Бизнес – жоспарлаудың мәні мен мазмұны лекция

1 - тақырып. Бизнес – жоспарлаудың мәні мен мазмұны

Дәріс мақсаты: Студенттерге бизнес жоспар туралы түсінік беру, оның
өндіріс үшін маңыздылығын түсіндіру. Оның негізгі
принциптерімен, бизнес – жоспардың негізгі мақсаты,
қажеттіліктері, артқаратын қызметтері, негіздемелері
және тәсілдерін таныстыру.

Дәріс жоспары:

1.1. Бизнес – жоспарлаудың мәні, мазмұны.
1.2. Бизнес – жоспардың атқаратын қызметтері.
1.3. Бизнес – жоспарлаудың негіздемелері мен тәсілдері.

1.1. Бизнес – жоспарлаудың мәні, мазмұны.

Жоспарлау – бұл әрбір кәсіпкерлік жұмыстардың нормасы болып табылады. Бизнес–жоспарлау фирманың жеке кәсіпкерлік жұмыстарының әділ бағасы бола отырып, нарық талаптарын шешудегі қажетті құрал ролінде атқарады, яғни кәсіпорынның негізгі аспектілері сипатталады. Бизнес–жоспарлау – бұл ғылыми зерттеу және жобаларды жасау жұмысы болып табылады.
Бизнес–жоспарлауды кәсіпорынды басқарудың негізі десек, асыра сілтеген болмаймыз. Бизнес–жоспарлау арқылы кәсіпорын басшысы өз кәсіпорынының қате кемшіліктерін, жетістіктерін көру мүмкіндігіне ие болады.
Бизнес–жоспарлаудың негізгі мақсаттары несие алу, немесе инвестициялар енгізу, фирманың стратегиялық және физикалық жұмыстарын анықтау т. б. болып есептеледі.
Бизнес–жоспарлау кәсіпорынның алдында тұрған стратегиялық мәселелерді шешудің жолдарын қарастырады:
- кәсіпорынның ұйымдастыру – басқару және қаржы экономикалық
жағдайын бағалау;
- кәсіпорынның кәсіпкерлік қызметінің потенциялдық мүмкіндіктерін
анықтау, оның күшті және әлсіз жақтарын зерттеу;
Бизнес – жоспарлауды төмедегілер негіздейді:
- нарық жағдайында кәсіпорындардың қызмет етуінің жалпы және
меншікті деңгейлері;
- бәсекенің стртегиясын және тактикасын таңдау;
- кәсіпорын мақсаттарына жету үшін қажетті болған қаржылық,
материялдық және еңбек ресустарын бағалау;
Бизнес жоспарлау өндірістің дамуының мүмкіндіктерінің әділ ұсыныстарын белгілеп береді, нарықтағы тауарды өткізудің әдістерін, бағаны, пайданы, тәуекелділік зоносын белгілейді. Оларды төмендетудің жолдарын ұсынады. Бұнда кәсіпорынды басқаруға байланысты ішкі және сыртқы мәселелерді, яғни басқа фирмалармен өзара қатнастардың жолдары да
1. ҚР-ның Конституциясы. Алматы-1995 ж.
2. И.В.Попов «Бизнес планирование», М-2002 ж.
3. Ким М.Т. «Как разработать бизнес – план», Алматы – 2001 ж.
4. Мейірбеков А.Қ. Әлімбетов К.Ә.«Кәсіпорын экономикасы», Алматы
        
        1 - тақырып. Бизнес – жоспарлаудың мәні мен мазмұны
Дәріс мақсаты: Студенттерге бизнес жоспар туралы түсінік беру, оның
өндіріс үшін ... ... ... ...... ... ... қызметтері,
негіздемелері
және тәсілдерін таныстыру.
Дәріс жоспары:
1.1. Бизнес – жоспарлаудың ... ... ...... ... қызметтері.
1.3. Бизнес – жоспарлаудың негіздемелері мен тәсілдері.
1.1. Бизнес – жоспарлаудың мәні, мазмұны.
Жоспарлау – бұл ... ... ... ... ... Бизнес–жоспарлау фирманың жеке кәсіпкерлік жұмыстарының ... бола ... ... ... ... ... ... ролінде
атқарады, яғни ... ... ... ... – бұл ... ... және жобаларды жасау жұмысы болып
табылады.
Бизнес–жоспарлауды кәсіпорынды басқарудың негізі десек, ... ... ... ... кәсіпорын басшысы өз
кәсіпорынының қате ... ... көру ... ... ... ... несие алу, немесе
инвестициялар ... ... ... және ... ... т. б. ... ... кәсіпорынның алдында тұрған ... ... ... ... ... ұйымдастыру – басқару және қаржы экономикалық
жағдайын бағалау;
- кәсіпорынның кәсіпкерлік қызметінің потенциялдық мүмкіндіктерін
анықтау, оның күшті және ... ... ...... ... негіздейді:
- нарық жағдайында кәсіпорындардың қызмет етуінің жалпы және
меншікті деңгейлері;
- бәсекенің ... және ... ... ... мақсаттарына жету үшін қажетті болған қаржылық,
материялдық және ... ... ... ... ... дамуының мүмкіндіктерінің әділ
ұсыныстарын белгілеп береді, нарықтағы тауарды ... ... ... ... ... ... Оларды төмендетудің
жолдарын ұсынады. Бұнда ... ... ... ішкі ... ... яғни басқа фирмалармен өзара қатнастардың жолдары
да ... ... ... ... ... ... жасаушы юридикалық және физикалық жақтар болу мүмкін.
Бизнес-жоспарлауды орындаушылар - бұл маркетингтік зерттеу ... ... ... ... ... және ... ... экономикада бизнес жоспарды кәсіпкерліктің барлық ... ... ... болып табылады. Бұл жоспар фирманың қызмет
ету процесіне ... ... ... ... ... міндеттердің
орындалуын қалай жүзеге асыратындықтарын көрсетеді, ең бірінші кезекте –
компанияның табыс көзін ... ... ... ... ... ... ... ететін нарықта жаңа позицияларды иемденуге, өзінің ... ... ... ... жаңа ... мен ... ... тұжырымдамаларын құруға және оларды жүзеге асыруда
неғұрлым ұтымды әдістерді ... ... ...... ... сай, ... ... жиналып отырады,
оған фирма ... ... ... ... ... ... ... және тұтастай экономикадағы ауыстыруларға ... ... ... ...... ... фирма ішілік
және макроэкономикалық талдау негізінде өз ісінің жемісін бағалауға және
ағымдағы операцияларды бақылауға көмектеседі.
Бизнес – ... ... ... мақсаты нарық қажеттіліктері мен
қажетті ресустарды алу мүмкіндіктеріне сәйкес жақын және алыс ... ... ... ... ... табылады. Бизенс – жоспар
құрудың басқа мақсаттары әр түрлі болулары ... ... ... нәтижелерге жетудің шынайлылық деңгейін анықтау;
• тұлғаның белгілі бір тобын әрекет ... ... ... жаңасын
құрудың жұмыстарын қайта ұйымдастырудың орындылығын дәлелдеу;
• компания қызметкерлерін жобада белгіленген және т.б ... ... ... орындалу мүмкіндігіне сендіру.
Бизнес – жоспар, сондай-ақ, кәсіпкердің фирманың жұмыс жасауына
байланысты ... ... ... ... көмек беруге арналған:
• қызметтің нақты бағыттарын, өнімнің перспективті нарықтарын және ... ... алар ... ... өнімнің дайындалуы мен өтуі үшін қажетті шығындарды бағалау, оларды
жобаның потенциялды табыстыдығын анықтау үшін ... ... ... фирманың коды мен шартын, олардың еңбегін мотивациялау үшін ... ... ... ... сәйкестілігін анықтау;
• фирманың материалдық және кадрлық жағдайын талдау, материалдық және
қаржылық ... ... ... орындауға сәйкестілігін
анықтау;
• тәуекелдерді сынау және бизнес – жоспардың орындалуына кедергі ... ... ... ала ... ...... ... қызметтері.
Қазіргі тәжірбиеде бизнес – жоспар төрт ... ... оның ... стратегиясын жасау үшін ... ... Бұл ... кәсіпорындарды құру кезінде,
сондай-ақ қызметтің жаңа бағыттарын табу кезінде өте ... ...... ол ... жаңа ... ... бағалауға, ... ... ... ... береді.
Үшінші қызметі қаржылық құралдарды – ссудаларды, несиелерді табуға
мүмкіндік ... ... ... жағдайда несие ресустарынсыз
қандайда бір маңызды жобаны ... ... ... ... ... несие
алуда оңай емес, несиенің еселенген қайтарымсыздығында. Мұндай жағдайда
банктер қаржы құралдарының ... ... ету ... ... ... жасайды, олардың ішінен банктік кепілдіктер, аманаттар
және т.б. ... ... ... ... беру ... шешуші фактор
құрылған бизнес – жоспардың болуы болып табылады.
Төртінші қызмет ... ... ... ... ... ... ... бар технологияларды салғысы ... ... ... ... ... ... ... технологиялармен қамтамассыз ету туралы мәселені
белгілі бір ... ... ... даму ... көрсететін бизнес –
жоспар болғанда ғана шешуге болады.
Осылайша, фирма ішілік ... кез ... ... ... болып табылады. Бизнес – жоспар ... ... ... немесе кеңеюі үшін мүмкіндіктерді талдауды ... осы ... ... бір ... ... ... жөнінде нақты көрсетіп береді. Оның ... ... ... үшін де, ... кәсіпорын құру үшін де ... ... ... үшін ... – жоспардың дайындалуы мен тиімді қолданылуы, осылайша,
бірінші дәрежелі мәнге ие ... Бұл ... ... басшы фирма,
фирма тобы немесе консалтингтік ұйымның тобы ... ... ... даму ... ... үшін кең жайылған бизнес – жоспар
құрылады. Оның дайындау ... ... ... ... анықтау қазірде аз емес.
Бизнес – жоспарлаудың уақытша ... ... ... ... көбі ... бір ... құрады. Оларда сол ... әр ... ... ... мұхият қарастырылады және жеңіл –
желпі болашақтағы ... ... ... ... ... 5 ... ... ал тек жақсы көтерілген ірі компаниялар ғана бес
жылдан көп ... ... ...... негіздемелері мен тәсілдері.
Бизнес – жоспар жасаудың екі негізгі тәсілі бар. ...... ... ... тобы ... ал ... бастаушылар
бұған бастапқы мәліметтерді дайындау арқылы қатысады.
Екінші тәсіл – мұнда жобаны бастаушылар ...... ... ал ... ... ... көбінесе инвесторлардан
алады. Ресейлік тәжірбиеде екінші тәсіл неғұрлым дұрыс ... ... ... ... ... ... ... табылмақ, бірақ,
ережеге сай, жобаны қаржылай ... ету және өнім ... ... келеді. Мұндай мәселелерді жалдамалы мамандар жасайды.
Бизнес – ... ... ... сондай- ақ сыртқы перспективті
жағдайлары ... Ол ... ... ... ... жөн табу үшін ... ... бизнес – жоспарлаудың
көмегімен ғана ... ... ... жинау және оның бөлігін
акционерлер арасында дивиденд ... бөлу ... ... қабылдайды.
Бұл жоспар фирманың ... - ... ... ... ... бойынша шаралар жасау кезінде, көбіне басқарудың ... ... ... деңгейін тұрақтандыру үшін
қолданылады.
Көрсетілген жоспардың ... ... ... ... және ... ... ... дайындау және қайталаумен
байланысты фирма тобының ... ... ... ... айта ... жөн. ... жағдайда фирма серіктестер
ортақ ... ... ... ішілік қызметпен қатар, бизнес – жоспарлау макро деңгейдегі
жосипарлау стратегиясын анықтау ... де зор ... ие. ... ... ...... ... экономиканы мемлекеттік
реттеу шеңберінде жоспарлаудың ұлттық саясатын ... ... ... ... ... құрайды.
Осылайша, көп жағдайда бизнес – жоспар инвесторларды іздеукезінде
фирмадан тыс, ... оның ... ... ... ... Ол ірі ... өз ... басқа фирманың акциясын
сатып алу не жаңа ... ... ... ... ... ... ... жоспарлаудың жалпы ... ... ... бола алады.
Бизнес – жоспардың күрделі құжаты – компанияны сипаттау, ... ... ішкі және ... ортасын бағалау, фирма дамуы
туралы нақты мәліметтер - білдіретін ... аса ... ... ... ...... ... бір – бірінен өзгеше болулары
мүмкін, олардың бөлімдерінің ... ... ... қалады,
дәлірек айтсақ, қысқаша мазмұны ... ... ... мен оның қызмет ... және ... ... ... ... мен ... ... жоспарлары,
өндірістік және қаржылық жоспарлар, сондай- ақ мүмкән ... ... ...... ... оның ... ... Ол бірден бір құжатты кім, ... ... ... ... мен ... ... ... Сондай-ақ мұнда бизнес –
жоспардың идеясын қысқа әрі ... ... ... ... ... беті оның құрлымын ... ... Бұл – ... ... ... ...... нұсқада мазмұн міндетті түрле нақты цифрлануы ... ол араб ... болы ... Одан соң кіріспе бөлімі тұрады, ...... ... ... және оның ... тұлғалар ортасы
көрсетіледі. Сондай-ақ мұнда жобаны құру қажеттілігі неліктен туғандығын
көрсеткен жөн.
«Фирма мүмкіндіктері» ... ... ... ... ... ... ... потенциялды инвесторлармен бағаланатын және түсіндірілетін
барлық маңызды нәрселер көрсетіледі, яғни ... ... ... ... мен оның ... ... ... барлық
қажеттіліктермен қамтамасыз ететін мәліметтер көрсетіледі. ... ... ... ... мен ... ... ... оның
нақты міндеттерін қысқа да ... ... ... Осылайша,
бөлімде фирманың ... ... ... ... ... оны ... үшін ... нақты шаралар.
Бұл мәліметтерді кесте түрінде ... ... оған ... ... ... мен ... сәйкес келетін, таңдалған
стратегия ... ... ... шешуге бағытталған шараларды
сипаттау кіреді. Сондай-ақ, кестеде әр ... ... ... ... тобын анықтаған жөн. ... ... ... ... ... ... үшін де, потенциялды инвестор үшін
де ... ... ... ... не үшін керек?
2. Стратегиялық жоспардың ерекшеліктері қандай?
3. Жоспарлау әдістері қандай?
4. Жоспарды дайындауға қандай талаптар қойылады?
Әдебиеттер:
1. ҚР-ның ... ... ... ... «Бизнес планирование», М-2002 ж.
3. Ким М.Т. «Как разработать бизнес – план», ... – 2001 ... ... А.Қ. Әлімбетов К.Ә.«Кәсіпорын экономикасы», Алматы.2003.
5. Мамыров Н.А. «Государства и бизнес», ...... ... – жоспарлаудың мақсаты, жоспарлау принцптері
Дәріс мақсаты: Студенттерге жоспарлаудың принциптерін, ... ... ... ... ...... ... талаптар, оның техникалық –
экономикалық негіздемелерін және құралдарын
түсіндіру.
Дәріс жоспары:
2.1. Бизнес – жоспарлаудың мақсаты, негізгі талаптар.
2.2. ... ... мен ...... ... ... – жоспар (техникалы – экономикалық негіздеме)
дайындаудағы біздің ... ...... ... ... ... өндірістік – шаруашылық қызметтерінің стратегиясы мен
тактикасын жасау ... ... үшін ең ... ... ...... ... – нарық талабына сәйкес қысқа ... ... ... ... ... жобаластыру болып
саналады. Бизнес – жоспарлау кәсіпкерлерге төмендегі негізгі ... ... ... ... ... ... ... анықтау мақсатында
нарықты және бұл нарықта фирмалардың ... ... ... қысқа және ұзақ ... ... ... ... ... ... ... анықтау;
– мақсаттарға жету үшін фирманың қаржы жағдайын және ...... ... ... ... бизнес – жоспарлаудың практикалық орындалуына кері әсер
жасайтын қиыншылықтарды қарастыру;
Егер де жоспар дұрыс жасалса, ол ... ... ... ... үшін ең ... ... сұрақтарға, бұл іс ... ... ... жоқ па, ол ... ... ... ... өтеле ме, жоқ па?,т.б.
Бизнес – жоспарлауға деген талап төмендегі өзекті ... ... ... ... алу үшін ... ... ... фирмалардың
өтініштерін
дайындау;
– мемлекеттік ... ... ... ... нарыққа шығу және шетел инвистициясын тарту.
Жоспарлауды жасауға, бұл процеске ... ... өте ... ...... - бұл болашақты және оны бірнеше ... ... ... ...... дайындауда негізгі кепілдеме бұл:
– қысқалық, яғни бөлімдердің тек ...... ... ... ... ... болуы керек;
Қазіргі практикада бизнес – ... 4 ... ... ... ... ... ... мүмкіндігіне
байланыстылығы.
2. Жоспарлау.
3. Сырттан ақшалай қаражат қарастыруға рұқсат беру.
4. Өздерінде бар ... және жеке ... ... ... ... ... серіктес компаниялардың жоспардың
орындауына қатысуға рұқсат ...... ... мен бизнес – жоспар дайындау
Бизнес – жоспар ... ... ... және ... ... қызметінің тиімділігін анықтайтын кәсіпорынды басқарудың
бірден – бір ... ... ... Бизнес – жоспар – бұл инвестициялық
жобаның мақсаттары мен ... оны ... ... ... ... ... – экономикалық немесе жобаның жүзеге асқанын
кейінгі көрсеткіштері ... жан – ... ... ...
жоспардың құрлымы және оның ... ... ... мен ... яғни ... ерекшелігі, компания
қызметінің саласы, ... ... ... ... ... ... мен өсу ... байланысты анықталады.
Біздің мамандар Сіз үшін кез – келген бизнес – жоспардың ...... үшін де, ... ... мен ... көздерін тарту үшін де ... ... ... тапсырыс
беру арқылы сіз белгілі бір инвесторлар үшін сапалы ...... ... ... ... ...... үшін өте көп ... ... көп ... жинап, оны талдау, ... ... ... ... ... ... Біз
әр жобаны оның ерекшеліктерін ескере отырып, ... ... ... ... ... талаптарына сай етіп
жасаймыз, ал ондай талаптардың ... ... ... Даму және
Қайта құру Банкінің, UNIDO сияқты мекемелердің ұсыныстарын ...... ... ... қаржылық және есеп берудің
Қазақстандық және ... ... ... ...... ... – экономикалық негіздеме)
дайындаудағы біздің қызметтер.
▪ Бизнес – жоспарға қойылатын талаптарды анықтау, ... ... ... ... ... ... ... жедел – талдауын
жүргізу.
▪ Сіздің есептік ... ... ... ... ... ... ... Жобаның қаржыландыру стратегиясын анықтау
▪ Маркетинг концепциясын және ... ... ... ... ... және ... берушілердің талаптарын
ескеретін бизнес – жоспар жасау.
▪ Жобаның ... алты ай бойы ... ... – ның ... ... бизнес – жоспардың ... ... ... ... ... ... мен оның ... иелері жөніндегі ақпарат);
2. мақсаттар мен міндеттер (жобаның негізгі ... / ... өнім / ... ... ... ... ... бәсекелестігін бағалау, оның сапалығын қамтамассыз етудің
әдістері және ... ... ... ... ... ... қажеттіліктер, нарық
сегменттері, бәсекелестік ... ... ... және ... )
5. ... жоспары (бағаның құрылуы, сатуды үдейту әдістері, сатудың
оңтайлы ... ... ... ... ... және
т.б);
6. өндірістің жоспары (қажетті ... ... мен ... ... жеткізу көздері, қосалқы мердігерлер, өндірісс
технологиясы және ... ... мен ... ( ... мен ... ара ... кадырлық құрлым, еңбекті төлеу түрлері, мамандардың
біліктілігі және ... ... ... көлемі мен көздері ( қажетті қаржынының көлемі мен
көздері, оның қайтарылым шарттары, бос қаржының ... және ... ... ... негіздері мен тәуекелдерді бағалау (сату
көлемдерінің және ... / ... ... ... ... ... ... түсімдер мен шығыстардың толық жоспары,
елдегі және ... – бір ... ... ...... жағдай,
онымен байланысты тәуекелдер, дебиттік және кредиттік қарыздарды
қамтамассыз ету ... және ... ... – тегжейлі қаржылық жоспар /бюджет (тоқсандық ақшалай ағымдарды
талдау, өнімнің өзіндік ... ... ... мен ... ... қаржылық ағымдарды анықтау және т.б.);
Жобаның ...... құны мен ... ... ... ... байланысты:
– жоспарлау үшін қажетті ақпарат – егер ... ... ... мамандар сыртқы ... ... ... ішкі ... негізінде жинауға көмек бере алады.
– бизнес – жоспарлауының алушысы - ...... кім ... ... ... ... үшін, инвесторлар және
басқа мақсаттар үшін;
– жобаның қиындығы және оны нақтылау қажеттілігі;
тәуекелдер – ... ... көп ... ... жобаны
соғұрлым байсалдылықпен жасау керек.
Пысықтау сұрақтары:
1. Жүйе деп нені ... ... ... және өсу деген не?
3. Бағдарламаның орны қандай?
4. Ашық жүйе деген ... ... ... ... ... ... ... ж.
2. И.В.Попов «Бизнес планирование», М-2002 ж.
3. Ким М.Т. «Как ... ...... ... – 2001 ... Мейірбеков А.Қ. Әлімбетов К.Ә.«Кәсіпорын экономикасы», Алматы ... ... Н.А. ... и ... Алмата – 1999ж.
3-тақырып. Бизнес – жоспарлаудың әдістемесі мен ұйымдастырылуы
Дәріс ... ... ... ... әдістемелерін және
ұйымдастыру түрлерін түсіндіру. Жобаны жасау, оның
әлсіз және ... ... ... ... ... ... және ... Бизнес-жоспарлауды қалай жасау керек.
3.1. Бизнестің түрлері және мақсаты.
Шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту ол – кез ... ... ... ... ... ... көрсетіп отырғандай,
шағын және орта бизнесті ... мен ... ... ... үшін
қолайлы алғышарттар жасайды. Атап айтқанда, салалық және өңірлік монополизм
жойылады, нарықта тауарлар мен қызметтер көбейеді, жаңа ... ... ... ... ... өмірге енгізіледі, қоғам
тұрақтылығының кепілі болып табылатын орта тап ... ... және орта ... жүздеген мың адамдар үшін тартымды сипатқа ие
болып, нарық экономикасының қажетті элементіне айналады.
Сөз жоқ, ... және орта ... ... ... ішкі ... ... ... етеді. Мәселен, Шығыс және Орталық Еуропа
елдерінде шағын және орта ... ... ІЖӨ ... ... ... ... субсидиялар мен салық салудағы айтарлықтай
жеңілдіктер арқылы қол жеткізілді. Оның ... ... ... ... ... ... да ... заңдарға өзгертулер енгізген
кезде ол ... ... және орта ... ... әсер ... ... ... міндетті болып табылады.
Біздің елімізде де шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту мемлекеттік
саясаттың басым бағыттарының бірі болып ... Ел ... ол ... ... ... ... одан әрі экономикалық және саяси дамуын
айқындайтынын жақсы түсінеді. Атап айтқанда, ... ... ... халқына Жолдауында шағын және орта бизнеске ... ... ... ... ... кәсіпкерлік ортаны одан әрі
нығайтуға айрықша көңіл бөлінген.
Елде қазірдің өзінде шағын және орта ... ... үшін ... ... қажет. Тіркелген шағын кәсіпкерлік субъектілерінің
саны жылдан жылға өсіп келеді. Мәселен, соңғы 5 жылда олардың саны 2 ... ... ... ... ... ... субъектілері құрылымындағы
олардың үлесінің 91,4 пайыз құрауы да осыны нақты айғақтайды. ... ... 106 ... жуық ... және орта ... ... ... істейді.
Шағын және орта кәсіпкерлік өндірген өнімдер мен қызметтер ... ... ... өзінде 30 пайыздан асады.
Бизнес – жоспарлауды қалай жасау керек?
Бизнес – жоспарды жасау екі бөлімшіден ... ... ...... ... ... сіз алға қойған іс ... ... ... қажет:
– Іскерліксіз не істеп ... ... не ... ... ... Нарықта сіздің тұтынушыңыз кім? Олардың ... ... ... ... ... ... қанағаттандыраласыз ба және де пайда табасыз ба?
В. Бизнес – жоспардың құрлымы:
1. Титулдық қағазы.
2. Мазмұны.
3. Қысқаша баяндамасы.
4. ... ... ... ... және ... ... ... Қосымшала
Бизнес – жоспарлаудың мазмұны.
БИЗНЕС - ... ... ... - ТҰТЫНУШЫЛАР
- ТАУАР / ... ... ... ... ... - ... ... ... - ... ... ... ... ҚАРЖЫЛЫҚ БОЛЖАУЛАР
Бизнес мағынасы
А. ФИРМА
– Сіздің фирмаңыз қашан және қалай құрылды?
– Сіздің фирмаңыз қандай іспен айналысады?
... ... / ... көрсетулерді ұсынасыз?
– Неге сіз осы іс жетістікке ... деп ... ... ... даму ... қандай?
– Қандай істің обылысында сіз өзіңізді бәсекелік күресте ... ... ... ... ... ... тұр?
С. МАҚСАТТАР
– Қандай стратегияны сіз қабылдайсыз? Сізді бизнесіңіздің келесі 2-5
жылдарға ... ... ... ... Сіздің тұтынушыларыңыз кім?
– Сіз ұстанатын тауарлар / ... ... ... ... не әсер ... Олар ... жиі ... алады?
– Олар қанша ақша жұмсайды?
– Тауарлар мен қызмет көрсетулерде қандай жаңашылдықтарды ... ... ... ... ... Сіз неге сіздің тауарыңызды олар ... ... деп ... ТАУАР / ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ
– Сіз өзіңіздің тауар қызмет / ... ... ... ... тауар қызмет / көрсетуді ұсынасыз?
– Қандай сұранысты ол қанағаттандыра алады?
– Қалай ол ... ... ... ... / ... туралы сатып алушы қалай біледі?
– Сіздің тауар қызмет / ... ... ... ... ... бағамен сатылады?
– Қандай шығындар болады?
– Қаншалықты ол пайдалы және бәсеклі?
С. НАРЫҚ СЕГМЕНТІ
– Сіздің ... ... ... Қаншалықты сіздің нарығыңыз үлкен?
– Бұл дамып келе жатқан нарық па? Оның өсуі ... ... ... қандайда бір ерекшелігі барма?
D. БӘСЕКЕЛЕСТІК
– Сіздің негізгі ... ... ... ... ... / көрсетулерінің сапасы қандай?
– Олар өз тауарлар қызмет / көрсетулерін қалай жүргізеді?
... ... ... ... ... ... ... бергесін сіз өзіңіздң тауарлар
қызмет / көрсетулер үшін МАҚСАТТЫҚ ... ... ... ... – бұл сіз ... ... тұтынушылар
тобы. Егер сіз дұрыс мақсаттық ... ... және де ... үшін барлық жағдай жасаңыз, онда сіздіің жетістікке
жетуге мүмкіндігіңіз ... ... ...... үшін өте ... және ұйымдастыру. Сіздің бизнесіңізді басқару және ... ... ... ПРОЦЕСС
– Өнеркәсіптік процесс туралы және де олардың дәрежелерін баяндаңыз.
Олардың ... үшін ... ... және де ... Өнеркәсіпке керек заттарды: шикі зат, тасмалдаушылар, сапаны бағалау
әдісі және т.б. ... ... ... / құрал жабдықтарды пайдаланасыз?
– Сіз қалай өнеркәсіптік процесс және де тауарлар / ... ... ... ... ... ... ... Фирманың ұйымдық құрлымы қандай?
– Бизнесті басқаратын ... ... ... ... Штатты бақылау қалай жүргізіледі?
С. ШТАТ
– Сізге неше жұмысшылар қажет?
– Олардың квалификациясы қандай болу керек?
– Сізге қажет жұмысшыларды қай ... ... Сіз ... қалай оқытқыңыз келеді және қайта даяарлау процесі қалай
жүргізіледі?
– Сіз олардың еңбегін ... ... ... ... ... сыртқы көмегі қажет?
Бизнес – жоспарлаудың соңғы өте маңызды бөлімшесі болып:
Қаржылық жағдайды және сіздің бизнесіңіздің ... Сіз бір жыл ... өз ... үшін қанша ақша жұмсайсыз?
– Бір жылдық табыс бағасы қанша?
– Фирманың білімі неше ... ... ... ... ... ... 3 жылға қандай табысты болжайсыз?
Пысықтау сұрақтары:
1. Жоспарлаудың әдістер деп неге айтамыз?
2. Шешім қабылдау ... ... ?
3. ... дайындауға қойылатын талаптар?
4. Уақыт жиектері деген не?
Әдебиеттер:
1. ҚР-ның Конституциясы. ... ... ... ... ... М-2002 ... Ким М.Т. «Как разработать бизнес – план», Алматы – 2001 ж.
4. Мейірбеков А.Қ. Әлімбетов К.Ә.«Кәсіпорын экономикасы», ... ... Н.А. ... и ... ...... Алтынбаев Б.А. «Основы маркетинга», Алмата – ... ... В.П. ... ... М – ... ... В.М. ... планирование», М – 2002ж.
Бизнес – жоспарда маркетингтік ... және ... ... ... ... туралы толық түсінік беру және
оның бизнес жоспардағы рөлін анықтау, базалық
көрсеткіштер, ... ... ... ... ... және ... етуші факторларды анықтау.
Дәріс жоспары:
4.1. Маркетингтік зерттеудегі базалық көрсеткіштер.
4.2. Маркетингтің түрлері.
4.3. Бизнес-жоспарлаудағы маркетингтік орта.
4.4. Маркетинг ... ... ... базалық көрсеткіштер.
Маркетингтік зерттеу бизнес – жоспарлаудың ең маңызды ... ... Ол ... ... ... ғана емес, ал сыртқы
инвесторлар және де кәсіпкер ... ... ... қызмет
жасайды.
Әріптестер мен бизнес – жоспарды талқылағанда, ең бірінші
тауарларды ... ... ... ... тәсілдерін,
рентабілділіктің динамикасын және де басқада маркетингтік ... ... ... ... роль атқарады.
Қолайлықты таңдау маркетингтік стратегия шартында ең бірінші
орында ... ... ... ... ... туралы сұрақтарға
айрықша назар аудару керек.
Жоспарлаудың маркетингтік бөлімін зерттеуде ... ... ... ... стратегиясы.
2. Баға қалыптасуы.
3. Өнімді сату, ынталандыру.
4. ... ... ... ... маңыздылығы және кепілділік.
5. Маркетинг стратегиясындағы жарнаманың орны мен маңыздылығы
6. ... ... ... болжау.
8. Өндірістік жоспар бағдарламасы.
9. Өндірістік цикл.
10. Өндірістік қуаттылық және оның дамуы.
11. Мемлекеттік және ... ... ...... ... командасы.
Басқару командасы бөлімін жоспарлауда төмендегілер бейнеленеді:
... ... ... ... ... ... мен ... еңбекті ынталандыру шарттары;
– өзге инвесторлар;
– директорлар кеңесі;
– акция иегерлері;
– маманды кеңесшілер;
... ... ... ... ... ... ... жоспары.
– ақшалай кіріс және шығыс ... ... және ... таблициясы;
– актив және пассивтердің өгей балансы;
– қаржы саясаты, көздері, бақылау;
– қаржы салудың тиімділігі;
... ... Іс ... ...... қосымшалары.
Маркетинг – бұл нарық үлесін кеңейтуге, өнімнің ... ең ... ... ... де фирманың қызметінің ұйымдастыру
және басқару жүйесі болып саналады. Қазіргі кезде ... ... ... Маркетингтің түрлері.
– Сыртқы орталық маркетингі. Бұған экономикалық, демографиялық, саяси,
құқық, мәдениет жатады.
– Дифференциалды маркетинг.
... ... ... Өндіріс құралдары маркетигі.
– Демаркетинг.
– Конверциялық маркетинг.
– Қарсы ... ... ... Жетілдіруші маркетинг.
– Баға маркетингі.
– Ынталандыру маркетингі.
Маркетингтік статегиясы – кәсіпорындардың өндірістік өнім ... ... ... ... ... ұзақ ... ... тиімділігін барынша артыруға қол ... үшін ... ... ... оңтайлы формаларын таңдап алу ... ... ... негізінде жасалады:
– Нарық сыйымдылығын үйрену, оның сандық және сапалық сипаттамаларын
білу.
– Бағдарламаны ... ... және ... ... жету және алға қойған мәселелерді орындау үшін тиісті
шараларды жобаластыру.
Маркетингтік ... 9 ... ... ... ... ... ... Өткізу.
4. Бәсекелестік.
5. Нарық сыйымдылығы.
6. Жарнама.
7. Баға қалыптасуы.
8. Маркетинг шығындары.
9. Нарық стратегиясы.
Маркетингтік ...... ... ... ... ... ... өзгерістерді, өнімнің сапасы мен бағаларындағы
маркетингтік ой пікірін қадағалауы тиіс.
Маркетингтік зерттеу - ... ... аса ... ... нарықты зерттеумен шектелмейді, ... жаңа ... ... ... оны ... ... ... кезеңдегі
күллі процестерді ... ... ... ... ... мен ... атқарады. Бұлар – тауар, нарық, тауар түрлері,
тауар сатудың ... ... ... ... ... сатуды
ынталандыру және т.б.
4.3. Бизнес жоспардағы марекетингтік орта.
Фирманың нарықтағы ... әсер ... ... және күштердің
жиынтығы фирманың маркетингтік орталығы деп аталады. Ол 2 түрге бөлінеді:
1. Ішкі орталық – бір ... ... ... байланысты
күштер, менджмент, маркетинг.
2. Сыртқы орталық – фирманың өзара ... ... ... ... ... ... 10 функциясы бар:
1. Сатып алу.
2. Сату және өтім.
3. Сатуға әсер жасау.
4. Жарнама.
5. Халықпен ... ... ... ... Маркетингтік қаржылану.
9. Тәуекелділікті төмендету.
10. Сатудың алдындағы және кейінгі қызмет.
Фирманың макроортасы – бұл ... ... ... ... әсер ... факторларды қосады. Бұлар: демографиялық
экономикалық, табиғи, ғылыми – техникаклық, саяси жағдайларды және ... ... ... ... ... ... ... шығады:
– Демогафиялық;
– Экономикалық;
– Ғылыми – техникалық;
– Саяси;
– Мәдени орта;
– Табиғи;
Нарық мүмкіндігіне анализ ... ... ... ... жүргізу ең басты орын алады. Маркетинг балалардың ... жас ... ... ... ... ... Бұл ... және қанша тауар шығару үшін керек. Егер ... аз ... ... ... ... ... ... алып келеді, бұдан балаларға
арналған ... ... ... ... керсінше үлкен жастағы адамға
қажетті тауарларға сұраныс артады.
Демографиялық жағдай жанұяны да ... Бұл ... ... ... ... ... ... жасы, айырлысу
деңгейі және т.б. анықтау. әрбір жанұя топтарының ... әр түлі ... мен ... ... ... етуін, әрбір
топтың өзіндік бюджетін маркетинг мамандары зерттеуі ... ... ... тенденцияларын жинай отырып, оның
фирма қызметіне ықпалын анықтауға мүмкіндік береді.
Экономикалық факторлары да өте ... ... ... ... ... ... ... көрсетуді қаншалықты деңгейде сатып
алатыны көрсетіледі. ... ... даму ... ... және ... анықтауға көмектеседі.
Ғылыми – техникалық фактор да маркетингтің қарамағында болуы ... ... ескі ... ... ... ... қауіп туғызады.
Фирма ішіндегі зерттеулер бәсекелестіктердің көңілін аудармау үшін ... ... ... ... ... және ...
конструкторлық өндеулерге шығынның жұмсалуы да көбейе түседі.
Ғылыми – техникалық прогресс жағдайында әртүрлі ... ... ... ... ... бұл ... фирмалардың
мінездемелеріне тән.
Ғылыми – зерттеулер жұмысын жүргізу – бұл қиын ... және ... ішкі және ... ... ... ... ... қабылдануы тиіс.
Саяси факторларға біріншіден мемлекеттік органдар ... ... ... ... ... мемлекет тарапыннан
бақылау, және де әр түрлі қоғамдық ұйымдар мен бірлестіктер жатады.
Кәсіпкерлік қызметті мемлекет тарапыннан ... ... ... және ... ... ... айрықша. Біздің
кәсіпкерліктің заңды базасы әлсіз және ол тек мемлекеттің ... ... үшін ... ... білу ... үшін
нарық туралы дұрыс хабардар болу, инвестиция ... ... ... орта ... ... қоғам мүшелерінің мінез – ... ... ... ... ... ... күшке ие. Маркетинг
тек қана екінші дәрежелі мәдени құндылықтардың күйіне әсер ете ... ... ... орта ... ... ... ... нарықтық мүмкіндіктеріне анализ жасаудың
маңызды этапы болып ... ... мен ... ... қарым –
қатнас әртүрлі, және де олар ... ... ... ... болуы мүмкін. Демек, ... ... ... ... ... ... – жоспардың маркетингтік стратегиясы.
Маркетингтік жоспар бизнес – жоспардың бөлігі ретінде тек қана фирма
ішіндегі қызметтерге ғана ... ... ... ... да фирмалардың
әріптестерімен, инвесторлармен қарым-қатнас орнатуға негіз ... ...... ... ... ең ... ... таратудың нақты
схемасын , бағаны анықтау әдістерін, салынған ... ... ... және де тағы да ... ... ... ... анықтау қажет.
Маркетингтік стратегия бизнес идеясының пайда болуынан ... ... ... және де ... ... ... ... қамтиды.
Сіздің тауарыңызды бәсекеге қабілетті ететін не? Тауарды өндіру
кезінде, ... және ... ... қандай және қалай пайда көруге
болатынын, тұтынушылардан қалай жауап алуға ... ... ... ... өзіне нарық талаптарын анықтаумен қатар тәуеклділік деңгейін де
ескеру қажет. Баға ... ... тек қана баға ... қою ... ... сонымен қатар нарықтағы әр тауар түрі ... ... ... бағаның стратегиялық тізбегін анықтау тиіс.
Баға стратегиясы - әр нақты келсім бойынша сату бағасына ... ... ... өнім сапасына көп көңіл бөлу ... ... ... ... ... күресінде мақсатты жетістікке жетуге
мүмкіндік болады. ... ... ... ... ... сегментінде
тұтынушылардың қызығушылығын қанағаттандыруға дизайн орын алады.
Тауардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруда ... ... ... ... ... ... арттыру болып табылады.
Маркетинг құралдарының тиімді үйлесімі ... ... ... ... Яғни стандартты 4 сатыдан өтеді: өндіру, нарыққа
шығару, өркендету, бәсендеу.
Жалпы ... ... ... ... фирма өз өнімін
нарыққа шығарар алдында нарық ... ... соң ... ... ... өнімді өткізу тұтынушылардың ... ... ... ... мен ... ... тиімді өтімнің болуына стимул болып табылады. Сонымен
қатар ... ... ... ... ... өтіміне негіз бола
алады. Мысалы, аренда немесе ... ... ... ақысыз тауар
айналымын жасау мүмкіндігі.
Тауар немесе ... ... ... қандай этапта болатынын
анықтау маңызды. Яғни әлемдік деңгейде ме, ел ... ме, әлде ... бір ... ғана болатыны және де болашақта сатуды кеңейту
жоспары көзделуде ме? Және де ... ... ... ... ... не ... жыл мезгіліне байланыссыз өнімдер түрін таңдау.
Мүмкін болған ... ... ... ... өнім ... ... алу.
Бағаны қалыптастыру. Баға стратегиясын қалыптастыру алдында оны ең
алдымен бәсекелестердің баға ... ... ... ... ... ... ... жабатындай бөлу керек. Ол үшін ... ... ... ... ... шығындарды жабатынын,
персоналдарға кеткен қаражаттарды баға ... т.б. ... және ... ... баға ... ... ... Нарыққа ену;
– Бәсекелестік жағдайда нарық үлесін ... және ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері?
2. Өнімнің өмір сүру циклі қалай анықталады?
3. Бәсекелестікке талаптар қандай?
Әдебиеттер:
1. ҚР-ның Конституциясы. Алматы-1995 ... ... ... планирование», М-2002 ж.
3. Ким М.Т. «Как разработать бизнес – ... ... – 2001 ... ... үшін ... ... ... мақсаты: Бизнес-жоспарды ақпараттық қамтамасыз етуі
кәсіпорынның сипаттамасы, нарық, кәсіпорын
қызметіне
әсер етуші ... ... ... ... бизнестегі шешім қабылдау процесі мен
ақпарат
туралы көрініс қалыптастыру.
Дәріс жоспары:
5.1. Бизнес -жоспардың ақпараттық қамтамасыз етілуі.
5.2. Саланың, ... ... ... ... ... ... ақпараттық қамтамасыз етілуі.
Бизнес- жоспардың ақпараттық қамтамасыз ... ... ... ... ... ... жасауда негізгі қызмет атқаратын
жинау,жүйелестіру және деректерді ... ... ... ... бейнеленеді:
- Объектке сипаттама;
- Нарық конъюктурасы;
- Макроэкономикалық процестер;
- Бизнес- жоспардың нормативтік базасын қалыптастыру;
- Жобалық шешімдердің тиімділігінің ... ... ... ... ... ... ... сатылатын өнімді жетік,
анық түсіндіріп береді.Сонымен қатар жұмыстың қажеттілігімен пайдалылығы да
көрсетіледі.
5.2. Саланың, кәсіпорынның сипаттамасы, орналасқан ... ... ... яғни ... қазіргі
жағдайы және келешектегі дамуы, технологиялық өзгерістер, ... ... ... ... немесе сатып алушыға ұсынылатын тауардың түрлері анық
көрсетілетін, ... ... ... ... тауардың талаптарды қанағаттандыруы;
- сапа көрсеткіштері;
- экономикалық көрсеткіштер;
- дизайн;
- басқа ұқсас тауарлармен салыстыру;
- патенттік құқығы;
- экспроттық ... ... ... ... ... ... әсер ... факторлар:
1. Экономикалық факторлар:
а) іскерлік активтігінің циклі
б) инфляция деңгейі
в) жұмыссыздық деңгейі
г) халықтың сатып алу қабілеттілігі
д) несиенің пайыздық мөлшері.
2. ... ... өтім ... және ... ... орналасқан региондағы тұрақсыздық.
б) заң тұрақсыздығы.
3. демографиялық факторлар:
а) туылу деңгейінің төмендеуі
б) халықтың қартаюы
в) миграция
г) қашқындар
4. Ғылыми – техникалық факторлар:
а) ғалымдардың тұрмыс ... ... ... ... және жеке қаржыландырудың деңгейі.
Кәсіпорынның орналасқан орны, оның оң және ... ... ... ... ... қызметтеріне байланысты орналасуға болған
талаптар әр түрлі болуы мүмкін.
Кез келген жағдайда да орналасуды ... ... ... алынады:
- еңбек ресурстары;
- тұтынушыға жеткізуге алыс,жақындығы;
- көлік,тасымалдау шығындары шамасы;
- ғимарат жалға алынған ба, әлде жеке мүлкіңіз бе?
- қайта құру қажет ... ... ... ... ... ... орналасқан?
- не үшін сіз осы орынды таңдадыңыз?
Пысықтау сұрақтары:
1. Объектке ... ... ... Макро-экономикалық процесстер.
4. Экономикалық көрсеткіштер.
5. Экономикалық факторлар.
6. Саяси факторлар.
Әдебиеттер:
1. ҚР-ның ... ... ... ... ... ... М-2002 ж.
3. Ким М.Т. «Как разработать бизнес – план», Алматы – 2001 ж.
6- тақырып. Тауар ... ... ... ... ... Студенттерге бағалар, тауар, сату, жарнама түсінігі және
оның түрлерімен қызметтерін, ... ... ... ... ... ... ... Тауар саясаты, жарнама түсінігі.
6.2. Жарнаманың қызметі мен ... ... оның ... ... саясаты, жарнама түсінігі.
Тауар саясаты мыналардан тұрады:
- ассортимент саясаты;
- жаңа өнім ... ... ... ... белгісін пайдалану;
- тауарды қораптау.
Жарнама – бұл ең ... және ... ... жатады. Ол
тауарлардың қызмет көрстетудің, тұтынудың ... ... ... мақсатымен байланысты болатын ақпарат Маркетингтік лексиконда
жарнама «адвертайзинг» деген терминде ... бұл ... ... деген түсінікті аңдатады.
Жарнаманың төмендегідей түрлері бар
- бастапқы;
- ... ... ... ... ... ол ішкі ... және
экспорттық (сыртқы экономикалық) болып бөлінеді. Жарнамалар төмендегідей
болуы мүмкін:
- ... ... ... ... ... ... сувенирде және т.б.
Қызметкерлер, бүкіл фирма қызметкерлерінің функционалдық қызметтері,
олар қалай ... ... ... ... беріледі.Олардың
ұйымдастырушылық құрылымы:
1. Кәсіпорынның ұйымдастыру құрылымы;
2. Басшылық құрылымы;
3. Басқаруды ұйымдастыру;
4. Кадрларды таңдау,саны, құрамы.
5. Жалақы төлемі
6. Еңбекті ұйымдастыру.
6.2. Жарнаманың қызметі мен ... ... әр ... ... ... жетеді. Жарнама түрлерін
былайша жіктеуге болады:
І. Мақсаттық белгілеуіне қарай:
▪ тауарлар мен қызметтер жарнамасы
▪ пайда алу үшін бағытталған коммерциялық ... ... ... ... коммерциялық емес жарнама.
2. Мақсатты бағытына сәйкес жарнама типтері.
▪ марка жарнамасы туралы ... ... ... туралы хабардар
болуына және фирманың нарықтағы үлесін ... ... ... ... ... ... тауар категориясына алғашқы
сұранысты ынталандыру.
▪ корпорация немесе компания жарнамасы олардың бейнесін жасауға
бағытталған.
▪ бірлескен жарнамада өндіруші бөлшек ... ... ... ... ... ... ... негізгі мақсаты адамдар санасына тауардың немесе
фирманың жағымды бейнесін жасау, ал ... ... ... мен қызметтердің өткізілуін ынталандыру.
3. Практикалық мақсаттар үшін ең ыңғайлысы - өткізу арналары ... ... ... ол тек көріп, ... ... ... ... және ... ... ... Баспа
жарнамасының мақсаты болашақ сатып алушыларды жарнамаланған ... ... ... жарнама - бұл хабарландыру және шолу ... ... ... жарияланған әр-түрлі жарнамалық
материалдар.Басылымның маңыздылығы оның кезеңділігіне, ... ... ... ... және ... ... ... жарнама - негізгі түрлері радиохабарландырулар, радиожурналдар,
радиорепортаждар, радиороликтер.
Тележарнама - ең танымал түрлері: ... ... ... ... ... ... - бұл автобус, тролейбус және тағы басқа көлік
түріне орналастырылатын жарнамалық ... ... ... ... - жарнамалық хабарларды тұтынушы
мекен-жайына жарнама хаттар немесе хабарландыру ... ... ... ... ... - бұл түрі ... жақсы дамыған.Ол
компьютендірілген ақпарат және кабельді ... ... ... ... оның ... ... арасындағы мүдделерін қанағаттандыруға және
тұтынушыларға өз өнімдерін, істеген ... ... ... ... ... үшін күрес.
Американдық стандартқа сәйкес бәсеке таза және жасыру болып
бөлінеді. Таза ...... ... өте көп ... ... сатып
алушылар және сатушылармен сипатталады. Функционалдық бәсеке- бұнда кез
келген талапты ... ... ... ... ... бойынша бәсеке әр түрлі және заттай бәсеке болып бөлінеді.
Кәсіпкерлік қызметінде бәсекенің жаман ниетті әдістері де ... ... ... және ... шпионаж.
- бәсекеге қабілетті өнімдерді көшірмелеу;
- тұтынушыларды алдау;
- коррупция;
- іскерлік есептеріндегі айла – шарғылар.
Қазіргі ... өнім ... ғана ... ... және ... де ... жіктелген бәсеке нарығы, монополиялық бәсеке
нарығы, олигополиялық бәсеке нарығы, таза ... ... Енді ... тоқталайық.
1. Жетілген бәсеке нарығы – кез келген ұқсас тауарларды сатушылар
мен сатып алушылардың көптеген құрамынан ... ... бір ... ... алушы жеке дара сұранымды, ... ... ... оның ... ... ... Сатушы бағаны нарықтық
бағадан жоғары қоюға дәрмені жетпейді. Себебі, сатып алушы өзіне
қажетті мөлшерде тауарды ... ... ... ала ... Әрбір
сатушы бір ғана тауар өнімін сатады. Бұл нарыққа тез ... ... тез ... ... ... рыноктық моделіне, мысалы
ауылшаруашылығы ... ... өте ... Монополиялық бәсеке нарығы (грек сөзінен «монос» бір, «полео» сатамын)
көптеген ... ... , ... ... өнімді сатуынан құралады.
Өнімдері бір ... ... ... ... ... ... ... ақ ассортименті, қызмет көрсетуі бойынша да бөлуге болады.
Сатып алушылар осындай ... көре тұра ... ... баға ... ... ... ... мысалы киім, аяқ –киім, тағам ... ... т.б. ... ... ... өте ... Олигополия ( грек сөзінен «олигос» аздау, « полео» сатамын) бірнеше
деген сатып ... ... ... ... ... ... ... көп бөлігін бақылайды. Өнім бұл жағдайда біртекті
және әртекті болуы мүмкін. «Олигополиялық бәсекені » бірден бір ... Оған ... ... ... ... оң ... құра ... Себебі бәсекелестер оны төмендетуге мәжбүр етеді.
Олигополиядық нарық жағдайында ... бір ... ... мысалы,
алюминий, болат, химия өнеркәсібі өнімі ) немесе ... ( ... ... ... ... ... прибор және
т.б.)
4. Таза монополия нарықтың сондай түрі, онд бір ғана ... ... ... сатуды жүзеге асырады және ол өнімді ... ... жоқ. Таза ... мысал ретінде жергілікті қоғамдық
қолдану кәсіпорындары қызмет жасауы мұмкін.
Жергілікті телефон байланысы , электр жүйесін жөндеуші және ... ... ... ... жүйелері.
Бәсеке –құрылымдық ұғым, ол бақталастық мінез –құлықтық ұғым,
монополия кезінде бақталастық жоқ. Жеке өндіруші артықтау ... ... ол ... нарығын бақыласа, онда өндірістің монополиялық құрылымы
пайда болды. Тіпті шағын кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... жоғары болса. Ірі корпорация монополиялық жағдайда
ие болуы да мүмкін, егер оның нарықтық қарқыны ... ... ... ... сұрақтары:
1. Баға факторлары қандай?
2. Ағымдағы баға деген ... ... ... ... паиыз деген не?
Әдебиеттер:
1. ҚР-ның Конституциясы. Алматы-1995 ж.
2. ... ... ... М-2002 ... Ким М.Т. «Как ... бизнес – план», Алматы – 2001 ж.
4. ... А.Қ. ... ... ... ... ... Бизнес жоспарлауда тәуекелділікті бағалау
Дәріс мақсаты. Студенттерге тәуекелділік туралы түсінік беру, оның оң,
теріс ... ... ... анықтау,
қаржылық жоспар, кіріс – шығыстар,
тәуекелдіктерді
талдауды, тәуекелділіктің ... ... және ... ... ... ... мәні мен ... оларды зерттеу.
7.2. Тәукелділіктен сақтандыру, бағалау және талдау.
7.1. Тәуекелділіктің мәні мен түрлері, оларды ... ... және ... ... ... кейін, кәсіпкерлік
қызметтерде зияндармен сәтсіздіктердің болу ...... ... ... ... ... ... нүктесі жәрдемінде бағаланады.
Инвестицияда тәуекелділікті бағалауда зиянсыздық нүктесінің мәні
үкен роль атқарады, яғни зиянсыздық ... ... ... болса, пайда
табу үшін көбірек өнімді өткізу керек болып табылады.
Қарапайым тәуекелділікті анықтауда төмендегілер анықталынуы тиіс:
- ... ... құру ... қаржы экономикалық тәкелділік кезеңі
- әлеуметтік тәукелділік кезеңі
- экологиялық тәукелділік ... ... әсер ... ... факторы
нарықтық экономикада үдей түседі.Тәуекелділік қандайда бір ... ... ... ... ұғымы кәсіпорын
ресурстарының бір бөлігін жоғалту ықтималдығын, қызметті жүзеге ... ... ... ... ... ... шығындардың пайда
болуын білдіреді.
Тәуекелдік – бұл батыл, табанды ... ... ... жету ... ... бел ... ... күтілмеген салдар
және зияндарға душар болуы мүмкін жағдайлар.
Анықсыздық жағдайында ... ... ... ... (ШН) жәрдемінде бағаланады, яғни жобаның экономикалық
көрсеткіштеріне қаржылық талдаулар жасалады.
Инвестиция ... ... ... ... мәні
үлкен роль ойнайды. Шығынсыздық нүктесі қанша жоғары ... ... ету үшін ... көп өнім ... керек болады.
Төмендегі таблицада әртүрлі сатылар бойынша жай тәуекелдіктің
түрлері топтастырылған.
Дайындық сатысы.
|Тәуекелдік түрлері ... ... кері ... ... желісінен қашықтығы |Кіруші жолдары құруға қосымша |
| ... ... ... |
| ... ... тармақтардың қашықтығы |Электр энергия, жылу, суды жеткізуге|
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... туу ... ... ... ... барлығы |Шикізатқа монополия болуына |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |2 ... берушілердің төлеу |Заемдық қаражаттардың өсуі және таза|
|қабілеттілігі ... ... ... дұрыс анықталмауы ... ... ... |
| ... ...... ... |Құрылыс бағасының өсуі ... ... | ... ... ... ... соғылуы |
Қаржы – ... ... |2 ... ... ... өсуімен байланысты сұраныстың |
| ... ... ... ... ... ... төмендеуі ... ... ... ... түсуі немесе бағаның |
| ... ... өсуі ... ... ... ... төлеу қабілеттілігінің|Сатудың төмендеуі ... | ... ... ... ... байланысты пайданың |
|шикізатқа бағаның өсуі ... ... ... жетіспеушілігі |Несиелердің өсуі ... ... |2 ... ... жинақтау |Жинақтарға қосымша ... ... | ... ... ... ... үшін айып ... |
|Еңбекақы деңгейінің төмендеуі |Кадрлардың тұрақсыздығы еңбек |
| ... ... ... ... қатынасы | ... ... |2 ... ... ... ... шығындардың көбеюі |
|мүмкіндігі | ... суды ... ... ... ... ... ... қоймалау |Өзіндік құнның өсуі ... ... ... ... Яғни ... бір ... жоғалтулардың ықтималдығы ретінде есептейді. Әр
кәсіпкер басшы типіне байланысты ... ... ... ... өзі
белгілейді. Кері тартпа басшылар жаңалықтарға бейімделмеген, әдетте олар
қандайда бір тәуекелден қашуға тырысады.
Икемді басшылар,егер тәуелділік ... ... ал ... ... ... ... олар ... шешімдер қабылдауға тырысады.
Кәсіпкерлік тәуелділіктің жағымды деңгейдегі және ... ... ... ... бір ... апару ықтималдығын
білумен шектеліп қоймай, сонымен қатар ол жоғалтулар сол немесе басқа
деңгейден ... ... да ... ... ... ... ... тәжірибесі бизнестің
тәуекелсіз болмайтынын көрсетеді. Кәсіпкер тәуекелді ең ... ... ... ... ... азайтатынын білуі қажет. Фирма үшін қандай да
бір жағымсыз жағдайда болса да, ... ... ... азайту
мүмкіндіктерін қарастыруы керек.
Тәуекелді өзін-өзі сақтандыру есебінен және хеджирлеу жолымен
тәуекелдің бөліктерін басқа ... беру ... ... болады.
Өзін-өзі сақтандыру меншікті қаражаттардың ... ... жабу және ойда ... ... ... ... жинақтаумен
байланысты.Құны фирманың қаржы көрсеткіштерімен салыстырғанда аса көп емес
мүліктің немесе әр типті мүліктің көп мөлшерін жоғалту ... ... ... ... өзін өзі ... ... болады.Шет елдерінде тәуекелді
азайтудың кең тараған тәсілі хеджирлеу, ... ... ... және ... ... мен ... ... Бірақ, тәуекелдің көп
бөлігі толығымен кәсіпкерлерге жүктелген. ... ... ... ... ... тәуекел бұл бизнестің түріне байланысты компанияның
қызметінің тәуекелі.Олардың негізгі түріне өндірістік ... ... ... ... ... ... ... бұл өнім өндірумен,
қызмет көрсетумен, басқа да түрлі өндіріс қызметін жүзеге ... ... ... ... ... болу ... ... көлемінің мүмкін болатын төмендеуі, материалдық шығындарының өсуі,
қызметкерлердің ... ... ... ... ... мен ... төлеу және т.б,
Коммерциялық тәуекел кәсіпкер өндірілген ... ... ... ... ... процесінде пайда болады.Коммерциялық
тәуекедің себептері : өнім өткізу ... ... ... ... алу бағасының жоғарылауы, сатып алу ... ... ... ... ... ... экономикалық тұрақсыздығы
және клиенттердің ұнату қабілетінің өзгеруі, ... ... ... ... ... және ... да қаржылық
институттармен қатынас өрісінде пайда ... ... және ... ... ... көлемінің
жоғарлауы,кредиторларға тәуелділік,капиталдың әрекетсіздігі,бір жобаға,бір
мезгілдегі көп қаражат жұмсау.
Қаржылық тәуекел мына операциялардан ... ... ... ... ... ... эмиссиясы. Айналым
және өндіріс өрісіндегі кәсіпорындар үшін ... ... ... білу керек: несиелік, пайыздық, валюталық айырылым қалған ... ... ... ... ... ... ... қатысушылары қаржылық тәуекел деп әдетте
клиенттің төлем қабілетсіз болуына байланысты міндеттемелерді орындай ... ... ... ... ... бір ... ... тәуекелді шешуге нақты қаражатты таңдаған кезде инвестор
келесі принциптерді назарда ұстауы керек: меншікті ... ... ... ... ... аз нәрсе үшін көп нәрсені тәуекелге салмауы
керек, тәуекелдің нәтижесін алдын ала ... ... ... ... бойынша, мүмкін болатын шығындардың ең көп мәнін есептеп,содан саң
берілген ... ... ... ... ... ... салыстыру керек. Содан кейін салыстыру керек, ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттар көлемімен салыстыру керек.
Сонда ғана, бұл тәуекел кәсіпорынды ... ... ... ... ... ... бұл тәуекелді басқарудың жалпы
стратегиясы.
Қаржылық тәуекелді ... ... бес ... ... ... тәуекелді анықтау; тәуекелді анықтау; тәуекелді ... ... ... және ... ... ... талдау кезінде тәуекел
аймағы ұғымын айқындау маңызды, ол шекарасында ... ... ... ... аспайтын жоғалтулар болатын, рыноктың жалпы
шығындар аймағы. Нарықтық ... ... кез ... ... бес ... тәуекел аймағын белгәлеуге болады. Тәуекелсіз
аймақта операция жүргізген кезде ... ... ... ... ... ... кем дегенде есепті табыс алады.Жобаны
орындау кезінде, территориялық жағынан ... ... ... ... аймақтағы қызмет нәтижесінде кәсіпорын таза табысының ... ... ... бір ... ... ықтималдылығы бар.
Жоғарғы тәуекелді аймақта кәсіпорын, нашар ... ... ... ... ал ... ... жағдайда есепті деңгейден төмен табыс
алады. Бұл аймақта өндіріс қызметі қысқа мерзімді несие ... ... ... ... бағалау және талдау
Қауіпті тәуекелді аймақта кәсіпорын есепті табысты ғана емес, сонымен
қатар өнім өткізуден (жұмыс, қызмет) түскен табысты ... ... және ... ... ... ... ... тәуекелді аймақтағы кәсіпорынның қызметі
банкроттыққа әкеледі, барлық инвестицияларын жоғалтады.
Тәуекелді талдау кезінде оның ... мен ... ... ... болу ... ... ... былайша бөлінеді: меншікті
шаруашылық, ... ... ... ... ... байланысты.
Тәуекелдің пайда болу себептері болашақтың анықталмауынан, әріптестің
айқындалмаған мінезі, ... ... ... деп ... да бір жағдайда болмасын тәуекелділік шешімінің ... ... ... ... кейде нәтижелер анықталмаған және ... ... ... шешім қабылдайды. Әрине ақпарат толық болған жағдайда
тәукелділікте жақсы болжап, оны төмендетуге болады. Мұндай жағдайда пайдалы
ақпарат ... ... ... ... болған жағдайда ақпараттың
құны белгілі бір заттың құны арасындағы айырма түрінде көрініп, ал, ақпарат
толық болмаған жағдайда ... құны ... ... ... ... бір бірімен тығыз байланысты және бірін бірі
толықтыратын екі түрге бөлуге болады: сапалық және ... ... ... ... ... ... кезеңі түрінде көрінеді. Ол
мүмкін ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Оның басты міндеті жұмыспен кезеңдердің
орындалуы кезіндегі тәуекелдің себептерін анықтау, яғни ... ... ... ... ... барып барлық тәуекелдерді анықтау болып
табылады. Тәуекелді сандық ... бұл ... ... ... ... ... жеке ... бойынша нақты көлемін анықтау. ... ... ... ... талдаудың әдістері арқылы
жүргізіледі, соның ішінде кең тарағандары: ... ... ... ... ... әдісі, ұқсастықтарды (аналогтарды
пайдалану).
Сандық талдауда төмендегідей әдістер қолданылуы мүмкін:
1. статистикалық әдіс
2. шығындарды есептеуді талдау ... ... ... ... бағалауға тәуекелдіктің сыртқы және
ішкі түрінде есепке алаынады.Тәуекелдікті өлшеу үшін статистикалық ... ... ... әдіс ... ... ықтималдық теориясын қолдану
арқылы орындалады. Жобаның экономикалық тиімділігін бағалауда тәуекелділік
және анықсыздық факторларын есептеу үшін төмендегі әдістер ... ... ... ... нормативтерге және жоба параметрлеріне түзетулер жасау
3. Анықсыздықтың ресмилендірілген түсіндірмесі.
Тәуекелдікті өлшеу үшін спецификалық және экономикалық ... әдіс ол ... ... ... ... орындалады.Жобаның экономикалық тиімділігін бағалауға тәуелділігін
және анықсыздығын есептеу үшін қолданылады.
Тәуекелділікті ... ... ... ... ... тәуекелділікті санды реттеу төмендегілер ... ... ... ... ... ... сезімталдылығын зерттеу.
3) Жобаны дамытуды зерттеу.
Шектелген деңгейлер көрсеткішіндегі ... ... ... ... және ол ... ... анықталады.
ТБ=Зс/Ц-Зу
Зс – тұрақты шығындар.
Ц - өнім бірлігінің бағасы.
Зу – ауыспалы ... ... бұл сату ... ... өнімді
өткізуде алынатын түсім шығындарымен түйіседі.
Шығынсыздық нүктесін ... ... ... ... ... ... көлемі сату көлеміне тең.
2 Кез келген өнімдер көлемі үшін тұрақты шығындар бірдей.
3 ... ... ... ... пропорционалды өзгеру.
4 Шығынсыздық нүктесі анықтаған кезеңде бағаның өзгермеуі.
5 Пайдалылық қор деңгейі яғни жобалаған сату көлемін мына ... ... ... ... ... ... ... анықтауға болады:
1. Пайда алуды қамтамасыз ету арқылы
2. Кәсіпорынның пайдасына бағалау
3. Өндіріске жаңа өнімді енгізу
4. Қуаттылықты күшейту
5. Жаңа кәсіпорын құру
6. Кәсәпорынды ... және ... ... ... ... ... деген не?
2.Тауекелдіктің экономикалық мәні
3.Қаржылық тауекелдік түрлері
4.Тауекелді сақтандыру деген не?
Әдебиеттер:
1. ... ... ... ... И.В.Попов «Бизнес планирование», М-2002 ж.
3. Ким М.Т. «Как ... ...... ... – 2001 ж.
4. Мейірбеков А.Қ. Әлімбетов ... ... ... ... Н.А. ... и ... ... – 1999ж.
8-тақырып. Биснес - жоспар құруда инвестицияны зерттеу
Дәріс мақсаты; Инвестиция туралы тусінік беру, оның ... ... ... ... әдістерін
үйрету.
Инвестиция түрлері, оның нәтижелігін анықтау,
бағалау,
инвестиция нарығын және ... ... ... ... ... оның ... ... тиімділігі, оны анықтау әдістері.
8.3. Инвестиция нәтижелігін бағалау.
8.4. Инвестиция нарығы, ауқымы және қайнар көздері.
8.1. ... ... оның ... ... алу және ... тиімділікке жету мақсатында
жұмсалатын ақшалай құралдар, банктік салымдар, пай, акциялар және басқа да
бағалы қағаздар, техникалық ... ... ... ... ... ... әр ... мүліктер т.б.
Инвестиция бұл шарушылықтың әр түрлі ... ... ұзақ ... ... салымдар, яғни халық шаруашылығының
барлық салаларындағы негізгі қорды ұдайы ... ... ... ... еңбек ресурстарының жиынтығы.
Инвестиция басты экономикалық категория болып табылады және тауарлы
ақшалай қатынастардың макро және микро дегейінде ... ... ... ... ол ... ... етуі ... ұдайы өндірісті ұлғайту және ғылыми ... ... ... ... ... ... салалық құрылымын реформалау
- өнім сапасын арттыру
- сыртқы сауда ... ... ... ... ... негізгі қорлардың физикалық және моральдік тозуына жол бермеу
- қоршаған ортаны қорғау бойынша шаралар жүргізу
Инвестициялық қызмет обьектілері болып, ... ... және ... ... құралдармен айналыс құралдары, бағалы қағаздар, ғылыми
техникалық өнім т.б. есептеледі.
Инвестицияның қызмет субьектілері:
- ... ... ... ... ... ... қызмет обьектілерін пайдаланушылар
- өткізіп берушілер
Инвестицияның түрлері:
1. Қаржылық ( портфельді) инвестициялар пайда табу мақсатында қаржыларды
ұзақ мерзімге акцияларға және ... да ... ... салу
2. Ануитеттік – тұрақты аралық уақыт бойы салымшыға елеулі табыс әкелетін,
сақтандыру және зейнетақы қорларының жұмсалаиын ... ... ... ... ... ... жаңа ... қызмет көрсетудегі
акциялар формасында шығарылатын инвестициялар
4. Капитал құрайтын инвестициялар құрылысқа және құрылғылармен
жабдықтаушылар үшін
5. Интеллектуалды инвестициялар оқуға, мамандарды даярлауға, тәжірибе
алмасу, лицензия т.б. ... ... ... ... ... салаларына салынған ұзақ
мерзімді капитал
7. Тікелей инвестициялар шаруашылық субьектінің ... ... ... ... алу ... жалпы капиталды жұмсау
Қ.Р «Инвестиция »туралы заңына ... ... ... ... ... ... немесе жеке тұлғалар болып есептеледі.
Олар меншіктің формаларына қарай :
- ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі, оны анықтау әдістері
Республикадағы кәсіпорындардың инвестициялық қызметі «Инвестиция
туралы » заң Қ.Р. Президентінің Жарлықтары, ... ... » ... ... ... ... туралы» заңдармен реттеліп
отырылады.
Инвестицияның тиімділігі оны жүзеге асырудағы нәтижелері ... ... ... Ол осы ... ... болып
табылады:
Е=P/З
Е-абсолют (тиімділік). Р-нәтиже. З-шығын.
Нәтижелік ... ... ... ... ... түрлері бар: базистік,
дүние жүзілік, болжаулы, есептелген.
Инвистициялық жобаларының тиімділігін анықтау әр түрлі шығындардың,
нәтижелерін дисконт ... ... ... анықтайды.
Дисконт коэффиценті мына формуламен анықталады:
Lt=I/(I+E)t
Мұндағы: t-есептеу номері
Е-дисконт нормасы
Бірнеше нұсқадағы инвистициялық жобаларды салыстыру және ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырлады:
1. Таза дисконттық пайда (ЧДД)
2. Табыстылық индексі (ИД)
3. Ішкі табыстылық норма (ВНД)
4. Өтелем уақыты
Таза ... ... бұл ... ... ... ... бар ... анықтайды:
t
ЧДД=YoΣ *Cn/(i+Kt)
i=o
Табыстылық индиксі келтірілген нәтиженің қаржыландырудың мөлшеріне
қатнасымен анықталады:
t
ИД=i/KΣ(Rt-З)i/(I+E)t
i=o
Ішкі табыстылық ... T
Σ * ... ... ... Инвестиция нәтижелігін бағалау
Аймақты дамытуға бағытталған инвистицияның нәтижелілігі төмендегі
көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... Коммерциялық нәтижелік
• Әлеуметтік нәтижелік
Аймақтық дамуға бағытталған инвестицияның экономикалық нәтижелігінің
бағасы аймақтық шаруашылық, ... және ... үшін ... ... және ... ... мәселелердің шешімдерінің негізімен
анықталады.
Бұнда дисконт коэффиценті ... ... ... ... ... ... ... қағаздардың кейбір түлерінің пайдалығы;
• банк операцияларының пайдалығы;
• белгілі жоба үшін жобаның ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешуде
жобалы шешімдерді негіздеу мақсатында жүзеге асырлады. Негізгі ... ... ... ... есептелінеді, ол былай анықталады:
Бt¡=Дt¡-Р t¡
Дt¡-кіріс
Рt¡-шығыс
Бюджет шығындары:
- инвестициялық жобаны бюджет есебінен қаржыландыруға ұйғарылған
қаражат;
- бюджеттен тыс қаржылар;
- банк несиелері;
- ... ... ... ... ... отын, энергетикаға нарықтық бағаларына болған үстеме;
- инвестиция жобаны енгізуге байланысты жұмыссыз қалған адамдарға
жәрдемақы беру;
- инвестициялық тәукелділікке ... ... ... ... ... кейбір шығындардың орнын толтыру үшін
бюджеттен шығарылған қаражаттар;
Бюджет пайдасы құрамына ... ... ... ағымдағы түсімдер;
- өнімдер бойынша акциздер;
- ... ... ... ... ... ... ... қала бюджетінен түсетін табыстар, ... ... ... ... ... ... лицензиялаудан түсеттін табыс;
- санкция және айыпнамалар;
Комерциялық тиімділікті бағалау – бұл ... ... ... ету үшін ... ... қаржылық шығындармен
нәтижелерді негіздеу мақсатында іске асырлады.
Әлеуметтік тиімділігін бағалау – ... ... ... ... ... ... анық болады:
• жұмыс орындарының санының өсуі;
• тұрмыстық, жасау жағдайының жақсаруы;
• мәдени, тұрмыстық қызметтердің жақсаруы;
• жұмысшылардың еңбек ... ... ... және ... ... ... ... қызметін жақсарту;
• ақпараттық қызметтерді жақсарту;
Әлеуметтік тиімділікті бағалау – арнайы сұрақтар негізінде, ... ... ... анықталады.
Экономикалық, бюджеттік және коммерциялық тиімділікті анықтаудың
негізгі критериялық көрсеткіштеріне ... ... ... ... ... ... салыстырмалы тиімділік;
- таза ағымдағы баға;
- өтелім мерзімі:
- пайдалық индиксі немесе ... ... ішкі ... ... ... ... және ... көздері.
Инвестиция нарығы:
Инвестициялық қызмет инвестиция нарығында жүзеге асырлады, олар
төмендегілерге бөлінеді:
... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік;
• құнды қағаздар;
• инвестициялық жобалар;
Инвестициялық жобалар ауқымы, бағыты, сапасы, мазмүны және мемлекет
қатысуының деңгейі бойынша бөлінеді:
- ... ... ірі ... ... ... және ... ауқымдығы;
- ықшамды жобалар;
- арнайы ... кіші ... мега ... ... мерзімді жобалар;
- мулти жобалар;
- моно жобалар;
- ... ... ... ... ... қаржы қаражаттары;
- аймақтық, жергілікті бюджеттен бөлінетін қаржылар;
- шетел инвестициясы;
- әр түрлі ... ... ... Инвестиция мәні не?
2. Инвестицияның қандай түрлері бар?
3. Құнды қағаздарға нелер ... ... ... ... ... ... ҚР-ның Конституциясы. Алматы-1995 ж.
2. И.В.Попов «Бизнес планирование», М-2002 ж.
3. Ким М.Т. «Как ... ...... ... – 2001 ж.
4. Мейірбеков А.Қ. Әлімбетов К.Ә.«Кәсіпорын экономикасы», Алматы
5. Мамыров Н.А. ... и ... ...... ... Б.А. ... маркетинга», Алмата – 2002ж.
7. Грузинов В.П. «Экономика предприятия», М – 2002ж.
9-тақырып. ... - ... ... ... мен оларды
болдырмау жолдары
Дәріс мақсаты: Студенттерге бизнес-жрспарлаудың негізгі мақсаттарын,
оларға ... ... және ... ... ... ... жолдарын анықтауды үйрету.
Дәріс жоспары:
9.1. Бизнес жоспарлаудың негізгі талаптары мен ... ... ... жолдары
9.1. Бизнес жоспарлаудың негізгі талаптары мен кемщіліктері
Кәсіпорынның жоспарлау процессінде кездесуі мүмкін ... ... ... тез ... ... ... ... болуына және нарықтық ортаның өзгеруіне байланысты,
бизнес жоспар басылымға шықпай ақ ... ... ... ... ... ... ... бизнес жоспар жасау жолында көңіл
болуді талап ... ... ... ... ... ... экономикалық және
саяси жағдай екінші себеп болып табылуы ... ... және ... да ... ... ... асыруға кері әсерін тигізері даусыз.
Тұрлаусыздықпен болжамсыздық жағдайында қандайда бір міндеттерді мойынға
алу өте қиын. ... ... ... ... ... ... ... алғашқы апта мен ай қайта құрылған кәсіпорындар үшін өте сындарлы
кезең. Мұндай жағдайда дәл осы ... ... ... ... ... ... ... кезеңде мынадай ұсыныстарды ұстану қажет,
оларды екі топқа бөлуге ... ... ... ... ... ... және ... іс әрекеттер.
Бастапқы да тиімділігі жоғары бизнес жоспардың талаптарын қарастырайық:
• Бизнес жоспарды логикалық байланысты, толық, оқуға қолайлы, мүмкіндігінше
қысқа болуы және ... ... мен ... ... ... инвесторлардың алдында қызметтердің жоғарғы ... ... ... ... ... қызықтырып, оның көңілін таба білу керек,
сондықтан жеке капиталдың үлесі қандай және ... ... ... ... ... ... нақты белгіліп алу қажет. Бизнес
жоспарда бизнесті қаржыландырудың бірнеше ... ... ... Өзінің инвесторын жақсы білу қажет, ... ... ... не ... ал не ұнамай қалуы мүмкін және олардың қалауларына
сәйкес жоспар жасау.
... ... ... ... ... ... таба білетіндігі жөнінде, бұл быраз уақыт алса да және бизнес
жоспарды кешіріктіруге тура келседе, олардың ... алу ... ... алу биснес жоспардың құндылығын және шындығын
айтарлықтай көрсетеді. Сауда көлемі мен нарықты болжам жасау ... ... ... ... ... ... жоспарды дайындауда менеджерлер мүшелерінің барлығы қатысуы
маңызды. Жүзеге асыру процесінде бизнес боспар ылғи да ашық
талқыланып отыруы тиіс.
Енді бизнес жоспар ... ... не ... ... ... мүшелерінің ұүрамына қазіргі уақытта басқа фирмада жүмыс жасайтын
және қосылуды жоспарлап жүрген адамдарды қоспауы керек.
• Күдікті, негізсіз және белгісіз ... ... ... ... ... команда жорамалдарына негізделген.
• Техникалық өнімдерді немесе өндіріс процесін тек осы сала ... ... ... ... болмайды. Мысалы: инвестор өзі
түсінбейтін нәрсеге қаржысын салмайды. Көбінесе маман емес ... ... ... ... жеткізе алмайтын команданың
жете біліктілігі күмән келтіреді.
• Көркем кітаптар, слайттар және шулы ... ... ... ... және ... ... керек.
• Бизнесті қйымдастырып, жүргізу кезінде бизнес жоспарды дайындауды ұзақ
мерзімге созбау керек.
Тиімді бизнес жоспарлау-бұл ... іс ... ... ... және күш ... ... ... қиын процесс.
9.2. Кемшіліктерді болдырмау жолдары.
Тиімді жоспарлау бірінші кезекте іс ... ... ... ... іс ... ... кейінгі белгіленген мақсаттарға жету
үшін дайындалады. Мақсаттар сондай ақ өзермей түрмайды, олар бизнестің
қоршағанортасындағы ... ... ... ... ... көтеген тәсілдері бар. Жоспарлауда мақсаттарды сәтті белгілеуге
қажет болатын кейбі жәйттарды қарастырайық.
Мақсаттар келесі тақырыптарға сай ... ... ... және жеке-жеке талданғандықтан;
• Сандық өлшемдік;
• Мерзімдер бойынша қиыстыру;
• Жаңа жағадайға бейімделу мүмкіндігі;
Мақсаттарды іске асыру ... ... ... ... және маңыздылық дәрежесі бойынша оларды шешу жолдарын анықтау
қажет. әрбір мақсатты іске асыру үшін ... және ... ... ... ... ... мен төтенше жағдайларды адын ала анық тәукел
мен тұрлаусыздықтан арылуға мүмкіндік береді.
Бизнес жоспарлаудың негізгі болімдерімен көрсеткіштердің егжей ... ... ... алдында қызметкерлердің жауапкершіліктердің
жоғары екендігін көрсету керек. Ол инвесторды қызықтырып, ... ... ... жеке ... ... ... ... және инвестор өз
капиталын салу нәтижесінде қанша алатындығын анық белгілеп көрсету шарт.
Жоспардың шындыққа ... болу ... ... үшін ... мен ... тарапынан оның келешекте нәтижелі ақша ағынына
қол жеткізетіндігі туралы ... алу ... ... ... ... кәсіпорынның нарықтағы тауашысын
табуға, нарық ... ... және ... ... ... ... маркетенг мақсатына қол жеткізуге бағытталған
кәсіпкерлік қызмет болып табылады.
Шағын бизнес маркетингі екі ... ... ... ... ... кешен. Маркетингтік талдау мыналарды қамтиды: нарықты
сигметтеу, маркетигтік зеріктеулер және сатуды болжамдау. ... ... ... ... ... ... ... алға жылжытуы мен
таратылуы.
Бизнес жоспардың ең бір қиын бөлімі бұл ... ... ... ... ... ең маңызды бағыттарының бірі ... ол ... тек ... ... ... ... дәлме
дәл есептеуге ғана емес сонымен қатар келешекте ... ... ... ... Жоспарлау процесіндегі кездесетін мәселелер.
2. Бизнес – жоспар не үшін жасалады?
3. ...... ... ... ... Бизнес – жоспарлауға қандай талаптар қойылады
5. Инвестиция қандай мақсат үшін тартылады?
6. Ресурстарға нелер жатады?
Әдебиеттер:
1. ҚР-ның ... ... ... ... ... ... М-2002 ... Ким М.Т. «Как разработать бизнес – ... ... – 2001 ... ... А.Қ. ... ... ... Алматы

Пән: Бизнесті бағалау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогикалық практика бойынша есеп23 бет
Бағдарламалау тілдері6 бет
Жалпы дін туралы түсінік15 бет
Кредиттік оқу жүиесінепзінде оқу-әдістемелік кешен түзу ерекшеліктері3 бет
Сабақ кестесі15 бет
Сыныптан тыс музыкалық білім беру40 бет
Сыныптан тыс музыкалық тәрбие беру66 бет
Табиғи, ілеспе газдар және оларды өңдеу мен тазалау әдістері20 бет
"Жас ерекшелік және әлеуметтік психология" пәні бойынша студенттерге арналған лекция жинағы28 бет
AutoCad (3 лекция)26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь