Білім және қоғам

1. Ғылым социологиясының мәні мен рөлі. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3
2. Ғылым . айрықша әлеуметтік құбылыс . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7
3. Ғылымның әлеуметтік қызметтері. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9
4. Пайдаланылған әдебиеттер. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13
1. Ғылым - адамдардың табиғат, қоғам, ойлау туралы білімдерінің жүйесі. Осы үш саланың әркайсысына қатысты ғылымдардың жеке салалары және олардың даму зандылықтары бар.
Қазіргі заманғы ғылым - жаңа білім өндіру және мақсатқа сай оны беріп отыру жөніндегі әлеуметтік бағдарлы қызмет, қоғамдық өндірістің өзіндік түрі, жиынтығында дүниенің ғылыми бейнесін құрайтын білімдер жүйесі, аса маңызды әлеуметтік қару. Қоғамдық сананың түрлерінің бірі әрі ерекше қызмет бола отырып, ғылым, К.Маркс айтқандай, қоғамның, идеалдык, және практикалық байлығын білдіреді.
Ғылым социологиясы - социология саласы, сондай-ақ ғылым философиясын, ғылымның методологиясы мен логикасын, ғылыми шығармашылықтың психологиясын, ғылымның тарихы мен экономикасын енгізетін ғылымдарды танытатын пәндердің аса маңызды компоненті (құрамдас бөлігі).
Өз зерттеулерінде ол факті жинау мен талдаудың социологиялық
1. Батыгин Г.С. Обоснование научного вывода в социологии. М.І986
2. Вардомацкий А.П. Аксио-биографическая методика. «Социс»1991, №7, стр. 80
3. Гречихан В.Г. Лекции по методике и технике социологических исследований.
4. И. Шәмшатұлы, М. Дәкенов және т.б «Әлеуметтану» Алматы:1999, 227бет
5. Ә. Нысанбаев «Социология». Алматы:2002, 222 бет
6. Ұ. Е. Сыдыков «Инженерлік еңбектің социологиясы» А:2003, 175 бет
7. Д.С. Орынбекова «Социология» А:2002, 83 бет
8. Ә.Х.Тұрғынбаев. «Социологиядан лекциялар курсы»А:2001, 160 бет
        
        Жоспар
1. Ғылым социологиясының мәні мен рөлі. . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . ... ...... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . ... ... әлеуметтік қызметтері. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... - ... ... қоғам, ойлау туралы білімдерінің
жүйесі. Осы үш саланың әркайсысына қатысты ғылымдардың жеке ... ... даму ... ... заманғы ғылым - жаңа білім өндіру және мақсатқа сай оны беріп
отыру жөніндегі ... ... ... ... өндірістің өзіндік
түрі, жиынтығында дүниенің ғылыми бейнесін құрайтын білімдер жүйесі, аса
маңызды әлеуметтік ... ... ... ... бірі әрі ... ... отырып, ғылым, К.Маркс айтқандай, қоғамның, идеалдык, және ... ... ... - ... ... сондай-ақ ғылым философиясын,
ғылымның методологиясы мен логикасын, ғылыми шығармашылықтың психологиясын,
ғылымның тарихы мен экономикасын енгізетін ... ... ... маңызды компоненті (құрамдас бөлігі).
Өз зерттеулерінде ол факті жинау мен ... ... ... социологиясы ғылым мен қоғамның, ғылым мен басқа
да аялардың: өндірістің, ... ... ... т.б, ... ғылымның әлеуметтік институт ретіндегі қызмет ету, даму
заңдылықтарын, ғалымдар мен ... ... ... топ ... ... ... еңбек ұжымдарымен өзара байланыстарын; ... ... ... ... ... ... ... процесін басқаруды жетілдірудің әлеуметтік факторлары мен т.б.
механизмдерін зерттейді.
Ғылыми еңбектің ... мен ... одан әрі ... ... ... қатыса отырып, ғылым социологиясы ғылыми қызметтің
ғалымның өзіне, оның ... мен ... ... кері ... ... ... мамандығын көтеруге тырысуын,
творчестволык белсенділігін қалыптастыруын,ғылым мен ... ... ... эгоизмін (өзімшілдігін), жеке басынын, пайдасына тырысуын
болдырмау мәселелерін ғылым социологиясы зерттейді. Мұнда ... ... ... ... орын беріледі.
Қазіргі жағдайларда ғылым ... ... рөлі ... отыр.
Социологиялық зерттеулер ғылыми-зерттеу жумыстардың төмен нәтижелілігі
ғылыми ... ... мен ... ... еместігінен, жеке
салалар мен кызметкерлердің, ең алдыыен ... ... ... ... екендігін дәлелдейді. Маманданған ... ... ... ... ... зерттеулер бағдарламаларында
арта түседі.
Ғылыми еңбектің ... ... және ... ... ... ... бірі зерттеулерді ақпараттық қамтуды
жақсарту, ғылыми коммуниикация жүйелерін, ғылыми ұжымдар арасындағы, сондай-
ақ ғылыми және ... ... ... ... одан әрі ... табылады.
Әлеуметтік-экономикалық дамуды алға бастыру ғылым дамуының, оның
практикамен байланысының әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... практикада қолданылуын объективті түрде бақылаудың
тиімді қүралы болар еді.
Ғылымды интенсивтендіру проблеммалары күн тәртібінен түспей келеді.
Демек, ... ... ... қоюдың тиісті механизмін қалыптастыру
проблемасы ерекше маңыз алады. Ол ғылым социологиясы тұрғысынан келгенде
басқару ... ... ... ... және оның ... мінез-құлкына ықпал етудің әлеуметтік факторлары мен әдістері
жүйесі қызметін ... ... ... сапасын арттыру және олардың
практикамен байланысын нығайту максатын көздейді.
Мұндай механизмге мыналар жатады. ... ... ... ... ... ... ... қызметкердің мінез-құлқын ғылыми-зерттеу
жүмыстарының жоспарларында және мамандықты арттыру жолымен ... ... ... ... беру т.б. көп ... ... ... интенсивтендіруді көздейді. Соның ішінде
жалпы ортақ және колданбалы және сондай міндеттерді шешу үшін ... ... ... ғылыми ұжымдар бағдарламаларының
катыстырылуы да маңызды.
Екіншіден, себепті ыкпал - ғылыми ... ... ... көрсеткіштерін жетілдіруге, өз творчествосының потенциалын
(пәрменділігін) жүзеге ... ... ... кәсіби
шеберлігін, практикамен байланысын нығайту.
Үшіншіден, нормативтік-бағалаушылық ... ... ол ... ... жеке ... ... мінездемелерінің шешуші
маңызын, оның, талантын, жоғары мамандығын, ерік-жігер ... ... ... ... ... және ... қасиеттерік сақтаумен
бірге ұжымдық еңбектің және жеке тұлғалар арасындағы ... ... ... ... ... ... ... ғылыми кызметті
интенсивтендіру (күшейту) кезеңіне ... ... мен ... шығару мен қолдануды көздейді.
Төртіншіден, ақпараттық, ықпал ғылыми қызметкерлерде ... ... ... қойылатын талаптар туралы қажетті білімдерді
қалыптастыруды көздейді.
Ғылымды интенсивтендіру процесін басқару проблемасы ... ... ... ... пен оны ... факторлары арасындағы көпжақты байланыстарды ашуды қажет етеді.
Бұл ретте ғылым социологиясына ... роль ... ... ... ... ... проблемаларын, оның гуманистік,
дүниеге көзкарастық, методологиялық негіздерін, оның ... ... ... ... мен кызмет етуі жолдарын, қоғам ... және ... ... де ... әсер ету ... ... аса зор теориялық,
әсіресе практикалык, маңыз алып отыр.
Бұрын адамзат ... өз ... ... ... ... ... ... да маңызды кезенді басынан өткізіп
көрген емес. Бұл ... ... адам ... ... болмаған
шарықтауымен, микро және макро дүниелер кеңістігіне, табиғат пен ... ... ... ... ... Ғылым мен техника барған
сайын осы заманғы өркениеттің іргетасына ... ... ... ... ... прогресі қоғамдық санада ажырамастай ұштасуда. Алайда
ғылымның көптеген табыстары мен техникалық жаңалықтары қазіргі ... ... оның ... үшін ... ... деп аталады
тудырып отыр. Осы күнгі ғылыми-техникалық ... ... ... ғана емес, сондай-ақ жағымсыз құбылыстарды да әкелді.
Демек, үшінші мыңжылдықтын, ... ... ... ... ... ... имандылык, бағалауға байланысты терең ойланыс пен толғанысқа,
тіпті абыржушылыққа да түсуде. ... оның ... ... тыс адам ... мен ... қызмет ететін күш пе,
немесе бұл адам бақылауынан шығып кететін және оны ... ... ма? - ... мәселелер жалпылама талқылау мәселесіне айналды.
Ғылымтану мәселесі төңірегінде қазіргі заманғы ... ... ... ... ... және басқа көптеген
зерттеулер топтасуда. Ғылыми білім мен ... ... ... нақтылы
процестері мен бағыттары ... ... ... (тәжірибелік)
мәліметтер қорланды және ... ... ... социологиялық
проблематика неғұрлым үлкен орын алып келеді.
Ғылымтану алдымен ғылымды зерттеудің алуан түрлі бағыттарының, типтерінің
жалпы ... ... ... ... алтауын бөліп көрсетуге ... ... ... ... оның пәні ... өзі, оның кұрылымы, оның дамуының логикасы мен диалектикасы болып
алады. Екіншіден,тұтасынан ... ... ... ... ... және оның жеке ... ... бөлетін тарихи-ғылыми
зерттеулер. Үшіншіден, ғылымды социологиялық зерттеулер. Төртіншіден, ... ... ... ... ... ... психологиясын зерттеулер. Алтыншыдан, ғылымды сан тұрғысынан
түсіндіру методы ... ... ... ... ... - ... көп ... әлеуметтік құбылыс әрі білімнің
түрлі салалары, алуан түрлі ... ... ... оны ... ... ... Ғылым социологиясының ерекшелігі сол, ол ғылыми
білімнің мазмұнын, оның ... мен ... ... ... ... ... институт ретінде, қызметтің өзіндік түрі және аясы
ретінде қарастырады.
Ғылыми қызмет барысында білімді ... ... ... ... ... ... асырылады, ал өзара әрекеттің типтері ... ... ... ... ... ... ... қоғам көлеміндегі нормалар мен құндылықтардың жүйесі ретінде ғылымның,
қызмет атқаруы ғылым социологиясының пәні болып шығады, ... ... ... ... ... ... ... қызметті әлеуметтік
аспектілерін, қырлары мен сырларын, жаңа ... ... оның ... ... ... ... ... болған әлеуметтік қатынастар
жүйесін, алуан түрлі әлеуметтік жүйелердегі ғалымдар ... ... ... ... мен ... ... ... қоғамнын, ғылым мен басқа да қоғамдық құбылыстардың өзара әрекетінің
нақтылы ... ... ... ... ... ... тудырып отырған казіргі
заманғы ғылым экономикалық, әлеуметтік, рухани қайта құрулардың, қоғам мен
жеке адамның мәдениетін, ... ... ... ... факторларының
бірі болып алды. Ғылым адамның ... ... ... көмектесетін қуатты қызмет атқаруда. ... бола ... ... ... тарта адам сауатсыз деуге сенгің ... ... ... ... ... ... ... проблемаларды
шешуден сырт калды, 90-шы жылдары өлемде 50 ... адам ... ... ... ал ... ... ... өмірі үшін ғылымның ешбір маңызы
болмайды. Білімдер ... ... ... ... ... ... ... да
келтіреді, өйткені адамның өскелең ақпарат тасқынының бәрін игеруге,
жаңадан ашылған ... ... ... ... ... ... Ал ... бұқаралық, ғылыми өндірістің өзі де жекелеген
өнеркәсіп қызметшісін ... ... ... ... ... ... ... техника табыстарын енгізу адам белсенділігін жүзеге асырудың жаңа
бағыттары мен келешектерін ашып қана ... ... ... ... ... да ... адам мен ... болашағы туралы
мәселені де өткір алға тартады. ... ... де ... ... ... ғылым арасындағы өзара қатынастылықта, демек, ғылым адамға не береді
және одан болашақта нені ... ... ... ... шығармау керек. Мұндай
проблеманы қою мен ойластыру, оны шешудің жолдарын ... ... аса ... ... бірі және оның әлеуметтік мәнін
айкындайды.
Ғылымды социологиялық зерттеулердің теориялық және іс ... ... бар. ... социологиясының теориялық маңызы ғылымды
әлеуметтік құбылыс ретіңде ойластыруда, ғылыми қызметтің өзгешелігін ашып
көрсетуге көмектесетіндігінде, ... ... ... ... ... аяның қоғам өмірінің басқа да аялдарымен ... ... ... ... де ... маңыздылығын үғыну құнды болып табылады.
Мұның бәрі ғылыми қызметті басқару мен ... оның ... ... ... оның ... сенімділігі мен тиімділігі
үшін, мемлекеттің ғылыми негізделген ұлттық және халықаралық саясат жасауы
үшін, демек, ғылымның өзінің дамуы үшін және оны ... ... ... ... социологиясының іс жүзінде ... ... ... ... ... ... ... практикалык міндеттер мен
проблемаларды шешу үшін кеңінен пайдаланылады. ... ... ... ... ... маңызы зор. Олар ғылымның қоғаммен
өзара байланыста дамуы ... ... ... ... ... Мысалы, ғылыми және ғылыми-техникалық кызметшілер саны қозғалысын
өлшемдеуге, жарияланған жұмыстар санының өсуі ... ... ... ... ... колданудың жалпы өндірістік тиімділігін және
сондайлар сияқты басқа да көрсеткіштерді қадағалауға болады.
Жалпы мәдени, адамгершілік қызмет ... ... ... орын ... ... ғылым адамды қоршаған ортаның барған ... ... ... ... бөлігі болып отырғанда онда қалай да өмір сүріп, әрекет етуге
дұрыс бағдар ... тура ... ... ... ... әсері
қайшылыкты. Сондықтан ғылым мүмкіндіктерін ... ... ... оның ... ... ... ... өзара
байланыстылықта дамуының ерекшеліктері туралы жалпы түсініктер бар болуын
ашып ... ... Бұл ... адам мен ... ... мен мүмкіндіктерін ғылымның жаңадан ашылған жаналықтары мен
олардың ... ... ... ... ... үшін, ғылымды қоғамдық пікірде дұрыс бағалау үшін ... ... ... ... ... қалыптасуы жаңа ғылыми білімдерді
меңгеруге қабілеттілігі мен ... ... ... ... ... мен тәрбие процесінде дұрыс бағдар ұстау үшін адамға ғылыми-техникалык,
прогресс қандай ... ... білу ... ... ... ... ... бір абстрактілі ілім емес,
қайта ғылым мен қоғам дамуын ынталандырып отыратын әлеуметтік ... ... әсер ... ... ... мен ... ықпал
жасайтын, мемлекеттің ұлттык және халықаралық саясатына аса тиімді алғышарт
болатын маңыз алады, ал бұл адамгершілік қызмет ... үшін аса ... ... ... ғылым әлеуметтік-экономикалық өрлеудің аса
маңызды тұтқасы болып табылады. Ол ... ... ... ... Сондықтан ғылым саласындағы саясат әлеуметтік басқарудың ... ... ... ... ... ие ... Жуырда ғана аяқталған
ХХ-ғасырдың аяғына қарай әрбір 5 жыл сайын ... ... ... екі ... 90-шы ... ... ғалымдар мен ғылыми кызметкерлердің саны
ғылымның ... ... ... ... ... санынан 90 процент артты.
Үстіміздегі ғасырда ғылым өз дамуының жаңа кезеңін бастан кешуде. Бүл
ғылым келбетін де, қоғам өмірін де ... ... ... байланысты.
Ғылыми-техникалық революцияның (ҒТР) мазмұны мен құрылымында ғылыми
және ... ... ... ... дамыған техникалық
базасыз ғылыми прогресс мүмкін болмайтынын, ал техника қуатты ... ... арқа ... ... алмайтынын көрсетгі. ҒТР пайда
болуының тікелей алғышарты, біріншіден, XIX-және ХХ-ғасырлар қойнауында
жаратылыстануда революция ... еді. Бұл ... ... ... ... ... айналуынан, салыстырмалы теория
мен квант теориясының жасалуынан басталды, микро дүние мен ... ... өту ... ... Мүның бәрі материяға
көзқарастардағы түбегейлі ... және ... жаңа ... бейнесі
қалыптасуына келтірді. Екіншіден, ... және ... ... ... ... революция жасалды. Радионы ойлап табу,
авиацияның пайда болуы үлкен маңыз алды. Атом ядросының ... мен ... ... кибернетиканың дамуы, ғылымның, өнеркәсіптің, мемлекеттің
ірі ... ... ... шеңберлеріндегі күшін біріктіруге
мәжбүр етті. Үшіншіден, ғылыми-техникалық прогрестің қаулай ... ... алғы ... байланысты жаңа қоғамдық қажеттілік пайда болды.
Ол ... ... ... және ... ... ... ... айналды. Ғылымды қаржыландыру,
зерттеу мекемелерінің саны қауырт өседі. Ғылыми қызмет ... ... ... ... ... ... өндіріске ең
жаңа идеялар мен жаңалықтарды жиі де кең ... ... ... ... ... энергияны,жаңа конструкциялық
(құрастырушылық) материалдарды, басқарудың автоматты жүйелерін, ғарышкерлік
табыстарын өмірге ... ... ... ... түбегейлі
өзгерістермен айқындалады.
Микроэлектроника, техникалық процестерді биологияландыру, алуан түрлі
өндіріс ... ... ... ала ... ... ... жасап шығару, приборлар жасау, ядролық энергетика, генетикалық
инженерия және басқалар қазіргі заманғы ғылым мен ... ... ... бағыттары болып алуда. Техника-адам (инженерлік ... ... және т.б.) ... ... ... ... түрлі қырларын зерттейтін, қоғам өмірінің
барлық ... ... ... ... және ... ... ... байланысты ғылымдардың маңызы арта түсуде.
Ғылымда, техникада, өндірісте революция ... ... ... күллі
аяларына оның неғұрлым ықпалы күшейіп отырғанын көрсетеді. Ғылым екі жақты
сипат алып отыр, ... ... ... ... өз ... ... да,
жағымсыз да қуатты күштер ұстайды. Сондықтан ... бір ... ... ... қоғамның өзіне де тәуелді.
Ғылыми-техникалық революцияның негізгі әлеуметтік салдарлары мынадай.
Біріншіден, ғылым тікелей қоғамның өндіргіш күшіне айналады. ...... ... ... үш ... ... ... дамудың жетекші аясына айналуымен байланысты жаңа қоғамдық ... ... ... Адам ... ... ... өндіріс аясынан босай
береді. Бір жағынан адам дамуы үшін ... ... ... ... ... ... ... Екінші жағынан, өндіріс
процесінде тікелей ... ... ... ... төмендеуі
жұмыссыздық денгейі артуына, жұмыс орындарының шектен тыс тұрақсыздануына
келтіреді, бұқараның қайыршылануы туындайды.
Үшіншіден, өндіргіш күштердің бүкіл ... ... ... өндіріс
құралы, кызметінің өзі сапалық тұрғыдан қайта құрылады.
Еңбектің интенсивтендірілуі, оның материалдық күрделі еңбекті қамтуы
арта ... ... ... өз шығынын ақтауы артады, ғылыми-
техникалық жұмыс табыстарын өнеркәсіпке енгізудің ... ... пен ... ... ... ұлғаяды. Бірақ ғылыми-техникалық
өзгерістердің ілгерілемелі қарқындары күрделі әлеуметтік проблема туғызады:
меңгерілген мамандық пен өндірістің жаңа ... ... ... еңбектің сипаты мен ... ... ... элементтердің рөлінің артуына, жалпы орта және ... ... ... ... өсуі ... жалпы мәдениетінің,
дамуын тудырады.
Бесіншіден, ғылыми-техникалық революция өндіріс пен қоғам ... ... ... мен ... ... ... құралы ретінде
ақпараттық қызметтін жаңа мүмкіндіктерін ашады да ... ... ... ... ... ... ... Алайда, жетістіктер адамға зиян келтіруге ... ... ... оның санасына жаппай ... ... ... әрекет атқаратын жүйе жасау үшін пайдаланылуы мүмкін.
Қазіргі заманғы ғылыми-техникалық революция ... бірі - ... ... мен ... ала ... ... бар жасанды материалдар
жасау. ҒТР ғылыми-өндірістік және ... ... ... ... ... халықаралық ғылыми бірлестіктер мен
ұйымдар пайда болады, адамның шаруашылық ... ... ... ... ... Ғылыми оймен еркін алмасу үшін қалыпты мемлекетаралық
қатынастар ... ал ... ... ... ... ... ... мүмкін
емес. Көптеген ғылыми-техникалық жаңалықтар әскери ... ол ... ... ... ... Қоғамның
салауатты күштері мен ғалымдар тарапынан ғылыми-техникалық дамуға бақылау
орнату, ... ... ... салаларын болжау мен
залалсыздандыру қажетгігі туып отыр.
Ғалымдар қазіргі заманғы ... ... ... ауыл ... ... оларды пайдаланудың ресурстары мен балама ... ... ... ... шын ... ... ... надандықты, түсініспеушілікті, жақтырмаушылықты жою үшін,
сөйтіп, ... ... ... ... мен ... ... ... белсенділігі қажет. Ғылыми-техникалық
революцияға ғылым ... ... ... ... ... ... да ... ғылымның көптеген практикалық, ... және ... ... ... ... ... ... ынталандырушы пәрменді, құдіретті факторы болып
отырған ғылым және ғылыми жаңалықтар ... ... ... күштерін
меңгеру жолында көмектесумен келеді. Алуан түрлі дәуірлерде дүние туралы
жасалған ғылыми ... ... ... ... ... ... ... қаруы болды. Ғылым үнемі танымның барынша жаңа
шептерін, олармен бірге адам, адамзат дамуының жаңа ... ... ... ... ғылым мен қоғам дамуының өзара байланысы
әлбетте түрліше болады. Ғылыми жаңалықтар мен ... ... ... және
қалың, халық бұқарасы арасына тарату ... ... ... ... ... ... өндіріске ықпалы жетімсіз болады. ... ... ... ... ... әрдайым жоғары
бағалана тұрса да, басқаша түсініледі. Мысалы, антик (көне) дәуірі ... ... ... ... әрі ... шарты деп қарастырылды, ... ... ... - ... ... түрі ... ... революция тұсында ғылымның келбеті,
оның қоғаммен өзара байланысының сипаты жаңаша өзгерді, ғылыми ... ... ... ықпалының қарама-қайшылығы шиеленіседі. Осыған орай
ғылымның әлеуметтік-мәдени маңыздылығын қайта ... да ... ... ... және алуан түрлі ... ... ... ... 60-шы ... ... ... сциентизм өкілдері
адамға және адамзатқа ғылым әкелетін ... ... ... ... ... ... ... болып отыр деуге саяды. 90-шы
жылдардан бастап ғылым өз-өзінен құдіретті күш емес, тіпті ол ... ... ... ... де емес ... ... жиі ... - бұл қоғам өмірінің ажыратып алуға келмейтін элементі және ... екі ... ... ... ... қоғамға, адамға
тәуелді.
Ғылым барған сайын ... ... ғана ... ... ... жеке ... де, оның өзіндік ... ... ... ... оның ... мен өзі ... түсініктерін түбегейлі өзгерте отырып
өктемдікпен енуде. Қазіргі заманғы ғылым адамның ... ... ... ерекшеліктеріне көңіл бөле отырып, оның ... ... ... ... ... ... ... іздестіреді. Адам тарихта тұңғыш рет медициналық генетика көмегімен
эволюция процесінде пайда ... ... ... ... аурулардан
және сондайлардан құтылуға мүмкіндік алуда.
Тарих барысы ғылым шынында коғамдык, прогрестің ... ... ... ... ... коғам бір жағынан ғылыми жаңалыктарды ... ... әзір ... отырғанда ғана, ал екінші жағынан -
коғамдық қажечтіктерді ғылым ... ғана ... ... ғылым
жаңалықтары дамудың іштей ынталандырушысы болып алады.
Қоғам өмірінде ғылымның ықпалы ойнақы өзгермелі бола тұрса да ... бір ... ... де тән. ... ... ... негізгі үш түрі бар. ... ... ... екіншіден, қоғамның тікелей өндіргіш күші ретіндегі ... ... ... ... ең, алуан түрлі проблемаларын
шешкенде ғылыми білімдер мен әдістер жиі ... ... ... күш ретіндегі кызметтері, Ғылымның алуан түрлі әлеуметтік
қызметтер алуы - ... ... ... бір ... жататын күрделі де карама-кайшылыкты процестер салдары. Адамның
тіршілік қызметінің ... жаңа ... ... енуі ... ... ... ... мен қоғамның өзара әрекетінің әрбір арнасы
пайда болып алысымен-ақ ... ... ... кеңейеді, барған сайын
толығып, екіжакты байланыстылықта болып алады.
Ертедегі дүниеде алғаш пайда бола ... ... ... ... ... ... көзге түсті. Ол дүниеге мифологиялық
көзқарас қалдықтарын жеңудің маңызды факторы болды. Орта ... ... ... ... ... біртіндеп айырылады. Дүниеге
көзқарастық негізді бұл дәуірде дін, теология жеңіп ... ... ... ... ... ұмтылады. Бірақ сонда да ... ... ... ... ... ... монастырларда жеке ғылыми
білімдерді меңгеру, сақтау мен қорландыру жалғаса береді. ... ... ... ... ... бүкіл бүлікшілер - шіркеу ... Атап ... олар ... көзқарастық құқығын ғылымның теологиядан
тартып алуы үшін күресе отырып, рухани алғышартгар жасады.
Ғылымның дүниеге көзқарастық маңыздылығын ... рет ... ... ... ... ... және ... төңкеріспен байланысты
болды. Бұл төңкеріс гелиоцентристік ... ... ... ... табиғатты теориялық және практикалық меңгеру құралы болып алуында
еді. Ал оның мәдени-дүниеге көзқарастық кызметі білім мен тәрбиенің тиісті
жүйесінсіз ... ... ... ... ... ... ... үшін жинақталған
білімдер басқаларға таратылады, оларды қалын бұқара ... ... ... ... ... мен ... ... әрекеті осындай.
Бірақ ғылымның дамуы мен қызмет атқаруы үшін білім жүйесі де елеулі
маңыз алады. Білім ... ... ... меңгерген және жаңа білімдер
жасауға қабілетті ... ... ... ... ... ... ... игеру үшін жағдайлар қалыптасады. Білім - бұл коғам ... ... іс ... ... ... ... ... ғылым
жасайды.
Ғылым - білім - мәдениеттің ажырамас ... ... ... ... ... ... ... орта ғасырларда: «көптеген
даналықта қайғы да көп, кім білімді ... ... ... ... библиялык акиқатпен қатар, «оқу – жарық дүние, оқымау - қараңғылық»
делінетін ... та өмір ... ... ... ... тарату жаңа
дәуірде қоғамдық, прогрестің қажетті шарты болды.
Қазіргі ғылыми-техникалық революция дәуірінің ерекшеліктері - ... ... ... ... ... өздігінен оқып білім алу ... ... ... ... ... ... процесін қайта
бағдарлауды талап етеді. Білімнің кұны өсуі (оқу ... ... ... артуы, техникалық құралдардың қымбаттауы) және оның
тиімділігінің жетіспеушілігі арасындағы, ... ... ... қарапайым оқу мен мәдени, творчестволық, әлеуметтік жауапты
тұлға қалыптасуы арасындағы алшақтықты жеңуге тура келеді.
Бұл ең ... ... ... ... ... ... ... дегенге саяды.
Машиналы өндіріс дамуымен ғылым өндірістің тікелей ... ... ал өз ... ... ғылымның тікелей техника-технологиялық
қосымшасы қызметін атқарады. Сөйтіп, ғылымның ... ... ... ... әлеуметтік құрылымының басқа ... ... ... жүйесінде материалдық өндіріс дамуы жөніндегі ғылыми білімдерге
нағыз басты рөл ... ... ... кызмет етіп қана коймайды, қайта
ол өндірістің алдына жаңа ... ... оны ... ... ... әзірлейді.
Сонымен ғылым қоғамның тікелей өндіргіш күшіне, ал ғылыми еңбек - ... ... ... көзқарастық қызметі зор екені белгілі. Бұған
қоса онын, қоғамның рухани өндіргіш күші ретіндегі рөлін атап айту ... ... ... қызметтері өзара ажырамас байланыста. Ол әсіресе
ғылым, білім және өндіріс арасындағы өзара ... ... ... үшін ... кадрлар мен жұмысшы күшін қалыптайды, ал жұмысшы
күші ... ... өту үшін ... ... ... ... Өндірістік,
ғылыми және білім алатын қызмет білікті ... ... ... ... көзі ... ... ... жүйесінде де ғылымның, рөлі зор. Қазір қоғам дамуы
процестерін әлеуметтік басқарудың ... ... ... ... ... басқару дегеніміз - бұл қоғамдық процестердің түбегейлі барысына
- экономикалық, әлеуметтік, саяси, рухани өзгерістерге ... ... ... ... ... ... ... ықпал ету. Әлеуметтік
басқаруды осылайша түсінсек, шын мәнінде ол ... ... ... ... ... және оған ... туралы жеке ғылым» емес,
қайта жаратылыстану, техникалық, әсіресе қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... болып алуы үшін оның алуан түрлі -
кибернетикалық әрі ұйымдық-техникалық, әлеуметтік-саяси, заңи ... ... ... қажет. Мысалы, кибернетика, басқарудың
жалпы теориясын жасай отырып, басқарудың ортақ ... ... ... ... ... жинау мен қайта өңдеу, кері байланыстарды есептеу және
сондайлар кажет ... ... ... ... ... ... математикалық пішіндеу әдістерінің ... ... ... ... ене ... ... дәлдігін,
қорытындылардың дәлелдігі мен нақтылығын ... ... ... әлеуметтік және экономикалық даму бағдарламаларын жасау үшін
қолданылады. Қазір ... ... ... қала салушылық, ғылыми-техникалық бағдарламалар кең, көлемді
сипат алуда. Екіншіден, ғылым -қазіргі ... ... ... ... маңызды фактор. Ғылыми-техникалық прогрестің
жеделдете даму барысы адам мен ... үшін ... ... ... ауа, су, ... ... тіршілік негіздерінің ластануы ұлғаюы
сияқты қауіпті ... ... ... да ... әлеуметтік көрегендікпен алдын-ала болжаудың қажетті
факторы, әлеуметтік басқарудың ажырамас бөлігі болуы тиіс. ... ... ... отыру адамдардың санасы мен мінез-құлқына сөзсіз әсер ... Ол ... ... ... ... ... деп аталатын,
арнаулы ғылымның тууына алып келді.
Ғылым - адам, оның мәдениеті, білімі дамуының, оның ... мен ... ... ... ... ... ... ғылым қоғамдық өмірге, әсіресе ... ... ... ... ... ... жәнс ... көзқарасын калыптастыруға ... ... ... ... ... ... Батыгин Г.С. Обоснование научного вывода в социологии. М.І986
2. Вардомацкий А.П. Аксио-биографическая методика. «Социс»1991, №7, стр. 80
3. Гречихан В.Г. Лекции по ... и ... ... ... И. ... М. ... және т.б ... Алматы:1999, 227бет
5. Ә. Нысанбаев «Социология». Алматы:2002, 222 бет
6. Ұ. Е. Сыдыков «Инженерлік еңбектің социологиясы» А:2003, 175 бет
7. Д.С. ... ... А:2002, 83 ... ... ... лекциялар курсы»А:2001, 160 бет

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР-ның білім және ғылым министрлігінің экологиялық білім және тәрбие беру басындағы жасалып жатқан идеялары. ЖОО -ның экологиялық білім және тәрбие берудегі рөлі. 2.Қоғам мен табиғат жайлы оның бір - біріне арақатынасын қалай түсіндіресіз8 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Шаруашылық субъектінің экономикалық сипаттамасы62 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет
Қазақ қоғамындағы “билер институтының” құқықтық қызметi, бұл институттың қалыптасу кезеңдерi және құқықтық қатынастардағы орны, сондай-ақ, билердiң билiк шешiмдерiне ғылыми тұрғыда талдау жасау, оның құқықтық табиғатын айқындау және мән-мазмұнын ашып көрсету134 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь