Капиталдың ауыспалы моделі


Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І. Бөлім. Капитал туралы түсінік және капитал мәніне теориялық көзқарастар
1.1. Капитал туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Капитал мәніне теориялық көзқарастар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.3. Негізгі капитал және оның қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
ІІ Бөлім. Кәсіпорынның айналымдық капиталы және ауыспалы айналымы, инвестиция
2.1. Капиталдың ауыспалы айналымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.2. Негізгі және айналымды капитал, негізгі капиталдың тозуы ... ... ... ... ... 19
2.3. Инвестиция өндірісітік қорларды қаржыландыру көзі ... ... ... ... ... ... ... ...20
2.4.Өндіру уақыты және айналым уақыты. Кәсіпорынның айналымдық қаржысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
Кіріспе
Кәсіпорын алғашқы құрылған кезде оның капиталы Қазақстан Республикасы заңында қаралған мөлшерден кем болмауы тиіс және де ол сол ұйымның құрылтайшыларының, акционерлерінің ақшалай, заттай жоне басқадай түрде қоғамға қосқан үлестерінен құралады. Бұл сома, яғни кәсіпорынның капиталы осы ұйымның қызметі барысында тапқан таза табысы және басқа да кездерден, тегін түскен мүліктер мен ақшалай қаржылар есебінен өсіп отырады.
Нарықтық қатынастарға көшкен кезде "капитал” сөзі жиі айтылатын болады, бірақ капитал деп кез келген ақшаны айтады. Рас, қандайда бір капитал болмасын өз қозғалысын белгілі ақша сомасы түрінде бастайды. Алайда ақшаның ақшамен және ақшаның капитал ретіндегі айырмашылығы бар. Ақшалар өз бетінше капитал бола алмайды.
Материалдық игіліктерді өндірумен байланысты кәсіпорын пайдаланатын қандай да болсын капитал өз қозғалысын ақша түрінде бастайды. Ақша капиталы жүмыс күші мен ендіріс құрал-жабдықтарын сатып алуға жұмсалады. Өндіріс процесінде сатып алған факторлар өзара әрекет етеді және жаңа енім өндіреді. Рынокта осы енімдерді сатып, кәсіпкер алдын ала жұмсаған капиталын қайтарып алады. Капиталдың біртіндеп алғашқы жұмсалуы, өндірісте пайдаланылуы, өндірген өнімдерді сату және капиталдың алғашқы нысанға қайтып оралуы капиталдық ауыспалы айналымы деп аталады.
Менің курстық жұмысым «Капиталдың ауыспалы моделі» деп аталады. Курстық жұмыс бөлімнен және бөлмшелерден тұрады. Мұнда бірінші бөлімде капитал туралы түсінік және капитал мәніне теориялық көзқарастар талданса, екінші бөлімде капиталдың негізгі түрлері және қызметі көрсетілген. Ал үшінші бөлімде «Капиталдың ауыспалы айналымы», және өндірістік қорларды қаржыландыру көзі- инвестиция, өндіру уақыты және айналым уақыттары туралы мәліметтер берілген.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі.-Алматы, 2006
2. "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы " 2001 жылғы 12 маусымдағы №209-11 Қазақстан Республикасының салық кодексі
3. Есқараев Ө.Қ. Қазақстан Республикасының нарығын мемлекеттік реттеу.-Алматы, 2007
4. Кеулимжаев К.К., Әжібаева З.Н., Кұдайбергенов Н.А., Жантаева А.А. Қаржылық есеп — Алматы: Экономика, 2001.
5. Куликов А. Экономикалық теория негіздері.-Шымкент,1994
6. Қалдыбаев о., Теміров Е. Нарықтың экономикалық анықтамалығы.- Алматы,1993
7. Қуатова Д.Я. Кәсіпорын экономикасы.-Алматы, 2006
8. Медешев Б. Нарықтық экономика теориясына кіріспе.-Алматы, 1995
9. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы.-Алматы,2003
10. Микроэкономика: Оқулық.-Алматы, 2006
11. Мырзалиев Б.С.,Әбдішүкіров Р.С. Кәсіпкерлік қызметте бухгалтерлік есепті ұйымдастыру: Оқу құралы.-Алматы, 2006
12. Темірбекова А.Б. Экономикалық теория: оқу құралы.-Алматы, 2008
13. Тоқсанбай С.Р. Толық экономикалық орысша-қазақша сөздік. Алматы: - Сөздік-Словарь, 1999.
14. Экономикалық теория негіздері:оқулық/ред. басқ. Я. Әубәкіров.-Алматы, 2004
15. Экономикалық теория негіздері: Оқу құралы/ред. басқ. Я. Әубәкіров.-Алматы, 1998

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге




Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І. Бөлім. Капитал туралы түсінік және капитал мәніне теориялық көзқарастар
1.1. Капитал туралы түсінік
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ...5
1.2. Капитал мәніне теориялық
көзқарастар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.3. Негізгі капитал және оның
қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
ІІ Бөлім. Кәсіпорынның айналымдық капиталы және ауыспалы айналымы,
инвестиция
2.1. Капиталдың ауыспалы
айналымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.2. Негізгі және айналымды капитал, негізгі капиталдың
тозуы ... ... ... ... ... 19
2.3. Инвестиция өндірісітік қорларды қаржыландыру
көзі ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2.4.Өндіру уақыты және айналым уақыты. Кәсіпорынның айналымдық
қаржысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
Пайдаланылған
әдебиеттер ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... .24

Кіріспе
Кәсіпорын алғашқы құрылған кезде оның капиталы Қазақстан
Республикасы заңында қаралған мөлшерден кем болмауы тиіс және де ол сол
ұйымның құрылтайшыларының, акционерлерінің ақшалай, заттай жоне басқадай
түрде қоғамға қосқан үлестерінен құралады. Бұл сома, яғни кәсіпорынның
капиталы осы ұйымның қызметі барысында тапқан таза табысы және басқа да
кездерден, тегін түскен мүліктер мен ақшалай қаржылар есебінен өсіп
отырады.
Нарықтық қатынастарға көшкен кезде "капитал” сөзі жиі айтылатын
болады, бірақ капитал деп кез келген ақшаны айтады. Рас, қандайда бір
капитал болмасын өз қозғалысын белгілі ақша сомасы түрінде бастайды. Алайда
ақшаның ақшамен және ақшаның капитал ретіндегі айырмашылығы бар. Ақшалар өз
бетінше капитал бола алмайды.
Материалдық игіліктерді өндірумен байланысты кәсіпорын пайдаланатын
қандай да болсын капитал өз қозғалысын ақша түрінде бастайды. Ақша капиталы
жүмыс күші мен ендіріс құрал-жабдықтарын сатып алуға жұмсалады. Өндіріс
процесінде сатып алған факторлар өзара әрекет етеді және жаңа енім
өндіреді. Рынокта осы енімдерді сатып, кәсіпкер алдын ала жұмсаған
капиталын қайтарып алады. Капиталдың біртіндеп алғашқы жұмсалуы, өндірісте
пайдаланылуы, өндірген өнімдерді сату және капиталдың алғашқы нысанға
қайтып оралуы капиталдық ауыспалы айналымы деп аталады.
Менің курстық жұмысым Капиталдың ауыспалы моделі деп аталады. Курстық
жұмыс бөлімнен және бөлмшелерден тұрады. Мұнда бірінші бөлімде капитал
туралы түсінік және капитал мәніне теориялық көзқарастар талданса, екінші
бөлімде капиталдың негізгі түрлері және қызметі көрсетілген. Ал үшінші
бөлімде Капиталдың ауыспалы айналымы, және өндірістік қорларды
қаржыландыру көзі- инвестиция, өндіру уақыты және айналым уақыттары туралы
мәліметтер берілген.
Курстық жұмысты жазу барысында А.Б. Темірбекованың Экономикалық
теория оқулығын, Я.Әубәкіров, М.Есқалиевтардың Экономикалық теория
негіздері оқылығын, Микроэкономика оқулықтарын, сондай-ақ экономика
саласы бойынша мерзімді басылымдарды пайдаландым.

І. Бөлім. Капитал туралы түсінік және капитал мәніне теориялық көзқарастар
1. Капитал туралы түсінік
Капитал (capital) түсінігін кеңінен қарастырғанда, оны экономикалық
игіліктерді көп мөлшерде өндіру мақсатымен құрылатын кез келген ресурс деп
айтуға болады. Капиталдың төмендегідей негізгі түрлерін бөліп қарастыруға
болады:

Біз талдауымызды жалғастыру үшін, алдымен фирманың сатып алатын
капиталы мен басқа да факторларының қалай өлшенетінін анықтап алуымыз
керек. Капитал мүлік түрінде, яғни фирманың меншігіндегі зауыттар мен құрал-
жабдықтар, құрылғылар санымен өлшенеді. Мысалы, фирманың меншігінде құны 10
млн долл. болатын электр қозгауыштарын жасайтын зауыт бар болса, онда осы
фирманың негізгі капиталы 10 млн долл. дейміз. Ал жұмыс күші мен шикізаттар
сияқты ондіріс факторлары, сонымен қатар дайын өнім фирманың айналмалы
капиталын құрайды.
Мысалы, фирма айына 8000 электр қозғауыштарын жасау үшін сағатына
20000 адам күшін және айына 50000 фунт (қадақ) мыс пайдаланады дейік.
Айнымалы шығындар мен шығарылатын өнім көлемі айналмалы капитал
қозғалысының көрсеткіштері болып есептеледі. Жұмысшының тарифтік
мөлшерлемесі — сағатына 15 долл., ал мыстың 1 фунтының бағасы - 0,80 долл.
деп алайық. Бүдан жалпы айнымалы шығындар: (20000) -(15 долл.) + (50000) •
(0,80 долл.) = 3 400 000 долл. айына құрайды.
Ал орташа айнымалы шығындар: 3 400 000 долл.: 8000 = 42,50 долл.
болады.
Енді фирма өз өнімінің әр данасын 52,50 долл. бағасымен сатады деп
есептейік. Онда фирманың орташа пайдасы: 52,50 - 42,50 = 10,00 долл.
құрайды.
Осыларды ескере отырып жалпы пайданы табамыз. Ол айына 80000 долл.
құрайды және бұл да айналмалы капитал болады.
Сонымен фирманың 10 млн долл. құрайтын негізгі капиталы оған айына
80000 долл. пайда табуына мүмкіндік береді.
Осы зауытқа 10 млн долл. көлемінде қомақты қаржы салу туралы шешім
негізделген болды ма, жоқ па? Бұл сұраққа жауап беру үшін пайданы
шығындармен салыстырамыз. Зауыт осы түрінде 20 жыл тұрады деп есептейік,
онда төмендегідей сұрақ туындайды: бүгінгі айына түсетін 80000 доллардың
құндылығы 20 жыл барысында қандай болады?
Пайда 20 жыл ішінде 19,2 долл. құрайды: 80000 ■ 20 12 =19,2 долл.
Бұл осы зауытты салуға арналған күрделі қаржыдан көп, сондықтан
құрылысты инвестициялау мүмкіндігі өте пайдалы деп айтуға болады. Бірақ
бүгінгі 80000 долл. құндылығы 5 жылдан кейін немесе 20 жылдан кейін де
осындай бола ма, жоқ па? Енді осыған жауап берейік.
Капиталдың бүгінгі бағалылығы оның болашақта не өндіретініне
байланысты, сондықтан болашақтағы табыс ағынын құруды міндетті түрде бүгін
ынталандыру қажет. Егер капитал иеленушісі өз капиталын кәсіпкерге
пайдалануға берсе немесе өзі кәсіпкер болса, онда белгілі бір уақыт
өткеннен кейін ол осы капиталды өсіммен қайтарып алуы керек. Бұл өсімше
несие пайызы деп аталады.
Несие пайызы (interest) - капитал иеленушіге оның қаражаттарын белгілі
бір уақыт аралығында пайдаланғаны үшін төленетін баға.
Капиталды құру және көбейту үшін ақша каражаттары қажет. Бұл ақша
қаражаттары - иивестиция деп аталады. Ал инвестициялау (investment)
дегеніміз - капиталды құрау және оны толықтыру.
Инвестициялау мәселелерін шешуде инвестициялық жобаларды жүзеге
асыруға байланысты кеткен шығындар мен жобаны жүзеге асыру нәтижесінде
алынған табыстарды салыстыру қажет. Егер жоба үшін несие қаражаттары
алынатын болса, онда өзін-өзі өтеудің ішкі нормасы (r) және несие пайызы
(i) салыстырылады. Инвестициядан түсетін пайда ең жоғары деңгейге жетеді,
егер:
r = і,
мұндағы r —өзін-өзі өтеудің ішкі нормасы;
i - несие пайызы. Мысал келтірейік.

Саны (Һін-оіі І-Ісспе Инвестицияныц шекті
отеудіц шекті пайьпыныц таза өзіи-өзі отеүі. %
нормасы. % молшерлемееі,
%
300 12 5 7
600 10 5 5
900 7 5 2
1200 5 5 0
1500 3 5 -2

Өнім шығару көлемі өскенде өзін-өзі өтеудің шекті нормасы 12-ден 3%-ға
дейін төмендейді. Инвестициядан түсетін пайда 900 бірлік өнім шығарғанда ең
жоғары деңгейіне жетеді. Өзін-өзі өтеудің шекті нормасы шығарылатын өнім
көлемінің санына тәуелді және өндіріс ауқымы өскенде азаяды. Бұл көрсеткіш
инвестицияга сұранысты анықтайды. Несие пайызының мөлшерлемесі өнім шығару
көлеміне тәуелді емес.
Инвестициядан (капитал салымдарынан) түсетін пайданы есептеу үшін
төмендегілер қажет:
- капиталдың пайдалы қызмет етуінің мерзімін анықтау;
- табыстың жыл сайынғы үстемесін есептеу. Төмендегідей белгілеулер
енгіземіз:
I- инвестициялардың шекті құны;
R - жыл сайынғы табыс өсуіне инвестицияның шекті салымы.
Капитал салымдарының құны тең болады:
1-жылы: R1 =I (1 +r)
2-жылы: R2 = I (1 +r)-(1 + r)
Бір жылдық инвестицияның құны тең болады:
I =R1 ( 1+ r)

Екі жылдық инвестицияның құны:
I =R2 ( 1+ r)2
Бұдан инвестицияның п жылдағы құны төмендегідей болады:

I = R1 (1 + r) + R2 (1 + r ) + ...+ Rn
(1 + r)n

Мысал: Күрделі салымдардың шекті құны 200 млн теңге, өзін-өзі өтеудің
ішкі мөлшері - 20%. Онда табыстың бірінші жылы көбеюіне салынатын шекті
салым: R1 = I (1 + r) = 200 · (1 + 0¸2) = 240 млн теңге болады. Егер
несиенің пайыздық мөлшерлемесі — 5% болса, онда таза өтемділік: r — і = 20
— 5 = 15%.

2. Капитал мәніне теориялық көзқарастар

Қазақстан Республикасының занына сәйкес кәсіпорындар өзінің құрылуы
барысында, яғни шаруашылық қызметпен айлалысу үшін белгілі бір мөлшерде
мүліктерге ие болуы тиіс. Осы жоғарыда аталған мүліктердің ақшалай өлшемге
айналдырылғандағы жиынтығы ұйымның меншікті капиталы болып саналады.
Кәсіпорын алғашкы құрылған кезде оның капиталы Қазақстан Республикасы
заңында қаралған мөлшерден кем болмауы тиіс және де ол сол ұйымның
құрылтайшыларының, акционерлерінід ақшалай, заттай және басқадай түрде
қоғамға қосқан үлестерінен құралады. Бұл сома, яғни кәсіпорынның капиталы
осы ұйымның қызметі барысында тапқан таза табысы және басқа да көздерден,
тегін түскен мүліктер мен ақшалай қаржылар есебінен өсіп отырады.
Жалпы кәсіпорынның есебін жүргізу барысында жұмыс істеп тұрған, қызмет
атқарушы яғни қолданыстағы капиталы жэне оның құрамы мен құрылымы
бухгалтерлік баланстың активінде көрсетілсе, ол капиталдың қаржыландыру
көздері баланстың пассивінде көрсетіледі.
Нарықтық қатынастарға көшкен кезде "капитал” сөзі жиі айтылатын
болады, бірақ капитал деп кез келген ақшаны айтады. Рас, қандайда бір
капитал болмасын өз қозғалысын белгілі ақша сомасы түрінде бастайды. Алайда
ақшаның ақшамен және ақшаның капитал ретіндегі айырмашылығы бар. Ақшалар өз
бетінше капитал бола алмайды. Мысалы егер ақшалар тауар айырбасын Т-А-Т
формуласымен қызмет көрсетсе онда олар бұл жерде айналым қызметін
орындайды.
Егер ақшаларды құнды еселеу құралы ретінде қолданса, яғни алғашқы
салынғанға қарағанда көп құн алу үшін болса, онда ақшалар капитал бола
алады. Мысалы, А – Т - А' . мұндағы А' = А + ΔА ал А' =А+Δ А ал
ΔА- бұл ақшаның алғашқы саласынан арта өсуі. Осы алғашкы құннан өсімшені
қосымша құн деп атап, M әрпімен белгілейді.
"Ақша ақша ретінде және ақша капииал ретінде алғашқыда бір
бірінен тек біркелкі емес айналым түрінде өзгегешеленеді".
Ақшаның капиталға айналуының басты шарты ақша иегерінің
нарықта сондай тауарды табу мүмкіндігі болып, ол жаңаша құнды жасауға
қабілетті, одан да көп, өзінің бай тұрғасынан құнды жасайды. Сондай тауарға
– жұмыс күші тауары жатады.
Экономикалық теорияда капитал мәніне деген көзқарастар біркелкі
емес.
Экономикалық теория классикалық мектебінің негізін салушылар
А.Смит (1723-1790 жж.) пен Д.Рикардо (1772-1825 жж.) жәане қазіргі белгілі
американ экономистері П.Самуэльсон, У.Нордхауздың ойынша, капитал — бұл
өндіріс құрал-жабдығы. Француз экономисі Жан Батист Сэй (1767-1832жж.) және
ағылшын экономисі Джон Робинсон (1903-1983 жж.) т.б. капиталды — бұл ақша
сомасы, бағалы қағаздар, қаржылар деп есептеген. Капиталға бұдан басқада
көзқарастар бар: капитал — бұл өндіріс аясында қолданылатын адамның білімі,
қалыптасқан әдеті, энергиясы. Капитал — бұл уақыт. Уақыт фактор ретінде
табысты жасаушы. Әртүрлі уақыт кезеңіндегі көптеген экономистердің
көзқарасын жинақтап қарасақ онда өндіріс құрал-жабдығы, адамдар және
ақшалар да капитал бола алады.
Бірақ капиталдың мәнін толыққанды етіп К.Маркс ашқан. Маркс былай
деп жазған: сырттай капитал әртүрлі жақты (өзгермелі өндіріс құрал-
жабдығында тұрақты капитал), адамдар (өзгермелі капитал), ақшалай (ақша
капиталы) болып келеді. К.Маркс осыдан соң капиталды — күрделі ұғым
санаған. Барлық аталған материалдық игіліктер өз бетінше капитал бола
алмайды, олар сонда ғана капиталға айнала алады, егер иегерлері оларды
құнды еселеу үшін немесе қосымша құнды жасауға қолданса.
Өзінің басты еңбегі “Капиталда” К. Маркс капиталдың бірқатар
анықтамасын берген. Бұл кездейсоқ емес. "Капиталдың"' бірінші томында:
капитал - бұл құн бұл өзін-өзі өсіретін құн деп көрсетілген. "Капиталдың"
екінші томында: "капитал бұл қозғалыс" екенін дәлелдеген. Капиталдын мәні
толыққанды "Капиталдың" үшінші томында ашылған. Ол каппталды заттар
жиынтығы (өндіріс құрал-жабдығы) ретінде карастыруды жоққа шығарып,
капитал. — бұл зат еместігін, ол адамдар арасындағы белгілі қоғамдық
қатынастар екенін айтқан.
Капитал көп мағыналы ұғым: ол материалдық игіліктердің қоры, ол
сонымен қатар материалдық емес элементтерді де қамтиды, атап айтқанда,
адамның қабілеті, білімі. Бірқатар экономистер капиталды тек өндіріс құрал-
жабдықтары деп қарайды. Мұндай пікір саяси экономияның классиктерінен
тараған. А. Смит капиталды жинақталған еңбек деп, ал Д. Рикардо капиталды
өндіріс құрал-жабдықтары деп тұжырымдаған, Қазіргі экономистердің
еңбектерінде де мұндай анықтамалар кездеседі. Мысалы, П. Самуэльсон мен
Нордхаустың "Экономикс" деген еңбегінде, капитал дегеніміз экономикада
басқа тауарларды өндіруге арналған, ұзақ мерзімді қолданылатын игіліктер
деп түсіндірілген. Бұл игіліктерге сансыз станоктар, жолдар, компьютерлер,
жүк машиналары, прокат стандары, өндірістік үйлер т. б. жатады. Кейбір
зерттеушілер капитал ұгымын ақшамен байланыстырады. Мысалы, Дж. Робинсон
"Қазіргі экономикадағы күрделі қаржы" деген еңбегінде, "Капитал
каржыландыру кезі болмай тұрып, ақша сомасы ретіңде танылған",— деп жазды.
Маркстің саяси экономиясының маңызды категориясы ретінде капитал
қоғамның бүкіл өндірістік қатынастар жүйесін қамтитын құбылыс ретінде
сипатталады, яғни капитал капиталистер мен жұмысшылардың қосымша құнды
ендірумен байланысты қатынасын, әрі оны бөлумен байланысты таптар
арасындағы қатынастарды қамтиды. Маркс капиталдың жалпы формуласын шығарды.
Ақша — Тауар — Ақша осыған орай ол капитал мәңгі қозғалыста болады деген
қорытындыга келді. Капиталдың өсуінің көзі капиталистердің ақысыз
иемденетін, жалдамалы жұмысшылардың еңбегімен ендірілетін қосымша қүн болып
табылады. Сырт қарағанда капитал мынадай нақты нысандарда орын алады:
өндіріс құрал-жабдықтары — өндіргіш капитал нысанда ақша — ақшалай,
тауарлар — тауарлы капитал нысанында көрінбекші. Солай дей тұра К. Маркс
ақша-тауар және құрал-жабдықтар жеке алғанда капитал болады дегенді
айтпайды, олар белгілі бір өндірістік қатынастар құрамында ғана капитал
болып саналады, деп білді. Сонымен капиталға деген көзқарас әр қилы, алайда
олардын бір мәселеде бірлігі де байқалады, табыс әкелетін кабілеті
тұрғысынан капитал меншікпен үндеседі.

1.3. Негізгі капитал және оның қызметі
Капитал түсінігі барлық өндіріс ресурстарын қамтиды: зауыттар,
құрал-жабдықтар, темір және басқа жолдар, электр станциялары, шикізаттар,
материалдар және т.б. Бұл ресурстар инвестициялық ресурстар болып табылады.
Инвестициялык ресурстар термині нақты капиталдық тауарларды өндіруді
белгілеу үшін пайдаланады (немесе өндіріс құралдарын).
Кәсіпорындар өз шаруашылық кызметіне пайдаланатын капиталдық тауарлар
немесе инвестициялық ресурстар өндірістік қор деп аталады, Өндірістік
корлар — бұл кәсіпорынның ұдайы өндіріс кезіндегі жабық кызметіндегі
инвестициялық ресурстардың құндық нысанын көрсету.
Материалдық өндіріс саласында қызмет ететін капитал өнеркәсіп капиталы
деп аталады. Өнеркәсіпке немесе ауыл шаруашылығына бөлінген ақша
өңдірістік объектіні салуға, машиналар мен жабдықтарды сатып алуға, сол
сияқты өнім өндіруге қажетті шикізат пен материалдарға жұмсалады. Өнеркәсіп
капиталының өндіріс объектілерін, станоктарды, жабдықтарды қамтитын бөлігі
өндіріс процесінде көп жылдар әрекет етеді. Оны негізгі капитал деп атайды.
Шикізат, материалдар, энергетикалық ресурстар өндіріс процесінде бір
мезгілде пайдаланылады да, өндірілген өнімге бірден көшеді.
Негізгі капиталдың қызмет етуімен байланысты физикалық және моралдық
тозу орын алады. Физикалық тозу процесі негізгі капитал элементтерінің
өндірісте одан әрі пайдалануға жарамайтындығын сипаттайды. Негізгі
капиталдың физикалық тозуына көптеген факторлар әсер етеді. Олар ең алдымен
машина мен жабдықтарды пайдалану ұзақтығы мен қарқындылығы, негізгі
капиталды пайдаланатын өндіріс технологиясының кұрылымы, атмосфералық
ықпал, материалдың өз бойындағы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Капиталдың ауыспалы айналымы мен айналысы
Капиталдың мәні, айнымалы және ауыспалы айналымы
Капиталдың мәні
Ауыспалы егістер
Ауыспалы егіс
Ауыспалы шабындық
Кәсіпорын қорларының ауыспалы айналымы
Резервтік капиталдың есебі
Методологиялық жағынан капиталдың жасақталуы
Капиталдың экономикалық табиғаты
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь