліміз бойынша әлемдік стандарттар деңгейінде сапалы білім беру қызметін көрсетуге қол жеткізуіміз керек» десе, осы жолдаудың ІІІ тарауы, он сегізінші бағытының жетінші тармақшасында: «Ақпараттық технологиялар мен ақпаратты таратудың жаңа нысандарына бағытталған мамандандырылған білім беру бағыттарын құру міндеті де алдымызда тұр» делінген, сондай – ақ он жетінші бағыттың үшінші тармақшасында «Онлайн тәсілінде оқыту тәжірибесін дамытып, елімізде оқу теледидарларын құру қажет» деп атап көрсетілгендей бүгінгі күні білім беру жүйесі жаңа педагогикалық технологияға негізделуін және ақпараттық құралдардың кеңінен қолданылуын қажет етеді. Осылайша оқу – тәрбие үрдісінде жаңа ақпараттық технологияларды пайдалану заман талабынан туындап отыр.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. А.Ержанова Білім беруде ақпараттық технологияларды пайдалану //Информатика негіздері №2 2005
2. С.Хасанова Flash-технологиялар негіздерін оқу үрдісінде қолдану //Информатика негіздері №2 2008
3. М.Халимова Электронды анықтағыштың тиімділігі //Информатика негіздері №1 2010
4. А.Алдабергенова Macromedia Flash программасының мүмкіндіктерін пайдаланып электрондық анықтағыш жасаудың әдістемелік негізі //Информатика негіздері №2 2009
5. Ш.Бимағанбет Электрондық анықтағыштарды информатика сабағында пайдаланудың тиімділігі М.Халимова Электронды анықтағыштың тиімділігі //Информатика негіздері №1 2007
6. Б.Сүлейменова Электрондық анықтағыштарды пайдалану ерекшеліктері М.Халимова Электронды анықтағыштың тиімділігі //Информатика негіздері №3 2010
7. Д.Ахметов Macromedia Flash технологиясы //Информатика негіздері №2 2009
8. М.Халимова Электронды анықтағыштың тиімділігі //Информатика негіздері №1 2010
        
        МАЗМҰНЫ
|КІРІСПЕ |
| ... ... ... ... ... ... түсінігі және оны пайдалану ... ... ... ... ... және оған қойылатын |
|талаптар ... ... ... ... ... |
| ... ... БӨЛІМ ... ... Flash ... ... мен ... ... Macromedia Flash технологиясы принциптері ... ... ... пәнінен электрондық анықтауыш|
|жалпылама құрылымы |
| ... ... ... ... ... қорғаудың жалпы түсінігі ... ... ... ... ... ... және ... қорғау |
|3.3 Есептеуіш техникасымен жұмыс істеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Адам өмірі үшін электр тогының қауіптілігі туралы түсінік |
| ... |
| ... ... |
| ... |
| ... ... ғылыми және ақпараттық технологиялар заманы. Уақыт ... ... ... да арта ... Осыған орай адамзат баласы оның
соңынан ілесуде. ... ... ... көлемінің артуы мен компьютерлік
технологиялардың жылдам дамуына ... ... ... ... ... ... келеді. Компьютерлік техниканы барлық қызмет
ету саласына енгізу жоғары кәсіптік деңгейлі мамандарды ... үшін ... ... ... соның нәтижесінде бұрыннан қалыптасқан оқытудың
әдістері мен тәсілдері біртіндеп ... ... ... қолы ... ... ... оқытатын прогрессивті тәсілдерімен
ығыстырылып келеді.
Ақпараттық-коммуникациялық технология ... ... ... ... оқу ... ... пайдалануға,
модельдеуге, электрондық анықтағыштарды, интерактивті құралдарды қолдануға,
интернетте жұмыс істеуге, компьютерлік оқыту бағдарламаларына негізделеді.
Оқу-ағарту жұмысына ... ... ... компьютерлік технологиясы
информатика пәніне және компьютер көмегімен іске ... ... ... ... ... ... ағымына
байланысты білім беру әдісі де өзгеріске ұшырап отыр. ... ... ... басқаруды автоматтандырудың әдістерін көлемді және ... ... оқу, ... және ... ... ... ізденістерді жүргізуді талап етеді. Мысалға алсақ, бірнеше жылдар
бұрын ... ... үшін ... тек кітап қолданса, қазіргі кезде
мектептерде интерактивті тақталар, мультимедиа ... ... ... ... ... жан-жақты білім
алуына, іскер әрі талантты, шығармашылығы мол, еркін ... жол ... ... ... жасау үшін де тигізер пайдасы аса мол.
Осыған орай оқып ... ... ... ... анықтағыштар
қазіргі таңда жиі қолданыста.
Елбасының «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан » атты жолдауында: «Біз бүкіл
еліміз бойынша әлемдік ... ... ... ... беру қызметін
көрсетуге қол жеткізуіміз ... ... осы ... ІІІ ... ... ... ... тармақшасында: «Ақпараттық технологиялар мен
ақпаратты таратудың жаңа нысандарына бағытталған ... ... ... құру ... де ... тұр» делінген, сондай – ақ он
жетінші бағыттың үшінші тармақшасында «Онлайн тәсілінде оқыту ... ... оқу ... құру қажет» деп атап көрсетілгендей
бүгінгі күні білім беру ... жаңа ... ... ... ... ... кеңінен қолданылуын қажет етеді. Осылайша оқу –
тәрбие үрдісінде жаңа ақпараттық технологияларды пайдалану заман талабынан
туындап отыр.
Қазіргі ... ... ... ... жаhандану үрдісі әлемдік
бәсекелестікті күшейте түсуде. Елбасы ... ... ... ... 50 ... ... кіру стратегиясы атты жолдауында ... беру ...... ... ... ... етуге мүмкіндік беретін аса маңызды құралдарының бірі » деп атап
көрсетті.
ХХІ ғасыр – бұл ақпараттық қоғам ... ... ... ... ... адамның денсаулығына, кәсіби мәдениеттілігіне мұқият
қарайтын дәуір.
Білім беру үрдісін ақпараттандыру – жаңа ... ... ... ... ... дара тұлғаны бағыттап оқыту мақсаттарын
жүзеге асыра отырып, оқу – ... ... ... деңгейлерінің тиімділігі
мен сапасын жоғарлатуды көздейді.
Біріккен Ұлттар Ұйымының шешімімен «ХХІ ... - ... ... ... Қазақстан Республикасы да ғылыми-техникалық прогрестің негізгі
белгісі – қоғамды ақпараттандыру болатын жаңа кезеңіне ... ... ... ... ... ары ... ... оқып үйренудің ақпараттық ресурсы болып табылатын оқытуға
арналған программалық құралдарды (ОАПҚ) дайындамай ... ... ... ... атқаратын қызметтерінің де ауқымы бақылайтын және ... ... ... ... ... ... ... электрондық анықтағыштар және мультимедиалық программалар.
Электрондық курс студенттер үшін ... оқу ... ... барлығында да, өздері толықтырып отыра алатын және ... ... ... ... ... ... ... курстармен жұмыс істеу әрбір студенттің өз мүмкіндігін есепке
ала отырып, оқып үйрену ісін жеке дара жүргізуі ... ... ... ... ... ... болады: 
Электрондық курс – бұл компьютер арқылы оқу курсының немесе оның кез
келген бөлімін өз ... ... ... бағдарламалық-әдістемелік
комплекс.
Жалпыұлттық ақпараттану дәуірінде білім беру жүйесінің басым бағытына
электрондық анықтағыштарды, анықтағыштарды жасау және ендіру жатады.
Ұсынылған дипломдық ... ... ... ... ... ... ... негізгі жолдары мен оларды қолдануды
талдау және ... ... ... ... мен ... Электрондық анықтағыш жасаудың авторлық әдістемесін құру.
1. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.1 Электронды анықтағыш түсінігі және оны пайдалану
Электрондық анықтағыштарға қатысты көптеген ... ... ... ... ... ... Іс ... ескірген тұжырымдамалар
электрондық анықтағыш деп ... ... ... ... ... шын ... ... түк керегі жоқ, ... ... да ... ... болып табылмайды. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... болады.
Электрондық басылымдар - графикалық, мәтіндік, ... ... ... –, ... – және басқа да ақпараттар жинағынан, сонымен
қатар пайдаланушының баспа құжаттарынан ... ... ... да ... электрондық тасымалдағыштарда – магниттік (магниттік
таспа, магнитті диск және т.б.), ... ... ... ... қатар
электрондық компьютерлік жүйеде жариялана алады.
Оқулық - оқыту тәртібін жүйелі түрде ... ... ... мен ... бағдарламасына сәйкес келетін және аталмыш басылым
түрі ретінде ресми бекітілген оның ... ... ... оқу
басылымы.
Электрондық оқулық - стандарттың дидактикалық бірліктерімен және
бағдарламасымен анықталатын мамандықтар мен ... ... ... ... ... ... сәйкес келетін жоғары ғылыми және
әдістемелік ... ... ... электрондық оқыту басылымы.
Электрондық оқыту құралы - бұл оқулықты жартылай немесе толық көлемде
ауыстыра алатын не болмаса қосымша ретінде жүретін және осы ... ... ... ... ... ... ... – қандайда бір пәндік аймаққа арналған ақпараттар
жиынтығын құралған жүйе.
Электрондық анықтағыштар түрлі көлемдегі ... ... ... ... ... ... ... файлдар және т.б.
Электронды анықтағыштар қолданысы келесідей:
• түрлі форматтарда;
• түрлі аймақтарда қолдану;
• түрлі ... ... ... ... ... тасушы құралдарда болуы.
Визуализация — суреттер, графикалар мен анимациялардың ... ... ... ... ... ... өткізудің жаңа мүмкіндігін –
қашықтан оқытудың енуін берді. Ол біріншіден, үйренушінің өзіне оқу ... ... ... ... ... да бір ... ... алудан шеттетілген адамдарға білім алуға, үшіншіден, оқытуда жаңа
ақпараттық технологияларды қолдануға, төртіншіден, оқытуға кететін ... бір ... ... ... береді. Басқа жағынан қашықтан
оқыту білім беруді жекешелендіру мүмкіндігін арттырады.
Қашықтан оқытуда электрондық ... ... ... ... құру ақпараттық материалдардың әркез ... ... ... ... ... ... анықтағыштарды қолдану ... ... ... берілген материалды сапалы түрде меңгеруіне жол ашады. Олай
болса ақпараттық технологияның ... ... ... жаңа ... мен
әдістемелерді ойлап табуға және сол арқылы оның сапасын ... ... ... ... ... ... де ғылыми-әдістемелік
потенциалын дамытып, оның сабақ үстіндегі еңбегін ... ... ... ... ... ... ыңғайлы және
оларда өзін-өзі ... ... бар. Осы ... ... ... ... уақытқа дейінгі білім беру саласында тек мұғалімнің айтқандарын
немесе оқулықты ... ... ... ... ... ... ақпараттандыру қоғамында бұл анықтағыштарды пайдаланбай
алға жылжу ... ... ... ... ... болады және студенттердің өз
бетінше дайындалуы кезінде жақсы көмекші құрал болып ... ... ... және әр ... өтетін емтихандарға дайындалуға да
көмектеседі.
Қазіргі уақытта оқу пәндерінің барлық бағыттыры бойынша ... ... ... оқу ... ... қызығушылықтың артуы
мультимедиалық технологиялардың пайда болуымен және ... ... ... ... ... ... ... наурызындағы Қазақстан Республикасының Президенті
Н.Ә.Назарбаевтың халыққа ... ... ... ... ... қажеттілігін әдейі баса көрсеткім келеді деп ... атап ... ... ... ел ... ... ... тиімді
пайдаланамыз.
Электронды анықтағыш дегеніміз – мультимедиялық анықтағыш, сондықтан
электрондық ... ... ... жаңа ... болуға тиіс.
Электрондық анықтағыш оқушының уақытын үнемдейді, оқу ... ... ... және ... ұмытып қалған материалдарын еске түсіруге
зор ықпал етеді.
Электрондық анықтағыштарды қолдану барысында оқушылардың сабаққа ... күрт ... ... Сондай-ақ мұғалімдерге де
өздеріне қажетті әдістемелік, дидактикалық көмекші құралдарды ... ... ... ... сай жас ұрпаққа сапалы білім беруде ... ... ... ... жаңа ... бір ... қарастыруға болады.
Еліміздегі білім жүйесі ел өміріндегі стратегиялық маңызды сала
болып ... ... Ал, оқу ... ескі ... ... ... жауап бере алмайтындығы өз-өзінен түсінікті. Бүгінгі уақыт
талабына сәйкес білім беруді одан әрі ... ... ... ... ... ... ... етеді. Белгілі педагог
Ш.А.Амонашвили: «Оқушылардың білімін арттыру, пәнге қызықтыру үшін оқытуда,
жалпы ... ең ... ... неге ... ... ... ... бастау керек»,- деген екен.
Жаңа технологиялар – педагогтың мүмкіндігін күшейтетін құрал, бірақ ол
мұғалімді алмастыра ... ... ... психология мен
дидактика тұрғысынан ... ... ... педагогикалық талаптарға сай
қолданылуы керек. Сыртқы эффектіні қуып кетпей, ... ... ... ... ішкі ... көп ... ... дұрыс. Компьютердің
сызбалық мүмкіндігінің молдығы дәрістік экспериментті бояулы суреттермен,
сызбалармен, кестелермен байыта ... жол ... ... ... және ... білімді ұдайы толықтырып
үздіксіз іздену – бүгінгі ақпараттық қоғамның басты ... ... ... ... ... білім беру үрдісінде ... ... ... ... ... оқушылар бұрын алған
білімдерін кеңейтіп, өз ... ... ... орындайды.
Электрондық анықтағышпен оқытудың негізгі мақсаттары:
сабақта техникалық құралдарды, дидактикалық материалды ... ... ... қабілетін дамытады;
оқушылардың пәнге қызығушылығы артады;
оқушылардың алған білім, білік дағды деңгейін бағалайды;
тақырып бойынша оқушының ынта-жігерін, ойлауын, ... ... ... ... ... ... ... видео көріністер, дыбыс
және музыка тыңдатып көрсетуге болады. Бұл, әрине мұғалімнің тақтаға жазып
түсіндіргенінен ... ... әрі ... ... қиын ... ... оқушыларға ұғындырса, жаңа тақырыпқа деген баланың
құштарлығы оянады деп ойлаймын.
1.2 Электронды анықтағыш құралының ... және оған ... ... ... ... ... жаһандану үрдісі әлемдік
бәсекелестікті күшейте ... ... ... ... ... 50 елдің қатарына кіру стратегиясы атты жолдауында «Білім ...... ... ... ... қамтамасыз етуге
мүмкіндік беретін аса маңызды құралдарының бірі» деп атап ... ... ... ... ... ұстаздың кім екендігіне баға
беріп көрейік. ... ... ... бала ... қоғам қайраткері.
Мұғалім – оқытушы, мұғалім – ұстаз, мұғалім – анықтағыш ... ... ... ... дәріптеуші, таратушы.
Қазіргі мектептің даму болашағы қоғамның даму үрдісімен үнемі өсіп
отыратын ақпарат ... әр ... ... ... ... ... жаңа оқыту технологияларын қолдану, инновациялық бағытта жұмыс жасау
заман талабына сай талап етілуде.
Қазіргі кезді электрондық WEB ... ... ... ... ой жоқ. ... ... дегеніміз – мультимедиялық
анықтағыш.
Электронды анықтағыш – бұл дидактикалық әдiс-тәсiлдер мен ... ... ... ... ... Электронды анықтағышпен
оқыту, мұғалімнің оқушымен жеке жұмыс iстегенiндей болады. Дәстүрлi оқытуда
кейбiр оқушылар түсiнбей қалған материалды ... ... ... ... ... сол ... жаңа ... дұрыс қабылдай алмауына әкеп
соғады. Ал электронды анықтағышпен жеке ... ... ... ... бiрнеше қайталап оқуына, тыңдауына көптен-көп көмегiн тигiзедi.
Дәстүрлi оқытуда әр ... ... ... ... өте жиi ... да кездеседi, ал электронды анықтағыштың көмегiмен оқыту үрдiсiнiң ... ... ... Тiптi ... ... ... орындалуын ғана
қадағалап қоймай, қате орындаған жағдайда анықтағыштың тарауына, ... ... ... ... ... берiп отырады. Бұл оқушы үшiн,
бiрiншiден үлкен көмек, жеңiлдiктер ... ... сол ... ... бақылап, әдiл бағасын беруге, оқушыға қажетiне қарай кеңес
беруге, сол жайында ... ... ... ... жасайды.
 Сонымен қатар оқушы грамматикалық анықтамаларды оқи отырып бiлiмiн
тереңдете алады. Мiне, ... ... ... ... ... ... тiлге деген қызығушылығын арттырады, оқуға ... ... ... ... ... ... шығып,
оқытуды даралауды күшейтуге көп көмегiн тигiзедi.
Электронды анықтағышта берiлген ... ... ... ... ... ... сөйлемдердi құрайды. Сұхбаттар ... ... және ... ... ... жағдайлар қазақ тiлiнде бiр-
бiрiне сұрақтар қойып және жауап ... ... ... ... қатар
берiлген тақырып төңiрегiндегi сөйлемдер мен әңгiмелердi микрофонның
көмегiмен ... ... ... ... ... ... ... көмектеседi.
Электрондық анықтағыштар оқушылардың
- бiлiм деңгейiн тереңдетуге;
     - өз ... ... ... ... - ойларын дамытуға;
     - ... ... ... артуына;
    - сабақта өзiн еркiн ұстап, өз мүмкiншiлiгiн кеңiнен пайдалана
алуына;
     - өз iсiне ... ... ... ... ... тигiзедi.
Заман талабына сай ұрпаққа сапалы ... ... ... ... оқытудың жаңа технологиясының бір түрі ретінде
қарастыруға ... ... ... ...... - ... қалыптастырады. Электрондық анықтағышпен оқыту жүйесінің құрылымдық
диаграммасын қарастырайық. Оның құраушы элементтері «оқушы – компьютер ... ... ... Осы ... ... да бір-біріне
өзара әсер ететін ақпараттар ағынымен байланысқан. ... ... ... ... ... ... қондырғылары мен теледидарды, компьютерді,
интерактивті тақтаны қолдану айтарлықтай нәтиже беруде. Кез келген сабақта
электрондық анықтағышты ... ... ... ... қана ... логикалық ойлау ... ... ... етуіне жағдай жасайды.
Электрондық анықтағыштарға қойылатын талаптар туралы сөз қозғау ... ... ... ... қабылданғанына қарай электрондық оқу басылымының
тағдыры, қолдану ыңғайлығы, жаңаруы және тағы басқа жағдайларға әсер ... ... бұл ... орындалатын бағдарламалық қамтамаға
немесе өмір сүру ... ... ... ... ретінде түсіну керек.
Кез-келген шектеу ақыр соңында ... ... ... ... Қолдануға болатын аппараттық-бағдарламалық кешен түрлері
диапазонын (аппараттық-бағдарламалық ...... жай ғана ... бағдарламалық бөліктерден тұратын ЭЕМ) кеңейтуге ұмтылу керек, ... өнім ... ... ... тұтынушылар шеңберін
кеңейтуге болады.
Кез келген бағдарламалық өнімді, оның ... ... ... және ... қатысты шектеулерді мәселенің ... жағы ... ... ... туралы қандай да бір ақыл беру өте ... тек ... ... ... ... ... оқу ... құнын айтарлықтай түсіруге болатындығын айта кеткен жөн.
Кез келген өнімнің маңызды сипаттамасына оның психологиялық қабылдануы
жатады. Адамның қабылдау ерекшеліктерін ... ... Бұл өз ... береді:
- оқу құралының көркемдігін жақсартуға;
- материалдың еске сақталуын ... жаңа ... оқу ... ... ... ... экран алдында жұмыс барысындағы шаршауды төмендетуге;
- назарды маңызды бөліктерге ... оның ... ... анықтағыштар жасаудың педагогикалық технологиясының
құрылымы оқыту процесінің заңдылықтарына негізделіп, бір-бірімен байланысты
4 компоненттен ... ... ... ... және
бағалы-нәтижелік.
Сонымен қорытындылай келе электрондық анықтағышқа қойлатын талаптар
келесідей:
1. Жан-жақтылығы.
2. Iзгiлiктiлiк. Онда кез келген орындаушы өзiне ... ... ... ... ... ... оқу ... барлық орындаушылар үшiн
бiрмәндi болуы керек. Бiрақ оқу материалы әр түрлi формада берiлуi мүмкiн.
4. Модульдiк. Кез келген электрондық анықтағышты ... ... ... ... ... ... Аталған анықтағышқа сұраныс көп болуы қажет
және сәйкес түсетiн пайданы да қарастыру қажет.
6. Тұтынушыға бағдарлау.
7. Электрондық анықтағышты топтау.
8. ... ... ... және ... ... ... ... бойынша материалдың бейнеленуi
(өзiндiк оқу мен өзiндiк бақылау).
10. ... ... CD, DVD және ... CD, DVD: ... осы дискеталар арқылы таратылуы керек (жадының көлемi бойынша).
11. Желілік: Интернет, электрондық пошта арқылы берiлетiн ақпараттары
шексiз болуы керек.
12. ... ... ... ... ... ... ... Мультимедиялық: мультимедиялық эффектiлер қолданылады.
3. Электронды анықтағыш бағдарламалық құралдары
НТМL тіліне кіріспе және командаларымен жұмыс
Интернеттің бар ... яғни ... ... бір ... - ... ... да HTML ... жазылған. HTML тілінде Web
-парақтарын жасау программалауға ұқсас болғанымен, ол ... тілі ... HTML - ... ... ... Ол кәдімгі
мәтіндерді Web-парақтар түрінде бейнелеуге арналған ережелер ... Wide Web және HTML ... ... ... ... ... ... арасында
мәлімет алмасудың жаңа хаттамасы (protocol) пайда болғаннан кейін басталды.
Бұл хаттама HTTP (Hyper Text Transfer Protocol - ... ... деп ... ... Осы ... ... HTTP сервелерінің
кеңейтілген желілері болып табылатын, Интернет арқылы файлдар тасымалдай
алатын World Wide Web ... бабы (WWW ... тек Web) ... ... ... ... көпшілігі Web-парақтар түрінде HTML (Hyper Text
Markup Language ... ... ... ... ... ... ... болады. Осы файлдарды HTTP серверлерінде (Web-тораптарында)
орналастыру жолымен Web - парақтар ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі бола береді және олар
әртүрлі тақырыптарды қамтиды, бірақ олардың ... де ... ... ... тілі HTML ... ... ... HTML құжаттарының бәрінің де
файл аттарының кеңейтілуі (тіркеуі) НТМ немесе HTML болуы тиіс.
HTML тілі World Wide Web ... ... ... дами отырып, Web
-парақтарының ең жақсы деген мүмкіндіктерін жүзеге асырып, оны ... ... ... отырды. Ол World Wide Web жүйесінің
негізі бола отырып, оның өте кең ... ... ... World Wide ... ... тіліне кеңейтілген бүкіләлемдік өрмек болып аударылады. HTML
тілінің мағынасы мен атқаратын қызметін оның ... ... ... - қосымша элементтерді басқару мақсатында ішіне арнаулы код,
яғни ... ... (anchor) ... ... Ол ... ... сурет, дыбыс
енгізу, мәтінді безендіру, пішімдеу (форматтау) ісін орындайтын немесе ... ... ... ... бар алғашқы нүкте ретінде қарастырылатын
белгіленген сөз. Сөзді ерекшелеп белгілеу ... - ... ... ... ... ... анықтайтын айрықша кодты осы сөз ішіне
енгізу. Гипермәтінді бейнелеу үшін браузер (browsers) деп аталатын ... ... ... Гипермәтін экранда белгіленген қарапайым
сөз ретінде тұрады, егер курсорды сол ... ... ... ... ... ... онда сонымен байланысты (ол сілтеп тұрған) басқа
құжатты оқимыз. Ол құжаттар мәліметтер ішіндегі ... ... ... ... басқа тораптарда орналасып, бейнежазба, сурет, жазылған дыбыс
күйінде болуы мүмкін.
Сонымен, мәтіндерді осылай байланыстыра отырып ... ... HTML ... Оның дұрыс нәтиже алуды қамтамасыз ететін ... мен ... ... тілінің атқаратын қызметі.
Web-парақтары экранда ықшам түрде безендіріліп ... ... ... ... көрсететін тілге жатпайды. Өйткені әрбір тұтынушы
әртүрлі компьютерлерді пайдаланады. Сол себепті жаңа ғана ... ... ... Windows ... ... істей алатын браузері бар болса,
екінші бір тұтынушы ... тек MS DOS ... ... ... ... ... мүмкін. Бұл екеуінің көрсету ... ... бір файл ... екі ... ... көрсетіледі. Ал, үшінші
компьютердегі Web-парақтарының мәтіндері зағиптарға арналған ... ... ... оның ... ... басқаша болады.
Құжаттарды әрбір тұтынушының әртүрлі құрылғыларда және ... ... ... ... HTML ... ... ... тәсілдерін жазуға арналған тіл деп ... ... ... ... бөліктерінің атқаратын қызметін анықтап, соларды әрбір
тұтынушыға бейімдеп ... ... ... ... түрде белгілейтін
тіл болып табылады.
Мысалы, егер мәтін тақырыбын ... ... ... онда HTML коды ... ретінде көрсетуге тырысады. Тақырыптың белгілеу коды алынған соң,
оны браузер - программа өз ... ... оны ... ... ... ... ... тек экран жолдарының ортасына жылжытып
қана көрсетуіне де болады. Ал егер бұл ... ... ... синтезаторы
арқылы берілетін болса, онда тақырып қаттырақ шығатын дауыс арқылы ... соң ... ... ... да мумкін.
HTML тілінде мәтінді пішімдеу тәсілдерінің де бар екенін ... ... ... ... ... алғанда құжаттың мазмұны мен оны безендіріп
көрсету жолдарының ... ... ... Мысалы, HTML тілінің
соңғы нұсқасында мәтінді пішімдеу командаларын пайдалану ұсынылмаған.
HTML командалары.
HTML тілінің ... ... ... ... тэг (tag) ... Тэг ... тізбегінен тұрады. Барлық тэг «кіші» () символымен аяқталады. Осындай қос символ тізбегі
бұрыштық жақшалар деп те аталады. ... ... ... соң ... ... ... түйінді сөз - тэг орналасады.
HTML тіліндегі әрбір тэг бір ... ... ... ... ... регистрі ешбір рөл атқармайды, бас әріпті де, ... де ... ... ... ... ... ... тэг атауларын жай
мәтіннен айыру мақсатында оларды бас әріппен жазу қалыптасқан.
HTML тілінің бір тэгі ... ... ... бір ... мысалы бір
абзацқа ғана, әсер етеді. Осыған орай екі тэг қатар ... бірі ... ... - ... ... тэг белгілі бір әсер ету ісін бастайды, ал
жабатын тэг - сол ... ... Жабу ... ... ... ... (/)
басталуы тиіс.
Кейбір тэгтер өз жазылу орнына қарай тек бір ғана ... ... жабу тэгі ... ... ... да, ол ... Егер тэг ... тілінде қолданылмайтын түйінді сөз жазылып ... онда оның ... ... – бұл ... мәтіндік құжаттарды (Web-парақтарды) форматтайтын
арнайы тіл (құжаттарды белгілеу тілі). Қорытынды, гипермәтінді құжат арнайы
программамен-браузермен көрінуін анықтайтын ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін, бірақ, кез
келген жағдайда негізгі мәтін құжатта белгісіз ... ... тілі ... ... қосылатын (көрсетілетін) экрандық
құжаттарды өңдеу үшін ... ... HTML ... құжат құру
программалауға ұқсас. Құжаттың ... ... ... ... оған арнайы
кодтарды немесе тэгтерді қояды. HTML тэгтері – бұл бұрышты ... (< >), ... ... жүйеліліктері.
Құжат оқылып (көрсетіліп) жатқан кезде, бұл тэгтер командалар ... ... егер ... ... тэгі ... ... қандай терезеде болсын, мәтіні қандай қаріпімен жазылса да, азатжол
толығымен ... ... ... ... құжаттың жолдарын түзетуді орындауға, мәтін және экран
фонының түсін басқаруға мүмкіндік береді. Олар мәтінге көркемдеу ... ... ... ... ... сонымен қатар парақты көркемдейтін
көптеген әр түрлі функцияларды жүзеге ... ... тек ... ... ... Web-құжаттар құрылады.
Көптеген HTML тэгтердің арасында гипермәтінді сілтемелер құруға
арналған ... ... тобы бар. ... – ол форматтайтын,
көркемдейтін, ... ... ... ... және ... ... ... элементтермен басқаратын арнайы кодтар орнатылған мәтін.
Гипермәтінді сілтеме – ол басқа ... ... ... мәтіннің бөлінген фрагменті (көркемдеу). Гипермәтінді
сілтемелер асты ... ... ... түспен ерекшеленген. Тышқан
көрсеткішін гипермәтінді сілтемеге апарғанда ол ... ... ... ... сол жақ ... ... ... Web-
параққа өту жүзеге асады, ал басқа серверде отырған кері континентте болуы
мүмкін.
Web-парақтар құру. World Wide Web – бұл ең ... және ең ... ... ... оны жай ғана Web деп атайды. World Wide Web
қызметі «іштей», яғни ... ... үшін ... Ол ... және ... ... береді. World Wide Web негізі ... ... ... HTML ... форматы (Hyper Text Markup Language
–гипермәтін белгісінің тілі) және ... ... ... ... файлды Web-парақ деп атайды. Әрбір Web-парақ – ол
қарапайым мәтіндік құжаттардан өзінің форматымен ерекшелене-тін жеке ... Осы ... ... (жарияланған) серверде ол .htm форматында
ұсынылған. Web-парақтың сервер адресінен және ... ... ... тұратын бірегей адресі бар. Бұл адресті URL адресі деп атайды.
Web-парақтарда орналасқан мультимедиялық объектілерді қосу үшін ... қоса ... ... ... ... Бұл ... ... орнатылған, дағдыланған немесе стандартты емес мультимедиялық
объектілерді қосу үшін қолданылады, мысалы, радиотасымалдауды есту үшін.
FRONT PAGE ... ... ... жасау технологиялары
Microsoft FrontPage пакеті Web–түйіндерді өңдеуде және ұйымдастыруда
және ары қарайғы олардың мазмұнын Internet және Intranet ... ... ... береді.
FrontPage редакторында жұмыс істеу барысында біз өзімізге оның қолдану
нәтижесінде қолмен құрғандағы ережелер бойынша ... HTML ... ... есеп ... ... Бұл жайт дер ... осы ... мен ... ... ... ... ... HTML тэгтерімен бірбеткей
іске асады.
FrontPage редакторының HTML ... ... ... ... Қолданушы әдетте алынған эффектіге жету үшін HTML – дің ... ... және олар ... ... ... жатқанын
білмейді.
FrontPage редакторы Internet Explorer шолушысын ... ... ... HTML код дәл сол ... ... ... ... FrontPage «жүгіртпе жолды» қолдануға
мүмкіндік береді, HTML стандартының құрамына ... ... ... – мен ... HTML ... ... ішінен
FrontPage редакторы фреймдерді(нақтырақ айтсақ, фреймдердің ... ... ... ... Front Page ... Web ... бүтін сайт жасау мүмкіндігін береді:
• Кез келген ... ... ... беруге болады.
• Комплексті программалау көмегінсіз, Web Bot компонентін қолдану
арқылы өз мүмкіншілігіңізді арттыруға ... Front Page ... ... белгісін, іздеу құрылғыларын
қамтитын Web Bot компоненті кіреді.
• Active X ... ... ... ... Web – ... арттыруға болады.
• HTML тілінің командаларын қолданып, рұқсатты Тэг қоюға ... ... ... және қарап шығуға болады. Тэгтің түрлі түсті
бейнеленуі мәтіннен оны жеңіл табуына ... ... Front Page ... ... Front Page Express ... өте ... ... Front Page пакеті негізінен Сервер,
Сілтеуіштен тұрса, ал Front Page Express - Front Page ... ... Page Express ... кіші және ... сайт құруға жақсы
келеді. Ал Front Page пакеті Интернет ... ... ... ... ... ... ... Web-беттері жалпыға ортақ бір қасиетке ие – олар
HTML тілінің құралдарының көмегімен ... – жай ғана ... тілі ... әйтседе Web-беттерді құру
процесі программалау процесіне өте жақын.
HTML – бұл ... ... ... Ол қарапайым мәтіннің Web-
беттері түрінде көрсетілетін ережелерді анықтайды.
HTML мәтінді белгілеу тілін ... деп ... ... ... Web-
құжаттарды құруда, ... ... ... ... ... ... арналған программалық құралдарды Web редакторлары
деп атайды. Осы кластың ең қолайлы және ... ... ... ... арнайы белгіленген мәтіндік құжат болғандықтан, оны құруға
және редактрлеуге әдеттегі мәтіндік ... ... ... ... ... қолдану Сіздің жұмысыңызды жағымды әрі эффектілі қылады
және уақыт пен күш-жігеріңізді үнемдеуге көмектеседі.
HTML – редакторларының ... ... бар. ... ... ... ... ... қарапайымдарынан бастап, жеке HTML ... WYSIWYG ... (''What You See Is What You ... ... ... ... және сайттарды редактрлеуге дейін мүмкіндік беретін
мықты жүйелер ... ... ... ... ... пакеті Web-сайттар
мен Web-серверлерге ... ... ... ... және ... бірі.
Internet Explorer қойылымына қысқартылған FrontPage Editor редакторының
FrontPage Express ... ... ... ... бір мүмкіндігі FrontPage редакторы HTML
тілін қолданбай-ақ Web-беттерді құруға арналған қарапайым ... ... ... ... түгелімен FrontPage редакторына енгізілген. Бұл
редакторды меңгеру HTML тілін ... ... өте аз ... алады,
дегенмен бұл үшін кейбір мүмкіндіктерді шектеуге келіп тірелсе де.
Front Page программасы Web – ... ... ... көп
мүмкіншіліктері бар және ... ... ... Front ... Office ... кіретін басқа да программалармен үйлесімді,
демек ... ... ... ... деректерді ауыстыру жеңіл
орындалады.
Front Page пайдаланып Веб ... құру және ... ... ... ... ... соң FileNewWeb командасын беру.
New терезесі ашылады.
2. Терезенің «Specify the location of the new Web» өрісіне сайттың ... ... ... С:\Мой документы\141. Ол арнайы бума түрінде
құрылады. ... ... тани алуы үшін ... ... ... тіпті кіші әріптері арқылы жазуға болады.
3. Осы терезеде көрінген «One page web» (бір Веб-бет) белгішесін екі рет
шерту. ... бос ... Веб беті ... ... ... көрінген өрісін ашып, қазақ алфавитінің қарпін
таңдау.
5. Терезенің сол жағындағы Folder List ... ... ... ... ... екі рет ... ... ашылады,да, терезенің жоғарғы
қатарына Index.htm (Көрсеткіш htm) тақырыбы енгізіліп қойылады (ол-
редактордың жаңа Веб-бетке ... ... ... Бетке Веб-бетің мазмұнын енгізу. (Бетке Clip Gallery (ClipArt)) сияқты
суреттер сақталған бумадан қажетті суретті кірістіру және ... да қиын ... FileSave as ... ... ... ... орнатылған буманы
(сайт атын) ағымдық ету. Онда веб-бетті сақтау (ашылған терезенің Файл
типі өрісінен Web-страница ... ... ... ат ... мысалы,
jaz1.htm түрінде сақталып қойылады).
8. FileАшу командасын беріп, ашылған терезеден 151 ... ... ... ету. ... ... index.htm файлын таңдап, Ашу
түймесін шерту. index.htm бос ... ... Онда ... ... ... Оны ... жоғарғы тәсілмен
орындалады. Осы тәсілмен сайт құрамына көптеген ... ... ... ... ... ... беттен гиперсілтеме орнатылатын сөз ... ... ... ... - гиперсілтеме) командасын беру. Loon ... ... аты ... ... құру ... ... сайт:С:\Мои документы\141).
3. Терезеден гиперсілтеме орнатылатын беттің атын таңдап, ОК ... ... ... Preview ... ... ... шерту.
Гиперсілтеме басқа түске боялып, асты сызылып қойылады.
Гиперсілтеме арқылы байланысқан гипермәтінді экранға шығару ... ... ... көрсеткішті әкеліп, ол сұқ қол түріне
айналған кезде гиперсілтемені шерту жеткілікті. Ал ... ... ... үшін ... ... ... ... Normal түймесін
шертсе болғаны, т.с.с.
Интернет желісін және компьютерді пайдаланып сырттан (қашықтан) оқыту,
тіпті күндізгі ... ... ... даралай оқыту тәсілі елімізде
маңызды орын алып келеді. Ол үшін ...... ... негізгі
анықтағыш пен интернет желісінде ... ... ... ықшамды
электронды анықтағыштар.
Электронды анықтағышқа енгізілетіндер:
- Тақырыптарды қайталап, ... ... үшін ... ... ... ... ... сұрақтарға жауап беруге арналған және сәйкес тестілік
сұрақтарға қайту мүмкіндігі енгізілген ... ... ... ... ... ... ... Олар тақырыптарды
толық түрде сипаттайтындай болуы тиіс, мұндай ... ... ... өз ... ... көмегін
тигізетіндігі сөзсіз). Кейбір сұрақтарға жауаптың бір бөлігі
дайындалған Веб-беттерге енгізілмеуі де ... Бұл ... ... ... ... ... ... тестілік сұрақтарды пайдаланып, сынақ не емтихан алу
үшін құрылған бақылау программасы.
Электрондық анықтағыштардың ... бірі – ... ... істеу
сұхбаттық түрде жүргізіледі. Осының нәтижесінде оқушылар, студенттер өз
білімдерін сұрақтар мен ... ... ... ... меңгереді.
Электронды анықтағыш Веб-сайт түрінде дайындалатындықтан оның толық аты
бума ... бір Веб ... ... ... Веб-сайтқа .htm
кеңейтілуі бойынша сақталады.
Сонымен, сайт құрамында сұрақтар Веб-беті мен оларға сәйкес жауаптар
беретін тақырып ... ... ... ... және ... орнату тәсілдері:
1. Атау берілген сайттың ... ... тест ... Веб-бетті, одан соң әр сұраққа жауап беретін жеке Веб-
беттерді дайындау. Оларды .htm ... ... Тест ... экранға шығару. Бірінші сұрақтан гиперсілтеме
болатын сөзді не сөз ... ... ... ... Жауаптардан тұратын сайт веб-беттері енгізілген
Edit-Hyperling терезесі көрінеді (Веб-беттер көрінбесе, терезеде
алдымен сайт бумасын ағымдық етіп алу ... ... ... енгізілген Веб-бет атауын таңдап, ОК түймесін
шерту. Ағымдық сұрақ пен ... ... ... ... ... да, тест ... енгізілген
Веб-бет терезесі қайта көрінеді.
4. Терезенің Preview түймесін шерту.
5. Гиперсілтемеге көрсеткішті әкеліп, ол сұқ саусақ түріне айналған
кезде гиперсілтемені шерту. ... ... ... ... ... Normal түймесін шерту. Сұрақтар жазылған бет терезесі
қайта көрінеді, т.с.с.
Электрондық анықтағышты пайдаланып тексеру ... ... ... ... кез ... ... програмалау тілінде құруға
болады.
Гиперсілтемелер құрудың тағы бір әдісі – салыстырмалы ... Бұл әдіс ... ... жеке ... ... HTML ... ішіндегі
абзацтарда жасалады. Мысалы, абзацқа сілтеме
.
Microsoft FrontPage программасында Web–компоненттердің ... ... ... мүмкіншіліктердің кең спектрін ќосуға ... ... ... ... келушілердің санын тіркеуші,
фотоколлекцияларға дейін, графикалыќ ... ... ... ... Page программасымен жұмыс
Front Page ... ... ... ... ... бар және қолдануға ыңғайлы программа. Front ... Office ... ... басқа да программалармен үйлесімді,
демек ... ... ... ... ... ... жеңіл
орындалады.
1. Web-узел жасау.
Web-узел белгілі-бір тақырыпқа ... ... ... ... сіздің Web-беттер шоғырындағы HTML файлдары мен ондағы
пайдаланған графикалық ... ... ... ... Егер сіз Web-бет жасағыңыз келсе, онда сіз ... ... ... Front Page ... бұл амал ... Сіз жаңа ... ... программа сізге автоматты түрде My Webs
бумасында Web-узел жасайды.
Web-узел жасау үшін төмендегі амалды орындаңыз:
File => New => ... ... ... ... ... ... тиістісін
таңдап алуыңызға болады.
2.1 сурет. Программада Web-узелды таңдау
2. Web-бетті көркемдеу.
Front Page программасында сіз қалауыңызша шрифтерді, олардың көлемін,
түсін басқа ... ... ... ... ... Мұңда
ұсынылатын шрифтер ол сіздің компьютердегі бар ... яғни Front ... ... ... ... ... Сіз ... Web-бет фонына Front Page
программасындағы стандартты фон суреттерін немесе басқа бір ... ... ... ... (2.2-сурет)
File => Properties...
Ашылған сұхбат терезесінде қажетті файлды немесе өзіңіз ұнатқан түсті
орнатасыз.
2.2. сурет. Қажетті файлды ... ... ... ... ... ... ... дәл Word программасындағыдай
орындалады. Пайдаланған суреттер ... ... ... автоматты түрде
түйін орналасқан папкаға көшіріледі. Егер файл .bmp ... ... ... ... ... ... ... папкаға сақтау
Суреттен көрініп тұрғандай керек файлды таңдап, «Да» батырмасын басу
керек.
5. Гиперсілтеме. (Гиперссылка)
Гипермәтін - бұл оның ... ... ... іштей орнатылған
гипербайланысты мәтіндік ақпараттарды ұйымдастыру әдістері. "Гипермәтін"
терминін алғаш енгізген Т.Нельсон болды. Front Page ... ... ... ... әрі жеңіл орындауға мүмкіншілік береді.
Гиперсілтеме - бұл түспен белгіленген ... асты ... ... Сілтемені активтендіру кезінде басқа ... файл ... ... т.с.с. өту жүргізіледі. Сілтемені таңдау, сілтеме - сөз
бен байланысты мәтінді ... ... ... ... ... ... ... кез келген құжаттағы тәрізді, Интернет желісіндегі
кез келген компьютердегі кез келген ... ... ... ... көбінесе WEB - технология деп атайды.
Сілтеме ретінде тек мәтін ... ғана емес ... ... кәдімгі
жақтаумен қоршалған графикалық объектілер ... де ... ... ... ... термині пайда болды. Гимпермедиа
бұл - құрамына әртүрлі ... ... ... ... ... ... гипермәтін. Ендеше, гипермедиа - бұл сілтеменің рөлін тек мәтін
бөлігі ғана емес, ... ... және ... бір ... атқара алатын,
гипербайланысты ұйымдастыру.
Гипермәтінді технологияны таратушы, Интернет сервері ақпараттық сервер
(WEB - сервер) деп аталады. Гипермәтін технологиясы ... ... ... ... ... WEB - ... сақталады. Бір WEB - серверден
екіншісіне өту гиперсілтеме көмегімен іске асады. Сәйкесінше, ... ... ... ... ... деп ... (WEB-
беттер). WEB-беттер әртүрлі формада берілген ақпараттардан тұрады, яғни,
мәтіннен, ... ... ... WEB - ... ... жүйесінің ең кіші ақпараттық бірлігі болып табылады.
Барлық ... ... ... ... ... (HTML -
Hyper Text Markup Language) жазылады. Бұл тіл мәтінді, графикалық кескінді,
дауыстық файлды, видеоклиптерді ... ... ... ... Компьютер
экранындағы көрінісі браузер программасымен ... ... мен ... HTML ... ... ... ... құжаттар өлшемді, түсті, сызылымды, мәтіннің түсін, мәтіннің
орналасуын, беттегі графикалық кескіндерді, ... ... ... ... ... енгізуді,  сонымен бірге беттер арасындағы
бірқалыпты ... ... ... ... ... - ... ... редакциялауға арнайы қосымшалармен бірге
мәтіндік ... ... ... ... ... Блокнот,
мәтіндік процессор Microsoft Word, FrontPage, HomeSite, Internet ... ... ... және ... ... ... мәліметтерге сілтеу енгізілген
өзге ... ... ... суреттен тұрады. Web парақтарындағы
гипермәтіндік не жай қарапайым сілтеулер асты сызылған сөздер ... ... ... көмегімен іске қосылады. Сол сөзді (суретті) тышқанмен
шерткенде, сонымен байланысқан басқа құжат ашылады. Ол құжаттар ... ... ... Web ... ... тораптарда орналасып,
бейнежазба, сурет немесе жазылған дыбыс күйінде болуы мүмкін.
Web-ті Gopher мен және Wais - пен ... Gopher ... Web - ... түрі ... Олар ... ... құжаттар мен меню түрінде
жасалды, оларға WWW-нің артықшылығы ... ... ... мен
ішіне енгізілген графика болмаған. Wais қызмет жүйесі де Web-тің басқа бір
түрі болатын, ол үлкен ... ... ... ... ... ... ... үшін қолданылатын. Бұл жүйелердің екеуі де
әлі қолданылып келеді. ... Internet Explorer ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар.
Web парақтарын қарап отырып, вирус жұқтырып алу мүмкін бе? Жоқ, Web
парақтарын көру кезінде оның ... ... ... ... көлемді суреттер бар болса да компьютерлерге вирус кіре алмайды.
Бірақ жаңа қолданбалы не ... ... іске ... ... ... ... ... программаны іске қосқан сияқты компьютерге вирус
еніп кетуі мүмкін. Сондықтан программа алынған желі торабы ... ме, ... ол ... ... өзі ... ... көру режимінде компьютерге вирус
кріп кетуі мүмкін емес.
Гиперсілтемені орнату үшін қажетті объектіні немесе мәтінді ... ... ... ... ... ... тышқанның оң
жақ пернесін басып ұсынылған тізімнен Hyperlink Ctrl+K командасын таңдап
алуға немесе Ctrl+K ... ... ... ... ... сұхбат
терезесін ашамыз. Мұнда қажетті файлды ... ... ... ОК
батырмасын басамыз.
Front Page программасы гиперсілтемеден баска закладка ... ... ... ... төмендегідей:
Мәтіндегі қажетті сөзді белгілеп, Insert => Bookmark ... ... ... ... ... ... ... түрде
толтырылып тұрады, сондықтан ОК ... ... ... ... ... ... ... ұқсас орындалады. Мұнда
гиперсілтеме орнату терезесінде файлды емес Bookmark ... ... ... ... ... ... белгілейміз де ОК ... ... ... ... және ... ... салу.
Кесте салу амалын орындау үшін:
Table => Insert => Table мәзірін пайдаланамыз. Экранда ашылған ... ... ... ... мен ... ... ... өңдеу үшін орындалатын амалдар да өте қарапайым, баған немесе жол
қосу - Table => Insert => Rowsor Columns..., ... ... ... ... не ... ... қажеттісін таңдаймыз.
2.5 сурет. Кесте өлшемдерін орналастыру терезесі
6. Web-бетке анимация ... сіз ... ... ... ... қана
қоймай, ондағы материалдың өз оқырмандарын табатынына да себебін тигізеді.
Анимация орнату үшін Format Ю Page ... ... ... мәзірін
тандап аламыз. (2.6-сурет) Экранда анимацияның қолданылу тәртібін ... ... ... Мұнда сіз анимацияның нұсқасын тандап ала аласыз.
(Event — Событие, Transition effect - ... ... Duration ... ... ... жол Marquee ... арқылы орындалады. Экранда ашылған
сұхбат терезесінде ... ... ... ... ... оның ұсынылу
тәртібін көрсетеміз.
2.6 сурет. Жүгіртпелі жолды баптау терезесі
Microsoft FrontPage бағдарламасын қосу
Microsoft FrontPage қосу үшін келесі әрекеттерді орындау керек.
Windows-тың ... ... Пуск ... басу ... ... ... ... Microsoft FrontPage-ді таңдау керек.
FrontPage бағдарламасы бірінші рет қосылса, экранға өңдеуге дайын ... ... егер ... ... ... ... онда ... ең соңғысы экранға шығады.
web-бетті жабу керек болса, ... ... ... ... ... басу керек.
Жұмыс облысын қарау
FrontPage бағдарламасаны web-түйіндерді құруға және оны ... ... ... ... ... тақтасы мен
меню Microsoft Office XP-дің басқа бағдарламаларымен сәйкес және толығымен
өзгертіп ... ... ... пернелер үйлестірілімі жиі орындалатын
операцияларды орындатылуын ... ... пен ... ... ... ... ... элементтері көрсетілген.
2.7 сурет. FrontPage программасының терезесі
FrontPage программасының элементтері
Кесте 1.
|Элемент ... ... ... ... ... ... ашылған болса, керекгін таңдауға |
| ... ... ... жолы ... беттің аты мен, оны орналасқан жолы. ... жолы ... ... Вид және ... ... менюларды |
| ... ... ... ... Бұл ... |
| ... ... дерлік орындауға болады. |
|«Сұрақ қою» алаңы |FrontPage-дегі бағдарламалардың процедуралары жайлы |
| ... ... ... Бұл ... ... |
| ... оның ... ... ... ... |
|«Жабу» батырмасы |Бұл батырма бейнеленіп тұрған бетті жабу үшін |
| ... ... ... ... ... ... одан жылжуға мүмкіндік |
| ... ... жолы ... тапсырманың жағдайы жайлы мәліметтерді шығару |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| ... алу» деп ... ... ... Ал ... |
| ... бар ... тышқан көрсеткішін жылжытса, онда|
| ... ... ... ... |
|Беттерді ... ... ... режимінің ауыстыру үшін |
|ауыстыру |қолданылады. Мысалға, орындалатын ... |
| ... ... ... режимінде көрсетіледі. |
| ... ... ... ... ... және |
| ... ... бола ... ... индикаторы|Ағымдағы орындалып жатқан істің жағдайын көрсетеді. |
|Күтетін орындалу |Web-браузерлерде, Web-беттерді жүктеуге ... ... ... ... ... ... бағдарламаларында жиі қолданылатын командалар|
| ... Бұл ... ... ... мен |
| ... ... оларды тікелей файлдарменжұмыс жасау |
| ... ... ... ... ... және ... бойынша көрсетіліп тұрады. Бұл саймандар |
|форматтау құралдар ... ... ... өте жиі ... ... ... тез ... мүмкіндік береді. |
|Көрсетілу тақтасы |Бағдарламаның ... ... ... |
| ... ол ... ... ... болады. |
| ... ... ... белгілер, мәліметтердің|
| ... ... ... ... ... етеді.|
2.1 Macromedia Flash программасының мүмкіндіктері мен технологиясы
Macromedia Flash программасының ... ... ... ... мәceлeлepi бeттiң көлeмдiлiгi
мeн интepнeт ... ... ... ... ... Web-тe aқпapaтты бeйнeлey aймaғындaғы eң coңғы ... ... Flash - ... қoлдayлы құpылғaн вeктopлық гpaфикa
нeгiзiндe aнимaциялaнғaн ... ... жәнe ... кeзiндегi
қapaпaйым, өтe қyaтты құpaл ... ... Flash ... ... ... Web-тi aнимaция жәнe дыбыc жoбaлapымeн тoлықтыpyғa
мүмкiндiк бepeтiн идeaл жұмыc инcтpyмeнтi ... ... ... ... peтiндe қoлдaнyдың қaбылдaнғaн бipнeшe кeлiciмдepдeн кeйiн oл HTML-
мeн жeңiл интeгpaлдaнaтын бoлды. Flash ... ... ... ... aшyғa, HTML ... кeз ... нәpceнi жacayғa eштeңeнi қocымшa
қaжeт eтпeйдi.
Beктopлық гpaфикa aлғaшындa қoлдaнылaтын ... ... ... ... ... ... Beктopлық гpaфикa мeн aнимaцияның бipгe
қoлдaнyынa үлкeн мән бepiлгeн. Oл қoлдaнyшылap мeн ... ... ... қaтap, дыбыcтық жoлдaмaның Web бeткe қoя
aлaды. Пpoгpaммaлayдың iшкi тiлi Action Script ... ... ... ... нeмece видeo ... қoca ... ... бepeдi.
Action Script мүмкiншiлiктepi JavaScript жәнe VBScript мүмкiншiлiктepiмeн
тeң бoлып кeлeдi.
Macгomedia кopпopaцияcы Walt Disney Flash ... бipiн ... ... дeйiнгi aлғaшқы кeзeңдepдe Flash бeлгiciз бoлды. Oл Flash
тexнoлoгияcын үлкeн ... ... eттi. ... дизaйнepлiк
cтyдиялap Web бeттepдi Flash тexнoлoгияcы көмeгiмeн ... ... ... ... caтып aлa ... ocы ... Splash Animator дeп ... бeлгiciз Future
Animation фиpмacымeн PC-кoмпьютepлepдe мyльтфильмдepдi құpacтыpy үшiн
caтылғaн. Oл cypeтшi-aнимaтopлapғa ... шeктi ... иe ... oны ... ... caтып aлып, ... Flash ... Flash-тi
құpacтыpyшылap жoбaны aвтoмaттaндыpy жәнe жeңiлдeтy үшiн ... ... ... Myльтимeдиялық гигaнт өзiнiң aтayы мeн
интepфeйciн өзгepткeнмeн қoca, ... ... ... ... ... қaтap, «*.swf» вeктopлық ... iшкi ... бacқa ... ... ... ... ... GIF
үшiн қoлдayы жacaлды.), пaкeттi жaқcы жapнaмaмeн қaмтaмacыз eттi. Aлaйдa
өзгepicтep cыpтқы кeлбeтiмeн қoca, мaзмұнын дa қaмтыды.
Flash-тe ... ... Action Script ... ... ... мaңызды түpдe кeңeйдi. Oлap aвтopлapғa aca күpдeлi әpeкeт
cтильдepiн - ... ... ... дүкeндepдi aлғaш peт
құpacтыpy мүмкiншiлiктepiн бepeдi ... opын ... ... ... ... ... пpoгpaммa Web-
құpacтыpyшылapдың opтacындa кeң тapaлa ... жәнe ... үшiн жaқcы тaлac көзi ... кeлeдi.
1996 ж. Flash тexнoлoгияcы пaйдa бoлғaннaн бepi мaзмұнды мyльтимeдиялық
Web-caйттapдың құpy ... ... ... ... ... ... ... Plymouth, Chrysler, Nestle және Wamer ... ... ... ... icтey үшiн ... пpoгpaммалауда бeлгiлi
тәжipибe қaжeт eмec. Web-сайтты JavaScript, Java нeмece HTML ... жaзy ... ... ... көмeгiмeн құpaу
мүмкiндiгiн бepeдi. ... кeз ... Web ... ... ... шeктepiнiң cтaндapты жәнe гипepтeкcтiк aқпapaттapды жiбepy peтiндe
oның aжыpaтылмaйтын бөлiгi бoлып HTML ... тiлi ... ... HTML ... ... eмec, ... ... кeздe
Flash көмeгiмeн тoлық poлик-бeттi фopмaттayғa бoлaды. Pacындa дa, ocындaй
жaғдaйды HTML-дi шeгiндipy бoлып ... ... ... ... көптeгeн бeттepдe HTML мүлдeм жoқ cияқты бoлып кeлeдi. ... ... Flash ... ... ... бacтaйды. Flash-клиптi
дұpыc opнaлacтыpy ocы кoдтың мәнi бoлып кeлeдi. Бiтipiлгeн бeтте ... ... ... бap ... кeлeci түp ... ... ... Action Sript-тi қoлдaнғaн жaғдaйлapдa, ocы ... ... ... ... CGI-дi ... кeзiндe кeйбip
пapaмeтpлepдi бepy мүмкiндiгi бap. Coндaй-aқ CGI-дi Flash-тe шaқыpy, кeйбip
әpeкeттepдi opындay жәнe жayaптapды aлдынaн ... ... ... ... ... ... ... Flash CGI-пpoгpaммaмeн гeнepaциялay әлi мүмкiн
eмec. Eгep Flash-тi бapлық жepдe ... ... тycа, ... ... CGI-пpoгpaммacымeн гeнepaциялayғa apнaлғaн кiтaпxaнa
құpaй aлaды. Қaзipшe Flash ... ...... ... ... ... ... клиптepмeн тoлықтыpy бoлып кeлeдi. ... ... ocы ... ... ... ocы бeттepгe Flash-
poликтepдiң (oның opнындa ... aяны ... oғaн ... ... ... нeмece HTML-бeттepдiң мaзмұнымeн тaныcyғa кipeдi. Oл
Flash-клиптepдiң GІF-пeн aнимaциялaнaтыны үшiн қoлдaнaтындығын жәнe ... үшiн ... ... жoқ eкeнiн бiлдipeдi. Ocы жaғдaйдa жaңa фopмyлaны
қoлдaнyғa бoлaды:
Web-бeттep=HTML+DHTML (JavaScript/VBScript, CSS) +Flash+CGI
Ocы фopмyлa eң aлғaшқы фopмyлaғa ұқcac ... ... Flash ... ... cән ... poлiн aтқapaды. Қaзipгi yaқыттa көптeгeн
тexнoлoгиялap oғaн қaлыптacқaн. Mыcaлы: Metastream Web-бeттepдe вeктopлық
ЗD гpaфикacын ... ... ... ... ... ... бap, яғни ... apнaйы кeңeйтiлгeн мoдyльдiң бoлyын
тaлaп eтyi (plug-in). Flash-тi құpғaндa Macromedia ... ... ... тexнoлoгиялapды бip пpoгpaммaдa бipiктipiп, қoлдaнyшылapғa Web ... ... aлyғa ... ... ... үнciз ... бoйыншa гpaфикaлық peжим peтiндe
қoлдaнy Flash-тi Web-тiң құpacтыpyғa apнaлғaн ayыcтыpyғa бoлмaйтын ... ... ... ... - ... тeңдiктepмeн нeмece
өлшeмi, пiшiмi, түci, шeктepi жәнe opнaлacyы тypaлы aқпapaттapды құpaйтын
вeктopлapмeн aнықтaлaтын oбъeкт. Бұл нәтижeciндe ... ... ... ... ... пaйдa ... ... қoлдaнyдың тиiмдi әдici.
Coндaй-aқ вeктopлық гpaфикa қapacтыpылaтын ... ... ... ... ... ... ... кeciндepдi кoмпьютepлep мeн
мoнитopлapдың (Pc, Mac, NoteBook) ... ... ... ... ... ... ... құpacтыpyдың идeaлды шeшiмi.
Heгiзiндe, pacтpлық кecкiндep мыңдaғaн нeмece жүз мыңдaғaн нүктeлepдeн
тұpaды. Oлapдың ... түci мeн ... ... ... ... Ocы ... cүйeнe oтыpып, жүйe кecкiндi құpaйды. Coндықтaн,
caпaлы, көп түcтi pacтpлық кecкiндep өтe көп opынды aлaды.
Heгiзiнeн вeктop - ... ... қapaй ... түзy ... ... вeктopлық кecкiн түзyлep өтeтiн бұpыштық ... ... ... ... ... түзyдi бeйнeлey үшiн
ocы түзyдeгi әp нүктeнiң opнын көpceтy кepeк, яғни 2 ... жәнe ... ... ... ... мeн түciн бepy қaжeт. Kөптeгeн
caндық ... ... peт ... ... Oлap вeктopлық
кecкiндepдi eкi, үш peт epкiн қыcyғa мүмкiндiк ... (16 ... әp ... ... GIF жәнe JPEG ... ... қapaғaндa гpaфикa, мәтiндep, cұлбaлap, ... ... ... SWF (Shock Wave Flash) ... epeкшe ... жeңiл ... Oлap тeз жүктeлiп, қapaпaйым бpoyзep
көмeгiмeн жeлiдe тoлaccыз түpдe жүpe ... жacay ... ... ... ...... өлшeмi шaғын бoлып қaлa бepeдi. Beктopлық,
pacтpлық кecкiндep, дыбыcтap ... ... бip ... ... peт
кeздeceтiндiктeн, Flash Symbol ... дeп ... ... iшкi
фyнкцияcы apқылы oбъeктiнiң жaлғын дaнacын құpy мүмкiндiгiн ... ... ... үшiн oны ... ... бoлaды. Oл жoбa фaйлының өлшeмiн
кeмiтeдi.
Coндaй-aқ oғaн қocымшa Library кiтaпxaнacы құpacтыpылды. Oл cypeттeлгeн
cимвoлдap, ... ... ... түpлepiндe қoлдaнылaтын
тұpaқтылapдың тiзiмiн құpaйды. ... ... қaй қaбaт пeн ... ... кeз ... ... ... бoлaды. Tүcтi
пaлитpa мeн гpaдиeнттi зaливкaлapды бacқa ... ... (жәнe ... ... ... Macromedia Fireworks жәнe
Adobe Photoshop). Oл бүкiл caйттaғы ... ... ... eтeдi. ... .fla ... caқтaлып, жәнe swf. экcпopттaлaтын
фaйлдың өлшeмiнe әcepiн тигiзбeйдi. Yнciз кeлiciм бoйыншa Flash жәнe ... ... ... ... ... ... пaйдaлaнa oтыpып, Flash-
пpoeктiнi қocқaн кeздeгi мәлiмeттepдi eнгiзyгe мүмкiндiк бepeтiн мәтiндiк
өpicтi құpyғa бoлaды. Oлap ... ... ... ... ... peгиcтpaциялық, cұpaныcтық т.б. eнгiзyдi құpayғa
мүмкiндiк бepeдi. Oл тoлық Web-caйттapды құpay үшiн ... қaдaм ... ... қaтap, ... ... ... түpдe өзгepтyгe
қoлдaнылaды. Ocындaй қacиeт жиi жaңapып тұpaтын aқпapaттapды: биpжaлық,
cпopттық, aya paйын ... ... үшiн ... ... мәтiндiк
өpicтi құpaғaн кeздe, oл өpicкe ... ... ... ... ... әp түpлi oқиғaлapынa aлмacтыpy, server-side-
қoлдaнбaлapынa, мәлiмeттep қopынa eнгiзyгe жәнe жaңa ... ... бap. ... ... ... ... ... oл-Web-қa
apнaлғaн жылдaм жүктeлeтiн мyльтимeдия қoлдaнбaлapын құpacтыpy, яғни
мaзмұнды aғындық peжимдe жiбepy. Бacқa ... ... ... epeкшeлiгiciз oны Web-тe қoлдaнy қoлaйcыз бoлyшы eдi.
Maзмұнды aғымдық түpдe бepy - oл ... ... ... бip ... Oл пaйдa ... дeйiн ... шeктeyлi жылдaмдығы
қoлдaнyшылapғa фaйлдың мaзмұны түгeлiмeн кoмпьютepдe жүктeлгeнгe дeйiн
фaйлды көpy жәнe ... ... ... ... ... бip ... әp бaйтты көpy мeн тыңдay мүмкiншiлiгi қaжeт
eмecтiгiн aңғapды.
Aғымдaғы ... ... жәнe ... ... бap үлкeн
фaйлдap бeйнeлeyдi лeздe бacтaйтынын ... Web ... ... ... cиpeк ... aлaйдa Web-бeттepдi дыбыcтaтyды жaқcы көpeтiндep
ocы мүмкiндiктepдi пaйдaлaнaды. Dhtml, html жәнe кeз кeлгeн бacқa cтaндapт
дыбыcтық фaйлдapмeн ... ... ... BGSOUND ... ... қocылaтын aялық дыбыcтap mid нeмecе wav пiшiмдepiнe иe ... ... ... кeздe бeт шyлaй ... ... mid ... ... cәйкec кeлeдi. Mid caпacы жaғынaн кepi әcepлi eкeнi aнық.
Wav пiшiмдeгi дыбыcтap caпacы жaғынaн жaқcы, бipaқ ... ... ...... ... жaзy ұзaқтығынa бaйлaныcты бoлaды.
Flash-тiң пaйдa бoлyы мeн ... ... ... ... бeлгiciз жәнe қaйтaлaнaтын дыбыc фpaгмeнтiн шығapaтын шeкciз
қaйтaлaнa ... ... ... ... Ocы кeздe ... қoл ... ... бoлды.
Дыбыcты бaқылay әp кaдpғa дeйiн нaқты бoлып кeлeдi жәнe oны ... ғaнa ... Flash ... ... тәciл ... ...
aнимaцияның дыбыc жoлaғымeн cинxpoндayынa нeмece yaқытқа бaйлaныcты болмай
қocылaды. Coндaй-aқ әp кaнaл үшiн ... ... ... жәнe
дayыcтың ұлғайтyдың жәнe төмeндeтyдiң эффeктiciн қoлдaнyғa бoлaды.
Coнымeн, Flash дыбыcтың 2 түpiн қoлдaнaды - oқиғaғa бaйлaныcты (event
sounds) жәнe ... (stream sounds). ... ... ... тoлығымeн жүктeлгeннeн кeйiн, aл eкiншici aлғaшқы бipнeшe ... ... ... қopының кeлyiнe бaйлaныcты қocылa бacтaйды.
Экcпopттaлaтын фaйлдың swf ... ... ... ... ... eтeдi. Oл 8-дeн 160-қa дeйiн kBps құpaй aлaды жәнe Publish Settings
тepeзeciндe көpceтiлeдi. Flash ... ... AIFF, WAV жәнe ... импopттaйды. Flash-фильмдepдi Flash-тiң көмeгiмeн құpacтыpy
кeзeңiндe кeлeci aппapaтты жәнe ... ... ... Intel Pentium 200 MГц ... ... oдaн дa жaқcы бoлap);
• 64 Mб-тaн кeм eмec oпepaтивтiк жaды (128 Mб ұcынылaды);
• қaтқыл диcкiдe шaмaмeн 85 Mб бoc ... 1024 нa 768 ... ... жәнe 16 ... түci бap ... 98 SE, Windows ME, Windows NT 4.0, Windows 2000 ... XP ... жүйe.
Бpoyзep тepeзeciндe Flash-фильмдepдi қocy үшiн кeлeci ... eтy ... ... үшiн Netscape 4 нeмece oдaн ... ... Netscape — ... кoмпoнeнтi (plug-in);
• Opera 6 бpoyзepi;
• Eгep фильмдe ActiveX-тi бacқapy элeмeнттepi ... ... Explorer 4.0 нeмece oдaн ... ... AOL 7 құpayшыcы;
• Windows 95, Windows 98, Windows ME, Windows NT 4.0, Windows ... Windows XP ... ... ... ұйымдастыру
Жалпы алғанда қолданбалы интерфейсін ұйымдастыру редакторы Windows
қолданбасы үшін ... ... ... Меню ... жиі қолданылатын
командалар орналасқан негізгі құрал-саймандар панелінің батырмалары да
бірдей. Dreamweaver - мен әлі ... ... үшін ... ... ... ... ерекшелікті болып келеді.
Редакторды ең алғаш іске қосқанда экранда негізгі терезе мен Welcome
(Қош келдіңіздер!) диалогты терезесі пайда ... Осы ... ... ... ... ... ... баптауға мүмкіндік береді. Бұл
функция - өте пайдалы. Оған тоқталмас бұрын оны неден ... ... ... айта ... ... Flash ... терезесінің маңызды элементтері
1-суретте көрсетілген.
Меню жолағы. Уақыттық диаграмма панелі
1 - сурет. Flash программасының негізгі терезесінің құрылымы.
Редакциялауға ... ... ... ... шекарасының сол
жағында орналасқан. Ол графикалық объектілерді редакциялау және құру ... ... ... ... ... ... көпшілігі пайдаланушыға графикалық редактормен жұмыс істеу
барысынан таныс.
Жұмыс істеу ыңғайлы болу үшін ... ... 4 ... ... Tools (Инструменттер) - мұнда нақты инструменттердің
таңдау батырмалары жинақталған. Бұл инструменттер
таңдау және ... салу ... ... ... View (Түр) - ... үстелде орналасқан кескіндерді
карауға арналған басқару құралдары бар. Осы өрісте 2
батырма ... Hand Tool (Қол) - ... ... ... ... ... аймағын кез келген бағытта
орын ауыстыруға болатын режимді қосатын батырма.
• Zoom Tool (Масштаб) - ... ... ... кескіннің тез масштабталу ... Осы ... ... Options ... ... таңдауға мүмкіндік беретін 2
қосымша батырма ... ... ... ... Colors ... объектінің контуры мен заливкасының
түстерін бөлек таңдау мүмкіншіліктерін беретін
батырма.
2-сурет. Редакциялаудың құрал-саймандар панелі.
• Options ... ... ... ... ... ... көрсетілетін батырма. Қосымша параметрлері жоқ
инструменттер үшін Options өрісі ... қала ... ... ... ... ... салу инструменттерің
кейбір параметрлерін қасиеттер инспекторының панелі көмегімен ... ... ... ... ... терезе мен шекарадан
түйістіріліп, "жылжымалыға" айналуы мүмкін.
Жұмыс ... ... ... ... ... толығымен қамтиды. Жұмыс
істеу аймағында объектіні өзгерту бойынша кез ... ... ... ... ... ... үстел шегінде орналасқан
объектілер ғана кіреді. Осыған байланысты: ... ... ... ... не үшін қажет? деген сұрақ тууы мүмкін. Оған 2 ... ... ... ... жұмыстарды орындау үшін;
• объектінің біртіндеп кадрға кіру (немесе шығу) эффектісін іске ... ... ... ... оған ... ... панелі
орналасқан. Мұнда интерфейстің келесі элементтері орналасқан.
• Оқиғаның редактрлеу режиміне қайта оралуын қамтамасыз ететін ... ... жеке ... ... ... жұмыс істеген жағдайда
ғана қолайлы болады.
• Редактрленетін оқиғаның ... ... ... өріс ... символ қатынасатын оқиға). Үнсіз келісім бойынша
фильмнің ... Scenе ... ... және ... ... ... Егер ... символ ішінде басқа символдар болса, қосылған символды
редактрлеуге көшкенде панельде өз ... ... ... атауы тізбекті түрде бейнеленеді.
• Оқиғаны таңдайтын батырманы шерту арқылы фильм оқиғаларының тізімі бар
менюды ... ... ... ... ... ... арқылы фильм символдарының тізімі бар
менюды ашуға болады.
• Ашылатын тізім көмегімен жұмыс істеу аймағының ... ... ... Тізім өзгертілуі мүмкін, сондықтан қажетті нұсқаның
болмаған жағдайында пернелер арқылы қажетті мәнді енгізуге ... ... ... кез келген нүктесіне тышқанның оң жақ
батырмасымен ... ... ... ... ... және ... ... өзгертуге арналған негізгі командалардан құралған контекстік
менюді ашуға болады. Осындай командалардың 20-ға жуық саны ... ... - ... ... Осы ... ... ... жұмыс істеуге негізделген бір атты панель экранға шығады.
3-сурет. Scene панелі.
Оның көмегімен:
• фильм оқиғаларының ... ... ... ... оқиға орналасу
реті оның шығу ретіне сәйкес келеді;
• кез келген фильмнің оқиғасын тізімнен ... алу ... ... панельдің төменгі бөлігіндегі арнайы пернеге басу арқылы таңдап
алынған оқиғаларды ... ... ... тізімде нақты оқиғадан
кейін тіркеледі;
• жаңа (бос) ... ... ... Оқиға тізімдегі таңдалған тізімнің
астына тіркеледі;
• таңдалған оқиғаны өшіруге болады.
Монтажды үстел
Жұмыс істеу аймағының ортасында ... ... (Stage) ... ... ... "үстел" деп атайтын боламыз. Үстелдің өлшемі мен түсі ... ... ... мен ... анықталады. Жоғарыда айтылғандай, фильді
қосқан кезде экранда тек үстелдің шегінде орналасқан объектілер ғана кіре
алады.
Уақыттың әр ... ... ... ... бір ... ғана ... Бірақ үстел берілген фильмге арналады. Кез келген фильмді
редакциялау үшін ... ... жаңа ... құрғанда Flash терезесінде
монтажды үстел және оған қатысты ... ... ... ... ... файлдар жоқ болса, онда үстел де бейнеленбейді.
MDI-дің көптеген ... ... Оның бірі - 1 ... басқа фильмге маус көмегімен орын ... ... ... жүзеге асады. (яғни, drag-and-drop — "орнын ауыстырып, қалдыр"
техникасы). Объектілерді басқа фильмге ... ... ... ... ... ғана емес, сондай-ақ оның қалған қасиеттері де
сақталады. Мысалы: батырманы көшіргенде, оған ... ... ... істеу аймағының үстінде уақыттық диаграмма панелі (Timeline)
орналасқан. Үстел сияқты уақыттық ... да ... ... ... Ол ... қабаттардың өзара орналасуы, оқиғада көрсетілген
объект күйінің өзгеру тізбегі сипаттала отырып, басқа да ... ... ... ... ... құрудың және фильмнің интерактивтік
элементтерінің беталысын сипаттайтын негізгі құралы болып табылады.
Уақыттық диаграмма панелі ... ... ... ... және ... элементтерінен тұрады. Уақыттық диаграмманың сыртқы бейнесі өте
үлкен ауқымда орнатылған параметрлерге тәуелді ... ... ... ... ... ... уақыттық диаграммен жеткілікті дәрежеде
жұмыс істей алумен байланысты.
Берілген бөлімде уақыттық диаграмма панелінің ... ... ... ... пішімін қарастырамыз. Оны пайдалану туралы сұрақтар ... ... ... ... ... ... ... панелінде келесі
элементтер көрсетіледі (4-сурет):
4-сурет. Уақыттық диаграмма панелі.
• Ағымдағы фильм ... ... ... Бұл ... ... ... бар өзіндік кесте түрінде берілген. Онда ... мен оның ... ... ... уақыттық диаграмма
панелінің осы бөлігі Уақыттық меншікті диаграмма кадрлар шкаласы,
"санауыш бастиек" ... және ... әр ... ... ... ... Түсуші меню уақыттық диаграммада кадрларды ұсыну пішімін таңдауға
мүмкіндік береді.
• Ақыттық диаграмма ... ... ... фильмнің кейбір
параметрлері туралы ақпарат шығарылумен қатар үстелдегі ... ... ... ... ... болады.
Кадрлар шкаласы. Шкала оқиғаның барлық қабаттарына ортақ болып келеді.
Мұнда кадрлардың реттік саны өсу ретімен ... ... ... ... тең. (Ол кез ... ... ... үшін өзгеріссіз қалады).
Санағыш бастиек (Play head) анимацияның ағымдағы кадрын ... ... ... ... ... ... құру және ... қосу
кезінде санағыш бастиек уақыттық диаграмма бойымен автоматты түрде орын
ауыстырады. Тышқан көмегімен анимациялық ... ... ... ғана ... ауыстыруға болады. Сонымен қатар оны 2 жақ ... да орын ... Бұл ... анимациялық объектілердің де күйлері өзгеріп отырады.
Жеке қабаттың уақыттық ... ... ... ... ... көрсетеді. Төменде ... ... ... ... информативтік болып келеді. Негізінен,
кадрлардың бейнесі арқылы берілген қабатқа қолданылған ... ... ... ... ... уақыттық диаграммасының түрлі
пішімдерінің ... онда ... ... ... ... ... tweened-анимация үшін түйіндес кадрлар ашық-көк ... түзу ... ... қара ... ... ... бар түзу ... аралық кадрларды алмастырады).
Түрлендіруші tweened-анимация үшін түйіндес кадрлар ашық-жасыл аядағы
нұсқағышпен түзу ... ... қара ... ... ... бар түзу барлық аралық кадрларды алмастырады).
Пунктирлі ... ... ... ... кадрдың жоқ болуын
көрсетеді.
Қара нүкте түріндегі жеке түйіндес кадрдан кейін тізбектелген ашық-сұр
кадрлар ... ... ... өзгертілмейтіндігін білдіреді. Осы
жағдайда қорытынды кадр бос тікбұрышпен белгіленеді.
Кішкентай а әрпі Actions ... ... ... ... ... әрекеттер жасалатыны көрсетеді.
Қызыл жалауша кадрдың ... ... ... бар ... ... белгіленген түйінді кадрлардың үздіксіз ... ... ... ... ... ... тамғасы бар екендігін және фильм кадрларының
арасын навигациялау үшін қолданылатындығын көрсетеді. Диаграмманың ... орын ... ... ... тамғаның атауы жазылады.
Уақыттық диаграмманың сыртқы бейнесі таңдалып алынған кадрлар ... ... ... Ол ... Frame View меню ... ... ... әрекеті уақыттық диаграмманың барлық жолдарына (қабаттарына)
таралады. Меню пункті 4 ... ... ... ... пішімінің түсуші менюі
1-топтың командалары кадрлар ... ... ... ... береді. Төмендегі нұсқалардың орындалуы мүмкін:
• Tiny (тым ұсақ);
• Small (ұсақ);
• Normal (қалыпты);
• Medium (орташа);
• Large ... ... ... ... параметрлерін көру үшін бағытты түрде
қолданылады.
2-топқа - тек Short (қысқа) командасы қана ... Ол кадр ... ... ... ... ... ... Мұндай
өзгерістер 6-суретте көрсетілгендей уақыттық диаграмманың (қабаттардың
бейнеленуі орналасқан ) сол жақ пішіміне де әсер ... да ... ... - Frames ... кадрлар) кіреді. Берілген
пунктіні таңдау кезінде анимацияның әр ... үшін ... ... ... келісім бойынша кадрлардың түстік индикациясы қосылып
тұрады.
6-сурет. Short командасы бойынша
Уақыттық диаграмма пішімінің ... ... ... 4-топ 2 ... тұрады:
• Preview (алдын ала қарау) командасы анимацияның түйіндес кадрларының
құрылымын кішірейтілген түрде ... ... ... ... ... ... үстіңгі жағы)
• Preview In Context (Контекстіде алдын ала қарау) командасын ... тек қана ... ... ... 2 ... одан да көп объектілер
өзгерген жағдайда қолданылады. Өйткені ол оқиғаның барлық ... ... кадр ... қоюға мүмкіндік береді. Алайда
осы жағдайда кадрдың бейнесі Preview ... ... одан да ... ... ... ... төменгі
жағы).
Жұмыс істеу аймағының төменгі жағында ... ... ... панелі орналасқан (1-суретті қараңыз). Егер жұмыс істеу
аймағында бірде-бір объект таңдалып алынбаса немесе ол ... жоқ ... ... инспекторы фильмнің жалпы параметрлерін бейнелейді. Кез
келген объектіні таңдау кезінде қасиеттер инспекторының ... ... ... жағдайда инспектор панелі келесі элементтерді кұрайды:
• Редакцияланатын файлдың атауы бейнелеген Document (Документ) мәтіндік
өрісі.
7-сурет. Preview (үстінде) және Preview In Context ... ... ... Size ... ... ... үстелдің өлшемін ("экранның"өлшемін)
бейнелеуге және Flash-фильмді көру үшін бір мезгілде қолданылады.
Батырмаға шерту ... ... ... мен ... ... ... мүмкіндік беретін Document Properties
(Құжаттың қасиеті) қосымша диалогты ... ... ... Publish ... ... параметрлері ертеден (немесе үнсіз
келісім бойынша қолданылған) орнатылған фильмді жариялауға ... ... ... ... (FLA ... бастапқы
файлын SWF пішімінде конверттауға негізделеді. Сондай-ақ фильмі бар
Web-бет (HTML-файл) үнсіз келісім ... ... ... ... ... ... ... негізгі Flash-
плеер нұсқасы бейнеленеді.
• Background (Ая) батырмасын шерткенде фильм аясын таңдауға ... ... ... (яғни үстел түстері).
• Frame Rate (Кадрлар жылдамдығы) мәтіндік өрісі кадрлар ... ... ... үшін қолданылады. ... ... ... ... ... per second, fps);
• HTML-құжат пішімінде нақты анықтаманы ... ... ... ... бейнеленген батырма.
• Жұлдызша бейнеленген батырма Accessibility (мүмкінділік) панелін ... ... Осы ... ... ... ... ... енгізеді, яғни мүмкіншіліктері шекті болатын адамдарға да
қолдануға ... ... ... бұл ... ... ... пішімін қолдану арқылы іске асыруға болады. Мысалы: дыбыстық
сүйемелдеуді экранға шығарылатын сәйкес мәтінмен алмастыруға болады.
Ескерту. Қасиеттер ... ... ... ... ... ... ... келетіндігін ескеру керек. Яғни ... ... ... ... ... алу үшін оларды қайтадан ашпай, ... ... ... ... алу ... (9-сурет).
9-сурет. Document Properties диалогтік терезесі.
MOVIE EXPLORER фильм шолушысы
Movie Explorer — ... ... ... ... ... және
фильмнің кез келген элементін модификациялау үшін тез арада ... ... ... ... ... ... ... Movie Explorer-
ді қолдану фильм құраушының еңбек өнімділігін қарқынды түрде арттырады.
Movie Explorer көмегімен келесі операциялар ... ... ... оның атауы арқылы іздеу.
• модицикациялау мақсатында таңдалған элементке арналған қасиеттер
панелін шақыру.
... ... ... ... ... ... - ... символ немесе әрекеттің барлық даналарын іздеу.
• барлық кірген қаріптерді басқа ... ... емле ... тексеру мақсатында сыртқы мәтіндік редакторға тізбекті
кірістіру үшін мәтінді ... ... ... ... ... ашу үшін Window ... Movie Explorer командасын
таңдап алу керек. Movie Explorer терезесінің пішімі 10-суретте көрсетілген.
10-сурет. Movie Explorer терезесінің пішімі.
Фильмнің құрылымы ... ... ... ... ... ... ... жиылып, жайылуы арқылы өзгертуге болады.
Фильм құрылымының визуалды қабылдауын жеңілдету мақсатында ... ... ... ... ... ... Егер фильм үлкен болып,
құрылым бұтақтары стандартты терезе ... ... онда ... ... ... орнын ауыстыру арқылы үлкейтуге болады.
Фильм бұтақтары 2 бөліктен тұратынын ескеру керек. 1-бөлік оның нақты
оқиғаның құрылымын сипаттайды. Мысалы: Егер ... ... ... тұрса,
онда оның әр қайсысының сипаттамасы ... жеке ... ... ... деп аталатын 2-бөлігі берілген фильмге (барлық оқиғаларға)
ортақ болып келеді. Ол фильмде қолданған ... ... ... мен
құрамын сипаттайды (11-сурет)
11-сурет. Фильмнің символдарын сипаттайтын бөлім.
Бұтақтардың қай бөлігімен жұмыс ... ... оның ... элементті (оған мауспен басу арқылы) таңдау арқылы, осы элементтің
фильмде орналасуы туралы ақпаратты алуыңызға ... Осы ... ... күйінің жолында.
Шолушымен жұмыс істеудің тағы да бір ... ... бар. ... ... ... ... қолданылса, онда фильмнің бұтақтарындағы
тиісті таңбашаны шерту оқиғаны өрбітуге мүмкіндік береді(12-сурет). Түбірлі
элементке немесе оқиғаның кез ... ... 2 рет ... ... ... ... ActiоnScript редакторын шақыртуға болады.
Фильм құрылымының қарау аймағымен қатар, Movie Explorer терезесінде
интерфейстің келесі элементтері бар:
12-сурет. Шолу ... ... ... ... ... тобы - бұтақтар құрылымын бейнелеуге жататын
фильм элементтерінің санатын таңдауға ... ... ... үйлесімді қолданылады, яғни бір мезгілде бірнеше батырмалар
таңдалуы (басылуы) мүмкін.
Элементтерді ... ... ... арасында төмендегідей
бөлінеді:
• Show Text ... ... ... мәтіндік элементтері
бейнеленеді.
• Show Buttons, Movie Clips and Graphics (Батырмаларды, клиптер және
графиктерді ... ... ... ... ( ... бұтақтарда Symbol Definition бөлігі көрсетіледі);
егер батырма басылып тұрмаса, онда бұтақтарда тек қана ... ... Show Action Scripts ... ... ... интерактивті
элементтерінің беталысын бейнелейтін ActionScript ... ... ... Сценарий мәтіні көмескі жарық
синтаксисі және ... ... ... ... қараңыз);
• Show Video, Sounds and Bitmaps (Бейне, дыбыс және растрлық ... ... ... ... ... Show Frames and Layers ... және қабаттарды көрсету)-бұтақтарда
анимацияның қабаттары мен түйіндес кадрлары бейнеленеді. Қабаттың
кадрға ... ... ... ... ... ... ... керек.
• Customize which items to show (Бейнеленетін элементтерді таңдау) - осы
батырмаға басу ... ... ... ... ... мүмкіншілік беретін қосымша диалогты терезені
ашуға болады. Осы үйлесімдер барлық ... үшін ... ... қолданады.
13-сурет. Бұтақтардағы бейнеленетін элементтерді таңдауға арналған
диалогтік терезе.
Find сұранысын енгізу ... ... ... ... ... фильм элементтің
атауын енгізуге арналған. Атауды енгізгеннен кейін бұтақтардың визуалды
көрсеткішінің ізделінді элементі Movie Explorer ... ... ... ... ... менюін ашады (13-сурет). Оның
көмегімен таңдалған бұтақтар элементтерінің әрекетін көрсетуге болады.
Сондай-ақ менюде ... ... ... басқару командалары бар.
Сонымен қатар Symbol Definition тармағының бейнелеуіне тиым ... ... ... болып келеді. Қатынау командаларының тізімі берілген
уақыт мезеттіндегі таңдалған элементтің түріне тәуелді.
14-сурет. Movie Explorer панелінің контекстік менюі.
Flash ... ... ... қолданушыны қолдау құралы пакетімен
жұмыс істеу технологиясын оқуға кеткен ... ... ... жоғарылатуға және қолданушының жұмыс өнімділігін арттыруға
арналған.
Бір мақсатқа жетуі үшін бірнеше пішімде жүзеге асатын ... ... ... ... HTML ... ... анықтама жүйесі;
• HTML-беттерде жүзеге асырылған интерактивтік анықтағыш;
• 10-сериялық Flash-фильм ретінде ... ... ... Web ... жасалған оперативтік-техникалық қолдау;
• Flash-фильмдердің толық функционалды мысалдарын таңдау; оның әрқайсысы
Flash мүмкіншіліктерін суреттеумен ... жаңа ... ... түп
нұсқасы болып табылады.
Жұмыс қолайлығы мен қолданушының ... ... ... ... ... ... ұйымдасуына байланысты ... ... ... да ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкін емес. Мұнда қолданушылар
дайындықтарының деңгейіне және олардың жеке ... ... ... ... ... ... ... құрастырушылары
редактордың жұмыс ортасын өзінің ыңғайына баптау мүмкіндіктерін алдын ... ... ... ... ... ортасын баптауының кейбір аспектілері алдыңғы
бөлімде қарастырған, ал қалғандары туралы әзірше айтылған жоқ. ... ... ... жатады:
• экранда бейнеленетін құрал-сайман панелінің құрамы мен пішімінің
өзгеруі;
• үстелде көрсетілген ... ... ... ... ... ... мен координаттық желіні қосу/өшіру;
• Жедел пернелердің таралуын тағайындау.
Құрал-сайман панелінің ... ... бір ... - ол ... ... ортасының конфигурациясын
автоматты түрде таңдап алу еді. Көп жағдайда ол өте пайдалы болып ... үш ... ... ... үшін ... үшін (Developer) және әмбебап конфигурация (General). Егер әр
конфигурацияға қысқаша сипаттама ... ... онда ... ... менюының Welcome (Қош келдіңіз!) командасын таңдап алыңыз. Осы ... Flash ... ... ... ... пайда болады. Ол нақты
конфигурацияға сәйкес келетін 3 ... ... ... ... ... ... (шертусіз) бағыттағанда терезенің түрі өзгереді. Меню
пунктіне мауспен шерткенде, сіз одан әрі ... ... ... ... ... көшу үшін:
1. Негізгі терезе Window менюінде Panel Sets (панельдер жиыны) командасын
таңдап алу керек.
2. Ашылған каскадты ... ... ... ... алу ... Әмбебап
конфигурацияға Default Layout (Үнсіз келісімдегі конфигурация) пункті
сәйкес ... ... ... нұсқалары үшін қолданбалы
монитордың рұқсатымен ... 3 ... ... ала ... ... ... ... оны артық
панельдерді жабу немесе ... ... ... ... өзгертуге
болады. Қатынау панельдердің толық тізімі негізгі ... ... ... ... ... ... арқылы, таңдап ... ... ... ... ... ... үшін ... болады. Конфигурацияны сақтау үшін:
1 Window менюында Save Panel Layout ... ... ... ... ... ... ... терезеде сақталатын конфигурацияның атын енгізіп, ОК
батырмасын шертеміз.
Қолданушының конфигурациялық панелінің сипаттамасы қатқыл дискінің
Flash\First ... Sets ... бір атты ... сақталған.
Сондықтан конфигурацияның атауы жұмыс істелініп жатқан жүйедегі файлдар
атауларының талаптарын қанағаттандыру ... ... ... конфигурация
Flash-тің келесі іске қосылуында автоматты түрде жүктеледі.
15-сурет. Қолданушы ... ... ... айтылғандай, барлық құрылған конфигурациялардың атауы Panel
Sets ... ... ... Сондықтан, құрылған немесе сақталған
конфигурацияның бірнеше нұсқасының біреуін таңдап алу үшін Panel ... ... кіру ... ... ... ... шақырту.
Macromedia Flash программасында жаңа графиктер жасау мүмкіншіліктері
жақсарған, түрлердің, мүмкіншіліктердің және серверді ... ... ... ... ... өз жаңа ... ... Macromedia
Flash программасы анықтық және иілгіштік ... ... ... дыбыспен, анимациямен және бай интерактивтік ... ... ... ашық та есте ... ... жасауға мүмкіндік береді. Macromedia Flash oртасында өңдеу
ыңғайлы, Web-түйін жасаулары процесін жасауға жеңіл, Macromedia ... және ... ... ... ... Flash ... өңдеу құралдарының кең терімі, ол Macromedia Generator
интеграциясын ... ... ... ... береді.
2.2 Macromedia Flash технологиясы принциптері
Flash клиптер Web парағына арналған векторлық графиктер және анимация
элементтерін ұсынады. Олардың ... Web – ... ... ... ... толық дыбыспен үйлестірілген
форматты клиптерді және ... ... де ... Flash ... ... тұтас элементі болып келеді, ал нақтылы пайдаланушы
үшін мониторы мөлшерімен масштабты өзі ... және ... ... ... векторлық немесе растрлық графика форматында
болады, олармен ыңғайлы ... ... ... Сіздер олардың айырмашылықтарын
біліп түсінулерін керек. Flash Сіздерге компакттік векторлық ... ... ... Сонымен қатар ол басқа қосымшаларда жасалған
растрлық графиканы ... және ... ... ... береді.
|Векторлық графика |Растрлық ... |
| | ... ... вектор бола алатын түзу мен қисық сызықтар сонымен
қоса параметрлер, түстер және оларды ... ... ... жапырағы нүктелерден тұрады, сол нүктелер арқылы түзу өтеді, сол
арқылы жапырақтың ... ... ... түсі контурдың және сол
контурдың ішкі аймақ түсіне сәйкес боялады.
Векторлық графикада элементтерді редактрлегенде Сіздер түзу мен ... ... ... олар элементтің формасын көрсетеді.
Сіз элементтерді жылжыта аласыздар, көлемін ... ... ... ... ... де өзгерте аласыздар. Бұл өзгертулер суреттің сапасын
өзгертпейді.
Растрлық графика ... ... ... ... ... ... пиксель деп аталады, олар торда орналасады. Мысалы, ... ... және түсі әр ... ... сипатталады, бұл
суретті мозаика секілді көрсетеді. Расттрлық ... ... ... ... ... ... редактрлейсіздер. Растрлық графикада
суреттің ... ... ... құру және ... ... ... ... аймақтармен жұмыс
істейсіз:
Жұмыс жолы (Stage) – төртбұрыш аймақ, мұнда клип көрсетіледі;
Монтаж ... ... ...... графика анимациясының
уақыты құрылады;
Кітапхана терезесі (Library) – клиптің ... ... ... көп рет ... үшін ... ... элементтер символдар деп
аталады; символдар редактрлеу режимінде, олар құрылады және редактрленеді.
Кинофильмдер де сияқты, Flash ... ... ... ... ... ... жолының терезесі аймақ болып табылады, онда салу
және импорттау арқылы клиптер кадрлары құрылады.
Монтаж сызғышында Сіз ... ... ... және ... ... слой ... орналастырасыз. Монтаж слойда орналасқан,
қорытындысында ол толық суретті құрайды.
Кітапханада (Library) Сіздер сақтайсыздар және ... ... ... ... ... импортталған файлдарды, дыбысты,
растрлық графиканы және анимацияны қосасыз. ... ... ... ... ... ... ... архив құруға, оларды
қандай да бір ... ... неше рет ... ... ... сорттауға мүмкіндік береді.
Символдар – көп рет қолданылатын графика, оларды Сіз сурет салуға
арналған ... ... құра ... ... ... ... ... арқылы, оның үлгісін құрасыз (Instance). ... ... ... ... ол қанша үлгі құрылатынына байланысты ... ... ... ... ғана сақтайды. Клипте бірден артық қолданылатын ... үшін ... ... Кез келген үлгінің өзгеруі шебер-
символға әсер етпейді, ал шебер-символдарды редактрлеу ... ... ... ... ... ... ... жолы (Stage) және
монтаж сызғышы (Timeline) өзгереді, олар символдың мазмұнын ... жеке ... де ... ... ... жеке ... жұмыс жолын өзгертуге болады немесе оны басқа элементтерден бөліп
ерекшелеуге болады. ... жеке ... де ... болады.
Редактрлеу режимінде монтаж сызғышы редактрленетін символдың ғана ... ...... клип ... ... ... Мысалы,
батырмалар (buttons) – оларды басуға болады және тышқанды басуға байланысты
өзгереді, олар символдық бір түрі ... ... ... түрі ол
анимацияланған клиптер (movie clip) құру үшін қолданылады. ... үшін ... ... құру және оның параметрін орнату
Flash-ты іске қосқан сайын ол жаңа ... кадр ... ... ... де клиптің параметрлерін өзгертуге болады.
Жаңа клипті құру және оның ... ... ... File > ... Modify > ... Кадр ... құру үшін, кадр анимациясының санын секунд ... ... ... ... көптеген компьютерлік
анимациялар үшін 8-12 fps (секунд ішіндегі кадрлар).
2. Өлшемді өзгерту үшін, келесі амалдардың ... ... ... ... ... ұзындық және биіктік өлшемдерін енгізіңіз.
Өзгертпеген қалыпты жағдайда клиптің өлшемі 550 ... 400 ... ... 18 х 18 ... ал ... - 2880 х 2880 ... ... жолының өлшемін өзгерту үшін Contents батырмасын ... ... ... барлық жұмыс жолының мазмұнын жоғарғы сол
бөлігіне ... ... ... жолының өлшемі баспаға
жарамды облыста болса, Printer батырмасын басыңыз. Бұл баспа ... ... ... Жол ... ... ... страницы (Page Setup) командасы таңдау арқылы орындалады.
3. Торды қолдану үшін ... (Grid ... ... ... ... ... ... арқылы түсін белгілеңіз және Show grid
(Показать сетку)торды көрсету командасын іске қосыңыз.
4. Background color ... ... ... арқылыфонның түсін таңдаңыз.
5. Ruler Units тізімінен өлшем бірлікті таңдаңыз.
Клипті құру ... оның ... ... отырып орындалуын және
интерактивтік басқару элементтерін тестілеу қажет болады. Ол үшін келесі
мүмкіндіктер бар:
- ... ... ... ... ... ... ... Control > Play батырмаларын пайдалану арқылы дыбыс және нақты
интерактивті ... ... және ... ... ... үшін
қолдана аласыз, сол арқылы Сіз клипті Flash-тың ... ... ... туады.
- Test Movie немесе Test Scene батырмалары арқылы Сіз интерактивті
басқару элементін және барлық ... ... ... үшін ... Жеке ... Flash ... ... және тестіленетін клип
орындалады.
- Web-броузерде, клипті тестілеу үшін File > Publish Preview > ... ... ... ... үшін Control ... немесе Контроллер
(Controller) батырмасын қолданыңыз. Клипті ойнату үшін:
- Control > Play.
- Window > Toolbars > ... және Play ... ... ... ... ... орнатылған кадр жиелігі бойынша,
тізбектелген анимация кадрі жұмыс терезесінде орындалады.
Анимация кадрларынан көшіп ... үшін ... Step Forward ... және Step Backward (Шаг ... ... ... ... менюінен командасын орындаңыз. Сонымен қатар пернетақтадағы < и >
батырмасында қолдануға болады.
Клипты жабылған ... ... ... > Loop Playback.
Клипты толығымен ойнату үшін:
Control > Play All Scenes.
Клипты дыбыссыз ойнату үшін:
Control > Mute ... ... ... ... мүмкіндігін қосу үшін:
Control > Enable Frame Actions.
Батырмаларды белсенді қылу үшін:
Control > Enable Buttons.
Клиптерді ақырғы форматқа ... ... ... анимациялық және
интерактивті функциялар жұмыс істемейді, алайда Flash ... ... ... ... Control ... ... пайдаланып клипті
Flash форматында экспорттап, оны жаңа ... ... ... клип диаологттік терезесіндегі Параметры публикации (Publish
Settings) қасиеті бойынша ... Бұл ... ... ... ... ... ... жылдамдығын тестілеуді қолдана алады.
Барлық интерактивті функция мен анимацияларды тестілеу үшін:
Control > Test Movie ... Control > Test Scene ... ... ... SWF-форматта құрады, оны басқа терезеде ашады ... ... ... сияқты. Бұл уақытша файл емес.
Сонымен, анимация. Біздің жағдайда ол ... ... ... ... пайда болатын қозғалыс болмысын білдіреді.
Macromedia Flash-та анимацияның 2 түрлі ... бар. ... ... - ... өзің ... алып, Flash-ті тек қана кескіндерді тез арада аударуға
арналған құрал ретінде пайдалану. Екінші тәсіл - Flash-ті ... ... ... ... ... ... ... базалық қолданыстарымен таныс болмағандар үшін
(немесе анық болу үшін) мысал ретінде көрсетемін. Айталық, сізге экранның
сол ... ... ... ... экранның оң жағына алмастыру және
оны 25 кадр ішінде орындау керек болсын. Анимацияның 1-тәсілі ... ... 25 ... ... салу ... 25 кадр да оң жақта болу үшін келесі
кадрлардағы ... ... ... ... ... Егер ... ... алдыға жылжытып мүлдем жоғалтып жіберу қажет болса? Ал
егер сізге ... ... ... ... ... жоғалтып жіберу
керек болса? Осының бәрін қолымен санап, қажетті мөлдір мәндерді әр кадрға
тағайындайсыз ба?
Жоқ. Ол үшін ... ... ... яғни ... ... ... арқылы анимациялау. Бұл жағдайда сіз тек ... ... ... ал ... ... ... түрде саналады.
Сізге тек қана бастапқы және соңғы кадрларды беру ... ... ... Flash ... ... түзу ... санайды, ал өспелі және
кемімелі экспоненталарды беруге болады. Ол нақты өмірде болып жатқан кейбір
құбылыстарды ... ... ... ... ... құру тәсілдерін талдағаннан бұрын, кейбір базалық ұғымдарды
анықтап кетейік. Ол ... ... ... ... ... (layers) и уақыттық шкала (timeline) жатады.
Уақыттық шкала - Flash-та ... ... ... ... ... ... Онда қабаттар туралы ақпараттар, қай кадрлар
түйінді, ал қай кадрлар Flash-пен ... ... ... ... қай ... іс-әрекеттер мен тамғалар құрайтынын анықтауға
болады. Ол ... ... мен ... ... ... ... ... береді. Қолайлы және жақсы ойластырылған интерфейс
көмегі арқылы осы инструментті тез меңгере ... ... ... рет
жұмыс істеп отырсаңыз да уақыттық шакаланы жеңіл таба аласыз:
17-сурет. Уақыттық шкала.
Шкаланың барлық элементтерін қарастыру үшін көп ... және орын ... оның ... ... ... ғана ... кетеміз:
- Маркер - терезеде бейнеленген ағымдағы кадрды көрсетеді. Кез келген
кадрды шақырғанда маркер автоматты ... оған ... ... Сол ... ... ... ... Оның астыңғы жағында
қабаттарды қосып, өшіруге мүмкіндік беретін батырмалар бар. Әр ... және ... ... етіп жасауға болады.
- Кадрлар шкаласы - қарапайым және түйінді кадрларды ... ... ... ... Кез келген кадрдың контекстік менюін (маустың оң
жақ батырмасын басып) ... ... ... ... ... көруге болады. Шкалада түйінді болып келетін (ондай ... ... ... ... ... ... "а" ... немесе
тамғадан (тамға атауының алдындағы қызыл жалауша) тұратын кадрлар туралы
ақпараттар бейнеленеді. Кадрдың түсі де оның ... ... Сұр ... ... түйінді кадрды (keyframe) дәл қайталайтын кадрлар. Көкшіл немесе жасыл
түсті - ол ... ... ... ... ... ... айырмашылығы туралы кейіннен айтамыз). Ал ақ немесе "бос" жолақты
кеңістік - ол осы кадрлардың ... ... жоқ ... ... ... ... ... - алдыңғы және келесі кадрлардың
арасындағы шектерді көруге, көршілес кадрларды калька ... ... ... ... ... тереңдігін маркердің 2 жағына да беруге
болады.
Уақыттық шкаланың барлық функцияларымен эксперименттер ... ... ... ... аласыздар.
Қабаттар
Компьютерлік графикада осы инструмент өте жиі қолданылады. Мөлдір
беттердегі суреттерді бір-бірінің үстіне ... ... онда ... ... ... ... суреттің құрамын жауып тастайды. Оқиғаны
түгелдей өзгерту жеңіл болу үшін қабаттарды ... ... ... ... ету керек.
Flash қабаттардың 2 ерекше түрі бар. Олар: қозғалыстың траекториясын
құрайтын қабаттар және ... ... ... ... ал ... ... ... тарауда айтамыз.
Қабаттарды қолданудың көптеген мысалдары бар. Бірақ Flash-те оларды
қолданбау мүмкін емес. Оның ... ... ол ... әр объектісіне 1
уақыт моментінде жеке ... ... ... ... ... ... немесе символ (symbol) саналады.
Кадрлар
Сіздің анимацияңыз кадрлар тізбегінен тұрады. Кадрлар қолдан жасалған
және ... ... ... мүмкін. Біздің анимация ... ... Ол ... бір ... ... ... Flash - тің
оқиғалары бірнеше қабаттардан ... көп ... ... ... және қолдан жасалған кадрлар құрау мүмкін.
Компьютерлік анимацияда - түйінді кадрлар (keyframes) ұғымы кеңінен
қолданылады. Ол ... құру ... Flash ... ... ... ... ... аралық кадрларды Flash есептеп
отырады. Аралық кадрлардың 2 түрі бар - ... ... ... ... (shape ... ... символдарды өзгерту негізінде
құрылған кадрлар (motion tweening). Сондай-ақ кадрлар бос, яғни еш ... ... ... жасалатын қарапайым операциялар:
• Бос түйінді кадрды қою - Insert->Blank keyframe, F7
• Алдыңғы кадрдың ... ... ... кадр қою - ... ... ... кадрды тазарту - Insert->Clear keyframe, Shift-F6
• Қалыпты ... қою - ... ... Кадрды жою - Insert->Remove Frames, Shift-F5
Символдар
Символдар - Flash-тегі түйінді ... ... ... ... ... оның бірігуі) қоса толық анимация (movie) да жатуы
мүмкін. Ол символдарды Flash-те ... ... ... ... ... қолдануға мүмкіндік береді.
Мысалы: дөңгелек, копрус, шыны, антенна символдарын жасауға болады.
Оларды жинақтап, ... ... ... ... жүріп жатқан
оқиғаны құруға болады. Басқа мысал келтірейік. Айталық, ... ... ... салу ... ... Сіз қар ... ... бірнеше қардан
құралған символды, содан кейін құлып жатқан қар ... ... осы ... ... құлап жатқан қар анимациясының оқиғасын
аласыз.
Символдардың ... ... деп ... ... ... ... Автокөлік мысалында дөңгелектің айналуы сезілу үшін ... ... ... ... ... Есіктің мауспен шерткенде
ашылу үшін оны батырма ретінде жасауға болады. ... ... ... кез ... уақытта өзгерту ... Flash ... ... шығындарды үнемдеуге көмектеседі.
Символдардың 3 түрі бар: анимация (movie clip), батырма (button) ... ... ... (graphic). 1-ақ кадрдан тұратын символ. Осыдан оның статикалық
атауы шығады. Егер символ статикалық объектіні беріп тұрса, онда оны ... ... ... ... ... ... ... символдар түрін анықтайтын арнайы құрылғы
батырмалар функциясы бар. Ол 4 ... ... Up, Over, Down, Hit. ... ... күйлерінен тұрады:
• Up - батырмалардың қалыпты күйі;
• Over - маустың меңзері батырманың үстінде орналасқан күйі;
• Down - ... ... ... орналасқан және маустың батырмасы
басылып тұрған күйі;
• Hit - ... ... ... ... ... ... үшін қалыпты
күй;
• Анимация (movie clip). Ол символдың "ең толық" түрі. Онда кадрдың ... ... ... ... Бұл түрдің символдары ActionScript-тің
(Flash-тің құрамдас тілі) Movie түрінің объектісі ретінде қарастыруға
болады.
Символдарды түрге тәуелсіз енгізуге болады. Бұл ... ең ... ... ... Мысалы: Over символ-анимациясын орнату арқылы
батырманың ... ... ... өтіп бара ... ... қозғала
бастауын жасауға болады. Немесе (парадокс) кескінде жүгіріп бара жатқан
мысықты ... ... Ал ... - ... ... ... "жаңадан" құруға (Insert->New Symbol, Ctrl+F8), немесе
ағымдағы ерекшелеуді ... ... ... арқылы (Insert->Convert to
Symbol, F8) қолдануға болады. Екінші тәсіл біріншіге ... ... ... оны ... өлшемге өзгерту қажеттілігі жойылады.
Символдарды басқару үшін кітапхана ... ... ... ... ... кірмейді. Кітапхананың терезесі Window->Library-
де (немесе Ctrl-L) орналасқан.
Анимация
Анимацияны құру үшін қажетті негізі ұғымдармен танысайық.
Анимацияның ... және ... ... құру ... бар. ... ... анимация толығымен түйінді кадрлардан құралған. Яғни кадрдың құрамы
мен оның ұзақтығын (яғни ... ... ... ... ... ... шкалада кадрлік анимация төмендегідей көрсетілген. Мұнда
кескін өзгермейді.
18 -сурет. Кадрлік ... ... ... ... ... ... береді. Егер сіз шебер
аниматор болсаңыз, онымен жетек ... ... ... шоу ... тәуелсіз кескіндердің алмасуын ... ... ... ... (мысалы: Flash құралдары арқылы қарапайым
баннерді құру).
• Әрбір кадрды қолдан салу мүмкіндіктер бар.
Кемшіліктері:
• Кадрлік ... ... ... Ол ... ... ... ... анимациясы болса барлық кадрларды модификациялау қажет.
Жұмыс барысында ... ... ... ... ... ... ... үлкен көлемді алып жатыр, өйткені әрбір кадр туралы
ақпаратты сақтау қажет.
Аралық кадрларды құру анимациясы (tweened motion)
Анимацияның осы тәсілі ... Flash ... ... ... ... ... автоматты түрде құрайды. Объектіні салып, одан кейін басқа
кадрда өзгерістер жасап, Flash-тен 2 ... ... ... ... ... ... ... Берілген жұмысты орындағаннан кейін сіз
иілгіш анимацияны ала аласыз.
Анимацияның жылдамдығы мен иілгіштігі Flash фильмнің (movie) жылдамдығы
мен иілгіштігіне берілген кадрлар ... ... ... ... ... ... ... Ctrl+M - мұндағы Frame ... 1 ... ... санын береді. Анимация сапалы ... ... ... 25-30 ... кем ... ... пен ... анимацияға берілген кадрлар санына байланысты
болады. Мысалы: фильмнің жылдамдығы 30 ... ... ал ... ... ... суреттің 1 бұрышындағы ұшақты суреттің 2-бұрышына ауыстыру
қажет ... онда ... 75 кадр бөлу ... ... ... ... 2 ... бар - motion tweening
(анимацияны символдар модификациясы негізінде ... және shape ... ... ... негізінде құру). Осы тәсілдер түбірінен әртүрлі
болып келеді. 1-тәсіл жиі қолданылады, өйткені бұл ... ... ... ... ... Ал ... пішіннің иілгішті өзгерісі қажет
болғанда ғана қолданамыз. Ең алдымен осы тәсілге тоқталайық.
Shape tweening
Айталық, сізге квадраттың сазды түрде ... ... ... сазды
түрде қасқырдың денесіне айналу керек болсын. Осындай жағдайда shape
tweening ... ... ... ... ... 2 ... берілген. Анимацияның осы нұсқасында қатаң шектеулер бар: анимация
жеке қабатта орналасу керек және жеке ... ... ... ... ... болуы қажет.
2 түйіндес кадрды беріп, оның біріншісін ... етіп ... ... ... Frame ... (Windows->Panels->Frame, Ctrl+F) Tweening
тізімінінің Shape жолын таңдайсыз:
19-сурет. Shape tweening.
Уақыттық шкала кадрлары жасыл ... ... ... 2-ге меңзер
тартылуы қажет. (4-суретті қараңыз). Нәтижесінде 1-фигураның 2-ге ... ... ... ... ... болады. Осы кадрларды бейнелеу
үшін ... бойы ... ... қосып қойдым.
20-сурет. Shape tweening негізіндегі анимациясы.
Берілген кішкентай анимацияда дөңгелек жарты айға ұқсас болып ауысады.
Бірінші түйінді кадрда ... ... ... кадрда (оқиғаның 10-
кадры) оны жарты айға ... ... tweening ... ... ... кетейік. Frame
панеліндегі shape tweening-ті таңдаған кезде Easing және Blend параметрлері
пайда болғанын байқаған ... ... ... Label өрісі кадрдың
тамғасын құрайды. Тамғаларға ... ... ... ... ... кері экспоненттік жылдамдату береді. Осы параметрдің шамасы ... + 100-ге ... ... алады. Ол кері easing берсеңіз, қозғалыс
тура жылдамдықпен орындалады, яғни жылдамдық артады дегенді ... ... ... Керісінше, easing тура болса, онда анимация баяулайды (6-
суретті қараңыз).
21-сурет. Easing: -100
22-сурет. Easing: ... ... өту ... ... ... ... ... және Angular (бұрыштық). Оның ... 2-ге ... ... түрде жұмсартуға тырысады. Ал
екіншісі ... ... ... ... Егер сізді өту
қанағаттандырмаса, онда осы параметрмен тәжірибелер жүргізуге ... shape tweening ... ... ... - ... ... hints) ... табылады. Осы нүктелер Flash-ке өтуді ... ... ... ... ... пішіндер жағдайларында бақылау
нүктелерді қолдану міндетті түрде болып келеді.Олармен қолдану өте ... ... ... ... ... ... тұрған) сіз бақылау нүктесін
қосасыз (Modify->Transform->Add shape hint, Ctrl+Shift+H). ... ... ... ... қызыл нүкте пайда болады. Оны кескіннің
дұрыс емес қозғалатын бөлігіне қоясыз. Содан кейін ... ... ... осы ... ... ... ... көшетін орынға қоясыз. Нүкте
жасыл түске ие болады, ал ... ... ол сары ... ... Осылай
бастапқы және қорытынды түйінді кадрларды айыра аласыз, өйткені бір кадрда
олардың екеуі да ... ... All Hints ... барлық нүктелерді жоюға
болады. Маустың оң жақ ... ... ... ... Remove ... ... ... нүктені жоюға болады..
Бақылау нүктелері латын әріптерімен белгіленетіндіктен, ... саны ... ... және ... ... ... арқылы құрылған кадрлар мен
бақылау нүктелері жоқ кадрлар арасындағы ... ... ... Бақылау нүктелері жоқ shape tweening
24-сурет Бақылау нүктелері қолданылған shape tweening
Пішінді өзгерту негізінде ... ... (shape ... ... ... ... параметрлері модификациялау мүмкін:
• орналасуы
• өлшемі (кез келген пропорцияларда)
• түсі
• бұрылу бұрышы
Shape tweening-ті өшіру қажет болса, Frame панелінде Tweening: ... ... ... жиі ... ... ... - Motion Tweening. Осы
жағдайда анимация символдардың модификациясы негізінде құрылады, яғни
анимация ... ... ... ... tweening анимациясында сияқты, уақыттың әр моментінің объектісіне
бір ... ... Осы ... ... ... бір ... болуы
керек.
Motion Tweening-ті қолдану кезінде символдардың төмендегі параметрлері
модификацияланады: өлшемі ... ... кері ... ... мен ... ... көлбеуі; орналасуы; бұрылу бұрышы; ... ... ... ... ... объекті қозғалысының
траекториясын беру үшін қолдануға болады.
Motion tweening-ті бірнеше ... ... ... (ал өшіруге бір-ақ
тәсілмен болады). Motion tweening-ті қосу үшін өтудің ... ... етіп қою ... ... ... ... оң жақ батырмасын басып,
контекстік менюда Create motion ... ... motion ... ... ... ... ... қажет. Motion tweening - ті
қосып/өшірудің ... ... - Frame ... ... Tweening
өрісіндегі Motion-ді таңдап алу. Сол жерде ... ... ... ... - кері ... жылдамдату shape tweening-дегі сияқты жұмыс
істейді.
Rotate айналысты басқаруға мүмкіндігін береді. Auto - Flash орамдар
санын автоматты ... ... ... CW ... сағат тілінің
бағыты) және ССW (Counter Clockwise - сағат тілінің бағытына қарсы). Оң жақ
өрісте орамдар санының шамасын ... ... бар. ... тек қана ... ... ... None-ды таңдау арқылы айналысты тоқтатуға
болады..
Orient to path - ... ... ... ... ... Snap ... символды бекітеді (төменде қараңыз).
Негізгі оқиғаның кадрлар саны символдардың кадрлар ... ... ... ... ... осы 2 анимацияны синхрондауға
мүмкіндік береді.
2.3. «Обьектілі-бағытталған бағдарламалау» пәнінен электронды анықтауыш
жалпылама құрылымы
Жоғарыда келтірілген электрондық ... ... ... келе ... ... құрылымдағы анықтамалық құрал жасалынды.
Электрондық анықтағыш титул беті арқылы ... ... ... ... бөлімге оңай сілтемелену, қажет мәліметтерді тез табу, ... ... ... ... құралдың «Мәзірі» арқылы жүзеге асады.
Бөлімдер батырмасын басу ... ... ... ... ... ... оңай қол жеткізуге болады.
Алғашқы беттегі «Автор» батырмасын басу арқылы автор жайлы ... ... ... ... ... ретінде бастапқы бетті алайық, себебі бұл бет ең қарапайым болып
келеді. Бастапқы бет 1 суретте ... ... жаңа Flash ... ... ... ... ... қою үшін, беттің төменгі
жағындағы Properties бөлімін таңдаймыз немесе ... ... оң ... ... ... ... ... шақыртамыз:
Контекстік меню.
Контекстік менюде Document Properties… таңдаймыз да, келесі терезе
пайда болады:
Құжаттың ... ... ... ... ... ... да шақыртуға болады. Құжаттың
width және height параметрлерін өзгертуге ... ... мен ... ... жөн ... Мұнда құжаттың түсінде және роликтің
жүру жылдамдығын да ... ... ... біз ... оны
қалтырамыз.Одан кейін фонды таңдаймыз. Фон ретінде кездейсоқ BMP , JPG
немесе GIF форматындағы ... ... ... оны ... үшін ... to ... ... қолданамыз. Суретімізді жүктегенімізден
кейін оның биіктігімен енін құжатқа сәйкес орналастырамыз. Басты беттегі
компьютерде жұмыс істеп ... ... ... ... ... ... фон сияқты жүктейміз. Бастапқы бетіміз жүктелген кезде ... ... атты ... ... ... Оны ... үшін жаңа символ
жасаймыз. Insert – New Symbol ... ... да ... терезе пайда
болады:
Жаңа символды жасау терезесі.
Movie clip-ті ... да ОК ... ... Жаңа кадрлар қосып
сөздің әр кадрдағы түсін өзгертіп анимация жасаймыз. Сосын оны обьектілер
кітапханасынан бастапқы ... ... ... ... ... ... басқа батырмаларды жасауда да жаңа символдар құру ... ... үшін ... ... ... қажет. Insert – New Symbol менюін
таңдаймыз да келесі терезе пайда болады:
Батырма жасау терезесі.
Flash-та батырма құрылымы 4 кадрлық ... ... ... әр ... қандайда бір күйіне сәйкес келеді: қысылған (Up), нұсқағыштың
астында ... (Over) ... ... (Down). Төртінші кадр ... ... ... ... ... ішкі құрылымы терезесі.
Электронды анықтағыш студенттің уақытын үнемдейді, ... ... және ... ... ... еске түсіруге зор ықпал етеді. Осы
электронды анықтағышты жасау ... мол ... ... және ... ... білімімді тәжірибеде іске асыра білдім.
3. ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ
3.1 Еңбек қорғау түсінігі
Қоғам дамуының қазіргі ... ... ... ... ... ... ... Дәл осы себептен, еңбекті қорғау
құқықтық ұғымын анықтау осы мәселені қарастырудың ... ... ... ... ... ... қызметкерлердің денсаулығына теріс
әсер ететін еңбектің жаңа технологияларының және ... алып ... ... мен ... ... ... байланысты. Бір-
біріне үнемі ықпал ете отырып, олар өзара өз мазмұндарын ... ... ... бұл ... яғни, еңбекті қорғаудың мазмұны туралы
мәселе даму үстінде қарастырылуы тиіс.
Еңбекті қорғаудың маңызды белгілерін анықтау үшін «Еңбек ... ... ... ұғымының тек құқықтық қана емес, сонымен қатар
әлеуметтік тұрғыдағы мазмұнын анықтап алу дұрыс болады. ... ... ... ... ... ... ... ғылыми әдебиетте бірнеше
мәрте атап өтілген және оны ... жүйе ... ... ... ұғымының заңдық аспектіде дамуына және оны ... ... ... ... ... туғызбайды.
Әлеуметтік құбылыс ретіндегі еңбекті қорғауды еңбектің ... ... ... ... ... және ... сақтауға, еңбек қызметі салдарынан белгілі бір жарақаттар
алған және ... зиян ... ... ... ... ... ... мемлекеттің, қоғамдық ұйымдардың және
азаматтардың қызметі ретінде сипаттауға болады, сондай-ақ бұл – ... ... ... ... үшін ... белгілеуге
бағытталған қызмет. Зерттеліп отырған институттың қоғам өмірінің әр алуан
салаларында бой көрсетуі туралы А.С.Макевкина да ...... ... ... ... да ... ... өйткені ол белгілі бір
қаржылық әлпетті де білдіреді. Мемлекеттік билік органдары әр түрлі ... ... ... ... ... ... еңбекті
қорғау да кіреді. Еңбекті қорғауға құқық ... ... әр ... салалардың актілерінде бекітілген.
Еңбекті қорғаудың, яғни, нормативтерге сай еңбек ... ... ... ... ... пен кәсіби аурулардың ... ... ... ... ... ... осы ... деген
көзқарасына байланысты болады. Қоғамда нақты кезеңде қолданылатын
басымдықтар қозғалтқыш, ... көзі ... ие ... Яғни, жоғарғы
инстанцияларда (сатыларда) еңбек жағдайларын жақсарту саясатын жүйелі түрде
жүргізу, мемлекеттік органдардың осы мәселеге ... ... ... ... қамтамасыз етілуінің және сақталуының деңгейін арттырудың
елеулі ... бірі ... ... ... сәйкес, ұйымдарда өндірістік практикадан өтіп ... ... орта ... ... беру ... ... бас
бостандығынан айыруға үкім кесілген және ... ... ... ... т.б. ... ... тиіс ... есепке алу қажет. Сонымен бірге,
еңбекті қорғаудың жалпы алғандағы қоғамның жай-күйіне айтарлықтай әсер ... ... атап ... жөн. ... ... ... ... қызметкерлер, үнемі шамадан тыс жұмыс істеудің, шаршап-
шалдығудың және ... ... ... ... өз денсаулықтарына, әрі тек денесінің ғана емес, сонымен қатар
моральдық денсаулығына да көңіл бөле ... ...... ... дене және ... ... Ол ... және жалпы алғандағы қоғамның ең үлкен құндылығы болып
табылады. Еңбектің жағдайлары мен оны қорғауды жақсарту – ... ... ... ... ... құралы.
Еңбекті қорғау жөніндегі қатынастарға қоғамның экономикалық белсенді
халқының барлық мүшелері дерлік тартылады,  және оның ... ... ... қорғаудың тікелей маңызы бар, сондықтан еңбек қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... айқындайды, ал ол
жалпы алғандағы қоғамның келбетіне, оның белсенділігіне үлкен әсер етеді.
Барлық құбылыстардың қандай да бір ... ... ... ... Бір категорияның жағдайының ... ... ... да теріс әсерін тигізеді. Мәселен, еңбекті
қорғау жөніндегі мәселелер мен қатынастардың қанағаттандырарлықсыз реттелуі
жалпы алғанда қоғамдық өзгерістерге әсер етуі ... және ... ... ... ... ... қорғау әлеуметтік құбылыс болып табылады, ол еңбекті
қорғау институтының жеке алғандағы әр ... және ... ... бүкіл
қоғамға қатысты болатындығынан және ықпалын тигізетіндігінен көрінеді.
Еңбекті қорғау қоғам өмірінің әр алуан салаларында бой ... ... ... ... ... ... болып табылады,
еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... ... ... Еңбекті қорғау медицинамен аса тығыз байланысты. Ұйымдағы еңбекті
қорғаудың жай-күйі қызметкердің денсаулығына тікелей әсер ... ... ... ... ... да бір өндірістік факторлардың
жасайтын ықпалына, кәсіби аурулардың немесе ... ... ... ... үдерісімен байланыстылығына көңіл бөлінеді.
Техникалық ғылымдарда қандай да бір ... ... ... және ... да ... ... әр ... ережелері әзірленеді, сондай-ақ бірлікте және өзара
ықпалдастықта қарастырылатын адам-машина жүйесі зерделенеді.
ҚР Конституциясы құқықтың ... ... ... ... ... заң ... табылатындықтан, онда еңбекті қорғауға құқықтың
көрсетілуі үлкен маңызға ие. ... ... жеке ... ... ... құрайтын, адам мен азаматтың ең негізгі, аса маңызды
құқықтары бекітілген. Басқа жағынан алып ... ... ... ... қорғауға құқықтың көрсетілуі заңды, өйткені ... мен ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
мемлекеттің адам құқықтарын қамтамасыз ету жөніндегі қызметінің ... және ... ... ... ... ... өте ... категория болып табылады.
Қызметкер мен жұмыс берушіге, яғни, еңбек келісім-шартының тараптарына
қатысты Конституция нормалары ... ... ... дами түседі.
Мысалы, Еңбек кодексінің 4-бабында ҚР еңбек заңнамасының ... ... пен ... ... сай ... ... құқықты
қамтамасыз ету, өндірістік қызмет нәтижелеріне қатысты қызметкердің өмірі
мен ... ... ... ... мен ... және ... ... мен оны қорғаудың мәселелерін мемлекеттік
реттеу сияқтылары көрсетіледі. Сондай-ақ еңбек ... мен ... ... ету ... ... көрсетілген актінің 5-тарауы
арналған.
Еңбек заңнамасының азаматтық заңнамамен ... ... ... ... ... және ... ... негізделген басқа да,
мүліктік қатынастарды ... ... ... және оның ... ... да реттейді.
Еңбек қатынастары, осылармен байланысты азаматтық-құқықтық қатынастар
сияқты, келісім-шарттық бастамаларға негізделген және ... ... ... ... ... және азаматтық заңнамалар салаларының арасында
генетикалық байланыс бар, ... ... ... ... ... ... шыққан. Сондықтан, әр түрлі салаларға тиесілілікті сипаттайтын
пәннің дербестігіне қарамастан, еңбек құқығының ... ... ... мен ... әсер ... қоя ... Бұны, ең алдымен, құқықтар
мен міндеттерді ... ... ... басымдығы, құқықтық
қатынастар субъектілерінің теңдігі, құқықтарды және заңмен қорғалатын
мүдделерді қорғау ... және т.б. ... ... жауапкершілігін сақтандыру жөніндегі ... ... ... және ... ... ... ету жөніндегі
қатынастар сияқты, азаматтық және еңбек құқығы сияқты салалардың реттеу
тақырыбы болып ... ... ... да бір ... ... ... құқықтың жүзеге асырылу кезеңіне байланысты әрекет
етеді. Мәселен, азаматтық құқық нормалары сақтандыру және ... ... ... ... ... ... ... құқығы нормалары, атап
айтқанда, еңбекті қорғау институтының нормалары сақтандыру оқиғасының орын
алуының негіздерін ... ... ... ... ... ... қандай да бір ережелерді бұзуы қызметкерге ... ... ... үшін ... бола ... ... ... кезіңдегі қауіпсіздік техникасы және
еңбекті қорғау
Еңбекті қорғау түсінігі адамның жұмыс ... ... ... және ... ... ... ететін,
әлеуметті-эканомикалық, ұйымдастырушылық, техникалық, гигиеналық және емдеу-
профилактикалық әрекеттерді, заңнамалық акттілер жүйесін білдіреді.
Еңбекті ... ... ... ... ... жасайтын
қызметкерлер үшін қауіпсіздік техникасының салалық ережелері негізінде
технологиялық жабдықтарды қауіпсіз пайдаланудың құсқаулықтары ... ... ... ... техникасы ережелерін қатаң сақтау мен ... ... ... ... ... ... ... бастығына айтуға міндетті.
Қауіпсіздік техникасы ережелеріне сәйкес ... ... ... стандарттарына сай болуы ... және ... ... қорғаныстарды қолдану мен ... сай ... ... ... қолданылатын механизмдер және жабдықтар зерттелген ... және ... ... ... ... қорғаныс ережелері, және де істеп
шығарған зауыттың инрструкциясына сәйкес қолдану ... ... ... ... ... ... ... сай еңбекті қорғау нұсқаулары. Қауіпсіздік
техникасының ... ... ... ... ... ету барысында жұмысшының жұмыс орнындағы санитарлық жағдай
талаптарға сай ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі жатады.
Студенттердің денсаулығына және жұмыс істеу қабілетіне әсер ... ... бірі – бұл ... ... ... ... ортасының жағдайы. өндірістік аймақтың ауа жағдайы ауа ... ... ... ... Ол ... параметрлермен сипатталады:
темпратурамен, салыстырмалы ылғалдылықпен, ауаның қозғалу жылдамдығымен
және қыздырылған беттерден жылулық сәуле шығарумен.
Үйлесімді ... ... ... ұзақ ... әсер етуден кейін
ағзаның қалыпты функционалдық және жылулық кернеусіз ... ... яғни ... ... ... ... және жоғары жұмыс қабілетіне
жағдай жасайды.
Өрт қауіпсіздік – қорғауын сақтау үшін, ішкі тәртіп ... ... ... Жылу ... ... ... ... қауіпсіздігінің жалпы талаптары «Жылу қолдану қондырғыларын және жылу
торабының тәсілдік пайдалану ... ... ... ... ... қолданылатын бөлмелер деп аталады. Жарылғыш қоспа туратын
немесе қалыптасуы мүмкін қондырғылар және бөлшелер ... бар ... ... ... ... ұйым қағидалары еңбекті қорғаудың
нормативтік-техникалық құжат талаптарына орналастырылады. Осының негізінде
қызмет ... ... ... ... ... негізгі
өндірістің технологиялық сүлбесін, негізгі өндірістің технологиялық
жүйесімен байланысты оның қағидалы ... ... ... суреттемесін
құрайтын пайдалану нұсқауын құрастырады.
Жабдықтың барлық ыстық бөліктері құбырлар, күбілер және ... ... ... ... ... ... жылулық оқшауламалары болуы
тиіс. Оқшауламаның бетіндегі температура, қоршаған ауа ... 25 ... 45 ... ... керек.
Электр қордырғыларда электр ... ... ... ету үшін ... құрамдары және техникалық әдістері қолдануы
тиіс.
Электр қорғағыш ... ... ... ... ... емес ... қолданылады. Олар: қорғағыш көзілдіріктер,
каскалар, қолғаптар, противогаздар, жоғары биіктікте ... ... ... ... ... ... аяқ ... ілмелі сәкілер, сүйреуіш
сәкілер.
Жерге тұйықтау контуры
АБРҚ-де екі жерге тұйықтау контуры бар:
- жабдықтық контуры;
- қорғаушы контур (қауіпсіздік контуры).
Жерге тұйықтау ... – бұл, ... ... және ... ... ... ... өзектердің жүйесі. Бұл жүйеге жабдықтардан
жергілікті жерге тұйықтау контурлары қосылады.
Жерге ... ... – бұл, ... қосыатын қимасы жеткілікті сым.
Жерге тұйықтау жүйесі – бұл, жерге тұйықтау контурының және жергілікті
жерге тұйықтау шиналарының үйлесімі.
Электр қауіпсіздік - ... ... және ... ... ... доғасы, электрмагнитті өріс пен статикалық электрдің әсерінен
қорғауды қамтамасыз ... ... және ... ... ... Есептеуіш техникасымен жұмыс істеу кезіндегі
қауіпсіздік техникасы ережелері
Есептеуіш техникасымен жұмыс ... ... ... ... мына ... ... ... жалпы;
2) ДК-де жұмысты бастау алдында;
3) жұмыс істеу кезінде
4) авариялық жағдайларда жағдайлардағы,
5) жұмысты аяқтағанда
Жалпы қауіпсіздік талаптары:
1. Мұғалімнің рұқсатынсыз ... ... ... ... ... айырына, штекерге тиісуге тыйым салынады.
2. Мұғалімнің рұқсатынсыз компьютерлік сыныпқа ... және одан ... ... рұқсатынсыз сынып ішінде жүруге болмайды.
4. Дербес компьютерде су қолмен және су ... ... ... ... Корпусы мен сымдардың бүтіндігі бұзылған (ашық) ДК-де жұмыс істеуге
тыйым салынады
6. Үстелге, ДК-дің ... ... ... ... ... болмайды. Үстелде
тек қалам мен дәптер ғана жатуы ... ... ... ... ... болмайды
8. Компьютерлік сыныпта жүгіруге, ойнауға, жолдастарыңның көңілін
қажетсіз аударуға, бөгде жұмыстарды істеуге ... ... ... ... істеуді бастау алдында қойылатын қауіпсіздік
талаптары
1. ДК электр тогына қосылмаған жағдайда ... ... ... және ... ... бұзылмамағанын қарап шығып, олардың
дұрыс жағдайда екендігіне көз жеткізу ... ... ... ... тие ... ... сымдар сальбырап тұрмауына көңіл
бөлу керек.
3. Жұмыс орнын пайдалануды есепке алу журналына белгі қою керек.
Дербес пайдаланылатын компьютер ... ... ... ... ЭЕМ жұмыс істеу кезінде көздің экраннан ең ... ... ... ... ... Мүмкін қашықтық -50см.
2. Келушілер кіргенде оқушылардың орнынан тұруының қажеті жоқ.
3. Көз талғанда немесе шаршағанда орнынан тұрмай ... дем ... ... орындау керек.
4. Оқушылар электр тогымен зақымданғанда ... ... ... әдістерін, өрт сөндіргішпен жұмыс істеу және өрт сөндіру
әдістерін ... ... ... ... дем ... жаттығуларды білуі керек.
Апат (төтенше ) жағдайлардағы қауіпсіздік талаптары
1. ДК-де жұмыс істеу барысында ақауларын бйқағанда, түтін немесе ... ... ... ... ... тоқтатып, аппаратураны өшіру және
оқытушыға хабарлау керек.
2. Қажет болса, өртті сөндіруге көмектесу керек.
3. Қажет болса, ... ... ... ... ... ... ... сыныбында өртті сумен өшіруге болмайтынын білуі керек. Мұнда
құмды немеса көбікті өрт сөндіргішті пайдалануға ... Егер ... адам ... ... ... ... оны жалаңаш
қолмен ұстауға болмайтынын білу керек. ... ... ... ... пайдаланып босатуға болады.
ДК-де жұмысты аяқтау қауіпсіздігінің талаптары
1. Аппаратураны оқытушының ... ... ... Жұмыс орнын ретке келтіру керек.
3. Жұмыс орнын пайдалануды есепке алу журналында белгі қою керек
3.4 ... ... ... ... әдістері
Электр тогымен зақымданғанда көмек көрсету:
1. Токты ажырату (тарату тақтасындағы тумблерді өшіру)
2. ... ... ... тогының әсерінен электр тогын өткізбейтін
қол астындағы материалдарды пайдаланып босату
3. Зақымданған адамды қарап шығып, оған зардабының ауырлығына ... ... ... ... ... ... 03 ... жәрдем телефоны
бойынша немесе жақын жердегі емдеу мекемесінен) керек.
Күйген кезде көмек көрсету:
Адам күйікке шалынған жағдайда:
1. Ауырғанды басатын, тыныштандыратын дәрі ... ... ... ... жерге дәрі (винилин) жағу керек.
3. Күйген жараның бетіне микроб түспейтіндей ... ... ... ... суық суда ұстау керек.
4. Дәрігерді (мектептегі медпункттен, 03 жәрдем телефоны бойынша немесе
жақын жердегі ... ... ... керек.
Талып қалғандағы көмек көрсету
Адам талып қалған жағдайда:
1. Талып қалған адамды тегіс жерге шалқасынан, ... ... ... ... ... ... ... 03 жәрдем телефоны бойынша немесе
жақын жердегі емдеу мекемесінен) шақырту керек.
Тынысы тоқтап қалғандығы көмек көрсету
Адамның тынысы тоқтап қалған жағдайда:
1. Адамның ... ашып ... көру ... егер тілі ... ... ...... тартып шығарып қалыпты орнына келтіру керек;
2. Дәрігерді (мектептегі медпункттен, 03 жәрдем телефоны бойынша ... ... ... ... ... керек.
3. Тыныс алуы қалпына келгенше немесе дәрігер келгенге дейін жасанды
түрде тыныс алдырту ... ... ... ... ... Адам ... үшін ... тогының қауіптілігі туралы түсінік
Кез-келген кернеуде тұрған электр ... адам ... ... ... ... қауіпсіз электр тогы болмайды!
Электр қондырғылары – бұл энергетиктер пайдаланатын ... ... ... ... ... ... ... сымдар мен электр қондырғысының ток ... ... адам ... ... ... кернеуге түседі.
Кернеу әсерімен оның денесінен адам ... ... ... ... тогы ... ... ... адамның денесі құрысып-тартылып,
дем алуы тоқтап, жүрек ... ... Адам ... бір ... ол ауыр ... ... алады. Адам өмірі тоқтайды, не
болмаса ол мүгедек болып қалады.
Адам ... ... ток ... көп ... ол ... оның
өміріне қауіпті!
Адам токқа түсіп қалған ток кернеудің жоғары болуына ... деп 12 ... ... ... Ал ... пен ... және тұрмыста ... ... ... ... 220 - 380 ... (220 вольт – жарықтандыру және ... ... 380 ... – үш ... ... қозғалтқыштары үшін). Бұл
кернеу экономикалық жағынан үнемді, бірақ адам үшін ... ... ... ... оқиғалардың көбі 220-380 вольтті ... ... ... ... ... ... тұрмыста, үйде және мектепте қолданатын электр
приборлары, сіз күнде ... өтіп ... ... ... ... мен ... ... қалыпты жұмыс ... ... мен ... ... ток ... ... ... тиіп кету жағдайларын болдырмауды ... ... ... ... ... сымдардың үзілулері, бағандардағы
олқылықтар, қосалқы ... мен ... ... ... кету ... ... үшін ... қауіп туындайды.
Міне, сондықтан да біз барлығымыз электр приборлары мен ... ... ... ережелерін біліп, электр желісі мен ... ... ... ... ... ... электр
желісінің зиянданғандығын көргенде өзіңді және басқаларды ескерту өте
маңызды.
Электр приборларын ... ... қиын ... және ... есте
сақтау оңай:
1) сендерге электр лампалары мен сақтандырғыштарды ауыстыруға, электр
сымдары мен тұрмыстық ... ... ... ... ... қақпағын ашуға, қоңырауларды, сөндіргіштерді
және штепсельді розеткаларды орнатуға тыйым салынады. Мұны ... ... ... мамандар жасасын!
2) Қақпақтары сынған сөндіргіштерді, штепсельді ... ... ... ... ... ... ... зияндалған, күйген және
айналып кеткен шнурлары бар ... ... ... ... Бұл өте ... ... жағдайлардың жанынан жай өтіп кетпеңіз. Бұл ... ... ... ... ... ... отырып, сөндіргіштердің қақпағын
ашып, ... ... ... ... ... адам өміріне
қауіп әкелетін қылмысқа тең әрекет жасайсыңдар.
3) ... ... ... түсу ... ... ... жақсы өткізетін
жер, кірпіш, цементті және бетон еденді ғимараттарда өте ... ... ... ... ... ... жер төлелер, сарайлар).
Мұндай үймереттерде кернеуі 12 ... ... ... мен ... ... тогын жақсы өткізетін жер, ... ... және ... бар үймереттер мен ашық кеңістікте, ... ... ... жақсы
салынған заттар мен электр аспаптарына бір ... тиіп ... де ... ... құрғақ үймереттерде 220 вольтті тасымалды
электр лампалары мен электр аспаптарын қолдануға ... ... егер сіз ... ... ... және су, газ, ... ... құбырларының корпусына басқа металл заттармен тиіп ... ... не ... ... ... сияқты болса, онда бұл
зат ... да бір ... ... ... ... ... дегенді білдіреді. Бұл қауіп белгісі!
Бұдан біршама нашар жағдайларда ... аяқ сулы ... ... ... мұндай заттарға тиіп кету электр тогының әсерінен
қауіпті өлімге әкеп ... ... ... ... ... не істеу керек:
1) тез арада зақымданған электр приборын желіден ажырату керек;
2) егер құбырларда, ваннада және т.б. ... ... ... желісін
электр санауыштың сақтандырғышын бұрап алу арқылы автоматты ажыратқыш
арқылы өшіру керек;
3) ... ... ... туралы ескерту керек.
Энергия нысандары – бұл электр таратушы ауа және кабель ... ... ... ... ... ... пунктер.
110-6 киловольтті кернеудегі электр таратушы ауа желілері қала және
поселке, ... ... елді ... ... ... қамтамасыз
етуге жауап береді. 380 вольтті кернеудегі электр тарату желілері көп
пәтерлі ... ... ... қамтамасыз етеді, ал 220 вольт – жеке
пәтерлерді электрмен ... ... ... 35 ... ... кернеу класындағы қосалқы
станцияларға және 6,10 киловольтті кернеудегі трансформаторлы ... ... ... станциялар электр энергиясын таратуға және
айнымалы токты ... ... ... ... арналған.
Трансформаторлы қосалқы станциялар әрбір елді ... ... олар ... ... ... ... үшін ... қауіпті!
Барлық энергия нысандары өмір үшін нақты қауіп туғызады!
1) электр тогына ... ... ... ... ... ... тұрған сымдарға жақындау немесе ... ... ... ... нәтижесінде болады.
Келеңсіз жағдай болмас үшін, төмендегілерді есте сақтау керек!
1) электр ... ... ... және ... ... үзілген сымдарына жақындауға болмайды;
2) жерде жатқан сымға 8 метр ... ... келу ... электр таратушы ауа желілерінің сымдарына жақын ... ... ... және үзілген сымдардың жоқ екендігіне
көз ... ... ... және ... ... көрсеңіз
басқа адамдар, жануарлар сымға тимейтіндей зақымданған ... ... ... ... ... Адамдарды айғайлап шақырып
алуға тырысыңыз, өз орныңызға ... ... ... ... ... ... ... хабарлаңыз. Егер жақын арада адамдар
болмаса, ... ... бар ... ... ... ... ... Тек осыдан кейін ғана ... ... ... ... ... ... адам жер, бетонды немесе кірпіш еден электр ... ... ... ... да, ... ... ... оқшауланбаған немесе зақымданған сымға денесі тиіп ... өліп ... ... ... ... ... басында орналасқан немесе оларға жақын
орналасқан ауа ... ... ... ... ... ... жоламаңыз және ылғалды ауа райы кезінде ... Олар ... ... ... болып саналады.
4) трансформаторлы қосалқы ... мен ... ... ... жанында ойнау қайғылы оқиғаларға әкеп соғады, сонымен
бірге ... ... мен ... де ... оқиғаға
әкеп соғады.
5) кернеуге түсу және осы ток ... ... ... тию ... қондырығысы мен адам денесінің ... ... ... ... ... ... ... салады.
Есте сақтаңдар, мүлдем тыйым салынады:
1) қосалқы станциялар мен ... ... ауа ... ... ауа ... ... ... лақтыруға жіне олардың
жанында «ұшыратын батпырауықты» жіберуге;
3) ауа ... ... ... ... саты және ... да
заттарды қоюға;
4) қоршауларға кіруге, қосалқы станциялардың ішіне ... ... ... ... щиттерінің есіктерін ашуға;
5) үйлер мен ғимараттардың шатырына шығуға, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... есіктерін
ашуға;
6) электр таратушы желілер мен ... ... ... ... ... ... ... тігуге, от жағуға, балық аулауға.
Электр токтың әсері 2 түрлі жарақатқа әкеледі:
1) электрлік жарақат
2) электрлік тоқ соғу
Электрлік жарақат тоқ ... тірі ... тек ... ... Оның ... ... ... Электрлік белгілер.
3. Терінің металдануы.
4. Электроофтальмия.
5. Механикалық жарақаттар.
1. Электрлік күю ең көп ... ... Оның екі ... ... доғалы. Күйіктің 4 дәрежесі болады:
✓ Терінің қызаруы;
✓ Көпіршіктің пайда ... ... ... ... ... ... өліп ... Электрлік белгілер. Адам денесіндегі сұры және кұлгін сары
түсті дақтар пайда болады. Белгілері жырық, соғулар, дақ
түрінде ... ... ... ... ... ... Терінің металдануы. Электрлік доға нәтижесінде ыдыраған
металдың кішкентай бөліктері ... ... ... Олар ... тұйықталу және рубильниктердің сөнуі
нәтижесінде пайда болады.
4. Электроофтольмия – ... ... ... зақымдалуы.
5. Механикалық – адам денеcі арқылы өткен тоқтың әсерінен
буындардың тартылуы.
Электрлік тоқпен соғу ... ... ... тоқталуы мүмкін;
2. Тыныс алуы тоқталуы мүмкін;
3. Электрлік шок ... ... ... ... анықтайтын факторлар
Электр тогының адамдарға әсер етуінің салдары мен сипаты келесідей
факторларға байланысты:
1. Адам ... ... ... ... ... ... мен кернеуіне;
3. Электр тогының әсер ету ұзақтығына;
4. Тоқтың адам денесіндегі жолына;
5. Электр тогының жиілігі және оның тегіне;
6. Қоршаған орта жағдайына.
Адам ... ... ... өткізгіші болып табылады. Электр тогына
кедергі қасиетін көрсететін тері, сондықтан адам денесінің ... ... тері ... анықталады.
Адам терісі құрғақ және жарақаттанбаған болса, қарсыласуы 3-100 ... ... ... Ал ... ішкі ... 300-500 Ом ... Ол ... орта күйіне және электр тізбегіне байланысты.
Тоқ ұзақ соқса ауыр жарақатқа, кейде өлімге алып келеді. Ұзақ тоқ ... ... ... ... болады:
Jn=50/t
мұнда, Jn – адам денесіне өткен тоқ, t – уақыт.
Мұны есептеу ... ... ... үшін ... ... тогы ... тоқ көзін бірден өшіруге, босатуға
болмайды. Егер кернеулігі 1000 В болса ... ... ... киім т.б.
қолданылады. Мұндай жағдайда ... ... тоқ ... ... міндетті түрде алып кетеді. Бұл кезде көмектесуші адамның
қолы құрғақ болу керек. Қолды ... үшін ... не ... немесе қолды жай шүберекпен орап алу қажет. Өзінді ... үшін ... ... ... ... ... ... Олар жоқ
болса, тақтай немесе тоқ ... ... ... ... ... ... ... күйіне байланысты. Оны анықтау үшін:
1. Қатты тегіс жерге шалқасынан жатқызып, жүрек, қан-тамыр cоғысын
тексеру ... Көз ... ... ... ( қарашығы үлкейген болса, қан
айналымның тоқтағанына байланысты, яғни адам өліп ... ... да ... ... ... ... шақыртылуы
тиіс. Егер жарақаттанушы есін жоғалтпаған болса, бірақ оған ... ... ... оның үстін жауып тыныштық күйде дәрігер келгенше жатқызып, қан
жүрек тамырының ... ... ... ... дипломдық жұмысымның тақырыбы ... ... ... ... ... ... тақырып білім саласындағы көптеген көкейкесті
мәселелерді шешудің бағыттарын зерттейді. ... ... ... ... ... ... программалардың санының күннен
күнге артуы бірқатар проблемалар тудыруда:
- қазақ ... ... ... оқытушылардың күн сайын жаңа программаларды меңгеруі және оны
оқытуына ... ... ... ... ... ... программалардың әртүрлілігіне
байланысты қай программаны оқығанның дұрыс екендігін анықтай алмай
бас қатыру тағы басқалар.
Бұл проблемаларды толық болмаса да ... ... бірі – ... анықтағыштар санын көбейту арқылы оқыту процесін жеңілдету.
Себебі дайын электрондық анықтағыш болса, студенттер де, ... да ... ... және кез ... ... ... ... болған кез келген оқырман ... ... ... өз ... оқу ... сол ... білімін өзі бағалауы арқылы
оқудың белсенді формасына көшеді. Бұл ... ... ... ... ... ... асын жеу» принципі енді пайдасыз болып қалады.
Себебі өз бетімен оқу ісімен айналысу тек ... ... ғана ... ... бос ... ... ... септігін тигізеді. Және оқу ... ... ... ... ... сауаттылығын,
өз беттілігін, саналылығын талап етеді. Яғни оқырман дайын құралды саналы
түрде, ешкімнің мәжбүрлеуінсіз өзі ... ... ... да оқуы ... ... өз ... ала ... біздің еліміздің білім саласы кредиттік оқу технологиясын
қолдануға көшіп жатыр. Бұл технологияның басты ... - ... ... ... ... ... ... арттыру. Ал бұл мақсатқа
жетуге электрондық анықтағыштардың пайдасы айтпаса да түсінікті.
Сондықтан қазіргі кездегі ... ... ... ... ... ... ... талап етеді.
Оқытудың компьютерлік технологиясын қолдану келесі міндеттерді шешуге
бағытталған:
1. Оқытудың сапасын ... ... ... интеллектуалдық деңгейін
көтеру;
2. Компьютердің студент өз бетімен ... алу ... мен ... ... ... ... ... арттыруда пайдалану
жолдарын көрсету;
3. Оқытудың міндетті мерзімін қысқарту, қалған уақытты тиімді пайдалану;
4. Студент жастардың компьютермен практикалық ... ... ... ... ... ... интеллектуальдық ерекшеліктеріне
сүйене отырып білім беруді ... ... ... ... ... оқу материалының сапасын жаңа деңгейге көтеретінін атап көрсетуге
болады. Студенттерге тақырыпты демонстрациялау кезінде ... ... ... практикалық орындай алатындай немесе ... ... ... оқу ... талаптарын жоғарылатуда үйретуші
программалардың орны ... ... ... программалармен оқыту арқылы:
- студенттердің логикалық қабілетін дамытуға ... ... мен ... ... ... жалпы мәдени – дүниетанымын қалыптастыруға мүмкіндік туады.
Сондықтан компьютерлік оқыту практикасында ... ... ... ... ... ... үшін компьютерлік оқыту жағдайында студенттерге дербес ықпал жасау
керек және ... ... ... ... - оқу ... басқару арқылы ғана жүзеге асыруға болады. Оның бірден бір
жолы – электрондық анықтағыштарды ... ... ... ... мультимедианың оқу үрдісінде қолдану
артықшылықтары ... ... ... ... ... ... оқу
орындарында қазақ тіліндегі әдебиеттер саны аз ... ... үшін және ... ... ... оқу үрдісін жаңаша әдістемелеу ... ... ... ... ... назарынан тыс қалмайды.
Ертеден бастап белгілі бір пәнді оқу материалын меңгеру мен біраз уақыт
өткен соң сол ... еске ... ... ... бар ... Егер ... дыбыстық болса, оның төрттен бірі есте қалса,
көріністі болса, - үштен бірі есте қалады, егер ... ... ... ... – онда есте ... ... ... егер үйренуші үйрену
процесінде ынтасымен әрекеттерге араласса, онда 70 пайызға дейін ... ... ... ... ... ... оқытудың
белсенді әдісі осы тәуелділікті пайдаланады. Электронды ... ... ... ... қарағанда студент пен компьютер
арасында ... ... ... ... ... меңгеру
дәрежесін жоғарылатады.
Қойылған есепті шешу үшін мен келесі жұмыстарды орындадым:
• Flash ортасын үйрендім;
... ... ... ... ... үйрендім.
Электронды оқыту бейне, аудио, мультимедиа технологиясы мен олардың әр
түрлі комбинацияларын енгізуге байланысты болып отыр.
Диплом жұмысында ... ... ... ... құру ... ... Тақырып білім саласындағы
көптеген көкейкесті проблемаларды ... ... ... ... ... қолданбалы деуге тұрарлық, себебі
электрондық анықтағыштардың қажеттілігі барлық дерлік оқу орындарында бар.
Осы пән ... ... оқу ... ... мен ... ... кеңінен пайдаланады деп санаймын. Сонымен қатар өздік білім ... оқу ... ... студенттер мен оқушыларға бірден бір
қажет оқу құралы. Бұл ... ... ... ... жүйелерді
өндірістік процесстерді ... кең ... ... ... ... ... желілерде дамып келеді, мысалға
халықаралық желі интернетті айтса болды.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. А.Ержанова ... ... ... технологияларды пайдалану
//Информатика негіздері №2 2005
2. С.Хасанова ... ... оқу ... ... ... №2 ... ... Электронды анықтағыштың тиімділігі //Информатика
негіздері №1 ... ... ... Flash ... мүмкіндіктерін
пайдаланып электрондық анықтағыш жасаудың әдістемелік негізі
//Информатика негіздері №2 ... ... ... ... ... ... тиімділігі М.Халимова Электронды анықтағыштың
тиімділігі ... ... №1 ... Б.Сүлейменова Электрондық анықтағыштарды пайдалану ерекшеліктері
М.Халимова Электронды анықтағыштың тиімділігі ... №3 ... ... ... Flash технологиясы //Информатика негіздері №2
2009
8. М.Халимова ... ... ... ... №1 ... Г.Нұрғалиева. Электронды анықтағыштар – ... мен ... ... ... ... //Информатика
негіздері №5 – 2002
10. Зайнутдинова Л.Х. ... и ... ... ... ... общетехнических дисциплин).-Астрахань: Изд-во ЦНТЭП, 1999.
11. Баранова Ю.Ю., Перевалова Е.А., Тюрина Е.А., ... А.А. ... ... ... в ... ... и образование. 2000 - № 8.
12. Иванов В.Л. Структура ... ... // ... ... 2001 - № ... ... Д.Ш. ... модель школьного учебника. // Информатика и
образование. 2000 - № ... ... Н.В. ... ... как основа учебно - методического
комплекса. - ... ... "ИТО - 2002", М., ... Н.Н. ... Н.Н. ... ... ... нового поколения
/Информатика и Образование №6 - 2002
16. Миронов Д.Ф. Компьютерная графика в дизайне. Учебник для ... ... ... ... и информационные технологии” Москва “ЛБЗ”
2000г.
18. FLASH MX ... ... о ... Селевко Г.К. Современные образовательные технологии: ... ... ... на ... ... ... С.Ғ., Мұхамади А.Н.,Ахметова О.С. Компьютерлік технология
негіздері курсына арналған практикум.Әдістемелік оқу ... бір ... ... ... ... ... отырып көшіру
командасы:
Ctrl+c – көріру, Ctrl-shift+v – қою.
Батырма құру командасы пернесі - F8.
Келесі бетке өту командасы:
on (release) ... ... ... ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Мәтіндік редакторде кесте құру."18 бет
"Қазақстанның энергетика жүйесі."8 бет
72 пәтерлі тұрғын үй, дүкені мен офис және шаштараз жобасы60 бет
Adobe Flash-те «Информатика» курсы бойынша оқытудың электронды әдістемелік-оқыту кешенін құру78 бет
Delphi программалау ортасында Қазақстан туралы мәліметтер қорын даярлау 51 бет
Excel программасы туралы мағлұматтар7 бет
IT технологиялар. оның PR-дағы орны3 бет
Photoshop қолданбалы бағдарламасына электронды оқулық құру56 бет
Sigil программасында Адам анатомиясынан электронды оқулық құрастыру56 бет
«Автомобильдердің электр жабдықтары»31 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь