Тоқыма материалдарды өңдеу

МАЗМҰНЫ
Кіріспе 3
1. Тоқыма материалдарының құрылысы 5
1.1 Мата өндірісінің негізгі процесстері.Тоқу станогтарының құрылысы 5
1.2 Трикотаждың түрлері және ілмектердің құрылысы 10
2. Тоқыма материалдарды өңдеу 15
2.1 Тоқыма материалдарды өңдеу. Бояуға және сурет жасауға дайындау 15
2.1 Тоқыма материалдардың отыруы. Пішін қалыптастыру қасиеті 21
Қорытынды 25
Пайдаланған әдебиеттер 27
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі уақыттағы тігін өнеркәсіптері автоматтандырылған жоғарғы жиілікті тігін машиналары және жартылай автоматты әсерлі құрылғылар, механикаландырылған престер және құрал- жабдықтар ұйымдастырылған өндірісті көрсетеді.Сонымен қатар тігін бұйымдарын дайындауда кешенді механикаландырылған және автоматтандырылған технология қолданылады, бұл тігін бұйымдарының және ассортиментінің сапасына қойылатын талап- тарды жоғарылатады. Тігін бұйымдарының сапасының бәсекелік қабілеті ассортименттің жаңаруына, материалдардың өңделуінің және бояуының үдерісінің жақсаруы бұйымның құрастырылуын жетілдіруге және жаңа модельдерді енгізуге қамтамасыз етеді[1].
Тоқыма материалдардың қасиеттері және құрылымы бойынша дайындалған жаңа бұйымдар, қазіргі заманғы химиялық талшықтар мен жіптерді, жоғары сапалы бояуларды және әрлеуіш химиялық мате- риалдарды қолдану арқасында жасалынады.
Тігін бұйымдарына негізгі материалдарды таңдау және оларды ұтымды қолдану ең маңызды, сондықтан материалдардың қасиеттерін, құрылысын, олардың ассортиментін және сапасын терең оқып білу қажет. Тігін өнеркәсібінің мамандары ең алдымен тігін бұйымдарына арналған тоқыма материалдарына қойылатан талаптарды, қасиеттерінің көрсеткіштерін анықтай және нақты тігін бұйымдарына арналған материалдардың бағалануын білуі керек.
Тігін өнеркәсібінің технологиялық үдерісінің ерекшелігін, сәнді ескере отырып, тігін бұйымдарына арналған тоқыма материалдарды дұрыс таңдау, оның сапасының жоғарылауының маңызды шарты бо- лып табылады. Сол себепті, суретші-модельер, құрастырушы және техно-лог тоқыма материалдарымен жұмыс істегенде, оның қаси- еттерін біліп қана қоймай, тағы да киімде нақты сыртқы түрінің әсеріне жету үшін және киген кезде қолайлылықты қамтамасыз ететін, нақты берілген қасиеттермен киімді дайындауда қолданылуын білу қажет. Киімге таңдалған материалдарды өңдегенде, бұйымды дайындау кезінде материал қасиетінің өзгеруін және осы өзгерісті бұйымның нақты пішінін немесе силуэтін жасауда қолдануды терең білу қажет. Тігін бұйымдарын жасау үдерісі суреттен немесе эскизден басталып, бұйым лекалдарын құрастыруға және тігу технологиясын дайындауға дейін көптеген күрделі жолдардан өтеді. Сондықтан киімнің үлгісінің эскизін дайындағанда материалдардың эстетикалық қасиеті, сән бағытымен дұрыс таңдалып қана қоймай, нақты киім силуэтін жасауды қамтамасыз ететін қасиеттерімен, киімді құрастырудың қазіргі уақыттағы дайындау технологиясының мүмкіншіліктеріне өте көп әсер етеді[2].
Киім дайындағанда қолданылатын тоқыма материалдары бірнеше топтарға бөлінеді: маталар, трикотаж жаймалар, бейматалар, табиғи және жасанды үлбірлер, бекітуші материалдар (жіптер, негізмдер, негізмдік қабыршықтар), фурнитуралар (түймелер, шыртылдақтар, ілгектер), тігін бұйымдарын дайындау кезінде қолданылатын басқа материалдар (баулар, ызбалар, шілтерлер), жылытушы материалдар (мақта, күспе, ватилин).
Аталған топтағы тоқыма материалдары киімде әртүрлі қызметтер атқарады. Олардың кейбірі: маталар, трикотаждар, беймата, үлбірлер - пальто, костюм, күртеше сияқты сыртқы киімдерге қолданылады. Зығырдан немесе бейматадан, тоқыма материалдарынан жасалған іштіктер, қатырғыш кенер материалдары бұйымның формасын қамтамасыз ету үшін қолданылады.Тоқыма материалдардың әр тобы өндіріс салаларына сәйкес өндірілетін құралған ассортименттері және оның дамуының белгілі бағыттары сипатталады.
Зерттеу тақырыбының мақсаты: тоқыма материалдарының құрамын, жасалу жолын және артықшылықтары мен кемшіліктерің қарастыру.
Зерттеу нысаны-тоқыма материалдары өндірісі.
Зерттеу пәні-қазіргі заманғы өндірістегі тоқыма материалдары.
Зерттеу тақырыбының міндеттері-тоқыма материалдары жайлы
-жан-жақты толық қарастыру;
-оның химиялық құрамын,құрлысын,алыну жолын қарастыру;
Құрылымы: кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан қолданылған әдебиеттер тізімінең тұрады.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Бузов Б.А., Алыменкова Н.Д. Материаловедение в производстве изделий легкой промышленности. М.: АCADEMA, 2004.
2. Бадалов К.И. Проектирование технологии хлопкопрядения.Учебн.для ВУЗов – М.: МГТУ им. А.Н.Косыгина 2004г.
3. Бадалов К.И. Сборник задач по прядению хлопка и химических волокон. Учебн.для ВУЗов – М.: МГТУ им. А.Н.Косыгина 2004г.
4. Мартынова А.А. и др. Строение и проектирование тканей. - МГТУ им. А.Н.Косыгина, М – 1999г.
5. Николаев С.Д., Малецкая С.В. Пестроткани. Особенности строения и технологии выработки. – МГТУ им. А.Н.Косыгина, М – 2005г.
6. Колин Гейл, Ясбир Каур. Мода и текстиль: рождение новых тенденций. Пер. с англ. ООО «Гревцов паблишер», 2009. Феликс Янсен. Эпоха инноваций. М.: Инфра-М, 2002.
7. Гусейнов Г.М. и др. Композиция костюма. М.: АСАDEMA, 2003.
8. Медведева Т.В. Художественное конструирование одежды. М.: ФОРУМ-ИНФРА-М, 2003.
9. Толкачева А.И. Дизайн трикотажных изделий. Санкт-Петербург. Изд-во «Специальная Литература», 2004.
10. Кэролайн Тэтхем, Джулиан Симен. Дизайн в моде. Моделирование одежды. М.: РИПОЛ классик, 2006.
11. Современная энциклопедия. Мода и стиль. М.: АВАНТА, 2002.
12. Журнал «International Textiles». М., 2003-2009.
13. Журнал «Ателье». М., 2001-2009.
14. Журнал «Индустрия моды». М., 2001-2009.
15. Журналы «Текстильная промышленность», «Швейная промышленность», «Текстиль», «Директор». М., 2001-2009.
16. Кричевский Г.Е. Химическая технология текстильных материалов. Том 1. Москва, РосЗИТЛП 2000 г. 436 с.
17. Химическая технология текстильных материалов. Том 2. Москва, РосЗИТЛП 2001г. г.540 с.
18. Химическая технология текстильных материалов. Том 3. Москва, РосЗИТЛП 2002 г. с.
19. Кричевский Г.Е., Корчагин М.В., Сенахов А.В. Химическая технология текстильных материалов.Москва, 1985 г., 639 с.
20. Куликова М.А., Журавлева Н.В. и др. Кололрирование текстильных материалов. МГТУ им.А.Н.Косыгина. Международная программа образования.М.2000 г.201 с.
21. Сафонов В.В., Третьяков А.Е., Шкурихин И.М. Биопроцессы и комплексообразование в отделке текстильных материалов. МГТУ им.А.Н.Косыгина. Москва. 2004 г. 178 с.
22. Сафонов В.В. Биохимические процессы в отделочном производстве.М, 2005.с. 215
23. Базовый лабораторный практикум по химической технологии волокнистых материалов /Под ред.Булушевой Н.Е./. Москва., 2000г.,421 с.
24. Қазақстан энциклоп. 4-том 144-бет
25. Шаңырақ энцикклоп.
26. Қазақ Совет энциклоп. 7-том
27. Қазақстан энциклоп. 4-том, 141-бет
28. «Химия негіздері» К. Аханбаев
29. «Органикалық химия» Всюченко
30. «Органикалық химия» Л. А. Цветков
31. Қазақ Совет энциклоп. 5-том
32. «Тұрмыстағы химия»
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе 3
1. Тоқыма материалдарының құрылысы 5
1.1 Мата өндірісінің негізгі процесстері.Тоқу ... ... ... түрлері және ілмектердің құрылысы 10
2. Тоқыма материалдарды өңдеу 15
2.1 Тоқыма ... ... ... және ... ... ... ... материалдардың отыруы. Пішін қалыптастыру қасиеті 21
Қорытынды 25
Пайдаланған әдебиеттер 27
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі уақыттағы тігін өнеркәсіптері автоматтандырылған жоғарғы жиілікті тігін машиналары және жартылай автоматты әсерлі ... ... ... және ... ... ... өндірісті көрсетеді.Сонымен қатар тігін бұйымдарын дайындауда кешенді механикаландырылған және автоматтандырылған технология қолданылады, бұл тігін ... және ... ... ... ... тарды жоғарылатады. Тігін бұйымдарының сапасының бәсекелік қабілеті ассортименттің жаңаруына, материалдардың ... және ... ... жақсаруы бұйымның құрастырылуын жетілдіруге және жаңа модельдерді енгізуге қамтамасыз етеді[1].
Тоқыма материалдардың қасиеттері және құрылымы бойынша дайындалған жаңа бұйымдар, қазіргі ... ... ... мен жіптерді, жоғары сапалы бояуларды және әрлеуіш ... ... ... ... ... ... ... бұйымдарына негізгі материалдарды таңдау және оларды ұтымды қолдану ең маңызды, сондықтан материалдардың қасиеттерін, құрылысын, олардың ассортиментін және ... ... оқып білу ... Тігін өнеркәсібінің мамандары ең алдымен тігін бұйымдарына арналған ... ... ... ... ... ... ... және нақты тігін бұйымдарына арналған материалдардың бағалануын білуі керек.
Тігін өнеркәсібінің технологиялық ... ... ... ... ... тігін бұйымдарына арналған тоқыма материалдарды дұрыс таңдау, оның сапасының жоғарылауының маңызды шарты бо- лып табылады. Сол себепті, суретші-модельер, құрастырушы және ... ... ... ... істегенде, оның қаси- еттерін біліп қана қоймай, тағы да киімде нақты сыртқы түрінің әсеріне жету үшін және ... ... ... ... ... ... берілген қасиеттермен киімді дайындауда қолданылуын білу қажет. Киімге таңдалған материалдарды өңдегенде, бұйымды ... ... ... қасиетінің өзгеруін және осы өзгерісті бұйымның нақты пішінін немесе силуэтін жасауда қолдануды терең білу қажет. Тігін ... ... ... ... немесе эскизден басталып, бұйым лекалдарын құрастыруға және тігу технологиясын дайындауға дейін көптеген күрделі жолдардан өтеді. Сондықтан киімнің үлгісінің ... ... ... ... ... сән бағытымен дұрыс таңдалып қана қоймай, нақты киім силуэтін жасауды қамтамасыз ететін қасиеттерімен, киімді құрастырудың қазіргі уақыттағы дайындау ... ... өте көп әсер ... ... дайындағанда қолданылатын тоқыма материалдары бірнеше топтарға бөлінеді: маталар, трикотаж жаймалар, бейматалар, табиғи және жасанды үлбірлер, бекітуші ... ... ... ... ... фурнитуралар (түймелер, шыртылдақтар, ілгектер), тігін бұйымдарын дайындау кезінде қолданылатын басқа материалдар (баулар, ызбалар, шілтерлер), жылытушы материалдар (мақта, күспе, ... ... ... ... ... ... әртүрлі қызметтер атқарады. Олардың кейбірі: маталар, трикотаждар, беймата, үлбірлер - пальто, костюм, күртеше ... ... ... ... ... немесе бейматадан, тоқыма материалдарынан жасалған іштіктер, қатырғыш кенер ... ... ... ... ету үшін ... ... әр тобы ... салаларына сәйкес өндірілетін құралған ассортименттері және оның дамуының белгілі бағыттары сипатталады.
Зерттеу тақырыбының мақсаты: тоқыма ... ... ... жолын және артықшылықтары мен кемшіліктерің қарастыру.
Зерттеу нысаны-тоқыма материалдары ... ... ... ... тоқыма материалдары.
Зерттеу тақырыбының міндеттері-тоқыма материалдары жайлы
-жан-жақты толық ... ... ... ... ... ... екі бөлімнен, қорытындыдан қолданылған әдебиеттер тізімінең тұрады.
1. Тоқыма материалдарының құрылысы
1.1 Мата өндірісінің негізгі процесстері.Тоқу станогтарының құрылысы
Мата - тоқыма станогында ... ... ... және ... ... ... ... алынған тоқыма бұйым. Матаның бойымен кететін жіптерді негізгі жүйе немесе негіз жіптері ... ... ... ... ... арқаулық жүйе, немесе арқау жіптері дейді.
Негіз және ... ... ... ... ... ... станогында мата қалыптастыру циклдік үрдіс болып саналады. Ол бес операциядан тұрады: үзу ашылуы, ... ... ... арқау жіпті матаның жиегіне қағу, негіз жіптің бойлықпен жылжуы, матаның тауар білігіне оралуы.
Тізбе орағыш (1) тоқу станогының ұяларына орналастырылады. ... ... ... жіптері (2) төгіліп, оқтауша (3) деп аталатын білікшені жанай өтіп, ламельдерден (4), галевтің көздерінен (5) және бердоның тістерінен (6) ... ... ... жібі ... ... ... ... галевінің көзі арқылы өтеді. Ремизкалардың галевтерімен бірге кезекпен көтеріліп төмен түскенінен негіз жіптері күзу жасайды. Күзуге ... жіп (7) ... (6) ... ... (8) ... қозғалуынан алға қарай қозғалғанда арқау жібін матаның шетіне (9) қағады да, ... ... ... ... ... (10) және ... (11) ... өтіп, тауар реттегішпен әкетіліп, тауар білігіне (12) ... ... ... бәрі ... ... ... қалыптас- тырғанда
қайталанады. Мата өндірілгенде және оны қалыптастыру зонасынан әкеткенде тізбе орағыш айналып, негіз жіптер бойлығымен жылжиды. Мата ... әр ... тоқу ... ... ... келесі принциптер бойынша топтастыруға болады:
- матаны қалыптастыру принципі бойынша 2 түрі болады;
- матаны кезеңмен және бір зоналық үрдіспен ... ... ... толассыз және көп аймақтық үрдіспен қалыптастыру станоктары. Арқау жіпті салу тәсілі бойынша қайықты тоқу ... ... ...
- ... ... түріне қарай эксцентриктік, кареткалық және жаккардтық станоктар, жұмыс ені бойынша енсіз (100 см) және енді (120-175-250см) станоктар, соғу механизімінің ... ... ... ... және ... соғу ...
Қайықты станокта мата тоқу. Қайықты тоқымашылықтағы негізгі ерекшелік-жіпсалғыш механизм. ... ... ... ол ... ... ... бір артық қорын жасайды. Қайық күзуге кезекпен екі жағынан өтіп кетіп, үздіксіз арқау жіптен мата жасалынады[4].
Қайықты станокта тізбе ... (1) ... ... тіреуішіне ораланастырылады. Реттеуіш тізбе орағыштың берілген жылдамдықпен айналуын және жіптердің созылуын қамтамасыз етеді. Негіз жіптері оқтаушаны (3) айналып өтіп ... ... ... жібі ... (3), ... (4) ... арасынан өтеді, бердо батанға (8) бекітілген. Ремизкалар күзу ашылу жасап тұрады, жай жаймалық айқаспа өрімін жасау үшін екі ... ... ... ... ... жұп ... ал ... тақ жіптері енгізіледі. Егер тоқу станогында бір ремизка көтеріліп, ... ... ... негіз жіптерінің бәрі жылжиды және қайық өтетін күзу ашылады.
Күрделі айқаспаларды тоқығанда көп ремизкалар ... ... ... ... қолданылады. Күзуге арқаужіпті салу үшін қайық (6) іске қосылады, қайықта арқау жіп оралған шөлмек бекітілген[5]. ... ... ... ... ... бір ... ... екіншісіне күзу арқылы батанның брусы бойынша сүңгіп кетіп, арқау жіпті өткізеді. Қайық күзуден сүңгіп шыққаннан кейін, бердомен батан ... ... ... ... ... ... жіп матаның шетіне қағылып, матаның кезекті элементі құрылады. Келесі күзу ашылғанда негіз жіптері жаңа орынға ... ... ... осылай айқасады.
Қайықтың қозғалуын станоктың созу механизмі қамтамасыз етеді. Ол қуғыштың ұрғанынан қайықты қораптан шығарып оны күзу арқылы инерция күшімен ... ... ... Мата белтемірді (11) айналып өтіп, тауарлық реттегіш арқылы тауарлық білікке оралады.
Матаның құрылымы - қалыңдығымен, жіптердің ... ... ... ... ... және байланысуымен анықталынады.
Маталардың құрылымының негізгі сипаттамалары: жіптерінің есептелген диаметрі және ... ... ... ... ... ... 10 см ұзындығында негіз немесе арқау жіптерінің саны, толтыруы, толтырылуы, кеуектілігі, құрылым фаза- сы, ... ... ... ... ... ... ... бірге олар матаның құрылымы мен қасиетін анықтайды. Матаның оң ... ... мен ... ... немесе ұзыннан жолақтар болуы, жылтыр бетінің негіз бен арқаудың айқасу түріне байланысты. ... ... ... ... ... ... ... қаттылығына, апшуына, ылғал, жылумен өңдегенде тартылуына, қасиеттеріне әсер етеді.
Күрделілігіне байланысты тоқыманың айқаспалары төрт класқа бөлінеді: қарапайым (тегіс), майда өрнекті, ... және ірі ... ... ... ... ... ... салғанда тордың тік қатарын негізнің жібі көлденең арқаудың жібі деп шартты түрде ... Әр көз екі ... ... және ... ... ... және ... деп аталынады. Егер матаның оң жағына арқау жіп шықса - арқау жапқыш деп аталынады.
Тор көз қағазға салынған тоқыманың ... ... мен ... ... ... қараса барлық бағытта қайталанатын өрнектерді байқауға болады. Қайталанатын өрнектерін раппорт деп атайды. Әрбір тоқыма айқасуында негіз ... және ... ... раппорттар болады. Негіз бойынша раппорт - айқаспаның өрнегін түзетін негіз жіптердің саны. Арқау бойынша ... - ... ... ... ... жіптердің саны. Тоқыманың айқасу сұлбасында раппорт әдетте қиылысқанда тік бұрыш немесе квадрат жасайтын сызықтарының төменгі сол жақ ... ... ... ... ... ... ... түрлері: жаймалық, саржалық, атлас- сәтендік. Барлық тегіс айқаспалардың ... ... рап- ... әр ... жіп ... ... ... рет айқасады, негіз бойынша раппортқа тең.
Жаймалық - тоқыма айқаспаларының ішіндегі ең көп ... ... ... ... және ... ... біреуден кейін айқасып отырады: матаның бет жағына негіз жіп (н) және арқау (жіптер бойынша жайма) жіп (а) ... ... ... ... және ... ... ... жаймалық айқасудың раппорты екі жіпке тең.
Жаймалық айқаспа матасы оң және астыңғы жағынан бірдей тегіс, күңгірт болып келеді. Жаймалық айқаспалармен шыт, бөз, ... ... ... майя ... ... ... ... айқаспа матаға барынша мықтылық береді және тығыздығы жоғары болса, мата қатты болады.
Саржалық айқаспа маталардың ерекшелігі оның бетіндегі сызықтар ... ... ... ... ... ... ка). Саржалық матаның бетіндегі сызықтар әдетте төменнен жоғары солдан оңға ... ... ... ... ... кетеді. Саржаны жасандағы өзіне тән белгісі: раппорттағы жіптер саны ең аз - 3; ... ... әр ... ... ... өрнегі шекпен өрнектейді: алымына раппорттың әр қатарындағы негіз жапқыш саны н, ал бөлгішіне - ... ... саны а ... ... ... раппорты арқаулық раппортына тең және алым мен бөліміндегі сандардың қосындысына тең. Егер саржаның бет жағында негіз жіптер ... ... ... ... ... деп ... (2/1, 3/1, 4/1), ал егер бет ... арқау жіптер басым болса, сар- жаарқаулық деп аталынады (1/2, 1/3). 3.4. суретте саржалық айқаспа көрсетілген.
Майда ... ... ... ... ... екі ... ... қарапайым айқаспаларды өзгерту, күрделендіру арқылы алынатын туынды айқаспалар, қарапайым ... ... және ... ... ... ... айқаспалар. Қарапайымға қарағанда майда өрнекті айқаспаларда негіз мен арқаудың раппорты әртүрлі болады. ... ... ... репс және ... ... ... ... айқаспалар
Күрделі айқаспалар үш немесе одан да көп жіптердің жүйесінен түзіледі. Оған қос ... қос ... ... ... ... ... өрілетін түрлері жатады.
Қос бетті және қос қабатты айқаспалар мақта маталарын (сәтен, трико, бәйке) ... ... ... ... ... бет ... тік ... түктері болады. Түк жалпы не- месе жалпақтығы әртүрлі суретті жолақ немесе түктен салынған ою- өрнекті ... ... ... айқаспа жіптердің үш жүйесінен құралады: бір жүйе түкті, екі жүйе түпкілікті - ... және ... ... ... жаймалық немесе саржалық айқаспалар болады, олардың тығыздығы жоғары болғандықтын түкті жақсы бекітіп, ... ... ... мақта маталар - жартылай барқыт пен шибарқыт - ... түгі ... ... ... ... соң ... ... жүйеден тұрады.
Күрделі өрімді айқаспаларға қос бетті, қос қабатты, пике, түкті, ілмекті және ажурлы ... ... ... ... ... (үш және одан да көп) негіз және арқау жіптерінен өндіріледі[6].
Қос бетті айқаспалар - жіптердің үш жүйесінен ... екі ... бір ... ... екі ... бір негіз әр түрлі боялған жүйені қолдана отырып, оң және теріс беттерінің түстері әр түрлі матаны алуға болады.
Қос қабатты ... - ... ... ... ... 4-5 жүйесінен тұрады. Қос қабатты айқаспаның оң және ... ... ... ... кұрамы әр түрлі жіптерден тұрады. Оң және теріс беттеріне әр түрлі түсті жүйе қолданылады өйткені оң жақ беті тегіс боялған, ал ... ... ... ала, ... ... Қос бетті және қос қабатты айқаспалардан драп, пальтолық ... три- ко ... ... ... - жіптің үш жүйесінен тұрады: матаның оң жақ бетінде екі жүйе кездемелі ... ал ... ... ... ... ... шығарылады. Пике айқаспасына балаларға арналған маталар, көрпелер жатады.
Түкті айқаспалар - жіптің үш жүйесінен құралады: бір ... ... оң жақ ... ... ... түк ... Түкті жүйе арқаудан тұрады, сонда түкті арқаулы маталарға мақта маталары, жартылай бар- хат, вельветтер жатады.
Ілмекті айқаспа ... ... бір түрі ... ... Одан ... ... ... маталар, халаттар, төсек жаймалар және жиһаз маталары ... ... ... ... ... ... екі негіз және бір арқау болады. Ажурлы айқаспалардан блузкалы, іш киімдік, көйлектік ажурлы маталар шығарылады.
Ірі өрнекті айқаспалар.
Ірі ... ... ... ... бар ... ... ... Мұнда өрнектің мөлшері мен формасы әртүрлі болуы мүмкін: өсімдік бейнелі және геометриялық оюлар мен композициялар, сюжетті және ... ... Ірі ... айқаспалармен әртүрлі маталар, сондай-ақ портреттер, суреттер, кілемдер, гобелен- дер, жапқыштар және дастарқандар тоқылады.
Ірі ... ... ... және ... ... ... Ірі ... айқаспалар үлкен рапортты болады және жаккардты станоктарында өндіріледі. Ірі өрнекті айқаспалардың суреттері; өлшемі, фор- масы, колориті бойынша әр түрлі: геометриялық, ... ... ... ... ... болады. Ірі өрнекті айқаспалар қарапайым және күрделі ... ... ... ірі ... ... жіптің екі жүйесінен тұрады және дастархан, майлық, зығыр және ... ... ... сонымен қатар: мақта матасын (дамаст, альпак, дудун, парча), көйлектік (жүн) және ... ... ... ... ... ірі өрнекті айқаспалар үш және одан да көп жіптердің жүйесінен тұрады: түкті, ілмекті, рельефті болады. Күрделі ірі өрнекті ... ... ... ... маталарын және киім тігуге арналған маталар тоқылады.
Тоқыма өндірісінің ақаулары
Тоқыма өндірісінің ақауы жіп үзілгенде және станок механизмдері бұзылғанда пайда ... ... ... матаның және тігін бұйымдарының сортына әсерін тигізеді[7].
Матаның ақауларына төмендегілер жатады:
- жуықтама - негіздің бір ... ... екі ... ...
- өткінші аралық - арқаудың бір немесе қатарынан екі ... ...
- ... шала ... - ... кейбір жерлерде матаның бетінде, арқаумен айқаспаған түрінде жатады;
- сүңгіме - ... жіп ... ... ... бетінде, негізбен
айқаспаған;
- кем тоқылғаны - арқау жағынан сирек жерлері;
- жаншыма арқау жағынан ... ...
- ... жұп - ... екі жіп бір ... айқасқанда;
- арқаудың ыдырауы - арқаудағы қысқа, жуан ... ол - ... жібі ... собықтан түскенде сол бетімен тоқылған жағдайда болады;
- арқаулық ілмектер, ілмек - ширатылмалар арқау жіп ... ... ...
- ... мен май ... - матаға немқұрайлы қарағандықтан және тоқыма станогын шылқылдата майлағандықтан болады;
- түрлі ... - ... мен ... ... жіп салынған шпульді тоқыма станогына арқау орнына пайдаланғанда шығатын ...
- ... ... ... ... - ... кейбір жерлерінде тағайындалған суретке сәйкес келмеуі.
Трикотаж - бұл ... ... ... және ... ... ... ... бір немесе бірнеше жіптерден іліп тоқылған тоқыма бұйымы немесе жайма. ұғымы бұйымдардың кең ... ... ... ... ... іш және сырт киімі, пальто, кілемдер мен шілтер және балық аулау торлары. ... ... ... ... мен ... сы, ... ... байланысы және орналасуымен сипатталынады. Трикотаждың негізгі элементі - ілмек, оның құрылысы әр түрлі болуы мүмкін, және осы жай ... ... мен ... маңызды әсер етеді.
Тағайындалу мен шикізаттың түріне қарамастан, трикотаждың кез келген түрі іліп тоқу арқылы алынады.
Іліп тоқу - бұл ... ... ... ... немесе көлденең бағытта ілмектердің құрылуы.
1.2 Трикотаждың түрлері және ілмектердің құрылысы
Ілмек екі шектес ілмектердің негізін біріктіретін қаңқадан (2-3-4 ... доға және 1-2 мен 4-5 ... және ... (0-1 мен 5-6) тұрады. 2-4 жоғарғы доғаны инелі, ал 5-7 ... пла- ... доға деп ... ... ... бір-біріне тізілген ілмектерді ілмекті бағанша, ал горизонталь бойынша бір қатардағы ілмектерді - ... ... деп ... шектес ілмекті бағаншалар орталықтарының аралығын ілмекті қадам деп атайды және А әрпімен ... ал екі ... ... ... ... ... қатар биіктігі деп атап, В әрпімен белгілейді.
Іліп тоқу әдісі бойынша трикотаж иілмелі (көлденең тоқылған) және ... ... ... ... ... ... трикотаж бір, екі немесе одан артық бірге алынған жіптерден құрылады, олар бір жіпжүргізгішке сабақталып, бірден инеге ... ... ... Ілмектер қатарлары жіптің бірізді иілу жолымен алынады, бір қатар ... ... жіп ... ауы- ... сонан соң үшіншіге.
Иілмелі трикотаж ілмекті қатарлар бойынша (горизонталь бағытпен) жеңіл тарқатылады, ал жіп үзілгенде ілмекті бағанша бойынша (верти- каль ... тез ... ... ... ... ... ... жіптердің жүйесінен (негізжіп) құралынады.
Ілмекті қатарды алу үшін бірмезгілде жіптердің ... ... әр жіп өз ... салынады. Сондықтан ілмекті қатарда әр жіп бір (екіден көп емес) ... ... ... ... ... ... ... ауысады.
Сонымен, негізжіптік трикотаждың әр ілмекті бағаншасы көршілес бағанамен созылма арқылы ... ... ... ... ... ... ... және ілмекті бағанша бойымен аз тарқатылады.
Негізжіптік трикотажда ілмектің құрылысы, иірмеліге қарағанда біршама ерекшеленеді. Негізжіптік трикотаждың ілмегі таяқшалардан (а-б), ... басы ... және бір ... ... ... біріктіретін созылмалардан (д-е мен д^-е1) тұрады. Тік а-б мен г-д бөліктерден тұратын ілмектің бөлігін және ... ... б-в-г ... ... ... деп атайды. Көршілес ілмектердің қаңқасы созылмамен бірігеді[8].
Сонымен, иілмелі трикотажда ілмек қатарын алу үшін бір жіп жеткілікті, ал негізжіпте - бір ... ... ... құру қажет болса, соншалықты жіп керек. Қарастырылған трикотаждың түрлері ... және ... ... болады.
Тегіс деп, барлық ілмектері түсі, құрылымы, формасы бойынша бірдей ... ... ... ... ... ... ... берілген бағдарлама
бойынша саны әр түрлі жіптерден, түстері, құрылымы және ... бір ... ... болу ... ... ... ... метражды құбырлы жайма, ұзындығы мен ені белгілі құбырлы купон ретінде және ... ... ... ... ... дәл сонымен бірдей түрінде жасалынады.
Трикотаж бұйымдарды өндірудің негізгі үш тәсілі бар: ... ... ... ... ... тәсілі матаға ұқсас, тоқылған трикотаж жаймасын пішеді, яғни жаймада бұйым бөлшектерінің контуры бойынша ... ... ... тігу арқылы қажетті форма беріледі, бұл тәсілде, пішу ... ... ... 18-23% ... ... ... тәсілінде трикотаж бұйымдардың бөлшектері әдетте пішуді қажет етпейді. Сондықтан бұл тәсіл шикі затты тиімді пайдала-нумен сипатталынады. ... ... ... ... ... тәсілдерден айырмашылығы, трикотаж құбырлы немесе жазық купон түрінде тоқылады. Купонды бір бірінен бөлгіш ... ... ... ... оның ... ... әдетте тарқатылмайды тігуді талап етпейді. Купонды жазық және шеңберлі тоқу машиналарында өндіреді. Әдетте оларды қолтық, мойын ... мен жең түбі ... сәл ... ... осы ... тәсілі пішу тәсілімен салыстырғанда тиімді, бұйымға жұмсалған жайманың шығыны 2-5 % төмендейді және сырт ... ... ... ең кең ... ... ... та-
былады[9].
Көлденең тоқылған трикотаж өрімдері.
Басты иілдіру өрімдері. Бұл топқа біртегіс, ластик, екі ... ... ... ... - ... иілмелі өрім, оң және теріс жағы өзгеше болады. Оң жағында тек ілмек таяқшалары ... ... ... ... ... тек ілмек доғалары көрінеді, сондықтан өрімнің бұл жағы күңгірттеу, бұдырлы болады.
Ластик - оң және теріс жағы ... ... ... ... оң және терістеме ілмек бағаншалар кезегімен құралады. Созылмаған жайманың бетінде тек ілмек ... ... ... оң ... ұқсас), сондықтан кейде осы трикотажды екі бетті деп атайды.
Ластик өрімін ластикті, фангілі және котонды машинада өндіреді. Екітерістемелі (айналмалы) трикотаж - ... ... екі ... ... бірдей, біртегістің теріс жағына ұқсас (ілмек доғалары басым болады).
Бұл өрім ілмек таяқшалары және ілмек доғаларының ... ... яғни оң ... ... теріс қатарымен алмасады.
Интерлок (қосластик) - қосарлы ... екі ... ... үйлесуінен тұрады, бір - біріне теріс жағымен қосылған. Жайманың оң мен ... жағы ... және оң ... ... ... Интерлок өрім ластикпен салыстырғанда серпімділігі мен тығыздығы жоғары, созылымдылығы мен тарқатылуы төмен болады.
Бойлай ... ... ... ... ... ... тізбекше, трико, атлас жатады. Тізбекше - ... ... оның ... бір ... бір ... және ... келесі ілмегі алдыңғының үстінде орналасады. Тізбекше ашық және ... ... ... Тізбекше оң жағына шиыршық (спираль) түрде бұрылады, бұл өрімнің созылымдылығы шамалы. Тізбекше тек басқа өрімдермен ... ... ... ... жеке өзі ... құрамайды.
Трико - жалаң өрім, оның ілмектері қатарлас екі ілмек бағанада кезегімен ирек орналасады. Өрімнің оң ... ... ... ал теріс жағында - ине доғалары мен көлбеу созылмалары ... ... ... ... ... және жіп ... кезде ілмек бағанасы бойымен жеңіл тарқатылады. Әдетте жиі басқа өрімдермен бірге қолданылады.
Атлас - жалаң ... оның ... ... ... бірнеше (кемінде үшеу) бағанада кезегімен ирек орналасады. Атластың оң жағында ілмек таяқшалары, ал теріс жағында - ине ... мен ... ... ... ... ... ... атластың көлбеу созылмалары неғұрлым жайпақ орналасқан. Жіп үзілген кезде атлас ілмек бағанасы бойымен тарқатылады және ... шеті ... ... ... ... ... ... ұзындығы 3 мм қысқа талшықтардан немесе жіптерден жасалған жайғақтан өндіріледі. Жайғақ бір немесе бірнеше қабаттан жасалынады. Жайғақ сирек тоқылған ... ... ... ... қатырмалау арқылы шығарылады. Беймата жаймалар матаға ұқсас көрінеді, бірақ құрылымы және ... ... ... көп. ... бір бірімен әртүрлі әдіспен бекітіледі. Бекітудің 3 әдісі белгілі: механикалық, физика-химиялық және аралас. ... ... ... ... іліп ... ... ... инетесімді және киізбасылым жайма жатады. Іліп тоқыла тігілген жайма ... ... ... ... ... ... тартылған жіптермен немесе талшықпен іліп көктеу қолданылады. Инетесімді беймата жайманы жасағанда ... ... бар ... инелермен тесу арқылы жоғары қабаттағы төменге қарай енгізіп жайғақты бекітеді.
Киіз бастыру тәсілімен ... жүн ... ... жүн ... болатын жайғақты арнайы ортада және жағдайды механикалық әсер ету әдісімен жасайды. Жүн ... бір ... ... ... ... киізденеді.
Физика-химиялық тәсілмен бейматаны жайғактарды сұйық байланыстырғыш заттар ... ... ... ... ... пен әсер ету ... (престеу) жасайды.
Аралас тәсілге жоғарыда аталған тәсілдердің екі немесе одан ... ... ... алу ... тоқыла тігілген жайма өндіру.
Іліп тоқыла тігілген жайманы толтырғыш ретінде талшықты жайғақ, жіптер ... ... ... ... Талшықты жайғақ мақта талшықтарынан, мақта иіру өндірісінің иіруге жарамды қалдықтарынан қалыптастырылады. ... ... жүн және ... талшықтарды иіру өндірісінің қалдықтары қолданылады.
Мақтаны қопсыту, түту-тазарту, араластыру және майлау қопсыту- түту ... ... ... талшықтарын, сонымен қатар ұзындығы 65 мм болатын таза химиялық талшықтарын тарау қалпақты тарау машиналарында орындалады. Жүн, жүннің химиялық талшықтармен қоспасын, ... 55 мм ... таза ... талшықтарды тарау білікті тарау маши- наларында орындалады. Екі жайдайда тарау машиналары тарамды өзгерткішпен қамтылған.
Тарау машинасының ... ... ... ... ... ... тасымалдану торларына (2, 3, 4) түседі. Олар тарамды торға (6) түсіріп салынады. ... ... ... жайғақ (5) іліп тоқыла тігетін машинаға жіберіледі.
Жайғақтың ені және қалындығы тордын (4) жүру және тордың (6) жылдамдығына байланысты.
Беймата ... ... ... қалыптастыру тарау-тоқу агрегатында орындалады.
Жайғақтарды тоқыптігу Маливатт және Арахне типті машина- ларда орындалады.
Тізбеорауыштан (1) көзді инелер (2) тігу ... (3) ... ... Жіптермен қуыс ине (7) конвейермен келіп түсетін жайғақты (8) тігеді. Ақырғы (4) және тойтарыс (6) платиналары шалуқұрау үрдісін реттейді, ал ... ... (5) ... ... жайғақты шығарып алуды орындайды. Тоқу үшін жалаң қабат ... ... ... жібін, капрон, хлорин, лавсан құрама жіптерді қолданады.
Инетесімді беймата жайма өндіру.
Талшықты жайғақты көбінесе аэродинамикалық тәсілмен қалыптастырады. ... (1) ... ... жіптерден жасалған тормен бірге конвейер 2) арқылы түсіріліп білікшемен (3) тығыздалады. Жұмыс зона- сына түскен жайғақ инелермен (4) ... ... ... ... (5) ... Ол ... ... біресе төмен жүріс орындайды.
Инелердің кетіктері болғандықтан жоғары қабаттағы талшықтар
жайғақтың құрылымына терең кіріп ... ... ... (6) ... ... ... және нығыздауға көмек болады. Инетесімді беймата машинадан тартқыш ... (7) ... орау ... ... (8) оралынады. Жайғақты инемен тесу кейде екі жағынан екі басты инетесу машиналарында орындалады. Инетесімді беймата жаймалары көрпе, еденге төсегіш, ... ... ... ... Өте ... және ... тұрақтылық жайма жасау үшін инетесімді жайманы бай- ланыстырушы сұйықпен сіңдіріп ыстықпен өңдейді. Олар фильтрлер ... ... ... бейматаның қасиеттері талшық түрінде, құрылымына байланысты болғанымен көбіне процесстің негізгі параметрлеріне, әсіресе тесудің тереңдігіне және жиілігіне байланысты болады.
Желімді беймата ... ... ... ... ... үшін ... ... қолданылады: қысқа талшықтар (мысалы, линт - мақтадан талшықты бөліп алғанда қысқа талшықтар, иіру өндірісінің ... ... ... тоқыма кәсіпорындарына басқа қалдықтары), қалпына келтірілген талшықтар (тігін өндірісінің ... ... ... қайтадан өндеу нәтижесінде алынған), химиялық талшықтар.
Жайғақтардың құрылымдық элементтерін бір бірімен біріктіру ылғалды ... ... ... ... ... тәсілде кеңінен қолданылатындарға СКН-40-1-ГН, СКН- 40, БНК латекстер, термопластикалық полимерлердің судағы ... ... ... ... ... ... ... жайғақтарды сіңірумен, жайғақтың үстінде орналастырылған шашыратқыштың көмегімен бүрку немесе шашыратумен және тағы ... ... ... ... ... ... соңынан байланыстырғыштың артығын кетіру үшін сығуды, кептіруді және термоөндеуді қажет етеді. Сығу каландрлеу біліктерімен, кептіру барабанды кептіргіштерде ... ... ... айналып тұратын барабандардың бетін жабумен кептіріледі, қыртыстары жазылады, машинадан шығарылады. Кептіру үрдісінде инфрақызыл сәулелерімен және жиілігі жоғары тоқпен өңделінеді. Соңынан ... ... ... ... ... және ... үшін ...
Сұйық байланыстырғышты шашыратқанда немесе бүркігенде сығу қажет емес. Мұндайда беймата жайманың ... ... ... ... бостау, өткізгіштігі өте жақсы және қаттылығы төмен болады.
Одан басқа тағыда ылғалды тәсіл - қағаз ... ... - ... Оның мәні иіруге жарамсы, ұзындығы 2 мм дейін (әдетте тез ... ... ... ... және ... суспензиясы қағаз жасау машинасының торына жіберіледі. Торда белгіленген қалыңдықпен ... ... ... ... қалыптастырылады. Сорғытылғаннан және кептірілгеннен кейін ыстықпен өңдеуге кейде каландрлеумен ... ... ... ... ... ... талшықты материалға қарағанда тез балқитын болғандықтан жібіп ... ... ... ... ...
2. ... материалдарды өңдеу
2.1 Тоқыма материалдарды өңдеу. Бояуға және сурет жасауға дайындау
Тоқыма станогынан түсірілген матаны сұр немесе өңделмеген мата деп
атайды. Оның ... ... ... ... ... кір және қосымша
қоспалар болады, сырт түрі өңсіз болып келеді және ... ... ... ... ... Сондықтан сұр матаны өңдеу қажет.
Маталарды өңдеу - олардың сапасын жақсарту, тауарлық түр беру, тігін ... ... ... ... суға ... қасиеттерді қамтамасыз ету үшін жүргізілетін көптеген химиялық, физика-механикалық операциялардың жиынтығынан тұратын технологиялық процесс.
Маталарды өңдеу процессі төрт кезеңнен тұрады ... ... және ... ... ... басу, соңғы өндеу.
Әрбір кезең өз алдына бірқатар физика-механикалық және химиялық операциялардан тұрады. ... ... ... және олардың орындалу тәртібіне маталардың талшық құрамы ... ... ... ... ... ... химиялық заттардың концентрациясын және өңдеу режимінің температурасын қатаң түрде қадағалайды. Ол мата талшықтарының сапасын жоғалтпау үшін өте маңызды. Маталардың талшық ... ... ... реагенттердің құрамы және өңдеу тәртібі тағайындалады.
Бояуға және ... ... ... ... - ... өңдеу. Мақта - маталарды тазарту және дайындау келесі технологиялық операциялар орындалу арқылы ... сұр ... ... және талдау; отпен шарпу; шлихтасыздандыру; қайнату; ағарту; мерсерлеу; түктеу. ... ... үшін ... және ... сұр ... ... және талдаудан басталады. Бұл кезеңде тоқымашылықтың түрлі ақауларын анықтау және оларды жою, өңдеудің ... ... ... ... ... ... құрастыру орындалады. Өңдеу операциялардың барлығынан өткізу үшін мақта маталары бірнеше жүздеген бөліктерден тұратын ұзын ... ... ... ... ... бөлікті алдын-ала жуғанда кетпейтін бояумен белгілейді[13].
Мата қабылдау және ... ... ... отпен шарпу операциясына жіберіледі. Отпен шарпу матаның бетінде шығып тұрған қысқа ... ... жою үшін ... бұл операцияны конструкциясы әртүрлі күйдіру машиналарында өткізіледі[14].
Операцияның мәні матаны 2,5 - 3,0 ... ... ... ... ... ... болып саналады. Нәтижесінде матаның бетінде шығып тұрған қысқа талшықтар күйіп кетеді, матаның беті тазарады. Түкті және түктелетін ... ... ... дәке ... ... осылай өңделген мата шлихтасыздандыру операция- сына жіберіледі. Шлихтасыздандыру келесі жүргізілетін операциялардың орандалуын жеңілдетету мақсатымен шлихтадан және басқа табиғи қосымша заттардан ... ... үшін ... ... ... дыру үшін оны 30-400С ... суға салып арнайы жәшіктерде матаның тығыздығына
қарай 4 - 24 сағатқа жатқызылады. ... ... ... үшін ... ... сілті ертіндісінде өңдейді. Суланған матадағы крахмал гидролизденіп сумен жақсы жуылып шай- ылады. ... ... ... ферменттермен өңдеу арқылы жедел шлихтасыздандыру кеңінен қолданылады[15].
Шлихтасыздандырылған мата ... және суды ... ... жоғарлайды.
Ақ түсті мата алу үшін ағарту операциясы жүргізіледі. Ағарту ... ... сұр ... сарғыш түс беретін табиғи бояғыш зат- тар бұзылады және түссізденеді. Ағартқыш заттар ретінде ... ... ... ... ... ... ... хло- риты және гипохлориты жатады. Ағартқыштармен малып сығылған мата біршама уақыт арнайы жатқызылады, одан ... ... ... және кептіріледі. Сутек пероксидін қолданғанда ағарту процесі хлорлы ағартқыштарды қолданғанмен ... тез ... ... ... ... ... арнайы агрегатта немесе ар- найы қазанда өткізіледі.
Ағартылған матаның гигроскопиялық қасиеттері өте жоғары және ашық түске жеңіл боялады. Ағартудан ... ... ... немесе түктеу операцияларының біріне жіберіледі. Мерсерлеу деп керілген түрде матаны 15-180С температурада 30 - 50 секунд ... 25 % ... натр ... өңдеуді айтады. Операцияның атауы белгілі Француз химигі Мерсердің реакциясының
атымен аталады. Сұр өңделмеген мата 2 - 3 ... ... ... ... мата жылтырланады, жібек тәріздес, гигроскопиялығы және беріктігі жоғарлайды,
мерсерленген ... ... ... ... және бояуы берік, ашық түсті болады.
Матаның бетінде талшықты түк жасау үшін түктеу операциясын жүргізеді. ... ... ... ... ... ... ... инелері матаның арқау жіптерінен талшықтарды шығарып оларды бір ... ... ... ... ... түк жасау үшін матаны түктеу машинасынан бірнеше рет өткізеді. Түктеуге мата сұр және ... ... ... ... ... ... ... тазарту және дайындауды мақта - мата өндірісінің сұлбасы бойынша жүргізеді. Бірақ. ... ... ... ... ... ... рет қайталап орындайды. Өйткені зығыр талшығында мақтаға қарағанда табиғи серіктес заттар, әсіресе лигнин, көп ... бо- ... Олар ... қиын ыдырайды. Осының салдарынан зығыр ма- талар қайнатудан, ағартудан және басқа өңдеуден ... ... ... ... ... бұзып алмау үшін, матаның қасиеттерін жоғалтпау үшін технологиялық процесстерді қатаң қадағалау қажет. Зығыр маталар көбіне біршама ағартылған жіптерден шығарылады. Осылардың бәрі ... ... ... ... ... ескеріледі.
Зығыр маталарын тазарту және дайындау технологиялық процессі келесі сұлба бойынша орындалады: отпен шарпу; шлихтасыздандыру; қайнату; ағарту. ... ... жылы суға ... одан ... 10 - 12 ... қалдыру арқылы орындалады. Қайнату әдетте екі рет қайталанады.
Геометриялық қасиет деп материалдардың қалыңдығын, енін, ұзындығын және салмағын сипаттайтын тоқыма материалдарының ... ... ... қасиет олар белгілі бұйымға арналған материалды таңдауды, тігін өндірісінің кейбір үдерісінде материалдың ... ... ... киімнің эксплуатациялы үдерісінде пайда болатын, эксплаутациялық көрсеткіштердің қатарын анықтайтын болғандықтан тігін өндірісі үшін маңызы зор.
Қалыңдық - ... ... ... ... ... ... ... материалының өң бет жағы мен теріс жағының арақашықтығы. Қалыңдықты анықтау үшін материал үлгісі 1 және 2 қос куыс ... ... ... ... қуыс ... ... және материалдың қалыңдығын 4 шкалада көрсететін, 3 тілшемен байланысқан.
Тоқыма ... ... ... ... ... және тігін өндірісінде материалды өңдеу мен әрлеу ерекшеліктерімен, киісте релаксациялық үдерістің көрсетілуімен, сондай-ақ өлшенген кездегі ... ... ... ... ... ... кезде сыналушы материалға 10 гс/см2
қысым беру қабылданған. Бұл қалыңдық көрсеткіштері бойынша әртүрлі материал- дарды салыстыруға мүмкіндік ... ... ... жеке ... ... әртүрлі болатындығын ескеру қажет.
Осындай қалыңдық бойынша едәуір біркелкісіздікпен бейматалық материалдар ерекшеленді, оның себебін ... ... ... ... ...
Материалдың қалыңдығы оның киімге сәйкес тағайындалуын анықтайды: яғни, ... ... ... және ... ... ... - костюмдік, ал қалыңырақ - пальтолық және басқа сырт ... ... ... ... ... ... күлтеленуі, қаттылығы, ауа өткізгіштігі, тозуға төзімділігі, жылылықты өткізбеушілікті, ... ... ... ... ... ... және оның ... сапасымен байланысты басқа да қасиеттерінен тәуелді.
Киім бөлшектерін пішу кезінде материал қалыңдығына байланысты ... ... 12-150 ... ... ... ол өз ... пішіп алынған киім бөлшектерінің дәлдігіне мен пішу өндірісінің өнімділігіне ықпалын тигізеді.
Тігін өндірісінде материалдың қалыңдығынан тігін машинасында материалдың қозғалысына ... ... және ... ... ... ... өндірісінде қолданылатын бейматалардың қалыңдығы 0, 1-5 мм.
Тоқыма материалдарының ені кенерелерінің арасындағы арақашықтықты ... Ол ... ... және ... ... машиналар мен станоктардың сырт мөлшеріне байланысты болады.
Маталардың механикалық қасиеттері.
Тоқыма жаймаларының негізгі механикалық қасиеттері жартылай циклді, бірциклді және көпциклді ... ... ... ... ... ... қарағанда матаның, трикотаждың аталған сипаттамалары екі бағытта, яғни екі өсі бойынша анықталынады. Созу деформациясын зерделеу матаның ... ... ... ... ... ... матаның өрімі, тығыздығы жеке құрылымдық сипатаммалары оның беріктігіне әсерін тигізеді[18]. ... ... бір ... ... сипаттамалары
Тоқыма бұйымдар сыртқы күш әсерінен үзілетін толық бір цикл бойынша ... ... созу ... ... бір ... ... мен анықтайды. Тоқыма бұйымының құрамындағы талшықтар мен ... ... ... ... ... про- ... ...
Киімге қолданатын маталарға жүктеме азырақ әсер етеді. Тігін бұйымдарын дайындауда үзу күшіне 1-2% және ... кию ... 5- 15% үзу ... әсер ... ... және ... ... дема- лыспен кезектесе отырып әсер еткенде материалдардың құрылымы бұзылып, әлсірейді және тігін бұйымдарының сыртқы көрінісін нашарлатады. Тоқыма материалдарының бір ... ... ... ... ... ... ... және деформация кезіндегі көрінісі болып табылады. Бұл ... ... ... ... мен ... ... және ... бұйымдарының сапасын анықтайды. Тігін бұйымдарын дайындау мен пайдалану процестері, жүктеме релаксациясының ... зор ... ... Бұл ... ... өзгерістер тігін бұйымдарындағы деформациядан кейінгі бөлшектердің өлшемі мен пішін ұстамдылығын анықтайды.
Матаның физикалық қасиетіне ылғалдылық, гигроскопиялық, ауа ... бу ... су ... шаң өткізгіштік, электрлік, жылу сақтағыштық қасиеттері жатады.
Физикалық қасиетіне қойылатын талаптар, матаның тағайындалуына оның ... ... ... өңделуіне байланысты анықталынады.
Гигроскопиялық қасиеттері
Гигроскопиялық - матаның қоршаған ортадан ылғал сіңіру қасиеті. Матаның ... ... 100% ... ... мен 20+-2°С температурадағы материалдық ылғалдылығы келесі формуламен ...
Щ = т°° ~ т :: 100% , ... ... т100 -100% ауадағы салыстырмалы ылғалдылық (4 сағ.тұрған
материал үлгісінің салмағы), тс - өте құрғақ үлгінің массасы.
Тоқыма материалдарының гигроскопиялылығы олардың іс ... ... ... ... Тоқыма материалдың ауадағы жоғарғы ылғалдану ортасына су буын сіңіру қасиеті сорбция ... деп ... ал ... ... ортасына су буын қоршаған ортаға беру процесін десорбция деп атайды.
Тоқыма материалдарының сорбциялық қасиеті ылғалдылық, гигроскопиялық және ылғал қайтарыммен ... ... ... ... қасиеттерін бағалаған кезде бір шама сипаттамаларды қолданады: ылғалдылық, гигроскопиялық, су сіңіру, капилярлық, су сіңдірместігі, ылғал қайтарымы, бу ... ... ... (ш^ %) ... шартқа айланысты, сынаудан өткізгендегі материалдағы ылғалдылығын көрсетеді, л келесі формуламен анықталынады:
тф - тс ІЛф ... :: 100% ,
Ф тс ... т^- ... ... ылғалдылық үлгісінің салмағы, тс - өте құрғақ үлгінің салмағы.
Кондиционды ылғалдылық (шк %) ... ... ... жағдайдағы (юв=65+-5%,1=20+-2°С) ылғалдандырудан кейінгі ылғалдылығын айтады. Кондиционды ылғалдылық келесі формуламен анықталынады:
(TM)к = (Рі^і + ... / 100, ... ррр2 - ... ... құрамы, (%) бойынша, ^ ,^2-
талшықтық кондициондық ылғалдылығы.
Ылгал қайтарымы (В0%) - материалдың гигроскопиялық ... ... яғни ... ... ылғалдылығы 2% болғандағы оршаған ортаға беру қасиетін айтады. Ол келесі формуламен анықталынады:
в0 = ть - т°к :: 100, ... тс ... ть ... ... суда ... кейінгі салмағы г, тск -
үлгінің эксикатордағы күкірт қышқылына ұстағаннан кейінгі салмағы, г, тс - ... ... ... ... ... ... г.
Тоқыма материалының сулы ортасымен әсерлескенде суды өткізу
қабілеті су сіңіру және капиллярлық сипатымен анықталынады. ... ... ... ... ... ... ... газды, шаңды, радиоактивті сәулелерді өз бойынан өткізуді өткізгіштік қасиеті деп атаймыз.
Ауа өткізгіштік бұл - ... ... өз ... ауа ... ... ... Бүл қасиет талшықтың қүрамына тығыздығына және өңделуіне байланысты болады. ... ... ... ауа ... ... жоғары болады, ал тығыздығы матаның, су жүқтырғыштың сіндірмелері мен ... ... ... рып тоқылған маталардың ауа өткізу қасиеті төмен болады. Ауа өткізгіштігіне нақты мінездеме беру үшін оны ауа өткізгіштік коэффицентімен анықталынады. Ауа ... ... және жылу ... ... ... көрсеткіші болып табылады. Бүл бүйымға материал таңдауда маңызды роль атқарады. Жаз ... ... ... ауа ... өте ... болу қажет ол киім ішіндегі ауа қабатының еркін қозғалуын қамтамасыз етеді, ал қыстық киімдер үшін ауа өткізгіштігі төмен материалдар ... ... Ауа ... ... ... ...
Бр=ү/( 8 - х) ,
Бу өткізгіштік
Бу өткізгіштік - адам денесінен бөлініп шығатын су буларын матаның ... ... ... Бу матадағы саңылаулар арқылы өтеді немесе материалды өзінің гигроскопиялық қасиетінің арқасында киім астындағы ауадан буды сіңіріп ... оны ... ... ... Жүн ... су ... жайырақ буландырады және киім астындағы температураны басқа маталарға қарағанда жақсырақ реттейді. ... дер ... ... ... матаның осындай қасиетін ескеру қажет. Мысалы: балон тектес матадан тігілген плащтың ауа және бу өткізгіштік тігісін ... үшін ... ... бу шығаратын тор салады. Бу өткізгіштікті келесі формула бойынша анықтайды:
Вһ=А/(8т),
мұндағы, А - мата үлгісінен өткен су ... ... 8- мата ...
ауданы, м2, т - сынақ уақыты, сағ.
Су сіңдірмейтін қасиеті деп - судың ішке қарай өтуіне ... ... ... Бұл ... ... ... (брезент, шатыр қолданады) маталар үшін маңызды болып табылады. Су сіңірмейтін қасиетті талшықтың құрамына тығыздығына және ... ... ... болады.
Матаның суға қарсылығын жоғарылату, оған су сіңдірместік қасиет беру үшін әртүрлі су сіңдіргіштік, су жұқтырғыштық өңдеулерден өткізеді. Кошел ... су ... ... ... жылу ...
Жылу өткізгіштік - матаның белгілі бір мөлшерде жылу өткізу қабілеті. Тоқыма материалдар жылу ... ... бір ... ... ... жылу ... ... (жылуөткізу), жылулық кедергі (температураөткігіштік), жылу жұту (жылусыйымдылық), жоғары және төмен температуралардың әсерінен қасиеттерін ... ... ... ... ... ... және ... төзімділігі). Тоқыма материалдардың жылулық қасиеттері алдын-ала берілген жылу сақтау көрсеткіштермен киім жобалау, тігін ... ... ... және ... әртүрлі климаттық, өндірістік жағдайларда тұтыну маңызды болып табылады.
Жылу өткізгіштік - тоқыма материалдардың екі ... тем- ... ... ... жылу ... қабілеті. Жылуөткізгіштік келесі сипаттамалармен бағаланады: жылу өткізу коэффициенті - 10С (К) температура айырмашылықта қалыңдығы 1 м болатын материалдың 1 ... 1 ... ... жылу ... сипаттайды:
I = Ф 5 / [(Т - Т2) 8] , Вт/(м К),
мұндағы, Ф - жылу ... ... Дж (Вт), 5 - ...
қалыңдығы, м, Т^ , Т2 -материалдың беттерінің ... 0С, 8 - ... ... м2
Тоқыма материалдарының құрылымы күрделі, талшықтармен және ауамен толтырылған кеуектерден тұрады. Мұндай материалдар- да жылуды тасымалдау талшықпен жабық кеуектердегі ауаның жылу ... ашық ... ... конвекциямен, кеуектердің қабырғаларынан жылу шығарумен өтеді[21].
2.1 Тоқыма материалдардың отыруы. Пішін қалыптастыру ... ... ... әсерінен сызықтық өлшемінің қысқартылуы отыру деп аталады. Материал ылғалды-жылумен өңдеу мен жуу кезінде ғана емес, сонымен қатар, ... ... және ... ... ... ... үдеріс жай сіңіреді) әсерінен отырады.
Матаның отыруы олардың талшықтық құрамына байланысты, ... ... ... ... ... жібек матасының жуудан отыруы және жүн матасының ылғалдаудан отыруы МЕМСТ 30157.0- 95 және 30157.1-95 бойынша анықталады.
Мақта матасы, зығыр, ... және ... ... маталардың жуудан отыруын анықтау үшін 300^300 мм төрт квадратты өлшеммен кесіп алынады. Әрбір, квадраттың ішінен негіздік және арқаулық жіптің бағытын ... ... ... ... ... 200^200 мм өлшеммен тағы квадрат белгілейді. Кейін үлгіні бөлмелік температуралы 10 л судан, 40 г шаруашылық сабыннан және 10 г ... ... ... жуғыш машинадағы ерітіндімен жуады. Жуудың ұзақтығы - 30 мин. 30 мин ... ... ... суды сығу үшін ... ... ... жібереді және 200°С температура- мен аппрет-телмеген миткальді мақта матасы арқылы үтікпен үтіктейді (үтіктің салмағы - 2,5 кг). ... ... ... 10 ... соң анықталады.
Матаның отыруы негізі және арқауы бойынша формуламен ... - А 200 - І-и
Ү0 =
200 :: 100; Үу = ... у- :: 100 . 0 200 у200 ... У0 және У - ... және арқауы бойынша матаның отыруы, °% ^0 және - отырғаннан кейін белгілердің арасындағы мм.
Жуғаннан ... ... ... ... ... үшін ... және ... бойынша 50*300 мм өлшеммен үш жолақ бойынша пішеді. Басынан соңына дейін әрбір ... 50 мм ... ... ... ... ал одан 150 мм ... екінші белгіні қояды. Жолақтар 55-60°С температуралы ерітіндімен дірілдемелі жуғыш қүралда жуылады. Ерітінді 1 л жүмсартылған су мен 2 г 60- 70 % ... ... ... ... ... - 30 мин. ... және ... кейн үлгілер
кептіріледі, 135-140°С қызу температурамен 2,5 кг салмақты үтікпен үтіктеледі. Отыру ... ... ... есептелінеді:
150 - I 150 - I-,,
Ү = :: 100 ; Үу = У :: 100. 0 150 ... ... жүн ... ... суық суда УТШ-1 ... ... анықталынады. Осы мақсатпен 250*250 мм өлшеммен екі мата үлгісі кесіліп алынады, қима үлгінің көмегімен әрбір ... ... ... ... ... және ... жіптердің бағыттарын таңбалайды, әрбір үлгіні жеке іледі және сумен ваннаға 1 сағатқа баты- ... Бір ... ... ... ... ... жеңіл сығылады және қүралдағы кептіргіш камерада бастапқы салмағына дейін кептіріледі, үтіктеледі және белгілердің ... ... ... ... ... және ... бойынша жоғарыда көрсетілген формуламен есептелінеді. Отыруды анықтаудың үқсас әдістері басқа тоқыма ... ... ... ...
Тоқыма материалдарының тігін бүйымдарында берілген бөлшектерімен пішінді қабылдау және белгілеу қабілеттілігін пішін ... деп ... ... бүл қасиеттің көрінуі кеңістікті пішінді иемденетін киімде оларды ... өте ... ... бо- лып табылады. Материалға кеңістікті пішінді екі жолмен беруге болады: ылғалды- жылумен өңдеумен және трикотажды ... ... ... мен ... ... мата ... ... тәсілімен. Кейде кеңістікті пішін басқа
тәсілдермен қиыстыру арқылы алуға болады.
Ылғалды-жылумен өңдеу кезіндегі материалдың ... ... ... және ... ... байланысты. Мақтадан, зығырдан, вискозалы және ацетатты талшықтардан ... ... ... ... өңдеу үдерісіндегі оларға берілген пішінді ұстамайды. Таза жүнді маталар өте ... ... және ... ... ... ... ... үдерісінде берілген, пішінді жақсы сақтайды. Судың немесе будың әсерімен жүн ... ... ... ... ... құрылымының ішіне сіңіп, молекула аралық күштің әсерін әлсіретеді. Ылғал мен жылудың әсерімен макромолекуланың тербелісі жылдамдатылады, осының арқасында пішінделу жеңілірек ... ... ... ... не- месе ... көрсетілген қысымның әсерімен макромолекулалар жаңа орынға орналасады, ал кебу мен ... ... ... ... кулалы шынжырдың арасында олардың жаңа орнын берік ұстайтын, жаңа байланыстар ... ... ... ... талшықты қосу қалып-тастырылудың шартын нашарлатады. Әсіресе, үлкен қиындық лавсанды немесе нитрон- ды талшықтардан тұратын, ... ... ... ... ... ... ... өндірісінде ылғалды-жылумен өңдеу кезінде, үдерісте бұйымның бөлшектеріне белгілі пішін беріледі, ол тартылған және үтіктелген деп аталынады. ... ... ... ... ... мен нығыздалуы және оның жаңа жағдайда тұрақтануы болады. Керісінше тарту кезінде ... ... және ... ... ... Таза жүнді материалдар үшін бұл үдеріс ерекше қиындықтар тудырмайды, олар ... ... ... ... беру үшін ... ... 10-12 % дейін жақсы бекітілген пішінмен тартылуы және үтіктелуі мүмкін[22].
Едәуір күрделі пішін қалыптастыру жартылай жүн ... ... ... ... көрінеді. Целлюлозалы талшықты және синтетикалық талшықты жартылай жүн материалдары, сонымен қатар жасалу тәсілдері бойынша әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... жүн маталары негізгі үш құрылымнан тұрады.
Бірінші құрылымы: бір бағытта (көп бөлігі ... ... - ... ... ... ал ... - жүн ... Осындай маталар- да пішін қалыптастыру қасиет тек жүн иірімжібі табылатын бағытта көрінеді. Сондықтанда осындай матадан ... ... ... ... үтіктеу немесе тарту жобалауда бір бағыт бойынша орындала- ды.
Екінші құрылым: негіз және ... - ... ... ... жүн ... Бұл құрылымда пішін қалыптастыру қасиетінің көрінуі мақта иірімжібінің арқасында қиындайды, жүн иірімжібінде олар ылғалды-жылумен өңдеу ... ... ... ... таза ... ... екі есе ... пішінделеді. Бір жағынан осы мата- лардан жасалған бұйымда үтіктеу мен тартуды жобалау ... ... ... ... ...
Үшінші құрылым: негізде және арқауда - вискозалы ... ... ... ... ... жартылай жүн иірі.
Тоқыма талшықтарына қойылатын негізгі техникалық талап жоғары механикалық беріктік. Ол ... ісер ... ... ... ... күштеріне байланысты. Молекулалар неғұрлым үлкен және бір ... ... ... ... ... ол ... көп болады. Химиялық талшықтар өндірісінде пайдаланылатын полимерлер тәртіпсіз орналасқан сызықты молекулалардан ... ... ... ... ... ... беру ... олардың түзу бойына орналасуын тәртіптеу керек. Полимер макромолекулаларының, олардың қайта орналасу ... ... ... ... болу ... ... ала молекула аралық күштерін кеміту қажет. Бұл заттарды еріту немесе балқыту жолымен іске ... ... ... ... ... екі әдісі негізделген: ерітіндіден иіру және балқымадан иіру[30].
Қорытынды
Срнымен қорыта келе тоқыма өндірісінде соңғы жылдары таза табиғи ... ... ... талшықтар көп қолданылады. Келешекте саланың химияландыру үрдісі өсе түсетіні анық, сол себепті ... ... ... ... ... арта береді. Табиғи талшықтарға қарағанда химиялық талшықтар көп қасиеттері бойынша бірқалыпты болады, ал кейбір қасиеттерін, мысалы, ұзындығын, сызықтық тығыздығын, мықтылығын ... ... бар. ... қатар химиялық талшықтарды өндіру климаттық жағдайларға байлансты емес.Жекелеген талшықтарды өндіру өнімділігі өте жоғары, шикізат қорлары жеткілікті, әрі ... және ... ... ... ... өндіру көлемі егістікке тәуелді емес. Жасанды талшықтар алу мүмкіндігін бірінші болып XVI ғасырда ағылшын Р.Гук айтқан, бірақ өнеркәсіпте жасанды ... XIX ... ғана ... бастады. Целлюлозалық талшықтардың ішінде ең бірінші нитрат- ты жібек (1890 ж.), кейін - ... және ... ... ... ... ... үздіксіз қарапайым жіптер, кейіннен талшықтарды штапельдік түрде өндіреді. Штапельді талшықтарды, үздіксіз жіптерді өндіргенде қысқа бөліктерге кесіп шығарады. Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... түрінде өндіріледі. Осыған байланысты өндіріс үнемділігі жоғары және штапельдерді әртүрлі талшықтармен қоспалар дайындауға тиімді. Химиялық талшықтар жасанды және синтетикалық полимерлерден ... ... ... полимерлер табиғи полимерлік заттар- дан химиялық жолмен алынады. Оларға табиғи ... ... ... ... ағаш целлюлозасынан немесе тазартылған мақта целлюлозасынан жасанды талшықтар (вискоза, мыс-аммиакты, полиноз-ды) алынады. Химиялық талшықтарды өндірудің жалпы принциптері бойынша сұйық ... ... ... ... ... ... химиялық немесе физикалық әдіспен қатты түрге айналды- рады. Химиялық жіптерді және штапель ... ... ... ... ... ... толық циклі келесі кезеңдерге бөлінеді: шикізатты алу, алдын-ала дайындау, иіру ерітіндісін немесе балқымасын алу, талшықтарды қалыптастыру, өңдеу (қоспаларды ... ... және ... ... ... ... ... орау)[31].
Мақта-мата өндірісінде жасанды талшықтардан жиі қолданылатын вискозалық талшықтар. Вискозалық талшықтар ағаш целлюлозасына алынады. Ағаш целлюлозасы ағаш өңдеу зауыттардан ... ... ... ... түседі. Картон алдын-ала кептіріледі, оның ылғалдылығы 6-8% болуы керек. Кептірілген картон үгітіледі және қоспасы 18% натрий ... №ОН ... ... ... ағаш ... ... целлюлозаға айналады. Кейін оның құрамынан артық сұйық сілті сығылады және температурасы 25-30оС шамасында 12-24 сағат бос сақталады. Осындай уақыт ... ... ... ... ... ... тотығады. Сақтау үрдісі кейде жетілу үрдісі деп аталады. Осы ... ... ... ... ... қою қалпына келеді.
Химиялық талшықтардың табиғи талшықтармен салыстырғанда ... ... ... ... ... талшықтарды жасауға жұмсалатын қаржы табиғи талшықтарға қарағанда аз кетеді. Екіншіден, химиялық талшықты өндіру сияқты географиялық және климаттық ... ... ... оны кез келген жерде және көп мқлшерде өндіруге ... ... ... ... ... ... әр ... әсерлерге төзімділігі, жылу сақталғыштығы, мыжылмайтындығы жөнінен химиялық талшықтар табиғи талшықтарға қарағанда жақсы болады. Олар шірімейтін болғандықтан, автомобиль доңғалақтарына қосылады, оны әр ... ... ... ... ... ... ... талшықтар алу үшін полимерлер еріген немесе балқыған синтетикалық полимерлер болулары керек. Оларды жоғары ... тар ... ... ауа ... ... ... кебеді, сонан соң оларды орауға немесе созуға келеді.
Пайдаланған әдебиеттер
* Бузов Б.А., Алыменкова Н.Д. Материаловедение в ... ... ... ... М.: ... 2004.
* Бадалов К.И. Проектирование технологии хлопкопрядения.Учебн.для ВУЗов - М.: МГТУ им. А.Н.Косыгина 2004г.
* Бадалов К.И. Сборник ... по ... ... и химических волокон. Учебн.для ВУЗов - М.: МГТУ им. ... ... ... А.А. и др. ... и ... ... - МГТУ им. А.Н.Косыгина, М - ... ... С.Д., ... С.В. ... ... строения и технологии выработки. - МГТУ им. ... М - ... ... ... Ясбир Каур. Мода и текстиль: рождение новых тенденций. Пер. с англ. ООО , 2009. ... ... ... ... М.: ... ... ... Г.М. и др. Композиция костюма. М.: АСАDEMA, 2003.
* Медведева Т.В. Художественное конструирование одежды. М.: ФОРУМ-ИНФРА-М, ... ... А.И. ... ... ... ... ... , 2004.
* Кэролайн Тэтхем, Джулиан Симен. Дизайн в моде. Моделирование одежды. М.: ... ... ... ... ... Мода и ... М.: АВАНТА, 2002.
* Журнал . М., 2003-2009.
* Журнал . М., 2001-2009.
* Журнал . М., ... ... , , , . М., ...
* ... Г.Е. Химическая технология текстильных материалов. Том 1. Москва, РосЗИТЛП 2000 г. 436 с.
* Химическая технология ... ... Том 2. ... ... 2001г. г.540 ... ... технология текстильных материалов. Том 3. Москва, РосЗИТЛП 2002 г. с.
* Кричевский Г.Е., Корчагин М.В., ... А.В. ... ... ... ... 1985 г., 639 ... Куликова М.А., Журавлева Н.В. и др. Кололрирование текстильных материалов. МГТУ им.А.Н.Косыгина. Международная программа образования.М.2000 г.201 с.
* Сафонов В.В., Третьяков А.Е., ... И.М. ... и ... в ... ... материалов. МГТУ им.А.Н.Косыгина. Москва. 2004 г. 178 с.
* Сафонов В.В. Биохимические процессы в отделочном производстве.М, 2005.с. 215
* ... ... ... по ... ... ... ... /Под ред.Булушевой Н.Е./. Москва., 2000г.,421 с.
* Қазақстан энциклоп. 4-том 144-бет
* ... ... ... ... ... ... ... энциклоп. 4-том, 141-бет
* К. Аханбаев
* Всюченко
* Л. А. ... ... ... ... 5-том
*

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Токарлы станоктардың құрылымының ерекшеліктері6 бет
Композициялық материалдар. Ыстыққа төзімді болаттар мен қорытпалар. Кесу аспабына арналған болаттар. Өлшеу аспабына арналған болаттар12 бет
Бояғыштар және олардың түрлері7 бет
Маталар, тоқыма және бейматалардың ассортименті8 бет
Тоқыма материалдарының физикалық қасиеттері11 бет
Тоқыма материялдарының электрленуі3 бет
Тоқыма талшықтарының химиялық қасиеттері4 бет
Қызмет жұмысшыларына арналған ерлер комбинезонының гигиеналық қасиеттерін негіздеу28 бет
Геллан негізінде гидрофильді композициялық материалдарды құру24 бет
Жібек – жануар тегінен шыққан тоқыма талшығы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь