Рента қатынастары және ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігі

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
І Бөлім. Ренталар теориясы және аграрлық қатынастар
1.1. Аграрлық қатынастардың мәні мен ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Рента және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.3. Рентаның арендалық шарттағы жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.4. Шетелдердегі жер рентасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.5. Кен өнеркәсібіндегі рента қатынастары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
ІІ Бөлім. Агробизнес және агроөнеркәсіптік интеграция
2.1. Рента қатынастарының ауыл шаруашылығы өнімділігіне тиімділігі ... ...16
2.2. Агроөнеркәсіптік интеграция ауыл шаруашылығын нығайту көзі ... ... ...17
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе
Аграрлы қатынастар экономикалық теория мен практикада ең маңызды әрі күрделі мәселе болып табылады.
Аграрлы деген ұғым латын сөзі («аgгагіа» — жер деген мағынаны білдіреді). Жерді иелену және қолданумен байланысты әлеуметтік-экономикалық катынастарды аграрлы қатынастар дейміз.
Бұл қатынастардың ерекшелігінің өзі сонда. Көбінесе бұлар экономикалық және табиғи факторлардың өзара іс-әрекетімен, аграрлы еңбек өнімділігін арттырудағы өнеркәсіп ролінің өсуімен анықталады. Сондай-ак, жерді игеру және жерді қолданумен де өте тығыз байланысты.
Менің курстық жұмысым «Рента қатынастары және ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігі» деп аталады. Курстық жұмыс екі бөлімнен бірнеше бөлімшелерден тұрады.
Бірінші бөлім «Ренталар теориясы және аграрлық қатынастар» деп аталады. Мұнда аграрлық қатынастардың мәні мен ерекшелігі, рента және оның түрлері, І-ші және ІІ-ші дифференциальды ренталар және рентаның арендалық шарттағы жағдайы ашып көрсетілген.
Ал екінші бөлім «Агробизнес және агроөнеркәсіптік интеграция» деп аталады. Мұнда рента қатынастарының ауыл шаруашылығы өнімділігіне тиімділігі және агроөнеркәсіптік интеграция ауыл шаруашылығын нығайту көзі деген сұрақтар қаралған.
Курстық жұмысты жазу барысында А.Б. Темірбекованың «Экономикалық теория» оқулығын, Я.Әубәкіров, М.Есқалиевтардың «Экономикалық теория негіздері» оқылығын, «Микроэкономика» оқулықтарын, сондай-ақ экономика саласы бойынша мерзімді басылымдарды пайдаландым.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Казақстан Республикасы Конституциясы 1995-ші жылы 30-шы тамызда қабылданған
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі.-Алматы, 2006
3. "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы " 2001 жылғы 12 маусымдағы №209-11 Қазақстан Республикасының салық кодексі
4. Есқараев Ө.Қ. Қазақстан Республикасының нарығын мемлекеттік реттеу.-Алматы, 2007
5. Кеулимжаев К.К., Әжібаева З.Н., Кұдайбергенов Н.А., Жантаева А.А. Қаржылық есеп — Алматы: Экономика, 2001.
6. Куликов А. Экономикалық теория негіздері.-Шымкент,1994
7. Қалдыбаев о., Теміров Е. Нарықтың экономикалық анықтамалығы.- Алматы,1993
8. Қуатова Д.Я. Кәсіпорын экономикасы.-Алматы, 2006
9. Медешев Б. Нарықтық экономика теориясына кіріспе.-Алматы, 1995
10. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы.-Алматы,2003
11. Микроэкономика: Оқулық.-Алматы, 2006
12. Мырзалиев Б.С.,Әбдішүкіров Р.С. Кәсіпкерлік қызметте бухгалтерлік есепті ұйымдастыру: Оқу құралы.-Алматы, 2006
13. Темірбекова А.Б. Экономикалық теория: оқу құралы.-Алматы, 2008
14. Тоқсанбай С.Р. Толық экономикалық орысша-қазақша сөздік. Алматы: - Сөздік-Словарь, 1999.
15. Экономикалық теория негіздері:оқулық/ред. басқ. Я. Әубәкіров.-Алматы, 2004
16. Экономикалық теория негіздері: Оқу құралы/ред. басқ. Я. Әубәкіров.-Алматы, 1998
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
.................................................4
І Бөлім. Ренталар теориясы және аграрлық қатынастар
1.1. Аграрлық қатынастардың мәні мен
ерекшелігі............................................5
1.2. Рента және оның түрлері
............................................................................
....7
1.3. Рентаның арендалық ... ... ... ... Кен ... рента
қатынастары.......................................................14
ІІ Бөлім. Агробизнес және агроөнеркәсіптік интеграция
2.1. Рента қатынастарының ауыл шаруашылығы өнімділігіне тиімділігі.......16
2.2. Агроөнеркәсіптік интеграция ауыл шаруашылығын нығайту
көзі...........17
Қорытынды...................................................................
.......................................21
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
.............22
Кіріспе
Аграрлы ... ... ... мен ... ең ... ... мәселе болып табылады.
Аграрлы деген ұғым латын сөзі ... — жер ... ... Жерді иелену және қолданумен байланысты әлеуметтік-экономикалық
катынастарды аграрлы қатынастар дейміз.
Бұл қатынастардың ерекшелігінің өзі ... ... ... ... табиғи факторлардың өзара іс-әрекетімен, аграрлы еңбек өнімділігін
арттырудағы өнеркәсіп ролінің өсуімен ... ... ... ... ... ... де өте тығыз байланысты.
Менің курстық ... ... ... және ауыл ... ... деп ... Курстық жұмыс екі бөлімнен бірнеше
бөлімшелерден ... ... ... ... және ... қатынастар» деп аталады.
Мұнда аграрлық қатынастардың мәні мен ерекшелігі, рента және оның түрлері,
І-ші және ІІ-ші ... ... және ... ... ... ашып ... ... бөлім «Агробизнес және агроөнеркәсіптік интеграция» деп
аталады. Мұнда ... ... ауыл ... ... және ... интеграция ауыл шаруашылығын нығайту көзі
деген сұрақтар қаралған.
Курстық жұмысты жазу ... А.Б. ... ... ... ... М.Есқалиевтардың «Экономикалық ... ... ... оқулықтарын, сондай-ақ экономика
саласы бойынша мерзімді басылымдарды пайдаландым.
І Бөлім. Ренталар теориясы және аграрлық қатынастар
1.1.Аграрлық қатынастардың мәні мен ... ... ... ... жылы 30-шы тамызда қабылданған
Казақстан Республикасы Конституциясында былай делінген: «Жер және ... су ... ... мен ... ... ... да табиғип
рсесурстар мемлекет меншігінде болады. Жер, ... ... ... ... мен ... жеке меншікте де болуы мүмкін-» (6 бап, 3
ші пункт).
Осындай заңға 1995-ші жылы 25-ші желтоксанла ... ... «Жер ... заңын жатқызамыз. Онда жерді иеленудің және
жерді қолданудың ... ... ... ... кез келген
шаруашылық субьектілерін (ұжымдық немесе жекелеген) қызыктыратын нәрсе ауыл
шаруашылығы өндірісі жағдайының ерекшеліктері. Сондықтан осы ... ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісінен біршама ерекшелігі
бар.
Біріншіден, мұнда ... ... ... жер ... табылады. Ауыл
шаруашылығына жарамды жер көлемі өте шсктеулі. Одан басқа жерлерді: ... тау, кұм, су ... қала және ... ... ... пен ... объектілері алады.
Екіншіден, ауыл шаруашылығына жарамды жерлер-табиғи және экономикалық
(жасанды) құнарлылығы бойынша бөлінеді.
Үшіншіден, кәдімгі өндіріс құралдарынан: ... ірі ... ... ... сол, ол ... ... болмайтын өндіріс
құралдары болып табылады. Егер оған қамқорлықпен дұрыстап ... ... ... ауыл шаруашылығы өндірісі процесіне жердің сапасы ғана
әсер етіп қоймайды, сондай-ақ табиғи факторлар — ... ... ... ... және ... ... да ықпал жасайды.
Бесіншіден, ауыл шаруашылығы өндірісі циклында сезондық айырмашылық
болады. Ауыл шаурашылық ... ... ... мен ... кері ... ... Ауыл шарушылық мәшинелері тек қана ... ... ... ғана ... ... ... 20 күндей сеялка, 5-10
күндей, астық жинайтын комбайындар — 10-20 күндей, трактор паркі — ... ғана ... ... өнеркәсіпке қарағанда, негізгі
өндірістік мерзім айналымы әлде қайда жай ... ... ... жөндеуге
және жаңа ауыл шаруашылығы мәшинелерін алуға қажетті амортизациялық қор
баяу калыптасады. ... ... ... және сақтандыру корының құрылуын
талап етеді. Егін болмағаи ... ауыл ... ... ... ... ал мемлекетке субсидия үшін қол жаюына тура келеді.
Алтыншыдан, аграрлық қатынастардың тарихы басқа жерді ( мейлі ... ... ... ... ... ... ... қолданған үшін ақы
төлеудің ерекше экономикалық маңыздылығын барлығын ... ... үшін ... арендалық төлемнің мазмұны болып табылады,
ал оның ... ... көзі ... және абсолюттік рента. Жер
рентасының осы екі түрі де жерге деген меншіктің ... ... ... ... Республикасының Заңына сәйкес 34-ші баптың 3-ші
пункті «Жеке ... ... ... жер учаскесінің иесі сол жерді
уақыгша пайдалануға — жер учаскісін ... ... ... ... беруге
құқылы.
Мемлекет меншігіндегі жерді уақытша пайдалануға беру 38-ші баптың 4-ші
пунктіне сай ... ... ... ... пайдалануға берілуі ... ... ... ... ... ... ... жерге деген төлем (8 бап, 4 п.), жер ... ... ... төлем түрінде алынады, ол жер ... ... ... және ... ... ... анықталады».
Осыдан арендалық төлем (жер рентасы) мәселесін ... ... ол ауыл ... ... тиімділіпне кәдімгідей әсер етеді.
1.2. Рента және оның түрлері
Аграрлы ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығы кәсіпкерлеріне жерді арендаға бере отырып, жер
иегері бұл үшін белгілі төлем — ... ... Жер ... жер ... ... ... ... Алайда арендалық төлем мен жер ... ... ... ... ... ... ... қарағанда
сандық жағынан көптеу. Арендалық төлемге мыналар енді: жер рентасының өзі,
жерде салынған ... мен ... ... ... ... ... (%), ауыл шаруашылығы жұмыскерлері жалақысының
бір бөлігі.
Жер рентасы — жер ... ... ... ... ... Осы ... ... құнның арендатор капиталының орташа
пайдасынан артық болу есебінен пайда болады.
Мынандай сауал туындайды: мұндай артықтық ... ... ... ... дифференциалдық және абсолютті рента құрылуының механизмін талдау
арқылы көз жеғкізуге ... ... екі түрі бар: І-ші және II-ші ... І-ші ... ... ... себебін жерді шаруашылық
объектісі ретінде мононолиялау болып табылады. Оның мәнісі мынада: сапалық
жағынан жақсы және ... жер ... ... ... ... ... ... объектісі ретінде игереді.
Сондықтан олар (арендалық келісім шеңберінде) оған ... ... ... жол бермейді, сөйтіп сапалық жағынан жақсы
және орташа жер ... ... ... ... ... ... ауыл ... өңдеуге жарамды және онымен ... ... ... шектеулігімен туындаған.
Осы монополиялыққа байланысты ауыл шаруашылығы өніміне баға
құрылуының ... тән ... ... ... ... ... жағдайымен реттеледі. Ауыл ... жер ... ... ... элементі болғандықтан, онда бағалар ең ... ... ... жағдайымен және орташа сапалы жерлер саны шектеулі
(көптеген жерлер шөл және шөлейтті аймақлтарда, ... ... ... ... және с с), ... жақсы және орташа учаскеден ... ... ... жаба ... ... ... төмен) жерлерді де айналымға қосуға мәжбүр.
Сондықтан өндірістіңц қоғамдық бағасы орташа жермен ... ... ... ... ... және ... жер учаскесіндегі еңбек
өонімділігінің ... ... ... ... ... ... ... нашар
учаскіге карағанда жоғары болады. Сөйтіп, қосымша пайда ... оны ... ... ... ... ... ... қайнар көзі жақсы және орташа сапалы жер
учаскесіндегі ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... 1 жәнс П-ші ... реналардың құрылу
механизімін; қарастырамыз: учаскілер табиғи құнарлылығы ... ... ... ... ... шығындары біркелкі — 100 тг. бірлігінде және ... ... ... 20тг. ... тең. ... біркелкі шығындағанда,
осы учаскіге жұмсаған әрбір еңбек әртүрлі эффект тиімділігін ...... ... 1 га. 4 центнер алады екіншісі — 5ц.,
үшіншісі - 6 центнерден. ... ... ... ... ... ... жеке бағасы (өндіріс шығындары плюс орташа пайда) ең
жоіғары - 30 тг. ... ... ... ) – 24 тг. ... ... ... ең төменгі 20 тг., бірлігінде болады.
І-ші және ІІ-ші дифференциалды ренталарның құрылу ... ... ... ... |
|ер |шығындар |пайда ... ... ... |
| | | |ц | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | | | ... нашар|100 |20 |4 |30 30 |120 |0 |
| | | | | |120 |- |
|2 |100 |20 |5 |24 30 |120 |30 ... | | | | |150 |- |
|3 ... |20 |6 |20 |120 |60 |
| | | | |30 |180 |- ... | 100 |20 |8 |15 |120 |- ... | | |30 |240 |120 ... | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... ... бұл ... ... және ... сапалылықтағы
барлық өнім біркелкі рыноктық бағамен сатылады. Ол баға ... ... ... ... ... яғни 1 центнерге 30 тг. бірлігі
келуі керек.
Демек, құнарлығы бойынша І-ші ... ...... ... ... қоғамдық бағасы арасындағы айырмашылыққа тең.
Сондықтан ол нашар участкі ... және ... ең ... ... жеке бағасымеи анықталады.
Сондықтан І-ші дифференциалды рента жер ... ... ... ... ауыл ... ... ... орынының алшақтығы
салдарынан тууы мүмкіи. Өткізу пунктіне жақын орналасқан ... ... ... ... ... ... сата отырып, қосымша пайда
табады — ол орналасуы бойынша І-ші ... ... ... ... ... ... табиғи құнарлылығымен байланысты
болса, ІІ-ші дифференциалды рента топырақтың ... ... Ол ... құнарлылығын қосымша
капитал жұмсау арқылы жақсартумен түсіндіріледі.
Айталық, үшінші ... жер ... ... 100 тг. ... капитал жұмсалды делік, ол осы участкінің кұнарлылығын және өнім
түсімділігін арттыруға ықпал етеді. Егер ... ... ... I га. ... берсе, екіншісі түсімділігін 8 центнерге дейін көтерді.
Сөйтіп, ... ... ... ... ... ... тең.
Топырақтың экономикалық құнарлылығын арттыру дегеніміз — экстенсивті
жерді игерудің орынына интенсивтіліктің ... Бұл ... ... қосымша өндіріс құрал-жабдығы менп еңбекті жұмсау арқылы жүзеге
асады. Немесе оны былай ... жаңа ... ... ... мол ... ... ... кеңінен пайдалану, мәдени
өсімдіктер ауруымен күресу үшін химиялық құралдарды қолдану, суғаратын және
құрғататын каналдар ... бар ... ... ... ... ... қарағанда
қосымша пайда әкелуі мүумкін, сосын барып ол ІІ-ші дифференциалды ... ... ... ... жағдайы
Арендалық (жалгерлік) шарттың мерзімі біткенше арендатор қосынды
пайданы өзі ... ... ... ... ... практикасы
көрсеткендей, үшінші учаскіні арендаға ... ... жер ... ... ... ... пайданы енгізеді. Бұл ... ... ... ... жер ... түседі. Сондықтан жер иесі мен
арендатор арасында аренда мерзімі үшін күрес жүреді. ... ... ... қалайлы, себебі олар осы кезде жерге қосымша капитал салады
және сол салымның жер ... ... ... ... ... жиірек қосынды пайданы ІІ-ші дифференциалды рента түрінде алуға
ұмтылады.
Аренда (жалгерлік) мерзіміне ... жер ... ... ... тигізеді. Арендаторлар жерді қысқа мерзімге ала отырып, қосымша
капитал ... ... бас ... бұл болса жерді тиімді игеруге
кедергі жасайды. Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... П-ші ... ынталандырушы маңызы барынша артады.
Осы қайшылықты шешу үшін Қазақстан Республикасы «Жер туралы» Заңының
104-бабы 1-пунктінде былай делінген: «Жер ... ... ... ... ... ... ... келтіру және арттыру
бағытындағы шараларды жүргізуге міндетті».
Сондықтан да жер участкілерін ... ... ... ... қосымша капитал салуына материалдық мүдделілігі
ескерілуі ... ... ... тән көп ... ... бар. Жерге жеке
меншік пайда болғаи кезде жерге аренда туындаған.
1.4. Шетелдердегі жер рентасы
Әлемдік қауымдастық елдерінде жерге аренданың негізінен екі түрі ... ... ... табу ... ... Бұл Англия, Бельгия.
Голландияда тараған;
- шаруалық, бұл ... жер ұсақ ... және оның ... ... ... үшін ... Бұл түрі Орта ... пен
Латын Америкасы елдерінде кең тараған.
АҚШ-да 150 млн.гектарға дейін жер арендаланады, ал фермерлердің
ренталық ... 20 ... ... ... Сондықтан да арендаторлар жер
құнарлылығын жақсартуға шығындар жұмсайды.
Әлем қауымдастығындағы дамыған елдердің жерді және жерді ... ... ... бір ауыл ... жұмыскерінің мұнша адамды
асырай алатындығын көрсетеді:
- ... — 100 ... ... - 95 ... АҚШ-та(да) - 80 адамды;
- Голландияда — 60 ... ... - 55 ... ... — 50 ... ... - 40 ... Францляда - 40 адамды.
Жер рентасының теориясын К. Маркс толық ... ... ... ... ... экономикалық теорияның өкілі Давид
Рикардо (1772-1823 жж.) ерекше үлес қосты. Ол ... ... ... ауыл ... ... ... және ауыл ... жақсы участкідегі құны арасындағы айырмадан құралатындығын жіктеп
берді. Д. ... ... ... ... ... ... ... заңымен байланыстырды. Осы заңға сай, жерге еңбек ... ... ... ... жұмсалуы өндірілетін өнім санының
төмендеуімен бірге журіп отырады.
Айталық, фермер шаруашылығында ... ... ... ... ... бір ... 20 ц. өнім алынды. Енді
хпмиилық тыңайтқыштарды қолданғанда ... ... ... ... өсе түседі. бірақ үшінші кезде тынайтқышты салуды ... ... өсуі ... ... ... ... дейіпн жетеді.
Осыны енді мысалмен қарастырайық.
Мысал: «Қайтарымды төмендету заңы»
Тыңайтқыш (мөлшері саны (қап) |0 |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 | ... ... ц ... |35 |43 |50 |55 |57 |57 | ... ... ... өнімнің өсімі |- |5
|10 |8 |7 |5 |2 |0 | |
Кейінірек ... ... ... ... («шекті
пайдалылық», «шекті өнімділік», «шекті өндіріс ... осы ... ... ... ... К.Р. ... мен С.Л. Брю осы ... төмендету заңы» деп атады. Олар «Кайтарымды төмендету заңын»
ауыл шаруашылығы емес салаларға да ... ... деп ... ... ... болуы кезінде жерге монополиялық жеке меншікте болады, осы
жағдай абсолюттік рентаны туғызады. Оның ... ... ... ... капиталдың органикалық ... ... тым ... ... жай сол, қосымша құн барлық авансталған капиталмен
жасалмайды, тек оның ... ... ... Жерге қатысты
капиталдың органикалық құрылысы бойымша (тіпті қазіргі ауыл ... ... ... ... де) ... ... капиталдың
үлес салмағы өнеркәсіпке қарағанда әлдеқайда көп. Бұл дегеніміз ... ауыл ... ... ... капитал бірлігіне қосымша кұн
көп өндірілгендігін білдіреді. Алайда қосымша құнның бұл ... ... ... ... ... жерге монополиялық жеке
меншіктің болуына байланысты ауыл ... ... ... ... бұл ... барлық участкіден алынған абсолюттік рента түрінде жер
иегері иеленеді. Ол жерді иегерлер арендаға берген болатын.
Абсолюттік ...... ... ... артық бөлігі және ол
барлық участкіде, сондай-ақ жердің ... ... ... де ... ... және орташа участкіден тағыда қосымша I-ші және ... ... ... және ... ... ... ... кейбір жер
участкісінде монополиялық рентаның болуы мүмкін. Оның ... ... ... ... себебі ондай баға кейбір сирек ауыл
шаруашылығы өнімдеріне белгіленеді.. Мысалы, цитрустық өнімдерге және сирек
кездесетін пайдалы ... Кен ... ... ... ... ... үш түрі болуы мүмкін: дифференциалды,
абсолютті және монополиялы. Сондай-ақ, құрылыс ... ... ... ... ... ... ... басты фактор участкісінің орналасуы
болып табылады.
Жер адамның іс-әрекетінің өнімі емес, оның құны жоқ, ... ... ... ... және ... сондықтан бағасы бар.
Оның бағасы қарыз пайызы мөлшеріне тікелей тәуелділікте болады.
Жер участкісі ақшаның сондай сомасына сатылады, сөйтіп ... ... ... ... ... ... сондай табыс әкеледі. Бұл
табыс жердің рента түрінде бергеніндей ... ... ... формуламен анықталады:
рента х 100
Жер бағасы = қарыз пайызы
Мысалы: айталық, рента = 20 мың.долл., қарыз пайызы = 4 %. онда ... ... ... ... = 20 мың долл х 100% 500 мың ... жер ... жерді сондай есеппен сатуға ықпал жасайды, сөйтіп
қарыз пайызы мөлшерінің (нормасының) 4%-ке тең болғанында жер ... ... мың ... ... жыл ... сол ... ... табысты алады.
Жылдық табыс =50 мың долл х 4% = 20 мың долл.
100
Қазіргі ... жер ... өсу ... ие ... Ол жер
рентасынын есуімен, жер участкісіне деген бағаның ... ... ... жерлерде ерекшеленген ауыл шаруашылық өнімдері өндіріледі және
сирек кездесетін пайдалы қказбалар алынады.
ІІ Бөлім. Агробизнес және ... ... ... ... ауыл ... ... тиімділігі
Әлемдегі дамыған елдер ауыл шаруашылығы өндірісінің машиналы стадияға
өтуіне байланысты оның өнеркәсіп, ... ... және ... байланысы нығая түсті.
Интеграциялық процестің аса маңыздылығына бағаны ХХ-шы ғасырдың ... АҚШ Ауыл ... ... орынбасары Джон Дэвис берген.
Ол экономикалық ғылымға алғашқы рет жаңа термин «агробизнесті» ендірді,
кейінірек ол ... ... ие ... ... ... «... ... ... фермерлік операцияның
жиынтығын құрайды. Оған фермерлік шаруашылықты қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... максимилизациялау) барынша ұлғайту
мақсатымен және рынок сұранымын қанағаттандыру үшін ауыл шаруашылығы ... ... ... ... мен ... ... барлық операцияларды
да қосамыз».
Американ экономистері Джон Дэвис пен Рей ... ... ... ... ... ... ... теориясының негізін
қалаушылар болды. Бұрынғы Одақта ХХ-шы ғасырдың 60-шы жылдарында ... ... (АӨК) ... ... ... ол ... терминіне
пара-пар еді.
Агроөнеркәсіп кешені - бұл ауыл ... ... ... оны
сактау, өңдеу, тұтынушыға жеткізумен айналысатын халық шаруашылығы
салаларының жиынтығы. ... ... үш ... ... ... ... Ауыл шаруашылығына өндіріс құрал
АӨК ... ... сала - ауыл ... ... ... ... ... мен өткеру.
АӨК-інің калыптасу негізін агроөнеркәсіптік интеграция құрайды — ауыл
шаруашылығында кызмет жасайтын және онын ... ... ... ауыл
шаруашылығы процесінің аралас-құралас салаларын қосу.
Агроөнеркәсіптік интеграция өндіргіш күштердің дамуы, қоғамдық ... ... ... ... ... ... Бұл жайлы К.
Маркс былай деген: ... ... ... егін-шаруашылығы мен
өнеркәсіптің алғашқы отбасылық одағының алшақтығын жояды, сөйтіп олардың
дамымаған сәби нышандарын бір-бірімен ... ... ол өз ... ... синтездің материалдық алғы шарттарын - олардың қарама-қарсы
дамыған түрлерінің ... егін ... мен ... ... ... ... сипатына жеке салалар ерекшілігі барынша
әсер етеді — ауыл ... ... ... осы ... ауыл ... ... көрсететін салалардың жиынтығы және
т.б.
2.2. Агроөнеркәсіптік интеграция ауыл шаруашылығын нығайту көзі
Барлық ел ... және ірі ... ... ... ... ... ... нығайтуға, агроөнеркәсіп
кешенінің салалық пен аймақтық қалыптасуында ... ... ... 70-ші ... ортасында мынандай кешендер қалыптасты:
- Батыс-Қазакстан аграрлы-өнеркәсіп кешені, ол мал шаруашылығы және егін
шаруашылығы өнімін ... мен ... ... ... аграрлы-енеркәсіп кешені, ол мал шаруашылығы, қой
шаруашылығы, ... ... ... ... ... аграрлы-өнеркәсіп кешені, ол аса дамымаған өнеркәсіп
жеңіл және тамақ өңдеуте ... ... ... кешені, ол мал шаруашылығы өнімін
өндіру мен өңдеуге негізделген.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ақпанда қабылданған «Ауыл, село және аграрлы-өнеркәсіп ... ... ... мәні ... ... рыноктың қатынастары, жер иелену мен жерді
пайдаланудың жаңа ... ... ... АӨК- ... ... ... бұзды. Ол байланыстар жоспарлы-директивті
жүйеге негізделген еді. Казіргі ... ... ... ... ... ... ... мысал ретінде Акмола облысындағы «Цесна» корпорациясын айтуға
болады. ... ... ... ... технологиялық
стадиялар — астықты сақтау, дайын өнім өндірісін өңдеу мен оны ... ... ... жуық ... ... Осы корпорация туралы Қазақстан
Рсспубликасы Президенті Н.Ә. Назарбаев: «Цесна» корпорациясы жаңа реформа
талабына сай туындаған», — деп айтты.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... 17 мыңдай болатын ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Орташа алғанда бір
шаруашылық кожалығына 423 га. жер ... ... ... Бұл ... ... ... көрсетеді.
АКШ-да агробизнес құрылымында 2 млн.жуық фермерлік шаруашылық бар.
Олардың ішінде: орташа жер көлемі 15,8 га — 44%, ... жер ... 94.5 ... жоне орташа жер көлемі 440 ға - 14%-ті құрайды.
Агробизнес шаруашылығының ұйымдық ... ... ... Олардың
ішінде жекелеген отбасылық, фермерлер, ... ... ... ... және ірі ... ... көбірек кездеседі.
Ірі акционерлік компаниялар - 10% отбасылық -топтық -13% және жекелеген
отбасылық фермерлер — 77% -ды ... ... ... — бұл жоғары механикаландырылған арнайы
кәсіпорын. Олар таза ауыл ... ... ... ... ... ... өнімді еткізу мен өңдеуді өнеркәсіп және
тауар компаниялары ... ... ... ... ... ... өнімінің 80% -дан астамы өтеді.
АҚШ-да өнеркәсіп, сауда және ауыл шаруашылығы ... ... да ... ... ... 1972 жылғы азық-түлік дағдарысынан
соң ерекше байқалды. Өнеркәсіп пен сауда ... ауыл ... ашық ... ... кездейсоқ сатып алу тәсілі бұл жағдайда
жарамсыздығын танытты. Ол үшін ... ... ... ... қажет болды. Өнімнің егілген жерден ... ... ... ... өз ...... ... сақтау, салып-орау,
тасымалдау және өткерілуі қатаң тәртіпті етуі керек.
Осындай жиынтық стадиялар өнімнің тұтынушыға ... ... ... ... ... ... ... АӨК-іне үш сала енгенімен, американ тәжірибесі ... ... II және Ш-ші ... ... тығыз байланысты,
себебі, тек қана осылар ... ... ... ... ... көрсеткендей, азық-түлік кешенінде вертикальды интеграция таза
күйінде сирек кездеседі. Әдетте ірі фермерлік ... ... ... бір ... ... ... ... қолданады. Сөйтіп
оларды горизонталды интеграциямен бірлестіреді, яғни бір ... ... ... ... ... ... ... өндірісінің, өңдеуінің және өнімді өткеруінің
артықшылығы сол — басқаруды жетілдіруі, рыноктағы ... ... жаңа ... мен ... ендіру мүмкіндігі, дер кезінде
шикізатты кепілдікпен қамтамасыз етуі, өндіріс тәуелділігін азайтуы, жұмыс
күшін қолдануды ... ... ... Бұл ... ... ... еңбек өнімділігінің өсу қарқынын жеделдетуге, өндіріс
шығынын қысқартуға және ... ... ... ... ете ... шаруашылығы капиталды ен көп жұмсайтын салалар қатарына ... ... ... алуға байланысты шығындар дамыған елдердегі жер
бағасының жоғары болуы ... ... ... ... күрделі
тоскауылдар қояды. Қазақстан Республикасында жаңадан бастаған фермер
алдында да қиындықтар аз ... ... ... ... (фермерлік)
қожалықтарында жүргізілген зерттеулердің көрсетуінше, өз тракторы. комбайны
және жерге дән ... ... ... 41% ғана ... ... фермерлік шаруашыдыққа мемлекет тарапынан қолдау
бар. Ол жол ... ірі ... ... салуға,
электрофикациялау, телефонизациялау құралдарын ... ... ... ... ауыл ... ... дамытуға көптеген қаржы
бөледі және оның нәтижесін практикаға ендіріп. топырақты қорғау шараларын
жүзеге асырады.
Мемлекет фермерлердің ақшалай ... ... баға ... ... және ол ... ұзақ ... ... тауарларға кең тарайды
Сондай-ақ мемлекет ауыл шаруашылығы тауарларын экспорттаулы ... ... ... ... тек қана ауыл шаруашылығы министрлігі
бойынша 25-тен бастап 35 миллиард доллар ... ... ... ... Республикасының «Жер туралы» заңында жерді
иеленудің және ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық субьектілерін (ұжымдық немесе жекелеген) қызыктыратын
нәрсе ауыл шаруашылығы өндірісі жағдайының ... ... ... барынша ашуға тырыстық.
Барлық ел масштабында және ірі аймақтарда ... ... ... ... ... нығайтуға, агроөнеркәсіп
кешенінің салалық пен аймақтық қалыптасуында жүзеге асады.
Ауыл шаруашылығы кәсіпкерлеріне жерді арендаға бере ... ... бұл үшін ... ...... ... Жер ... жер иегеріне
арендалық төлем түрінде төленеді. Алайда арендалық төлем мен жер ... ... ... ... ... ... ... қарағанда
сандық жағынан көптеу. Арендалық төлемге мыналар енді: жер рентасының өзі,
жерде салынған үй-құрылыстары мен ... ... ... ... ... (%), ауыл ... ... жалақысының
бір бөлігі.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Казақстан Республикасы Конституциясы 1995-ші жылы 30-шы тамызда
қабылданған
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі.-Алматы, 2006
3. ... және ... ... ... да ... төлемдер туралы "
2001 жылғы 12 маусымдағы №209-11 Қазақстан Республикасының салық
кодексі
4. Есқараев Ө.Қ. Қазақстан Республикасының нарығын мемлекеттік реттеу.-
Алматы, 2007
5. Кеулимжаев К.К., ... З.Н., ... Н.А., ... ... есеп — ... ... 2001.
6. Куликов А. Экономикалық теория негіздері.-Шымкент,1994
7. Қалдыбаев о., Теміров Е. Нарықтың экономикалық анықтамалығы.-
Алматы,1993
8. Қуатова Д.Я. Кәсіпорын экономикасы.-Алматы, ... ... Б. ... экономика теориясына кіріспе.-Алматы, 1995
10. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы.-
Алматы,2003
11. ... ... ... Мырзалиев Б.С.,Әбдішүкіров Р.С. Кәсіпкерлік қызметте бухгалтерлік
есепті ұйымдастыру: Оқу құралы.-Алматы, 2006
13. Темірбекова А.Б. ... ... оқу ... 2008
14. Тоқсанбай С.Р. Толық экономикалық орысша-қазақша сөздік.
Алматы: - Сөздік-Словарь, 1999.
15. Экономикалық теория ... ... Я. ... ... ... негіздері: Оқу құралы/ред. басқ. Я. Әубәкіров.-
Алматы, 1998

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қызылорда облысы Сырдария ауданында күріш шаруашылығының дамуына экономикалық-географиялық талдау85 бет
Ауыл шаруашылығы бөлімі36 бет
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Қазақстан Республикасында ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлердің құқықтық жағдайы53 бет
Ауыр енбекпен және спортпен айналысатындардың тамактану ерекшелігі, Азық түлік тауарларының сапасын бақылау7 бет
Болат өндірісі7 бет
Жұмыстар өндірісінің мерзімдік жоспарын жаса4 бет
Материалдық қорларды пайдалануды талдау4 бет
Метанол24 бет
Мұнай өндеу қалдықтары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь