Менің ауылымда өсетін гүлді өсімдіктер

Жоспар
• Менің ауылымда өсетін гүлді өсімдіктер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
• Атқұлақ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
• Бақбақ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
• Далалық қырықбуын ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
• Кәдімгі жұмыршақ. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
• Итмұрын ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
• Тобылғы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
• Жолжелкен ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Біздің өлке гүлді өсімдіктерге өте бай. Мысалы: Атқұлақ, жолжелкен, жусан, кәріқыз, есекмия, бақбақ, далалық қырықбуындар, итмұрын және тағы басқа көптеген түрлері өседі. Соның кейбіреулеріне тоқталсақ.
Атқұлақ немесе қымыздық жайылымда, өзен жағалауында, егістік жерлерде, жол жиектерінде өсетін биіктігі 60-120 см келетін, көп жылдық шөп тектес өсімдік. Қазақстанның дерлік барлық аудандарында кездеседі. Ұзынша үшбұрышты, жиектері толқын тәріздес, ұзын сағақты, жалпақ жапырақтары сабақтарына кезектесе орналасқан. Жапырақ сағақтарының түбіне қабыршақты кең қоныш бар. Сабақтарының жоғары жағында орналасқан жапырақтары майдалау және сағақтары өте қысқа болып келеді. Жасыл сары майда гүлдері жинақталыпсыпырғы тәріздес гүл шоғырын түзеді. Дәндері- ұшқырлы жаңғақтар. Өсімдіктің жуан қысқа тамыр сабағы тарамдалып тамырға айналып кетеді. Майсым-шілде айларында гүлдейді. Атқұлақтан көптеген дәрілер алынады.
Халық емшілігіне атқұлақтан алынған тұндырмалар құрқұлақ(цинга), ауыз уланып, қызыл иек қабынып жараланғанда қолданылады. Атқұлақтың жапырақтарымен сабақтарында органикалық қышқылдар болады. Атқұлақтың тамырының хими ялық құрамында дейін хризофан қышқылы және 4 процентке дейін антрахинон туындылары бар 15 проценткедейін малма(иелік) заттар, сондай-ақ шайырлар, «К» дәрумені, аскорбин, кофеин қышқылдары бар. Атқұлақтан алынатын дәрілердің көп мөлшері іш жүргізетін, ал аз мөлшерінде-бырыстыратын, іш өт уін тоқтататын және өт айдайтын әсердері бар. Атқұлақтан алынатын гален преператтарының ішек құртына қарсы, қантоқтатқыш және қан қысымын төмендететін әсеріғылыми тәжірбиелер арқылы анықталған. Атқұлақтың тамырының қайнатпасы аш ішектің, тоқ ішектің қабынуын, тік ішектің жарылуын емдеу үшін, ал оны ветеринария саласында ішек және тері ауруларына қолданады. Атқұлақ немесе қымыздық қуық ауруына, асқазан қабынуының қышқылсыз түріне, онда қатерлі ісік пайда болғанда қолданылады.
Бақбақ. Күрделігүлділер тұқымдасына жататын кәдімгі бақбақ бәрімізге мәлім болғанымен, бұл өсімдіктің атазаманнан жасыл дәріхана тізімінде екенін көпшілік біле бермейді. Бақбақтың сүтшырынымен кезінде Абу Али Ибн Сина көзге түскен ақты кетірген, ал шаян шаққан жерге оны жас күйінде таңған. Теофраст бақбақты бауыр ауырғанда пайда болатын бет терісіндегі дақты және секпілді кетіруге пайдаланса, ХVІ ғасырда неміс халқы бұл өсімдікті тыныштандыратын.және ұйықтататынқасиет бар екенін білген.
Халық емшілігінде бақбақтың сабағы да, жапырағы да, тамыры да дәрі деп есептелінеді.
Пайдаланған әдебиеттер
• Өсімдік тану-Ауылдағы өсімдіктер (Журнал)
• Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер 2010
• Өсімдіктер өмірінен 2011 ж
        
        Жоспар
• Менің ауылымда өсетін гүлді
өсімдіктер.................................................

Атқұлақ.................................................................
..........................................

Бақбақ..................................................................
...........................................
• Далалық
қырықбуын..............................................................
....................
• Кәдімгі жұмыршақ.
.......................................................................
..............

Итмұрын.................................................................
.......................................

Тобылғы.................................................................
........................................

Жолжелкен...............................................................
.....................................
Біздің өлке гүлді өсімдіктерге өте бай. Мысалы: Атқұлақ, жолжелкен, жусан,
кәріқыз, есекмия, ... ... ... ... және тағы ... түрлері өседі. Соның кейбіреулеріне тоқталсақ.
Атқұлақ немесе қымыздық жайылымда, өзен жағалауында, егістік жерлерде, жол
жиектерінде ... ... 60-120 см ... көп ... шөп ... ... дерлік барлық аудандарында кездеседі. Ұзынша
үшбұрышты, жиектері толқын тәріздес, ұзын сағақты, жалпақ жапырақтары
сабақтарына кезектесе орналасқан. Жапырақ ... ... ... қоныш бар. Сабақтарының жоғары жағында орналасқан жапырақтары майдалау
және ... өте ... ... ... ... сары ... гүлдері
жинақталыпсыпырғы тәріздес гүл шоғырын түзеді. Дәндері- ұшқырлы жаңғақтар.
Өсімдіктің жуан қысқа тамыр сабағы тарамдалып тамырға айналып кетеді.
Майсым-шілде айларында гүлдейді. Атқұлақтан көптеген ... ... ... ... алынған тұндырмалар құрқұлақ(цинга), ауыз
уланып, қызыл иек қабынып жараланғанда қолданылады. Атқұлақтың
жапырақтарымен сабақтарында органикалық қышқылдар болады. ... хими ялық ... ... ... ... және 4 ... ... туындылары бар 15 проценткедейін малма(иелік) заттар, сондай-ақ
шайырлар, «К» дәрумені, аскорбин, кофеин қышқылдары бар. Атқұлақтан
алынатын ... көп ... іш ... ал аз ... іш өт уін тоқтататын және өт айдайтын әсердері бар.
Атқұлақтан алынатын гален преператтарының ішек құртына қарсы, ... қан ... ... әсеріғылыми тәжірбиелер арқылы анықталған.
Атқұлақтың тамырының қайнатпасы аш ішектің, тоқ ішектің қабынуын, тік
ішектің жарылуын емдеу үшін, ал оны ... ... ішек және ... ... Атқұлақ немесе қымыздық қуық ауруына, асқазан
қабынуының қышқылсыз түріне, онда қатерлі ісік пайда болғанда ... ... ... ... ... ... ... мәлім
болғанымен, бұл өсімдіктің атазаманнан жасыл дәріхана тізімінде ... біле ... ... ... кезінде Абу Али Ибн Сина
көзге түскен ақты кетірген, ал шаян ... ... оны жас ... ... ... ... ... пайда болатын бет терісіндегі дақты және
секпілді кетіруге пайдаланса, ХVІ ғасырда ... ... бұл ... ... бар ... білген.
Халық емшілігінде бақбақтың сабағы да, жапырағы да, тамыры да дәрі ... ... ... асқазан-ішек жолдарының қызметін жақсатуға, өт айдауға,
қақырық түсіруге пайдаланады, ал ішекке ... ... ... ... ... ... ... құрғақ ұнтағынан және шырынынан дәріні
домалақ етіп жасайды.
Оның тамырларынан алынған ұнтақты атеросклерозды емдеуге қолданатын дәрі-
дәрмектерге қосады да, ... 5 ... ұзақ ... ... ... бұл ... термен несеппен зиянды заттардың шығуын қамтамасыз етеді.
Құрға шөбінің және тамырының қайнатпасымен асқазан сырқатына шалдыққанда,
өт және несеп жолдарына тас байланғанда ... ... ... ... ... ... аумаққа таралмаған шығар. Ол кез-келген жерде: бау-
бақшада, жол жиектерінде, орман ішінде, тау бөктерінде кездеседі. ... ... ... ... ... ... соң бірі тоқтаусыз гүлдей
береді.Оған күн де, көлеңке де жағымды. Таң сәріден оянып, гүлін ашады да
түс ауғанша ... көз ... ... ... ... ... келесі таңға
дейін гүлін қауызына жинап алады. Егер күн ... ... ... ... ашпайды. Жемісі пісе келе үлпілдек ақ шар тәрізді пішінге келеді.
Жел үрлесе болды, ұша жөнеледі. ... ... мол ... жер ... ... қырықбуын тұқымдасына (сем. хвощевьк) жататын көпжылдық
шөптектес өсімдік. Өсімдіктің қоңыр немесе қызыл түсті көктемдік сабақтары
жазға ... ... ... ... ... ... ... жаздық
сабақтары өседі. Қабыршақтанған жапырақтары бұтақшаларға ... ... ... жан-жаққа күлте бастанып тарап өседі.
Далалық қырықбуын ТМД елдерінің барлық аймақтарында кездеседі. Ол ... ... құм ... өзен жағаларында және аралас
ормандарда өседі.
Медицинада қолдану үшін ... ... ... ... ... ... ... Шөбінің химиялық құрамында: флавоноидтар
(кверцетин, сапонаретин , нарингенин, кемферол, апегенин т.б.), сапонин
(эквизетонин), алкалоидтар (никотин, ... ... ... ... ... қышқылы, каротин, аконит,
алма, щавель қышқылдары, малма заттары, шайырлар және көп мөлшерде кремний
қышқылы бар.
Қырықбуыннан ... ... ... ... ... ... құбылысында несеп айдайтын, өкпе-жүрек жұмысы нашарлауынан
болатын домбығуды қайтаратын дәрі ретінде қолданады. Құрамында көп ... ... ... ... ... ... ... және ми
тамырларының қабырғаларына май жиналып қалыңдағанда (атеросклерозде) қуық
және несеп жолдары қабынғанда, несеп тасы ... ... ... ... тері ... ... ... барысында қолданады.
Қырықбуынның қан тоқтатқыш қасиетін және ағзадан қорғасынды шығаруды
жылдамдататын қабілетін ескеріп, онан алынатын ... ... ... тік ... және ... қан кеткенде қорғасынмен жедел және
созылмалы уытталғанда тағайындайды.
Халық емінде қырықбуынның тұндырмасын жүрек жұмысы нашарлауынан дене
домбыққанда, өт тасы байланғанда, буын ... ... ... ... Европа халықтары қырықбуын
тұндырмасын өкпе ауруларын емдеуге, ұзақ жазылмайтын жарақаттар мен
жараларды жууға және тамақ, ауыз іші талаурағанда оларды шаюға пайдаланады.
Далалық ... ... ... ... ... ... ауырғанда
қабылдауға болмайтынын ескерген жөн.
Кәдімгі жұмыршақ. Биіктігі 60 см-ге ... ... ... ... жататын екіжылдық немесе біржылдық өсімдік.
Қазақстанның барлық облыстарында таралған. Қора ішінде, бақшаларда, ... егіс ... ... арамшөп. Бұталы сабағы біреуден немесе
бірнешеуден тік өскен. Тамыржапырақ- тары ... ... ... ал ... ... ... құша орналасқан. Майда ақ
гүлдері көкек айынан күзге дейін ашыла береді. Шикізат ретінде өсімдіктің
шөбін қайшымен немесе пышақпен кесіп ... да, ... де ... ... ... ... химиялық құрамында бурсов, фумаров, алма, лимон, және ... ... ... ... ... ... А1, В2 ... тер, холин, ацетилхолин, тирамин, инозит және малма заттары бар.
Дәндерінен аллилден- ген қыша майы және ... ... ... ... ... ... су және сұйытылған өсімдік шырыны бауыр,
бүйрек, қуық ауруларында және ағзада зат алмасу бұзылғанда қолданылады.
Итмұрын- биіктігі 1,5-2 ... ... ... ... ... ... ... түсті, қабығы жылтыр. Гүлі жоқ өркендерінің көптеген
жіңішке өткір тікенектері бар. Ал гүлі бар бұтақтарының түп жағында
тікенектері екі-екіден, жапырақтары кезектесіп ... ... ... ... жапырақшалары бар. Гүлдері ірі, ашық қызыл түсті. Жемісі-
ішінде бір ғана тұқымы бар. Оның ішкі қабырғаларын түк ... Май ... ... ... гүлдейді. Орманда, орман ішіндегі алаңдарда, ормандардың
шеттерінде , ... ... ... ... ... ... ... инелі, беггер итмұрыны деген (орыс тілінде собачье роза), дәрілік
қасиеттері бар бағалы түрлері өседі. Инелі итмұрынның сабақтары доға
тәрізді имек, ... ... ... Дәрі ... үшін итмұрынның жемістерін
күзде жинап алу ... ... С, Р, К, Е , В ... витаминдер,
каротин, қант, илік заттар, лимон қышқылы, боялы заттар, гликозидтер бар.
Итмұрын жемістерінде әр түрлі витаминдер көп болғандықтан оны ... қуат ... ... ... ... дәрілердің өт
айдайтын, қабынуды басатын, асқазанның және ішектің қызметін жасартатын,
несеп айдайтын қасиеті бар. Сондықтан оларды аталған ауруларды емдеуге де
қолданады. ... ... ... көптен жазылмай жүрген жараларды,
сынықтарды емдеу үшін де пайдаланады. Кейбір ғалымдар оны ... ... ... ... кемуін, асқазан мен ұлтабарға
түскен жараларды емдеуге қолданып келеді. Итмұрынның жемісінен жасалған
май күйікті, үсікті, тері ... ... ... ем.
Тобылғы- раушан гүлділер тұқымдас көпжылдық шөп тектес өсімдік. Оның тамыр
сабақтары жайылыпөсетін бұтақты, жоғары жағы қаракөк, төменгі жағы ақкиіз
сияқты ... ... ... гүл ... ... ... жиі гүлді
өсімдік. Маусым- шілде айларында гүлдейді. Дымқыл шабындықтарда, бұта
арасында, өзен жағасында, шөпті шалшықтарда, кесілген ағаш арасында ... ... ... 0,2 процент эфир майы, сары бояулы заттар және
спиреин глюкозиды болады.
Қолданылуы. Дәрі мақсатында тамыр гүлдері мен жер астындағы бөлігін
пайдаланады.
Тобылғының жер ... ... ... ... ... шай ... ... шөбін, қызамық жапырағын қосып нефрит, цистит, бүйрек-тас
ауруына, бауыр ауруы салдарынан пайда болатын гипертониялық ауруларға қарсы
қолданады.
Тобылғыны басқа да дәрі ... ... ... ... нан ... ... емдеуге, сондай-ақ созылмалы ревматизм мен
подагра ауруына емге пайдаланады. Бұл үшін тобылғы гүлі мен ... ... ... мен ... ... шөбі мен, арыстанқұйрық
шөбімен, түйебұршақ жармасы, қайың жапырағымен, уқырықбуынмен, қызылтаспа
шөбімен, бояулы ойраншөп тамыры, зирек тамырымен қосып, тұндырып ішеді.
Жолжелкен- көп ... шөп ... ... Оның ... ... ... ... өсетін сабағының биіктігі 20-40 см-ге дейін жетеді. Тамырға жақын
жертағанды жапырақтарының формасы жұмыртқа тәрізді сопақ, шет-шеті ... ... Гүл ... ... қоңырқай түсті көріксіз, масақ гүл.
Қауашығында 8-13 тұқымы болады.
Қазақстанның барлық облыстарында өседі, арамшөп ретінде елді ... қала ... ... өзен ... тау ... ... өседі.
Жолжелкенде майлар, белоктар, шырыштар, лимон қышқылы, сапониндер,
аукубин,гликозиды, энзимдер (инвертин мен ... ... ... ащы ... ... және К ... ... қышқылы, холин және аденин
болады. Ұрығында
шырыш пен ажырытылмаған ... бар. ... ... ... ... және ... болады.
Дәрі мақсатында жолжелкеннің жапырақтары, сабақтары, ұрығы және тамыры
пайдаланылады.
Жапырақтарын ... ... ... ... ... ... бүтіндерін толық өсіп кеткен кезінде ғана сағағымен қоса
жұлып алады да ... ... ... ашық ... ... үйде ... ... кептіреді. Оның 100 килограмм жас жапырағынан
шамамен 25 килограмм ... шөп ... ... ... жапырақтарын дене жарақатынан аққан қанды
тоқтататын дәрі ... ... Ол үшін ... ... ... ... қан ... тоқтағанға дейін себеді. Жуылған
жас жапырағын жараға, іріңді ісікке, ... ... ... ... ... жапсырады. Сол сияқты жапырақтардан сығылып алынған шырынын
жәндіктер шаққан жерге және іріңді жараға жағады. ... ... ... ... ... қан ... қайнатынды түрде, ал ұрығын- дизентерия
болған, іш өткен уақытта пайдалынуға болады.
.
Пайдаланған әдебиеттер
• Өсімдік тану-Ауылдағы өсімдіктер ... ... ... ... енген өсімдіктер 2010
Өсімдіктер өмірінен 2011 ж

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гүл және жеміс5 бет
Гүлді өсімдіктердің аурулары4 бет
Гүлді өсімдіктердің аурулары туралы5 бет
Гүлдің құрылысы25 бет
Жабық тұқымдылар немесе гүлді өсімдіктерге сипаттама27 бет
Консорция. Түрлік консорция. Популяциялық эндоконсорттар. Эпиконсорттар. комменсалдар. даралардың және популяцияның ассосациялануы13 бет
Петуния іріктемесінің морфологиялық-анатомиялық көрсеткіштері3 бет
Петуния гүлінің марфологиясы4 бет
Петуния гүлінің морфологиясы3 бет
Түрлішөптер немесе басқа ботаникалық өсімдіктер7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь