Қоғамның мәдениеті

I. Кіріспе . . . . . . . . . . 3
II. Негізгі бөлімі
2.1 Қоғам мәдениеті туралы түсінік . . . . . 4
2.2. Қоғам мәдениетінің құрылымы . . . . . 6
2.3 Мәдениет және тіл . . . . . . . . 9
2.4 Этномәдениет . . . . . . . . 11
III. Қорытынды . . . . . . . . . 16
Қолданылған әдебиеттер тізімі . . . . . . . 17
Қазақстан Республикасының Конституциясында мемлекеттің құндылығы адам екендігі атап көрсетілген. Сондықтан адамның тілін, дінін, жалпы мәдениетін дамытатын өкілетті органдар құзыретіне мәдениет саласының қызметі жатады. Сол үшін аталған заң жобасына «Адам мәдениеті» тармағын енгізіп, оның қағидалары мен міндеттері көрсетілген. Мәдениет саласының қызмет ету функциясы тікелей адаммен байланысты, негізгі міндеті адамды тәрбиелеу болуға тиісті. Мәдениет саласы өзіне – өзі қызмет жасамайды, ол қоғамна бөлек дара нәрсе емес. Қоғам мен мәдениет біртұтас ұғым, ал қоғам жеке адамдардан тұрады, сондықтан адам мәдениетін көтермей, қоғам мәдениеті көтерілмейді
Дәстүрлі қазақ мәдениетінде этникалық тұрақты шамалар мен құнды бағыт, бағдарлар қазырғы күні қандай ?. Олар обьективті, толыққанды түрде адам баласы түсінігінің қандай болатының аңықтаушы және этникалық құндылықтарда көрінеді. Әлем халықтарының кез – келген дәстүрлі мәдениетіндегі сияқты, әлемнің этникалық бейнесіннің антропологиялық және аксиологиялық құнының мәні, бір шетінен,әлем нысандарын тануда жалпы сипатта болады. Бірақ бұл әрбір этностың өз түсінігмен танымына байланысты. Бұл қайталанбас қасиеттер салт-дәстүрлерге, ұлттық болмыс пен мінез-құлықтың этникалық мәдениетіне көрініс тапқан; ал қазырғы кезде қазақтардың ұлттық идеяларында бар.
1. Т. Алдбаева социология ғылымдарының докторы, әлеуметтану және адам дамуы проблемалары каф.проф.
2. Социология. Ред. Э.Х.Турғынбаеа. ,1. 2001. Н5 93 6
3. Фролоа С.С. Осноаы социологии. М.,1997. с. 38-67.
4. Волков Ю.Г., Добренков II., Нечипуренко II II, Попов А.ІЗ. Социология. М., 2000. с. 60-81.
5. Крсюченко Л.ГІ. Общая социология. М., 201)2. с. 343-418.
6. Михайлоаа Л.ГІ. Социология культуры. М. 2003.
7. Кравченко А.И. Социология. М., 2003. с 199 561
8. Масионис Дж. Социология М, 2004. с. 100-138
9. Егемен Қазақстан газеті , 25 Қаңтар, 2006 ж.
10. Егемен Қазақстан газеті, 13 Ақпан, 2007 ж.
11. «Саясат» журналы , 2006 ж. Қазақтардың рухани мәдениетін бағалау.
12. Қаракеев, «Әлеуметтану» Мәдениет және қоғам , 2008 ж.
        
        Алматы Энергетика және Байланыс Институты
Әлеуметтік пәндер кафедрасы
Әлеуметтану пәні
Семестрлік жұмыс ... ... ... ... ... Тукеев Е.
Тексерген: Орынбекова Д.
Алматы 2009
Жоспар
I. Кіріспе - - - - - - - - - - ... ... ... Қоғам мәдениеті туралы түсінік - - - - - ... ... ... ... - - - - - ... Мәдениет және тіл - - - - - -
- - ... ... - - - - - - - - ... ... - - - - - - - - - ... ... ... - - - - - - - ... ... ... мемлекеттің құндылығы адам
екендігі атап көрсетілген. Сондықтан адамның тілін, дінін, жалпы мәдениетін
дамытатын өкілетті органдар құзыретіне ... ... ... ... үшін аталған заң жобасына «Адам мәдениеті» тармағын енгізіп, оның
қағидалары мен ... ... ... ... қызмет ету
функциясы тікелей адаммен байланысты, негізгі міндеті адамды тәрбиелеу
болуға тиісті. Мәдениет саласы өзіне – өзі ... ... ол ... дара ... ... ... мен мәдениет біртұтас ұғым, ал қоғам жеке
адамдардан тұрады, сондықтан адам мәдениетін көтермей, қоғам мәдениеті
көтерілмейді
Дәстүрлі қазақ ... ... ... шамалар мен құнды бағыт,
бағдарлар қазырғы күні қандай ?. Олар обьективті, толыққанды түрде адам
баласы түсінігінің ... ... ... және ... ... Әлем халықтарының кез – келген дәстүрлі мәдениетіндегі сияқты,
әлемнің этникалық бейнесіннің антропологиялық және ... ... бір ... ... ... ... сипатта болады. Бірақ бұл
әрбір этностың өз түсінігмен танымына ... Бұл ... ... ... ... пен ... этникалық мәдениетіне
көрініс тапқан; ал қазырғы кезде қазақтардың ұлттық идеяларында бар.
2.1 Қоғам мәдениеті туралы түсінік
«Мәдениет» ... ... бері ... ... ... ... ... жер өндеуді, тәрбиені, білім беруді «cultura» деген сөзбен
қолданған. XYII ғ. Еуропа ... ... ... осы ... бастады. Оны Д.Вико, Й.Г Гердер, Ш.Монтескье шығармаларында
кездеседі. XIX ғ. 2-ші ... ... ... ... ... ... түсінігі «өркениет», «қоғамдық – экономикалық
формация», ... ... ... ... жатты. Адамдардың
баскалардан маңызды өзгсшелігі - олардың өзі гұрған қоршаган ортасын өзi
жасауы. Адамның тәжірибесі дәлелдегепдей еңбек ... ... ... ... 6ip-6ipiмен карым-катыиас кұндылыктарыи да
жасайды. Әр ... ... ... ... әдет ғұрыптары мен
дәстүрлері калыптасады, оларды ... ... ... ... ... ... әлеуметтік институттардан көруге болады.
Күнделікті ауыз екі тілде ... ... ... түрлі құбылыстарга
колданады. Ғалымдар 500-дей мағынада пайдаланатынын көрсетеді. Мысалы,
білімді, шетел тілін білетіні, ... өзін ... ... ... ... ... ішкенде шанышқыны орынды қолдануы, кезекте
түрғанда, көпшілік жиналған жерде тағы көптеген жағдайларда адамдар өзін
мәдениетті немесе мәдениетсіз екендігі туралы көпшілік ... ... ... ... түрлі саласында көптеген анықтаулар
берліген. Соның ішінде ағылшын ... ... 1871 ж. ... және ... берген. «Мәдениет, этнографиялық кең мағынада ол өзіне білімдерді,
сенімдерді, өнерді, өнеге – ғибратты, заңдарды, әдеп –ғұрыптарды тағы басқа
қоғам ... ... ... ... және қолы жететін қабілеттері мен
дағдыларын кіргізетін біршама тұтастық».
Мәдениетті ... ... ... оған ... ... ... ... мұра ретінде қабылдап, қажет болғанда оған өзгертулер
енгізеді. ... ... ... апа ттар ... ... ... ... санасындағы мәдениеттің бөлігі ретінде қайтадан қалпына
келтіре алады. Сөйтіп ... екі ... ... ... және ... ... ... жасалынады, рухани мәдениет, ол – парасаттың
жемісі. Материалды мәдениетті сақтап қалу үшін ол ... ... ... ... ... ... және сенімдерге
меңгеріліп алынған рухани дүниеге айналуы керек. Осы қоғамда бірыңғай
мәдени үлгілер орнығып нығаяды және басқа үстем мәдениеттің ықпалынан
сақтандырылады. Мәдениетті атағанда оның ... ... ... ... мәдениеті немесе қала, ауыл,әлеуметтік топтар
мәдениеті ретінде.Қоғамның өзі әлеуметтік өмірлің және жеке адам әрекетінің
құрылымдық жағына жатса, ал мәдениет бұл құрылымның ... ... ... ... ... өмір ... ... әрекеттестікте, адамдар
араларындағы ақпараттық, мазмұндық айырбаста қана көрініс табады.
Мәдени құбылыстарды адам өзі ... XYIIғ. ... ... ... ... ол адамдардың іс-әрекетінің үдірісі арқылы табиғатты
өзгертудің өнімі болып ... ... ... адамдардың бірлесіп өмір
сүруімен әрекет ету нәтижесінде пайда болған ... ... Ол ... өзі ... өмір сүру және ... жүзеге асыруды
көрсетеді. Қазіргі дамыған мәдениетті талдау ерекшілігі ... ... ... мен ... адамға қарай бүрді. Адамдар
өздерінің әлеуметтік және ... ... ... әрекеттер барысында
тудырып, оның бөлшектеріе қолдайды және өзгертеді. Мәдениетті
социологиялық зерттеуде осы өзгермелі ортаны ... ... ... ...... ол ... ... тән, материалды
обьектілермен ажырамас байланыста қаралатын жүріс – тұрысы. ... ... ... ... заңнамалардан, институттардан,
құралдардан, технологиялардан, өнер шығармаларынан, салт – жоралардан,
рәсімдерден т.т. тұрады.Яғни адамның бірінші табиғаттан алып жасаған
«екінші табиғаты» - адамның өзі ... ... ... адамның
үйренуі мен келесі ұрпаққа жеткізу қабәлетіне байланысты. Мәдениет жеке
тұлғаларды қоғамда өмір сүруге дайындайды, әлеуметтендіреді.
2.2 Қоғам мәдениетінің құрылымы
Мәдениеттану ... ... екі ... ... ... ... және мәдениеттік динамика. Біріншісі ... ... ал ... ... ... ... ... мәдениеттің ішкі құрылысын жатқызады, яғни мұнда ... ... және ... ... ... ... динамикасына құралдар, механизмдер мен үдерістер жатқызылады. Ол
мәдениеттің өзгсруін, трансформациясын, бейнелеуін ... ... ... ... ... қатар әр түрлі метаморфоздардың болуы
мүмкін.
Көптеген ғалымдар мәдениет деген ұғымды екі ... ... ... жәпе ... ... ... мәдениет ол табыстан пайда
болған адамдардың ... ... ... ... ұзақ ... ... қарапайым еңбек құралдары адамзат
тарихының даму кезендерін көрсетуге ... ... ... ... ... дүниені тани білу дәрежесін
көрсетеді (білдіреді), яғни сол адамдардың сұлулыққа, ... ... ... ... сезімі болып та- былады. Оған мөлшерлер,
ережелер, заңдар, құндылықтар, рәміздер, таңбалар, білімдер, ... ... ... тіл ... Ол ... емес, ақыл-парасатпен жасалынады
Рухани мәдениетті қолмен ұстап көрмейді, ол адамныц сапасында өмір сүрсді,
қарым-қатынаста білінеді және қолданады.
Мәдениетте ... ... зат ... ... мән мен ... ... ... дайындауға жұмсалған материал екінші болады, ал ... ... ... ... ... Бұл ақпаратты адамдардың үлкен
тобына кітаптан бөлек радио, теледидар пемесе интернет арқылы жеткізуге ... ... ... ... ... ... ... Мысалы,
киім
екі түрлі қызметті атқарады физикалық суықтан қорғайды және
мәдениет жағынан әсемдікті бейнелейді. Солтүстік халықтарына бірінші киімді
тігуге қолданған тері мен ... ... ... ал ... ... киім жұқа болады. Жабайы тайпаларда киім қажет болмаған. бірақ
мәдени ... сай ... ... ... ... ... денесін
бояп әшекейлеген. Демек, өмір сүру жағдайларына байланысты киім жан бағу,
жұмысқа қолайлығына сай болуы керек, ал ... ... ... ... ... болады.
Мәдениет адамдардың өз ортасында өмір ... ... ... ... өз қоғамының тұтастығы мен бірлігін
сақтайтын адам әрекеттестігінің ... ... ... ... ... да
әлеуметтануда маңыздысы рухани мәдениеттегі көңілдің түрлі бөлшектерінің
қызмет ... ... Осы ... ... - тіл, ... ... таңбалар мен нышандар.
Бірінші және ең негізгі бөлшек болып танымдық, ... ... ... айтқанда, белгілі бір ұғымдарға жинақталған және
белгілі бір тілде айқындалғап білім танылады. Тіл ... ... ... ... сақтау және беру қызметін көрсетеді. Тіл мәденисттің
маңызды ... Тіл ... - ... бір мәнді білдіретін бслгілер меп
рәміздсрдің жүйесі. Адамдардың бір-бірімен қатынас барысын-да таңбалар ... ... ... ... ... көрінеді және олар ... ... ... ... және тапсыруға (беруге)
қолданылады. Таңбалар мен рәміздер барлық уақытта белгілі бір мағынаға ие
болады. ... бұл ... мен ... ... ... мен ... беру
үдерісінде ұғып, меңгеріп алады. Атап айтқанда, оларға осы айтылган мен
жазылған ... ... ... ... ... екінші және маңызды бөлігіне құндылықты-танымдық жүйе жатады.
Құндылық дегеніміз белгілі бір ... ... ... ... ынтаны қанағаттандыратын құбылыс. Құндылық әлеуметтік субъектіні
өзінің қажеттіліктерін қоршаған ... ... мен ара ... ... ... ... құндылық қатынасында пайда болады. Егер
мөлшерлер - ол ... ... ... ... онда ... ... ... көпшілігі пен қажетті, пайдалы және дұрыс деп ойлайтын жалпы
түсініктері. Құндылықтар жалпылама және дерексіз сипатта ... ... қай ... жарамды екенін нақты көрсете алмайды.
Құндылықтар оқиғаларды, заттарды және ... ... ... ... өнегелік қасиеттерін бағалауға көмектесетін өлшемдерін
береді. ... ... ... ... ... ... құндылықтар ретінде
жұмыстағы табыс, ілгерішілдік, ұғымды іс ... ... ... ... ... ... маңызды шешім қабылдау
кезінде қажеггілігі айқын ... ... әр ... ... ... ... зайырлы мемлекеттерде кон-ституция мен
юридикалық заңдар сөз, дін, ... ... ... ... ... ... ... реттеледі. Мысалы, әйелдердің жүріс-
тұрысына, киінуіне шектеу қойылады, шошқаның етін жемеуге тыйым салынады.
Құндылықтар қоршаған ортаның заттарымен қатысты өздерінің қажеттіліктерін
әлеуметтік субъект ретінде тану ... яғни ... ... ... ... ... құндылықты жүйесіне түрлі
құндылықтар кіруі мүмкін:
I. Әмбебап: а) Виталды ... ... ... ... ... ... аралық қатынас (әділдік, адалдық, тілектестік,
мейірбандық); б) демократиялық (сөз, ... ... ... БАҚ ... ... ... ... және жамандық, қайырымдылық пен зұлымдық, бақыт,
өмірдің мәні мен мақсаты туралы түсінік).
3. Партикулярлы:
а) Өзінің кіші отанына, жанүясына сүйіспеншілік;
э) Фетишизм ... ... ... ... ... сеніп ұмтылу). Құндылықтар мәңгі емес. әр заманның үлгі
тұтатын ... ... ... ... бала ... ... ... үйленбей тұрып баруға жамағат қарсы болған. ... ... ... көзқарас қалыптасуда. Құндылықты қарым-қатынас
әлеуметтік мөлшер түрінде өзіндік тіршілік ... ... ... ... ... ... ... ортақ белгілері бар. Жабайы
тайпаларда да, өркениетті елдерде де мөлшерлер мен құндылықтар жүйесі ... Олар өмір ... ... ... ... ... ... әндер, билер, әдеп-ғұрыптар, дәстүрлер мен жүріс-тұрые үлгі кері
арқылы көрсетіледі. Әр қоғамның мүшелері ... өз ... мен ... бағынатын болады, оларды дұрыс, әрі парасатты деп қабылдайды.
Мәдениет мінез-құлықтын, ережелерін сомдап, дұрыс ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлік мәдениет деп атайды. Қоғамда адамдар бір-бірімен қарым-
қатынаста болады. ... ... ... ... ... үшін ... ... бағытта мақсаттылықты қызмет атқаруы керск.
Ол үшін бір ... ... ... ... ... бағыттайды және
оларды әлеуметтік норма, мөлшер деп атайды. Осының бәрі адамға сәт ... ... ... ... жол, орын ... көпшілік жиналтын
орындарда тиісті тәртіп сақтау, шуламау сияқты ... ... ... ... ... — ол ... жасалынған, қоғам мүшелері ұстануға
тырысатын қалыптар ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан кейбір мөлшерлер жаңа
талаптарды қанағаттандырмайды немесе әлеуметтік ... одан ... ... ... бұрынғы социалистік қоғамның жойылуы және оның
орнына ... пен жеке ... ... ... ... ... Ол адамдық қатынастарды реттейтін ережелер мен ... ... ... ... реттейтін заңдардың шығуына әкеледі.
Әлеуметтік мөлшерлер қоғамдық маңыздылығы бойынша әдет-ғұрып, құлықтылық
(өнеее-ғибрат) мөлшерлері, институттық мөлшерлер, ... ... ... ... мөлшерлер - ол адамдардың арасындағы өзара
әрекетін ... ... ... ... етілген және ерік берілмеген
жүріс-тұрысты көрсететін мінез-құлықтың ережелері, күтулері мен бір үлгіге
келтірілген ... ... ... ... ... деп
атайды.
Әдеттер, дәстүрлер — ол адам қатынастарын реттейтін алғашқы ережелері. Бұл
шарттылықтарды ... ... ... аса ... ... бермейді. Оларға
уақтылы тұрып, тіс тазалап, ертеңгі ас ішіп, далаға шыққанда, жұмысқа
келгенде ... мен ... ... беру ... алу, бас изеу),
қоғамдық келікте үлкендерге, екіқабат әйелдергс орын ... ... келу ... жатқызады. Бұл шарттылықтарды бұзатындар мәдениеті
төмен, әдепсіз, ысылмаған адам ... ... ... ... мән ... Ондай ережелер үлгісі мындап сапалады және әр
елдікі басқаларға қисынсыз көрінуі мүмкін. Мысалы, ежелгі Ресейде екі қабат
әйел ыстық моншаға ... ... ... ... ... ... ... нәрестені дүниеге әкеледі. Батыста тамақты шанышқымен,
Шығыста екітаяқшамен, ал Орта ... ... алу ... ... қоштаспай қонақтан қайтса, қазақтар қонады немесе ұзақ қоштаспаса
ыңғайсызданады. Осының бәрі ... ... ... әдеттер,
дәстүрлер ол үйреншікті, қалыпты, ең ... және ... ... ... ... Бастапқы мағынасы басқа болған әдеттердің себептері
жойылғанмен, ол ұрпақтан-ұрпаққа еріксіз сініп сақталады. Мысалы, оң ... ... ... жылдар бойы қолында қару ұстап келмегенін дәлелдеу
еді, енді ол ыстық ілтипатын білдірудің белгісі, дәстүрі. Батыстың ... ... ... мысалы немістер, жай жүздесуге барғанда
көфесін, мейрамдауға тамағын бірге алым барады, ... ... ... ал ... ... ... қонақжайлықты дәлелдеу үшін тамақты
аямай ысырап етеді. Жаңа буын дәстүрлердің жарамсызып қолданыстан ... ... ... ... ... ... кеңшілік кезсндс
жеңіл көлігі барлар мінгендерден ақы ... енді ... ... ... ... ... ... тасымайтын болып
қалыптасып келеді. Нарыққа дейін бөтеп адамдардың өзін ... ... ... ... жаңа буын ... ... ... қабылдайды. Бір-екі
ұрпақ ауысқанда бұл әдеттер үйреншікті, қалыпты болып қолданылады.
Құлықтық, өнегелік мөлшерлер. Бұл ... ... ... ... ... жасалынбайды. Адамға қастандық жасау, ұрлық, зорлау,
жас балаларды азғындау, адам өлтіру бәрі дамыған елдерде қатты ... ... пен ... ... ... адам үшіп ... Ал ... әйслі мен нәрестені тастап, баланы асырауға көмек
көрсетпеу ауыр күнә ретінде бағаланады. Одан да ... егер әйсл ...... ... ... құрып кетуі. Бұлардың қоғам үшіп салдарлары
ауыр.
Мәдениет және тіл
Көптеген жануарлар айқайлау, ырылдау, мияулау және басқа да ... ... ... ... ... ... ... мәнді
қозғалыстар жасап, немесе иіс шығарып басқаларымен байланыс жасайды. Бірақ
мұндай белгілерді тіл деп санауға болмайды. Тіл ... ... мәні бар ... ... ... мен ... "ымдасу тілі" немесе "кимыл тілі" деген
терминдер кездеседі. Адамдар кейде осы әдіс арқылы да ... ... тілі адам ... белгілі бір әдіс ретінде қызмет жасай алса
да, тіл бола алмайды. ... ... ... ... жоқ. Тек ... таңбаларды қолдануға қабілетті және осының көмегімен қарым-қатынасты
дамытады. Тіл арқылы жай сезіммен шектелмей, күрделі ... мен ... ... ... ... қолдану арқылы адам кұнды ойларымен,
жақсылықтарымен, бірігіп әрекеттесу әдістерімен бөліседі.
Тіл адамдардың ... ... ... ... ... ... тілі адамдарды жануарлардан ... ... жазу ... пен ... ... ... ... дейінгі мәдениет адамы
дәстүрлі оқу мен сенімнің кұнды үлгілерін есте ... ... ... ... есте ... ... керемет болса, ол айналасындағыларға қадірлі, әрі
қозғалмалы кітапхана қызметін атқарды. Көпті көрген кәрі кісілер ... және ... ... ... ... ... осы
себептерге байланысты қарапайым қоғамдарды қадір ... ... ... ... ... емес.
Адам есі мен мәдени мұралардың ауызша таралуына тәуелді мәдениет ... ... ... ... ... ... пайда болуы мәдениетті
күрделендіруге, дамытуға мүмкіндік береді. Жазу аркылы технологияның мәдени
мөлшерлердің ұсақ ... ... ... ... жетті. Тіл
мен мәдениеттің жақындығы соншалық, ... ... ... кез келген
жаңа толықтыру тілдегі өзгеріске байланысты болады. Әрбір ... ... ... ерекшеліктері бар. Тіл мәдениет негіздерімен және
адамгершілік қатынастардың бар түрімен байланысты, ... ... ... ... ... ... ... іске асады.
Тілдің мәдениетпен бірге өсетіндігі соншалық жазу, мәтіндерін біртіндеп
екінші тілге аудару үшін аудармашы мамандар сол ... да ... ... тиіс. Бірнеше ғалымдар ағылшын ... ... ... бағдарламасын өңдеді. Бағдарламаның 1-ші сынағында ағылшын
және орыс қоғамдарының мәдени ерекшеліктерінің ... ... ... ... тәні ... ... сөз ... "жақсы шарап,
бірақ тамақ дәмсіз" деп аударғаны мәдени ерекшеліктерді ... ұзак ... бойы емір сүру ... ... ... ... еш айырмасы болмаған. Ежелгі адамдардың ешқандай құрылысы,
киімі, үй жануарлары болмаған, отты қолдана ... ... көзі ... жемістер болды. Археологиялык қазбалар көрсеткендей, жүз мың
жылдар өткен соң ғана, адам ... ... ... ... жай ... және ... ... сияқты және басқа да мысалдар адам қоғамындағы ... ... ... өте баяу, орта ғасырларда жылдамдау, ал одан ары қарай
өте жылдам шексіз ... ... мен ... ... Үш ... өмір ... адамдар 8-10 мың жыл бұрын садақ, доңғалақ, балта, кетпен,
5-8 мың жыл ... үй ... ... жылқы мен түйені көлік ретінде
қолданып, егін мен мал ... ... ... одан ары ... ... негізгі ірге тасын қалады. Барған сайын мәдени ... ... ... оғаи ... мақсатын шешудің ... ... әр ... ... мың жылғы дамуын осы күнгі
жағдайымен салыстырса, күнделікті ... ... ... заңдардың,
мемлекеттің мөлшерлерінің түбегейлі өзгергенін көреміз. Осының себебінен
барлық әлеуметтік институпар мен ... ... да ... ... және рухани саладағы мәдени өзгерістер қоғамдық
өмірдің барлық салаларының белгілі ... ... ... ... ғ.г. технологиялар капиталистік қоғамның пайда болуының негізін
кұрады. Ал ол өз ... ... мен ... бір ... ... қамтамасыз етті. Саяси салада сайлау құқы, ... ... ... саласында жаппай білім беру жүйесі. дін саласында ... ... т.т. ... ... XX ғ. ... ... ... құралдарының
жетілуі мәдени үлгілердің, шегаралар кедергі жасай алмайтын, ғаламдық жедел
таралуына мүмкіндік туғызды. Бірақ мәдениетің таралуы әр кезде жеке ... ... мен ... өнер ... ... ... ... бөлшектер мен кешендер ең алдымен шағын топтарда таралады және
қабылданады. Кейін пайдалы мәдени ... ... ... ... кең өріс ... және таралу барысында мәдени ... ... ... ... ... ... ... бұқаралық ақпарат
құралдары тарататын ойлардың бәрі бұқара көпшіліктің мәдениетінің бөлігіне
айнала ... ... ... көп ... ... топ немесе қоғам
деңгейінде сұрыпталып, оның құндылығы және маңыздылығы бағаланады.
Демек, жаңа ... ... ... ... ... ... мәдени үлгілермен
бәсекелестікте жеңіс тапса, ол осы қоғамның мәдениетінің ажырамас бөлшегіне
айналады және оны дара тұлғалар меңгеретін болады. Жаһандану жағдайындағы
экономикалық мүдделердің үстемдігі ... ... ... ... ... ... ... тудырды. Қоғамның рухани дамуын
ұлытық мәдениеттің төлтумалығы қамтамасыз етеді. Қазақстан мемлекеті өзінің
мәдени саясатында этностық төлтумалықты дамытуын қазіргі демократиялық
талаптармен тығыз байланыстыруга ... ... ... ... ... ... әр тектілікке, азаматтардьщ шығармашылық
қызмстінің еркіндігіне, мәдени құндылықтарды жасаудағы, пайдаланудағы және
таратудағы құқықтар мен ... ... ... және ... ... ... жәрдемдесетін білім және тәрбие жұмысын
дамытуға, қоғамның мәдени әлеуетінің өсуін қамтамасыз ететін иннювацияларды
қолдау, шығармашылық белсенділікті, байқап көруді, ізденісті ынталандыруға
негіздеме ... Бұл ... ... ... дамыту мен тарату
барысында рухани жан-жақты жетілген тұлғаны қалыптастыруға бағытталады.
Этномәдинет
Қазақстан ... ... ... заңының 8-бабында: «Жеке
адамның шығармашылық, рухани дене мүмкіндіктерін дамыту адамгершілік пен
салауатты өмір салтының ... ... ... жеке ... ... ... жасауы арқылы интеллектілігін байыту- қазіргі білім ... ... ... ... - ... ұғымы кілттік ұғым болып табылғандықтан, осы ұғымды ... шолу ... ... ... - (грек тілінен аударғанда) ру, тайпа деген мағынаны
білдірсе, "педагогика" - оқыту5 тәрбиелеу туралы ғылым.
Ұлт ... - ... де ... ... Ұлт ... мәні, ұлттық
келбетті айқындайтын факторлар, ұлттық қатынастардың астары, ... ... ... ... ... болған заманнан бастап-ақ адамзатты
ойландырып келеді.
И.В. Сталин ұлт ... ... ... ... ... ... ... атап айтқанда, территория, шаруашылық, тіл, мәдениет, мінез-
құлық ұқсастығының негізінде ... ... ... ... ... ... үшін ... территория, тілі, психикалық
ерекшелігіне біртұтастық міндетті шарт болып есептеледі және төмендегідей
топтарға бөлінетіндігін А.Ғ. Сейтимов «Қазіргі ... ... ... ... мен дэстүрлігі» деген еңбегінде талқылап көрсеткен
болатын.
Олай болса, сипаттық ерекшелігі болып: 1) ... ... ... ... ... осы ... олар өмір ... территорияның (топонимнің)
атауының негізі болуы; 2) этностың ... мен өмір сүру ... ... ұқстығы; 3) анторпологиялық нәсілдік ... 4) ... ... ... ... ... - еңбек
құралдары тұрағы, киімі, ...... ... ... ... әдебиеті, өнері және т.б.). Әрбір этностың этникалық біртұтастыққа
бағынған өзіндік ой-сана мен дүниетанымдық ... ... ... ... ... ... мүшелерінің (жеке адамдар
және әлеуметтік топтардың) шығу тегінің ортақтығымен ерекшеленуі.
Этнос тарихи уақытта пайда болып немесе жоғалуына ... ... ... Тіл, шығу ... ... ... ... әрқашан ақықтаушы сәт болып табыла бермейді.
Этностың пайда болуының негізгі шарты: территориялық, ... ... ... ... ... Этносқа тән сипаттар: ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері.Этностың қалыптасуы әдетте территория ... ... ... негізінде жүреді. Дегенмен де, әр түрлі тарихи
себептерге байланысты пайда болған миграция нәтижесінде ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Қазақ мәдениеті - ғасырлар бойы қалыптасқан ұлттық мәдениет. Ол ұлттық
тәлім-тәрбиенің негізінде дамып, қалыптасты. Ұлттық ... сол ... ... ... күші ... ... Әрбір халықтың тарихи
тіршілігі мен рухани тәжірибесі бар.
Ұлттық ... сол ... ... ... рухани сапасын көрсетеді.
Этнопедагогиканың негізгі бір саласы - ұлттық салт-дәстүрлер болса, сол
ұлттың салт-санасының қалыптасу заңдылықтары бар, яғни ... ... ... ... ... көрінеді. Ұлттық салт-сананың қалыптасуының
бастауы, сол ... ... жеке ... игі ... Игі әдеттер жеке тұлғаларға әсерін тигізіп, ол көпшіліктің
қолданысына (әдет-ғұрыпқа, әдепке) айналады да, ол ... ... ... ... белгілі ғалым Ж. Монтескьтің пікірінше: «ұлттың рухани қасиетерін "
ақыл, сезім, адамгершілік, дәстүр, тіл, дін, саяси заңдар мен елді ... ... дін, тіл, ... ... ... дәстүр, мінез-құлық,
мемлекет, этнос дамуының әр кезеңінде әр ... ... ... ... ... атқарады. Әлеуметтік-саяси және табиғи-биологиялық факторлар бір-
бірін үйлесімді толықтырып, қайталанбас этникалық ... ... ... бірі Қ.Б. ... ... бен жеріміздің
түпкілікті иегері - қазіргі қазақтардың психологиясында осы этносқа ғана
тән біртұтас ұлттық ... бар деп айту ... ... ... ... ... ... әдеп-ғұрып пен салт-санасында кең
байтақ өлкемізде мекендеген басқа халықтар мінездерінің нышандары көрініс
беріп жүр. ... ... ... ... ... ... ... болып,
енді қой мінезді болған жуас, намыссыз ... ... - деп ... ... білімді адам өзінің кәсіптік, дүниетанымдық деңгейін
ұлттық мәдениетпен ... ... ... ... болу үшін ... - міндет. Білімді болғанмен ұлттық мәдениетті игермеген болса ондай
тұлға ұлт алдында "мәңгүрт", ... ... ... де, халықтың
наразылығына ұшырайды. Кәсіптік-мұрагерлік әдеп (мәдениет) сақтаған ... ... ... ... ... ұлттық санасында этникалық сәйкестіліктің болмауы ... ... ... ... ... өсуінен өшуіне,
мәдени дәстүріміздің дамуына кедергі болуы мүмкін жағдай. ... ... ... ... ... қаралып өзіндік шынайылығымен
танылу қажеттігі туындап отыр, сондықтан да би-шешендердің суырып салма,
астарлы ... ... ... ... ... ... қажет етеді.
Мәдениетте, саясат пен экономикада халықтардың рухани ... ... ... ... ... ... ... отырған кезеңде біздің
қоғамымызда да көп нәрсені електен өткізіп, жаңаша қарауымызға тура
келеді. Олай болса, тұлға бойына ... ... ... ... ... басты мәселелерінің бірі екені анық. Ол болса
сапалы білім мен саналы тәрбие беру ... ... ... ... жылы «Мәдениет туралы» Заң, мәдени құндылықтарды дамыту
бағдарламалары қабылданды. 2005 жылы «Мәдениет туралы» занның толықтырылған
жобасы талқылауға ұсынылды. Алайда, кейбір жағдайларда аталған ... ... ... ... ... тараулар енгізу, саланың міндеттері мен
қағидаттарын анықтау. Қажеттігін көрсетіп отыр. «Қазақстан ... ... Заң ... 1- ... ... осы ... ұғымдар берілген. Мысалы, «Мәдениет саласындағы мемлекеттік
саясат- мемлекеттік органдар ... ... ... ... ... ... және пайдалануға бағытталған шаралар кешені»
делінген.
Мәдениет түрлері өте көп. Сондықтан мәдениетке бапйланысты ұғымдардың
неғұрлым айқын көрсетілгені қажет деп ойлаймыз. Сондай –ақ «Мәдениет
саласындағы ...... ... өзге де ... және жеке
тұлғаның мәдени құндылықтарын жасау, өркендету, сақтау, дамыту, тарату,
және пайдалану, сондай –ақ азаматтардың нәр алуы жөніндегі қызметі»
делінген. Бұл ... да ... ... ... және ұғынықсыз.
Өйткені, әр мәдени мекеменің өз функциясы бар, әрбіріндікі әр-түрлі.
Мәдениет – адамзат жасайтын жеке ... ... ... ... ... ... материалдық және рухани
құндылықтардың жиынтығы.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Т. Алдбаева социология ғылымдарының докторы, әлеуметтану және адам
дамуы проблемалары каф.проф.
2. ... Ред. ... ,1. 2001. Н5 93 6
3. ... С.С. ... ... ... с. 38-67.
4. Волков Ю.Г., Добренков II., Нечипуренко II II, Попов А.ІЗ. Социология.
М., 2000. с. 60-81.
5. Крсюченко Л.ГІ. ... ... М., 201)2. с. ... ... Л.ГІ. ... ... М. 2003.
7. Кравченко А.И. Социология. М., 2003. с 199 ... ... Дж. ... М, 2004. с. 100-138
9. Егемен Қазақстан газеті , 25 Қаңтар, 2006 ж.
10. Егемен Қазақстан газеті, 13 Ақпан, 2007 ... ... ... , 2006 ж. ... ... мәдениетін бағалау.
12. Қаракеев, «Әлеуметтану» Мәдениет және ... , 2008 ж.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алғашқы шығарылған қазақ газеттерінің тарихы4 бет
Дәндібай-Беғазы мәдениеті7 бет
Ежелгі Қытай мәдениеті10 бет
Классикалық кезеңдегі грек мәдениеті, Октавиан Август принципаты (талдау жасау)10 бет
Кәсіби қазақ тілінде сөйлеу дағдылары5 бет
Маманның сөз сөйлеу ерекшеліктері. Маманның сөз сөйлеу мәдениеті. Белгілі кәсіби топтағы адамның дресс-коды6 бет
Педагогтың қарым-қатынастық мәдениеті7 бет
Саяси мәдениет - әлеуметтік институт ретінде171 бет
Сот, адвокатура, нотариат органдарының құқықтық жағдайы6 бет
Қазіргі заманауи жағдайдағы жастардың экологиялық мәдениет деңгейін зерттеу53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь