Топырақтағы биологиялық белсенді заттар

Жоспар
Кіріспе
І.Топырақтың тірі бөлігі
ІІ.Негізгі бөлім
2.1Топырақтағы биологиялық белсенді заттардың алуан түрлілігі
2.2 Топырақтағы күрделі орг аникалық компонентердің ыдырауы
3.1Топырақтың түріне байланысты микроорганизмдердің таралуы
3.2Топырақ жәндігінің маңызы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Өзектілігі:Топырақтың құрамында тек өлі минералды заттар ғана емес, әр кезде азды - көпті тірі организмдер,түрлі микроорганизмдер мен қарапайым майда жәндіктер болады. Бұлар топырақтың тірі бөлігін құрайды. Микроорганизмдер табиғаттың ыстық – суығына да, оттегінің бары жоғына да, ортаның қышқылдығы мен сілтілігіне де қарамайды, барлық жағдайға бейім келеді. Тек оларға қажетті ылғал мен қорек зат болса болғаны, сондықтан олар табиғаттың барлық бұрышында да кездеседі. Олар топырақтың бір бөлігі болып саналады.
Мақсаты:Топырақтағы биологиялық белсенді заттардың маңыздылығын көрсету.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. М.Х. Шығаева, Ә.Т. Қанаев. Микробиология және вирусология. – Алматы. 2012ж.
2. З.Ж. Сакиева.«Топырақ биотехнологиясы» ОӘД. – Алматы. 2012ж.
        
        Жоспар
Кіріспе
І.Топырақтың тірі бөлігі
ІІ.Негізгі бөлім
2.1Топырақтағы биологиялық белсенді заттардың алуан түрлілігі
2.2 Топырақтағы күрделі орг аникалық ... ... ... ... ... ... жәндігінің маңызы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Өзектілігі:Топырақтың құрамында тек өлі минералды заттар ғана емес, әр кезде азды - көпті тірі организмдер,түрлі микроорганизмдер мен қарапайым ... ... ... ... ... тірі ... құрайды. Микроорганизмдер табиғаттың ыстық - суығына да, оттегінің бары жоғына да, ортаның қышқылдығы мен ... де ... ... ... ... келеді. Тек оларға қажетті ылғал мен қорек зат болса болғаны, сондықтан олар табиғаттың барлық бұрышында да кездеседі. Олар топырақтың бір ... ... ... ... белсенді заттардың маңыздылығын көрсету.
2.1 Микроорганизмдер табиғатта, соның ішінде топырақта көп таралған және олар ... ... ... ... ... ... ... және бейорганикалық заттардан құралады. Оның минерал бөлшектеріне, көбінесе органикалық заттар жабысып, түйіршіктер ... Міне бұл ... ... ... ... ... мекені. Топырақта микроорганизмдерге кажетті қоректік заттар мол болады да, тікелей түскен күн сәулесінен оларды қорғап тұрады.
Топырақта негізінен бактериялар, актиномицеттер, ... ... ... ... ... ... ... түрлі жәндіктер кездеседі. Сонымен қатар топыракта түрлі ультрамикроскоптық тіршілік иелері -- фагтар, бактериофагтар және ... ... ... ... ... толып жаткан жағдайлары әсер етеді. Бұлардың ішінде қоректік заттар, орта температурасы мен реакциясының ... ... ... бойы ... ... ... және ... зат, яғни тек өсімдіктер өсетін орта деп ... ... ... ... ... мүлде ескерілмеді. Көрнекті орыс ғалымдары П. А. Костычев, В. В. Докучаев және В. Р. Вильямстың еңбектері топырақтың аса күрделі орта ... онда ... ... микроорганизмдер және басқа да жәндіктер тіршілік ететіндігін дәлелдеп берді.
Балдырлардың да топырақта негізінен екі ... ... және ... түрі ... ... ... ... топырақ түзушілер қатарына жатады. Балдырлар түзген органикалық заттардың салмағы топырақтың жоғарғы қабатында түзілген барлық органикалық заттардың 0,05-0,2%-ын құрайды, олар көбіне ... ... ... ... 10-20 ... ... де ... саны жоқтың қасы. Амеба, инфузориялар, нематодтар, балдырлар үшін таптырмас жем және олар шығаратын әр түрлі заттар саңырауқұлақтар мен бактерияларға қорек.
Топырақта көп ... бірі - ... Олар ... ... ылғалды аймақтардың топырағында өседі. Актиномицеттер (немесе сәулелі ... ... сан ... түрлері кездеседі, олар органикалық заттардың өзгеруіне жан-жақты қатысады, бірақ та бактериялармен салыстырғанда әрекеттесу жылдамдығы аз. Ал ароматикалық ... ... олар ... ... ... мен ... ... осы организмдерге байланысты. Гумустың түзілуіде саңырауқұлақтардың көмегінсіз өтпейді. ... ... ... фузариум, кейбір аспцилиумдерді ыдырататын да осылар.
Барлық жағдайларда да органикалық заттардың ыдырауы ферменттердің ... ... ... ... молекуларының ішінде ең ірі және ерекше органикалық құрылым. Олардың молекулалық салмақтары - 10 мыңнан бірнеше милионға дейін. ... ... ... ... ... ... үдеткіші - катализаторлары. Ферменттер зат алмасуды реттейді. Сондықтан барлық тіріліктік процестерінде оның маңызы ерекше.Олар топырақта өсімдік бойынан, жануарлар мен ұсақ ... ... ... ... ... ... органикалық заттардың ыдырауы мен синтезделуін, химиялық реакцияларының жүруін күшейтеді. Барлық ... бір ... және екі ... ... екі ... бөлінеді. Топырақтағы ферменттірдің белсенділігі мен қоректік элементтердің шоғырлануының арасында тығыз байланыс бар. Олардың белсенділігі сұр ... қара ... ... артады. Гумустың түзілуі де ферменттердің түрлеріне, белсенділіктеріне байланысты.
2.2 Органикалық заттардың ыдырауы - өте ... ... мен ... жартылай жай молекулаларға ауысуы, оның ішінде толық ыдырап кеткен заттарға CO2, NH3, H2O т.б. жатады.
Органикалық компоненттердің ыдырауы өте ... әрі өте ... ... ... ... бұл механикалық немесе физикалық бөлінуден, биологиялық немесе биохимиялық қосылыстардан тұрады. Органикалық заттарды ... ... әр ... ... ... рөл ... Барлық топырақтарда органикалық заттарды ыдыратуда міндетті түрде бактериялар қатысады, ... олар ... ... өте қабілетті. Олар өздері шығаратын ферменттермен қоректену үшін белоктарды ... ... ... ... ... Бактериялар сияқты актиномийеттер де органикалық заттарды ыдыратуға белсенді қатысады. Олар көмірдің қорек көзі ретінде лигнин сияқты әр ... ... ... ... заттарды пайдаланады. Топырақта ұзақ уақыт болып, өздеріне қолайлы жағдай туғыза отырып, әсіресе қара ... ... ... ... заттарды шірітуде үлкен рөл атқарады.
Микроорганизмдер, жануарлар және өсімдіктер қалдықтарының белоктары ферменттердің қатысуымен ... ... ... ... ... пайдаланады, ал қалғаны аминге ыдырайды. өлген организмдердің белоктары - ... ... азот ... ... қалдықтарында 1% азот бар және C:N арақатынасы 50-ге тең. Органикалық қалдықтар ыдыраған сайын органикалық заттарда азот ... ... C:N ... 10 - 12 ... ... да C:N ... ... заттардың гумустенуі деңгейінің көрсеткіші ретінде пайдаланады. Органикалық қалдықтардан басқа топырақтың азоттануы ауадан түсетін ылғалға байланысты, ылғалмен 8 - ... азот ... ... ... де азот көзі болып табылады. Олар ауадан молекулалық ... ... ... азот қосындыларын құрайды. Бұларға көбінесе ауадан азот сіңіретін бактериялар жатады. Бұршақты дақылдар тамырын жайлайтын түйін бактериялар әр ... ... ... 100 - 250 кг ... ... азотын сіңіреді. Топырақта дербес тіршілік құратын азот сіңіруші организмдер бар, олар жасыл өсімдіктермен ... ... ... Орыс ... С.Н. ... 1892 - 1894 ... анаэробты (ауасыз, оттегінсіз тіршілік ететін) бактерияларды тапты. 1901 жылы Бейерник басқа ... ... Бұл ... бактериялар жылына топырақта гектарына 20 - 150 кг/га дейін атмосфнралық ... ... ... ... және ... азот ... ... топырақта биологиялық жолмен құралатын азот қорын жасайды. Ал азот - өсімдіктердің басты қоректік элементі. Азот қоры топырақ ... ... яғни ... ... ... ... Әр түрлі топырақта өсімдіктердің азотпен қоректену түрлері әр ... ... ... мөлшеріне және ондағы қоректік заттардың сапасына байланысты микроорганизмдердің саны әр түрлі топырақтарда түрліше болады. Топырақ неғұрлым құнарлы болса, ... ... да көп ... ... ... ... шымды-күлгін топырақтардың 1 г-да 3 -- 10 миллионға дейін, ал қара топырақты ... 15 -- 50 ... ... ... ... кездестіруге болады. Тіпті бір типтегі топырақтың барлық жеріндегі микроорганизмдердің саны бірдей болмайды. ... ... ... ... ... ... ... жырту қабатының 1 г-да 0,5 -- 1,5 миллионға дейін бактериялар болса, дәл осындай жердің жаксы ... ... мол ... 1 г-да ... 3 -- 25 миллионға дейін бактериялар кездеседі. Бау-бақша топырақтары, ұдайы ... ... ... ... дала ... ... ... әлдеқайда бай келеді. Түрлі топырақтардың жырту қабатында микроорганизмдердің мөлшері түрліше болатынын еліміздің көрнекті ғалымы Е. Н. Мишустиннің зерттеуінің қорытындысынан ... ... ... ... ... тек ... ... кездеседі. Мәселен, 20 см тереңдікте 1 г топырақта 5,7 ... ... ... 60 см ... небәрі жарты миллиондай, ал бір метрлік кабатта іс жүзінде кездеспейді. Топырақтың төменгі қабаттарында бүл ... су және ауа ... ... оның ... ... кедейлігіне байланысты микроорганизмдер ол қабаттарда аз болады. Сонымен қатар ... ... ... көпшілігі аэробты организмдер. Олардың анаэробты топтары аз.Топырақта актиномицеттер мен микрооскоптық саңыраукүлақтар да аз емес. Олар ... ... ... ... беткі жырту қабатында таралады. Мәсе-лен, таулы өлкенің сұр топырақты тың жерлерінің 1г-да 1 актиноми-цеттердің саны 2800 -- 3110 ... ... ... ал ... 5,6 -- 6,3 мыңға жуық болады. Ал осы өлкенің қара ... тың ... ... ... ... ... ... 960 -- 3170 мыңға дейін, саңыраукүлақтар 4,4 -- 36 мыңға жуық кездеседі. Міне, бүдан топырақ типіне ... ... ... да ауытқып отыратынын байқаймыз. Олар негізінен өсімдіктер қалдықтарын, ондағы ... ... ... ... аэробты және анаэробты микроорганизмдер есімдіктегі клетчатканы көмір кышқыл газы мен суға дейін ыдыратады. Ал көмір қышқыл газы -- ... ... ... ... ... Көптеген зерттеулерге қарағанда, еліміздін, оңтүстік бөлігінде (Түркмения, Тәжікстан, Өзбөкстан, Қазақстан) микроорганизмдердін, солтүстік бөлігіндегі түрлеріне қарағанда өте ... ... ... Егер мүндай жерлердің топырағы тың болса, целлюлоза микробтарының ... ... ... ... бұл микроорганизмдер қарқынды тіршіліік етеді. Е. Н. Мишустиннің көрсетуі бойынша, бұл негізінен климат жағдайларына байланысты. Топырақтағы микроорганизмдердің саны жыл маусымына ... ... ... ... азайып кетсе, жазда қайтадан көбейеді. Көптеген ғалымдар қыс кезінде топыракта ... ... ... ... ... ... пікір айтып жүр.
Ал Н.А. Красильниковтың байқауынша, қалың қар астындағы топырақ тоңға айналмай, ондағы микробиологиялык процестер үздіксіз ... ... Қыс ... ... жыл ... қарағанда топырақта актиномицеттердің жақсы дамитыны анықталған. Микрооргаиизмдер тіршілігіне тапырақта болатын түрлі витамин, ... және ... ... зор маңызы бар. Бұл заттардың азғана мөлшерінің өзі микроорганизмдердің тіршілігін қуаттайды. Соның нәтижесінде өсімдіктер де жақсы өсіп ... ... ... ... ... ... саны да бірнеше есе азаяды. Мұның өзі негізінен онда ылғалдық азаюымен ... және ... ... ... ... ... ... реакциясы едәуір әсер етеді. Егістікке пайдаланылып жүрген нейтралды немесе аздап сілтілі топырақтарда бактериялар көп, ал қышқылды, ... ... ... ... аз ... Микроскоптық саңырауқұлақтар, бактерияларға қарағанда, қышқыл ортаға тезімді келеді, сондықтан қышқыл топырақтарда олар көп ... осы ... ... ... арқасында ғана топырақта қалатын көп жылдық өсімдіктер мен жануарлардың ... ... ... ... ... ... құрылысы мүлде өзгеше жаңа органикалық заттар пайда болады.
Ғылыми деректерге сүйенсек: құнарлы қара топырақтың бір ... ... саны 5 ... ... аздау күлгін топырақта оның саны 1 миллиардтай ... ... ... ... ... Н.А. ... есептеуіне қарағанда топырақтың құнарлы қабатында гектарына 5-7 тоннаға дейін тірі бактериялар болады екен (Н.А. ... ... ... ... ... ... қабатында, әсіресе, өсімдік тамырларының айналасында, өсімдік тамырларының ішінде ( ... ... ... ... ... ... топырақтың түріне байланысты түрліше болады. Мәселен, орманды жерлердегі органикалық калдықтың жылдык мөлшері гектарына ... 7 ... ... ... ... ... гектарындағы органикалық қалдықтардың мөлшері 2-ден 11 тоннаға дейін жетеді.
Өсімдік және жануарлар қалдықтарында азотты және көмір тектес ... көп ... ... микроорганизмдер қоректенеді. Осыншама органикалық заттарды ыдырату үшін топырақтағы микроорганизмдердің саны мен түрі де ... болу ... ... ... бір ... өсіп-дамып көбейетін болса, екінші бөлігінің тіршілік процестері ... ... ... ... өлекселермен тірі микробтар қоректеніп, ыдыратады. Ыдырау өнімінің қалдықтарынан қарашірік түзіледі. Академик В. Р. Вильямстың зерттеуіне қарағанда, ... ұсақ ... ... өсіп ... ... ... микроорганизмдердің тіршілік әрекетінен пайда болған гумустан түзіледі. Сөйтіп микроорганизмдер топырақ түзуші негізгі факторлардың бірі болып саналады.
3.2 ... ... бұл ... мен ... ... өсімдіктерден басқа төменгі сатылы қарапайым жәндіктер: амебалар, тамыраяқтылар, инфузориялар және тағы басқалар кездеседі. Бұлардың саны 1г ... 1-1,5 ... ... ... ... айтылған микроорганизмдер мен төменгі сатылы организмдерден басқа топырақты мекендейтін әр түрлі омыртқасыз және омыртқалы ... мен ... көп. ... ... ... ... аз емес. Дегенмен, олар тікелей топырақ құрамына енбейді. Олардың ішінде ... ... мен ... өте мол әсер ететін жәндік жауын құрты. Ол топырақпен және топырақ араласқан органикалық ... ... де, оны ... әр ... түйіршіктер ретінде шығарып, өзіне тән капролитті құрылым түзеді. Топырақты денесімен ары - бері ... ... оның ... ауа - ... ... де ... ... жауын құрттары суармалы егіс алқаптарында, әсіресе Шығыс Қазақстандағы Алтай таулы аймағында көп кездеседі. Алтай аймағында жауын ... ірі ... өмір ... ... ... топыраққа тигізетін әсері де өте мол. Бұл жағдай қазақстандық топырақ зерттеуші ... ... ... А.А. ... еңбектерінде баяндалған.
Тірі организмдердің топырақ қара шірігін түзудегі ролі ерекше. Топырақтың органикалық заттарының ішінде неше түрлі шіріген немесе толық ... ... ... көп. ... ... ... ... көзі ретінде топырақтың бетіне түсіп, топырақ қабаттарына жиналып, топырақтың процесіне қатысатын - биоценоз қалдықтары. Биоценоздың мөлшері, құрылымы мен ... ... ... ... ... ... ... қалдықтар өсімдіктерден қалады. Бұл биологиялық қалдықтар омыртқасыз жануарлар мен микроорганизмдер қалдықтарымен салыстырғанда бірнеше ондаған немесе жүздеген есе артық, ал ... ... ... мың есе артық. Сондықтан өсімдіктердің жер бетіне түскен қалдықтары және олардың тамырлары, ыдыраған ... ... - ... ... ... ... материалдар.
Омыртқалы жануарлардың да топырақтағы биологиялық затардың айналымында біраз ролі бар. Бұл ... ... ... физикалық қасиеттерін қалыптасуға және де топырақты араластыруға қатысады.
Қорытынды
Жоғарыда айтылған ... мен ... ... ... ... жай ғана өмір ... Олар ... өнеді, өледі, сөйтіп топыраққа күрделі өзгерістер енгізеді.
Микроорганизмдер органикалық қалдықтарды тек ыдыратып қана қоймайды, олар бұдан күрделі түзіліс - ... ... Ол ... ... айтылған. Сонымен топырақта өмір сүретін микроорганизмдер мен төменгі сатылы қарапайым жәндіктер оның қасиеттеріне ... ... ... өзі ... ... бірі бола ... оның құрам бөлігі болып саналады. Яғни топырақтағы белсенді биологиялық заттар. Міне, сондықтан да топырақ тірі денеге жақын деп танылып, биологиялық ... бір ... ... ... әдебиеттер
* М.Х. Шығаева, Ә.Т. Қанаев. Микробиология және вирусология. - Алматы. 2012ж.
* З.Ж. ... ОӘД. - ... 2012ж.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Биопрепараттар."6 бет
Топырақ эрозиясы6 бет
Ауыл шаруашылық дақылдарының фосформен қоректендіру оптимизациясы12 бет
Биосфера құрылысы, биосфераның пайда болуы7 бет
Егіншілікке азаю тыңайтқыштарын қолдану жолдары12 бет
Кеңқияқ кен орнының топырақ мониторингі53 бет
Минералдық тыңайтқыштар, олардың топырақ құнарлылығын арттырудағы ролі11 бет
Мұнай өндіретін және мұнай өңдейтін өндіріс орындары-техногенді экожүйелер51 бет
Мұнаймен ластанған топырақты микроорганизмдермен тазалау6 бет
Орман экожүйелеріндегі макроэлементтердің биогеохимиялық өрістеуіндегі шағынорганизмдердің рөлі5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь