Тұрақты даму


ЖОСПАР

КІРІСПЕ
ҚАЗАҚСТАН ТҰРАҚТЫ ДАМУҒА ӨТУ ЖОЛЫНДА
РИО.ДЕ.ЖАНЕЙРО ДЕКЛАРАЦИЯСЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ

«Тұрақты даму» (“sustainable development”) дегеніміз – қазіргі ұрпақтың қажеттіліктерін қанағаттандыратын және келер ұрпақтың өз қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіндіктеріне қатер төндірмейтін даму болып табылады.
«Тұрақты даму» туралы ой – пікірлер XX ғасырдың 70 – жылдарында пайда бола бастады. Адамзаттың дамуы, сонымен қатар дүниежүзілік даму мәселесі бойынша болжауларды қарастырғанда адам және табиғаттың арасындағы қайшылықтар өте ерте пайда болғанын айта кету керек. Көптеген болжауларда «осы қайшылықтарда табиғат жеңуі тиіс» деген ойлар қалыптасқан. Тіпті, Хеопс пирамидасындағы иероглифтік петроглифте: «Адамдар дүниенің шынай күшін білмегендіктен және табиғат күшін дұрыс пайдалана алмағандықтан жапа шегеді» деп жазылған екен. Осындай сөздер ертедегі парсылардың, үнділердің дінінде де, библияда да айтылған. Белгілі жаратылыстанушылар 1809 жылы Жан Батист Ламарк: «Адам ең алдымен жер бетін өмір сүруге жарамсыз халге жеткізіп алып, содан кейін өзінің ата тегін жою үшін жаратылған десе де болады», деген. Ф. Рамад (1981ж.), П. Г. Олдак (1995ж.) сияқты ғалымдардың айтулары бойынша, адамзат өзінің таңдаған жолымен дамуын тоқтатпаса (тек табиғаттан алу, пайдалану, ал табиғат үшін ешқандай пайдалы шара қолданбау), өте қиын жағдайға душар болады. Осындай ойларға себеп болған XX ғасырдың 70 – жылдары алғаш рет пайда бола бастаған дүниежүзілік даму жөніндегі ғылыми болжаулар еді.[1]
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Баешова А. Қ. Экология және тұрақты даму/Алматы, 2007 ж.-210б.
2. Николайкин Н.И., Николайкина Н.Е., Мелехова О.П. 3-е изд. – М.: Дрофа, 2004. – 624 б.
3. ҚР «2007-2024 жылдарға арналған тұрақты дамуға өту жөніндегі Концепциясы», 14 қараша, 2006 ж.
4. Программа действий. Повестка дня на 21 век и другие документы конференции в Рио-де-Жанейро в популярном изложении. – Женева: Публикация центра «За наше будущее», 1993.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




КІРІСПЕ

Тұрақты даму (“sustainable development”) дегеніміз – қазіргі
ұрпақтың қажеттіліктерін қанағаттандыратын және келер ұрпақтың өз
қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіндіктеріне қатер төндірмейтін даму
болып табылады.

Тұрақты даму туралы ой – пікірлер XX ғасырдың 70 – жылдарында пайда
бола бастады. Адамзаттың дамуы, сонымен қатар дүниежүзілік даму мәселесі
бойынша болжауларды қарастырғанда адам және табиғаттың арасындағы
қайшылықтар өте ерте пайда болғанын айта кету керек. Көптеген болжауларда
осы қайшылықтарда табиғат жеңуі тиіс деген ойлар қалыптасқан. Тіпті,
Хеопс пирамидасындағы иероглифтік петроглифте: Адамдар дүниенің шынай
күшін білмегендіктен және табиғат күшін дұрыс пайдалана алмағандықтан жапа
шегеді деп жазылған екен. Осындай сөздер ертедегі парсылардың, үнділердің
дінінде де, библияда да айтылған. Белгілі жаратылыстанушылар 1809 жылы Жан
Батист Ламарк: Адам ең алдымен жер бетін өмір сүруге жарамсыз халге
жеткізіп алып, содан кейін өзінің ата тегін жою үшін жаратылған десе де
болады, деген. Ф. Рамад (1981ж.), П. Г. Олдак (1995ж.) сияқты
ғалымдардың айтулары бойынша, адамзат өзінің таңдаған жолымен дамуын
тоқтатпаса (тек табиғаттан алу, пайдалану, ал табиғат үшін ешқандай пайдалы
шара қолданбау), өте қиын жағдайға душар болады. Осындай ойларға себеп
болған XX ғасырдың 70 – жылдары алғаш рет пайда бола бастаған дүниежүзілік
даму жөніндегі ғылыми болжаулар еді.[1]

1. ҚАЗАҚСТАН ТҰРАҚТЫ ДАМУҒА ӨТУ ЖОЛЫНДА

XX ғасырдың басында орыс ғалымы В. И. Вернадский биосфера туралы
ілімнің негізін салды, оның негізгі концепцияларының бірі – биосфераның
эволюциясы туралы , яғни биосфераның жоғары даму кезеңі –ноосфера туралы
болды. Бұл ілім бойынша, биосфера, адамның ақыл-ойы, іс-әрекеті мен
ғылыми жетістіктері, оның дамуын анықтайтын негізгі фактор ретінде,
өзінің табиғатқа әсері бойнша, тарихи геологиялық процестермен бірдей сас
қуатты күш болып саналатын кезеңі – ноосфераға өтті. Бұнымен бірге В. И.
Вернадский,сол кездің өзінде-ақ антропогендік факторлардың табиғатқа
зиянды әсер ететінін алдын ала көре білді. Сондықтан, адамзат қоғамы
табиғатпен гармониялы жағдайда дамуы керектігін ескертті.[2]

Қоғам мен табиғат арасындағы қарым – қатынастар саласындағы өте
күшті қайшылықтардың туындауына себеп болған, қоғам мүшелерінің санасында
ғасырлар бойы қалыптасқан табиғатқа байланысты тек қана тұтынушылық
қатынас. Адам баласы Жер бетіде пайда болған күннен бастап, табиғаттың
байлықтарын өз қажеттіліктері үшін үнемі ала беруге үйреніп алды. Бірнеше
мыңдаған жылдар бойы, ол ормандарды кесіп, аңдар мен басқа да жануарларды
аулап, табиғат түзген топырақтың құнарлылығын пайдаланды. Біршама уақытқа
дейін табиғат, экожүйелердегі бұзылған тепе-теңдікті қайта қалпына
келтіретін жағдайда болды, бұл адам санасында табиғи байлықтар шексіз,
сондықтан оларды әрқашан, еш қайтарымсыз пайдалануға болады деген
түсініктің берік орнығуына себеп болды.

Шамамен, 200 жыл бұрын қоғамның дамуында өндірістік кезең басталды.
Техникалық даму жаппай энергия пайдаланумен қатар жүрді, ғылым мен
мәдениет қарқынды дамыды, өкінішке орай, бұл даму биосферасының
деградациялануымен бірге жүрді, нәтижесінде, XX ғасырдың
соңында экологиялық кризис глобальды орын алды. Адамзат біртіндеп,
өнеркәсіп өндірістерінің дамуы, егер табиғи факторларға өз дәрежесінде
мән берілмейтін болса, жаппай қырып жоятын қарудың күшімен бірдей жойқын
құбылыстарға әкеп соғатынын түсіне бастады. Осыған байланысты, қоршаған
ортаны қорғау жөніндегі БҰҰ Стокгольм конференциясы (1972), Бүкіл әлемдік
табиғат партиясы (1982 және әсіресе, қоршаған орта мен даму жөніндегі
халықаралық Рио-де-Жанейро конференциясы(1992)) маңызды роль атқарды.

Тұрақты қоғам дегеніміз – халық саны мен капиталдың өсу
үйлесімділігін жүзеге асыра алатын, олардың арасындағы оң байланыстар мен
өзгерістерді бақылап отыруға қабілетті информациялық, әлеуметтік және
институционалдық механимдердің қамтамасыз етілген қоғам, қоғамдағы
қазіргі таңдағы азаматтардың қажеттіліктерін, болашақтағы ұрпақтың
қажеттіліктеріне нұқсан келтірмей қамтамасыз ететін қоғам.

Біздің елімізде 14 қарашада 2006 жылы ҚР Президентінің Жарлығымен
аса маңызды саяси құжат – ҚР 2007-2024 жылдарға тұрақты дамуға өту
жөніндегі Концепциясы қабылданды. Қазақстан Республикасы, Еуропа, Азия
мемлекеттері арасындағы саяси, мәдени және экономикалық жағынан осы
құрлық елдері арасындағы байланыстырушы көпір ретінде континенттегі
ландшафттық және экономикалық жүйелердің дамуында да осындай функция
атқарады. Қазақстанның географиялық орналасу ерекшеліктеріне, сонымен
қатар, климат, су және басқа да факторларға байланысты бүкіл Еуразия
территориясындағы экологиялық жағдай Қазақстандағы тікелей тұрақтылыққа
тәуелді деуге болады. ҚР дүниежүзілік қауымдастықтың толыққанды мүшесі
ретінде ХХI ғасырдың күн тәртібіндегі (Рио-де-Жанейро, 1992), мыңжылдық
Саммиттің (Нью-Йорк, 2000), және тұрақты даму жөніндегі
Дүниежүзілік саммиттің (Йоханнесбург, 2002) декларацияларында қойылған
міндеттерді орындауға белсене ат салысуда. Осы мақсатта ҚР бірқатар
маңызды құжаттарды қабылдады. Ең алдымен Қазақстанның 2030 жылға дейінгі
Даму стратегиясы, Қазақстан үкіметінің 2007-2009 жылдарға арналған
бағдарламасында тұрақты даму принциптері негізінде ҚР бәсекеге
қабілеттілігін қамтамасыз ету негізгі стратегиялық міндет етіп қойылды.
ҚР тұраұқты дамуға өту жөніндегі Концепциясы ұзақ жылдар бойы жинақталған
мәліметтерді өңдеу, талдау, математикалық модельдеу, бекітілген қолайлы
параметрлерді есептеу арқылы ғылыми методологиялық негізде қалыптасты.
Осы талдаулар нәтижесінде, Қазақстан Республикасындағы көптеген
әлеуметтік-экономикалық ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстандағы тұрақты даму концепциясы
Тұрақты даму концепциясы-2024
Экология және тұрақты даму
Тұрақты даму концепциясы
Қазақстан Республикасының тұрақты даму алғышарттары
Тұрақты даму тұжырымдамасындағы экологияның рөлі
Жергілікті деңгейдегі тұрақты даму саясаты мен стратегиясы
Тұрақты даму стратегиясының негізі мен мақсаты
Тұрақты даму талаптарына сәйкес, білім жүйесі
Экология және тұрақты даму пәнінен дәрістер
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь