Құрттар типіне жалпы сипаттама

Жоспар
Құрттар типіне жалпы сипаттама. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Құрттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Жалпақ құрттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Жұмыр құрттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Буылтық құрттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Құрттар типіне жалпы сипаттама.
Құрттар-екі жақты симметриялы, үш қабатты, көп клеткалы жәндіктер.Бұлардың денесін тері бұлшықетті қапшық қаптайды, әдетте созылыңқы келеді.Эктодерма және эндодерма аралығында үшінші қабаты аралық қабат мезодерма орналасады.Құрттарды зерттейтін зоология ғылымының саласын гельминтология деп атайды.
Жалпақ құрттар типінің жалпы саны 15 мыңнан асады. Түрлері мынадай 5 класқа жіктеледі: кірпікшелі құрттар, бір ұрпақты сорғыш құрттар, қатпаройысты құрттар (гидрокотилидтер) және таспақұрттар.Бұлардың денесінде қуысы жоқ, бауыржағы арқасына жабысып, денесі жалпақ пішінді болғандықтан, бұлар жалпақ құрттар деп аталған.Жалпақ құрттар көпшілігінің пішіні жапыраққа немесе таспаға ұқсас болады.Таспа тәрізді жалпақ құрттардың ішекқуыстылардан айырмашылығы денесі екі қабаттан емес , үш қабаттан тұрады. Ұрықтың дамуы кезінде эктодерма мен эндодерма аралығынан аралық клеткалы қабат мезодерманың пайда болуы, әр түрлі мүшелер мен мүшелер жүйесінің түзілуіне негіз болады.Дене жабыны цилиндр тәрізді клеткалардан тұратын жабынұлпасы эпителиймен қапталады.Эпителийдің клеткаларында кірпікшелер болады.Мұндай қабатты еркін жүзетін жалпақ құрттардың (мысалы, ақ сұлама) жабын клеткаларынан көреміз. Ал паразиттік жолмен тіршілік ететін құрттардың (сорғыш құрттар, сиыр таспа құрты) эпителий ұлпасының сыртынан тығыз, клеткасыз түзіліс сірқабық қаптайды. Сірқабық қорғаныш қызметін атқарады. Кірпікшелі құрттар суда кірпекшілерінің көмегімен еркін жүзеді. Дене қимылының реттелуінде сыртқы қабаттағы қиғаш бұлшық ет, аралық қабаттағы қиғаш бұлшық ет және ішкі қабаттағы біріңғай салалы бұлшық ет клеткаларының қабаттары көмектеседі. Борпылдақ клеткаларға толы дене қуысында әр түрлі ішкі мүшелер (ас қорту,зәр шығару, жыныс мүшелелері) орналасады. Жалпақ құрттардың нерв жүйесі дененің бас бөлігіндегі нерв түйінділерінен басталып, денені бойлай созылған екі нерв бағанасына көлденең байланысқан нервтер арқылы жалғасады. Кірпікшелі құрттарда сезім мүшелері дами бастайды:құрылысы әр түрлі қарапайым көзшелер болады және сипап сезу сезімталдығы арта түседі. Жалпақ құрттарда ішіек қуыстыларда болмаған жаңа жүйесі-зәр шығару жүйесі бар. АКлайда олардың барлығында тан тарату және тыныс алу болған жоқ. Паразиттік жолмен тіршілік ететін жалпақ құрттарда (сорғыш, таспа құрттар) көз дамымаған . Жалпақ құрттардан ас қорту мүшесі екі бөліктен құралады. Бір бөлігі-жұтқыншақ, екіншісі-ішек ортаңғы бөлігі, өйткеі жалпақ құрттарда артты ішек пен аналь тесігі жоқ. Тіпті паразтитті жолмен қоректенетін кейбір жалпақ құрттарда (таспа құрттар) ас қорту жүйесі жойылып кеткен.
Пайдаланған әдебиеттер
Жануартану..............................................................................................................
Тіршіліктану кітабы...............................................................................................
Әр түрлі журналдар...............................................................................................
Әлемнің қызықтары...............................................................................................
        
        Жоспар
Құрттар типіне жалпы сипаттама.
............................................................................
...........
Құрттар.....................................................................
....................................................................
Жалпақ
құрттар.....................................................................
....................................................
Жұмыр
құрттар.....................................................................
....................................................
Буылтық
құрттар.....................................................................
.................................................
Құрттар типіне жалпы сипаттама.
Құрттар-екі жақты симметриялы, үш қабатты, көп клеткалы жәндіктер.Бұлардың
денесін тері бұлшықетті қапшық қаптайды, әдетте созылыңқы ... ... ... үшінші қабаты аралық қабат мезодерма
орналасады.Құрттарды зерттейтін зоология ғылымының саласын гельминтология
деп ... ... ... ... саны 15 ... ... ... мынадай 5
класқа жіктеледі: кірпікшелі құрттар, бір ұрпақты сорғыш құрттар,
қатпаройысты құрттар (гидрокотилидтер) және таспақұрттар.Бұлардың денесінде
қуысы жоқ, бауыржағы арқасына ... ... ... ... ... ... ... деп аталған.Жалпақ құрттар көпшілігінің пішіні
жапыраққа немесе таспаға ұқсас болады.Таспа ... ... ... айырмашылығы денесі екі қабаттан емес , үш қабаттан
тұрады. ... ... ... ... мен ... ... ... қабат мезодерманың пайда болуы, әр түрлі мүшелер мен ... ... ... ... ... цилиндр тәрізді клеткалардан
тұратын жабынұлпасы эпителиймен қапталады.Эпителийдің клеткаларында
кірпікшелер болады.Мұндай қабатты ... ... ... құрттардың (мысалы,
ақ сұлама) жабын клеткаларынан көреміз. Ал паразиттік ... ... ... ... құрттар, сиыр таспа құрты) эпителий ұлпасының
сыртынан тығыз, клеткасыз түзіліс сірқабық қаптайды. Сірқабық қорғаныш
қызметін атқарады. Кірпікшелі ... суда ... ... ... Дене қимылының реттелуінде сыртқы қабаттағы қиғаш бұлшық ет, аралық
қабаттағы қиғаш бұлшық ет және ішкі қабаттағы біріңғай ... ... ... ... ... Борпылдақ клеткаларға толы дене
қуысында әр түрлі ішкі мүшелер (ас ... ... ... ... ... құрттардың нерв жүйесі дененің бас бөлігіндегі нерв
түйінділерінен ... ... ... ... екі нерв ... ... ... арқылы жалғасады. Кірпікшелі құрттарда сезім
мүшелері дами бастайды:құрылысы әр түрлі қарапайым көзшелер болады және
сипап сезу ... арта ... ... ... ... ... жаңа жүйесі-зәр шығару жүйесі бар. АКлайда олардың барлығында тан
тарату және тыныс алу болған жоқ. ... ... ... ... ... ... ... құрттар) көз дамымаған . Жалпақ құрттардан ... ... екі ... ... Бір бөлігі-жұтқыншақ, екіншісі-ішек
ортаңғы бөлігі, өйткеі жалпақ құрттарда артты ішек пен аналь тесігі жоқ.
Тіпті паразтитті жолмен қоректенетін кейбір ... ... ... ас қорту жүйесі жойылып кеткен.
Жалпақ құрттар-қосжынысты (гермафродиттер) жәндіктер. ... ... ... өте ... Жыныстық жағынан жетілуге дейін бірқатар
дернәсілдік сатылардан өтіп, өзгеріспен дамуына тура келеді. Мысалы ақ
сұлама жұмыртқадан дамып,піллә түзеді,бауырсорғыштардың дернәсілдері
жұмыртқадан ... ... әр ... ... ... жүйе ... ... дамиды. Паразит жалпақ құрттардың жыныстық ұрпақтары негізгі иеде
мекендейді де, дернәсілдік ұрпақтары аралық иеде ... ... сиыр ... ... иесі ... денесінде
жұмыртқадан дернәсілдің екі түріне ауысады:біріншісі қармақшалы
дернәсіл,екіншісі таспа құрттың көзге ... ... ... ... ... ... құрт негізгі (алғашқы) иесі адам
денесінде өмір сүреді.Жалпақ құрттар-суда,топырақта,организмдер денесінің
сыртындажәне ішінде паразиттік ... ... ... ... ... ... ... түрлері ұсақ шаяндармен, құрттар
мен және суда мекендейтін ірі жануарлардың қалдықтарымен қоректеніп,
биосферадағы зат айналымды жүзеге асыруға қатысады. Паразиттік ... ... ... ... мен ... ... әр ... туғызып, халық шаруашылығына айтарлықтай зиян келтіреді. Сонымен
бірге таспа құрттардың барлығы-
әр ... ... мен адам ... ... ... өмір ... ... Организм
денесінің сыртында паразиттік жолмен тіршілік ететін паразиттер
эктопаразиттер деп аталады.
Жұмыр құрттар. Денесі дуылтықтарға бөлімбеген, созылыңқы цилиндр пішінді
немесеұршыққа ұқсас болып келеді, ... ... ... ... ... ... дара ... жәндіктер.
Бұлардың денесінің ішкі қабырғасы мен ішегінің аралығында ішкі мүшелер
орналасатын ең ... ... ... типі деп те ... ... ... екі жақты симметриялы, көпшілігі паразиттік жолмен тіршілік етеді.
қ Денесі буылтықтарға бөлінбегендіктен, бұл типке жататын құрттар жұмыр
құрттар деп ... ... ... ... ... 20 мыңға түрі тіршілік
етеді. Олар бірнеше кластарға жіктеледі, біз ... ... ... ... ... ... ... құрттар денесінде алғашқы қуыстың пайда болуымен ерекшеленеді.
Қуысы толы сұйықтық сыртқы ортамен байланыспайды, онда ішкі мүшеллер еркін
орналасып, біріне-бірі тәуелсіз жұмыс атқарады. ... құрт ... ... ... ... ... клеткалармен ұласып газдың алмасуына да
қатысады. Жұмыр құрттың бұған дейінгі жәндіктерден тағы бір айырмашылығы-
аналь (артқы) есігінің болуы, денені қаптайтын ... үш ... ... ең ... ... –сірқабық, екінші ортаңғы қабат-гиподерма (тері
астындағы қабат).Сірқабық-өлі ұлпа, сондықтан организм денесінің өсуіне
мүмкіндік бермейді, өзі өспейді. Жұмыр құрттардың денесі өскен кезде,
серпінді ... ... ... тастайды да, сірқабық кейіннен
жаңаланып қайта пайда болады. Жұмыр құрттардың срқабық тастауы түлеу деп
аталады. ... ... ... ... ... ... ... денесі
өскенде құрт тағы да түлей алады. Геподерма (грекше «гипо»-астында,
«дерма»-тері дегенді ... ... ... ... ... астыңғы жағынан біріңғай салалы бұлшықет қабатына қосылады,
бұлшық ет қабаты шиырылғанда, құрт денесіде жиырылып, созылған ... ... ... алға ... ... және ... тек бір жағына қарай иеді.
Дененің алдың бөлігінде ауыздың болуы да ерекшелік болып табылады. Осыған
орай жұмыр құрттардың ас ... ... ... ... Ас ... ... үш
бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім-ішектің алдыңғы бөлігі-ауыз,жұтқыншақ және
өңеш; ... ... ... ... осы ... қортылады; үшінші
соңғы бөлім-ішектің соңғы бөлігі, қоректің қортылмай қалған қалдықтары осы
бөлік арқылы аналь (артқы) тесіктен сыртқа ... Зәр ... ... арқа нерв бағаналарынан тұратын нерв жүйесі бар. Дененің алдыңғы
бөлігінде сезім мүшелеріне нерв созындылары осы ... ... ... суда ... ... ... түрлерінде ғана қарапайым құрылысты
көзшелер болады. Бұлардың тыныс алу және қан тарату жүйелері болмайды.
Бұлар, негізінен алғанда, дара жынысты жәндіктер.
Жіпше құрттардың ... ... ... ... ... ... мөлшері 1 мм-ден аспайды. Жұмыр құрттар адамға және жануарларға
зиян келтіреді, тері астында, бұлшық ... ... ... острица) паразиттік әрекет жасап, ауруға ұшыратады. Биосферадағы
қоректік байланыс тізбегін толтыруда дене пішіні бір клеткалы
қарапайымдыларға ұқсас жұмыр құрттар түрлері-қылтыңбас,
зымырақ,бауыркірпікшелі ... ... зор, ... ... ... жәндіктер мен балдырларды қорек етіп, қоректік
байланыс тізбегінің ... ... ... ... ... ... ... үш қабаттан тұратын буылтықтарға
бөлінген, денесінде екінші реттік дене қуысы бар, екі жақты симметриялы,
көп клеткалы жәндіктер. ... ... ... ... ... құрттар мынадай үш класқа жатады:сирек қылтанды, көп қылтанды,
сүліктер класы.
Буылтық ... ... ... ... ... ... екінші реттік дене қуысының (целом) болуы. Целом (екінші реттік
дене қуысы) аралық қабаттан пайда болған. Қуысқа толған сұйықтықты дене
қабырғасын құрайтын ... ... ... ... ... ... реттік дене қуысы (целом) мынадай қызметтер атқарады:
1.қозғалыс ... ... ... ... ... қаңқа қызметін атқарады;
2.ішектің және дене қабырғасының өз алдында жеке жұмыс атқаруына мүмкіндік
жасайды;
3.ішкі мүшелердің және дененің мөлшері жағынан едәуір ұлғаюына ... ... ... ... ... заттарды, зат алмасудың соңғы
өнімдерімен газды
тасымалдайды;
5.зат алмасудың соңғы өнімдері мен сұйықтықтың артық мөлшері жинақталатын
орын бола ... ... ... ... ... қан ... жүйесі жақсы дамыған. Олардың көпшілігінде
қанның түсі қызыл болады, қан тарату жүйесі тұйық. Нерв жүйесі жұтқыншақ
маңындағы бірімен-бірі жалғасқан екі жұп нерв ... және ... ... нерв ... ... екі ... үсті
нерв түйіні, астыңғы екеуі жұтқыншақ асты нерв түйіні деп аталады. Буылдық
құрттарға тән ... ... ... ... ... мүшелер құрт денесіндегі буылтықтардың әрқайсысының екі қапталын
бойлай орналасады және ... деп ... ... ... буда ... бар денеден бұлтиып шыққан өсінді. Бұлар жынысты және
жыныссыз жолмен көбейеді. Тұщы суда және ... ... ... (шұбалшаң) буылтық құрттарқос жынысты (гермафродит), ал теңізде
мекендейтін көп қылтанды (нерейда, құмқазар) буылтық құрттар дара ... ... ... жолмен көбейгенде немесе бөліну арқылы тікелей
дамиды да, ... ... ... ... ... дернәсіл пайда
болады.Мұндай ұрықтану аналық денесінен тысқары суда өтеді. Дернәсілдің
денесінде ... ... Оны ... деп ... Ол біраз уақыт судың
үстіңгі қабатында өмір сүріп, кейінірек су түбіне шөгеді де, біртіндеп
ересек көпқылтанды ... ... ... ... қылтанды және көпқылтанды
буылтық құрттар дененің жойылған бөлігін тез қалпына келтіре ... ... ... ... ... ... байқалады. Буылтық құрттар типіне
жататын аранйы кластың өкілі сүліктердің құрылысы мен тіршілік әрекеті
ерекше назар ... ... бас ... ... ... ... болғанымен олардың саны ішкі бунақтарға сай келмейді,
қылтандары жоқ. Олар қос ... ... ... ... ... пен де ... ететін жәндіктер. Негізгі қорегі- әртүрлі су
жәндіктері: былқылдақ денелілер, насекомдардың ... өзге ... және ... шабақтары, омыртқалы жануарлардың қандарымен. Сүліктер
суда тіршілік етеді. Сүлік денесінің алдыңғы және соңғы ұштарында
сорғыштары болады. Алдыңғы сорғыштарының үш тісті ... бар. Суда ... ... ... ... ... алдыңғы жағындағы сорғышымен
жабысып, жануардың денесін тістеген кезде үшбұрышты із қалады. Өткір
тістері теріні теседі де, сүлік тіс орнынан ... ... ... Қан ... ... ... ... деп аталатын ерекше зат бөлініп
шығады, бұл зат қанды сұйылтады, сондықтан жара аузындағы қан ұйымайды.
Халықтық медицинада грудиннің осы ... ... ... көк тамыр
бітелгенде, жүрек бұлшықеті жансызданғанда, миға қан ... ... ... адамның қанын сорғызады. Сүліктер биосферада паразиттік
және жыртқыштық жолмен тіршілік ететіндіктен, қоректік байланыс торының
аяқталуына көмекін тигізеді.
Сирекқылтанды, буылтыққұрттар ... ... ... тұщы суларда
мекендейді. Топырақт тіршілік ететіндердің маңызы зор. Олар ... ін ... ... ... ... ... бұл әрекет топырақтағы
микробтардың белсенділігін арттыруға көмектесіп, өсімдіктер тамырының
топыраққа тереңірек бойлап, бекінуіне жәрдемін тигізеді.
Шұбалшаңдар-нағыз ... ... ... ... ... ... мен балыққа жем болып табылады. Сирекқылтанды құрттар өсімдік
шүрінділермен (детрит) қоректенетін болғандықтан, су ... ... ... ... ... рөл ... ... түрлі
журналдар...................................................................
............................
Әлемнің
қызықтары...................................................................
............................

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Буылтық құрттар типіне жататын жәндіктердің негізгі ерекшеліктері4 бет
Жалпақ құрттар типі7 бет
Зоология сабағында жергілікті жердегі кейбір төменгі сатыдағы жануарларды оқушыларға таныстыру70 бет
Буылтық құрттар типі7 бет
Жануарлар әлемі5 бет
Жануарлар әлемі туралы6 бет
Жарғақ қанаттылар отряды - hymenoptera14 бет
Споралылар типі және оның биологиясы мен экологиясы15 бет
Темекі шегу Қазақстандағы әлеуметтік проблема ретінде7 бет
Тері мех өнімдерін өндіру технологиясы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь