Нарықтың әлеуметтік- экономикалық заңы

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І бөлім. Нарық теориялары және оның даму тарихы
1.1 Экономикалық зерттеудегі нарық туралы теориялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Нарық дамуының қазіргі экономикалық теориялары ... ... ... ... ... ... ... ... ...6

ІІ бөлім. Нарықтық әлеуметтік . экономикалық мазмұны
2.1 Экономиканы ұйымдастырудағы нарықтың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
2.2 Нарықтың мәні, қызметі мен құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.3 Нарық механизмінің негізгі элементтері. Нарықтың артықшылықтары мен кемшіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

ІІІ бөлім. Нарықтық инфрақұрылымдардың экономикалық мәні
3.1 Нарықтық экономиканың субъектілері және инфрақұрылым ... ... ... ... ... 19
3.2 Нарықтық инфрақұрылымдық қатынастарды дамытудағы мемлекеттің рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
Кіріспе
Курстық жұмыстың тақырыбы: Нарықтың әлеуметтік- экономикалық заңы
Курстық жұмыстың мақсаты – нарық мәнін сипаттау, нарық инфрақұрылымының түсінігін мәлімдеу, нарықтық инфрақұрылым негіздерін толық сипаттау болып табылады.
Курстық жұмыс құрылымы бойынша кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Курстық жұмыстың бірінші бөлімі нарық теориялары және оның даму тарихы деп аталады, мұнда:
- экономикалық зерттеудегі нарық туралы теориялар;
- нарық дамуының қазіргі экономикалық теориялары;
Ал, екінші бөлім - нарықтық әлеуметтік – экономикалық мазмұны деп аталады. Мұнда:
- экономиканы ұйымдастырудағы нарықтың рөлі;
- нарықтың мәні, қызметі мен құрылымы;
- нарық механизмінің негізгі элементтері, нарықтың артықшылықтары мен кемшіліктері сипатталады.
Үшінші бөлім нарықтық инфрақұрылымдардың экономикалық мәні деп аталады. Мұнда:
- нарықтық экономиканың субъектілері және инфрақұрылым;
- нарықтық инфрақұрылымдық қатынастарды дамытудағы мемлекеттің рөлі;
Нарық кең көлемді мағынада тауар айналымын, тауарларды сату мен сатып алу кезіндегі экономикалық қатынастар жиынтығын көрсетеді. Нарық – жалпы бай, әрі күрделі құрылым. Оны өзінің белгілері мен критерийлері бойынша жіктеуге болады.
Ал нарықтық инфрақұрылым – түрлі ұйымдар, мемлекеттік және коммерциялық кәсіпорындар мене қызметтер, түрлі қызмет атқаруды қамтамасыз ететін нарықтар жиынтығы.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Әубәкіров Я.К «Экономикалық теория» Алматы, 2003 ж;
2. Крымова В.Г «Экономикалық теория»/ сызбалар Алматы, 2003 ж;
3. Жүнісов Б.А «нарықтық экономика» Алматы, 2000 ж;
4. Осипова Г «Экономикалық теория негіздері» Алматы, 2002 ж;
5. Оразалы С «Бәсекелестік экономика» Алматы, 2007 ж 32 – 34 беттер;
6. Темірбекова А.Қ және т.б. «Экономикалық теория»/ дәрістер жинағы Алматы, 2007 ж;
7. Төлебаева Г «Экономикалық теория» Орал, 2008 ж 66 - 77 беттер;
8. Мауленов С «нарықтық экономика негіздері» Алматы, 2002 ж;
9. Ходжаниязова Х «Нарықтық экономика негіздері» Алматы, 2006 ж;
10. Шеденов Ө.Қ және т.б. «Жалпы экономикалық теория» Ақтөбе, 2004 ж; 291 – 295 беттер;
11. Атаманчук Г.В. Теория государственного управления – М; 2004 г;
12. Мауленов С «Нарықтық экономика» Алматы, 2001 ж
13. Ихданов Ж «Мемлекеттік басқару теориясы»
14. Крымова В.Г «Экономикалық теория» сызбалар Алматы, 2001 ж
15.Мәдешов Б.Ы. «Нарықтық экономикасына кіріспе». Алматы, «Экономика». 1995ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
І бөлім. Нарық теориялары және оның даму тарихы
1.1 Экономикалық зерттеудегі нарық туралы
теориялар....................................4
1.2 Нарық дамуының қазіргі экономикалық
теориялары...................................6
ІІ бөлім. ... ...... ... Экономиканы ұйымдастырудағы нарықтың
рөлі..........................................8
2.2 Нарықтың мәні, қызметі мен
құрылымы......................................................11
2.3 Нарық механизмінің негізгі элементтері. Нарықтың артықшылықтары мен
кемшіліктері................................................................
....................................17
ІІІ бөлім. ... ... ... ... Нарықтық экономиканың субъектілері және
инфрақұрылым....................19
3.2 Нарықтық инфрақұрылымдық қатынастарды дамытудағы ... ... ... тақырыбы: Нарықтың әлеуметтік- экономикалық заңы
Курстық жұмыстың мақсаты – ... ... ... ... ... мәлімдеу, нарықтық инфрақұрылым негіздерін
толық ... ... ... ... ... бойынша кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан
және пайдаланылған ... ... ... ... ... бөлімі нарық теориялары және оның ... деп ... ... экономикалық зерттеудегі нарық туралы теориялар;
- нарық дамуының қазіргі ... ... ... ... - нарықтық әлеуметтік – экономикалық мазмұны деп
аталады. Мұнда:
- экономиканы ... ... ... ... мәні, қызметі мен құрылымы;
- нарық механизмінің негізгі элементтері, нарықтың артықшылықтары мен
кемшіліктері сипатталады.
Үшінші бөлім ... ... ... мәні ... Мұнда:
- нарықтық экономиканың субъектілері және инфрақұрылым;
- нарықтық инфрақұрылымдық қатынастарды дамытудағы мемлекеттің рөлі;
Нарық кең ... ... ... ... ... сату мен ... кезіндегі экономикалық қатынастар жиынтығын көрсетеді. ...... әрі ... ... Оны өзінің белгілері мен критерийлері бойынша
жіктеуге болады.
Ал нарықтық инфрақұрылым – ... ... ... ... ... мене ... ... қызмет атқаруды қамтамасыз
ететін нарықтар жиынтығы.
І ... ... ... және оның даму тарихы
1.1 Экономикалық зерттеудегі нарық туралы теориялар
Нарық қатынастарының зерттеуін экономикалық теорияның классикалық
мектебі ... ... ... ... Оған Адам Смит пен ... ... Адам Смит нарықтық экономикаға барынша еркіндік беру
қажет деп ... ... ... faire» - ... жүре берсін»
саясатын жүргізгені ... ... өзі ұлы ... ... тепе – ... жай адам ... негізінде жүзеге асады ... ... және ... бәсекенің болуы. А. Смиттің ойынша ... өз ... ... ... ... ... ... қызмет
жасайды. Еркін нарыққа бар ниетінің ... ... А. ... ... көрнекті идеологы болды.
К. Маркс ... ... ... тепе - ... мәселесін
үш деңгейде қараған: ... – көп ... ... деңгейін
және қоғамдық шаруашылықтың ең жоғары, көп ... ... ... ... К. ... ... ... томында нарықтық тепе ... ... ... ... ... ... ... пен
қорланудың өзара байланыстылығына қатысты қарастырған. К. ... ... ... қоғамдық ұдайы өндірістің екі ... және ... ... ... ... және ұлғаймалы ұдайы өндіріс заңдары айқындалады және
жиынтық ... ... ... шарты көрсетілген. ... ... ... І мен ІІ ... арасындағы және
әр бөлімшенің өз ішіндегі пропорциясының ... ғана ... ... К. ... ... ұдайы өндіріс сызбасында
көрсеткен. Осы ... ... ... ... ... ... ... әкеліп, артық өндіру дағдарысын тудырады.
К. Маркстың ұлғаймалы ... ... ... ... ...... щвейцар экономисі Леон ... (1834 – 1910 жж) ... ... дөп келеді. Италья экономистері Вальредо ... – 1923 жж) мен ... ... (1859 – 1924 жж) ... дер кезінде ол ... ... ... ... тепе – ... ... ... жоспарлы жүргізу
теориясының салдары жатады. ... ... В.И. ... өз
еңбектерінде ерекше мән ... ... ... ... 1893 жылы
және «Капитализмнің ... ... 1899 жылы ... жұмыстары
дәлел бола алады. Бұл еңбектерінде В.И. ленин ... ... тууы мен ... ... ... ... - ақ оның
ұйымдық, қатынастардың әсерінен ... ... ... ... ... ... нарық қалыптасады. В.И.
лениннің пайымдауынша, бұл процесс тауар ... даму ... қана ... ... ... жалпы экономикалық прогресті
көрсетеді.
Ресейде 1921 жылы жаңа ... ... ... В.И. ... ...... ... жайлы» еңбегі шықты.
Онда ұсақ және орта жеке ... ... ... еркін
нарықтық қатынастарды қолдану қажеттілігі ... және ... ... айтқан. В.И. ... ... ... мен ... ... - экономиканың басты фундаменті,
себебі одан мемлекеттік ... ... ... ... Нарық дамуының қазіргі экономикалық теориялары
Батыс мемлекеттері шаруашылық саласындағы саясатты ... екі ... ... ... ... ... ... жақтаса, екіншілері - ұсынымды ... ... ... ... ... ... Дж. М.
Кейнс болып табылады. Оның ... ... - ... ... бен ақшаның жалпы ... (1936)» деп ... ... ... ... ... жаппай
жұмыссыздықтан құтқарады деген тұжырымға келді. ... ... ... жүйесіне көшіру Дж. М. Кейнстің жасған негізгі
қағидасы. Батыста ХХ ... 30 - ... 80 – ... ... әсерінен нарықты реттеу жүйесі ... ... Дж. ... ізбасарларына француз «дирижистерін де» ... ... ... өзін өзі ... автоматты түрде жүзеге
асатынына сенімін жоғалтқан. ... ... ... ... ... ... негізін жалпы нәрселер ... ... ... ... мен ... ... қоғамдық,
сұраным мен ұсыным мәселелері және т.б. ... ... ... ... ... ... пайданың көптеген
бөлігін алып, оны ... ... мен ... ... ... ... экономикада мемлекеттік сектор ұлғаяды,
қосымша жұмыс ... ... ... ... ... ... ... білім мен денсаулық сақтауға қаржылар
және т.б.) іске ... Осы ... ... ... ... ... мемлекет басты бағыттаушы күшке
айналып, оның ... ... ... жақтары баяулайды.
ХХ ... ... ... ... ... ... белсенділіктің бәсеңсіуі А. Смиттің ... ... ... алып ... Осы ... ... ... жаңа бағыттар туа бастады. ... ... ... ... ... тілге тиек
етті. ... ... ... механизмі, бәсеке ... ... ... ... немесе сұраным мен ... тепе - ... ... ... ролі ... ... ... жасаумен шектелуі қажет. ... ... ... ... ... ... ... өсімін төмендету арқылы және бәсеке
жағдайында жеке ... ... ... ... ... қамтамасыз ету идеясынан бас тартып, әлеуметтік
бағдарламаны барынша ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік кепілдік жойылып,
кәсіпорын акцияларына иелік ... ... ... ... ... қатыстыру және саол сияқты бой көтере ... ... ... ... ... Людвиг
Мизес (1881 – 1973 жж) Чикаго мектебінің экономисі ... ... жж) ... - ... ... фон Хайекті (1899 – 1964 жж)
жатқызамыз. ... ... ... ... экономикалық
теорияның қазіргі ... осы ... ... ... екі ... іштей дифференциациялаудың өрбуі ... ... ... ... ... ... айқын көрінісін ... ... Пол ... (1915 жж) ... синтез» теориясы болып
табылады. Неоклассикалық синтез ... ... ... ... ... ... ... және ресурстар
түгелдей игерілмейді». Мемлекеттің экономикаға ... ... ... «толық жұмыстылықты» қамтамасыз етуі
қажет.
ІІ бөлім. Нарықтық әлеуметтік – ... ... ... ... ... ... ... мен экономикалық жүйе моделдері» тақырыбында
адамдардың қоғамда өмір сүру ... ... ... моделі қалыптасқандығын айтқанбыз. Олар: жоспарлы – нұсқаулы;
нарықтық; ... ... ... ...... ... шаруашылықты ұйымдастырудың әкімшілік - ... ... ... негізделген. Мұндай жағдайда
нарықтық инструмент ... ... ... ... ... арасындағы шаруашылық байланысы орталық ... ... ... жүзеге асады. Әміршілдік модельде барлығы
ертерек ... бар ... ... ... - ала ... ... жоспарлаушы органдары нұсқау ... ... нені ... және кімге, қандай бағамен ... ... ... ... ... ... ... не
келеді, соны ... ... не бар, соны ... ... қор ... материалдық ресурстарды жоспарлы бөлу –
экономиканың осындай моделінің ... ... ... ... ... ... ... былай жүзеге асырады: жеке ... ... ... ... өзара іс - ... ... басы үші ... шешуді мақсат ... ... ... және ... ... жүзеге асыру ... ... ... кез - ... ... таңдау арқылы
өз дегенін ... Егер ... ... ... ... ... алатын болса, онда ол ... баға ... ... ... ... ... ... бірақ
ретсіздікке жүгіне анархияға жол бермейді. ... ... іс - ... ... ... ... ... сұраным
өссе, баға көтеріледі және ... ... ... ... ... кері ... болуы әбден мүмкін.
Қалай өндіру? Тауар өндірушінің ... ... Баға ... ... белгілі пайда алу үшін
тауар өндірушінің бір ғана ... бар - ... әрі ... ... ... өнім ... ... өндірушіде болмақ?
Әрине, өндірісте ҒТП ... кең ... ... үнемдеген, білікті кадрлары бар ... ... ... өндіріске ҒТП - і ендіріп, ... баға мен ... ... ... ... ... барынша итермелейді.
Кімге өндіру? Бұл ... ... мен ... ... ... ... ... мен құрылымы, оның табыс деңгейі және т.б. ... ... ... ... ... керек.
Нарықтық модель кезінде экономиканы кім ... ... ... мен ... прогресс деңгейінің дамуын реттеу
арқылы нарықтық механизм басқарады. Осы үш ... ... ... ... өндіру керек», ... ... ... ... ... ... табылады, бірақ оларды шешу
әртүрлі жолмен жүзеге асады.
Нарығы ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың әміршілдік әрі нарықтық моделі ... ... ... ... экономикасы дамыған
елдерде ... ... ... ... Сондықтанда онда жеке және
қоғамдық институттар экономикалық ... ... ... ... ... ... нарықтық механизмді бағыттаушы,
әкімшілдік реттеу мен ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Нарық – ... ... мен ... ... ... Сондықтанда ол әлемдік ... ... ... ... ... ... ойының математика, гендік ... ... ... ... ... ... неміс экономисінің авторы, профессор Людвиг
Эрхард «Барша жанға ... (1956 ж)» ... ... ... ... кез - ... жоспарлы шаруашылықтан
артықшылығы сол, ... ... ... ... ... ... жүрді. Ол ... өнім мен ... ... мен ұсынымның арақатынасын дұрыс ... ... тепе ... ... ... механизм иеалды емес. Оның да ... ... ... ... дәрменсіздерге қаталдығы,
әсіресе банкрот ... ... ... ... оның ... ... отырады. Қоғам
нарықтық қатынастардың келеңсіз салдарын амортизациялауды ... ... ... ... жүйесі негізінде табысты қайта бөлудің
үлестірудің ... іске ... ... - ақ ... арқасында жұмыскерлердің біліктілігін арттырып,
жұмыссыздарға жәрдемақы және ... ... ... ... ... ... бола тұра өзімен - ... ... Ол ... және нақты әлеуметтік - ... өмір ... және ... факторларға тәуелді:
- меншік түрлерінің көп болуы;
- нарықтағы ... ... ... ... сай ... ... әрі өз - өзінше болуы;
- тауар ... мен ... ... бәсекелестігі ... 5 – 7 ... ... нарыққа өнім шығару;
- өнімге бағаны контрагенттердің қою ... ... ... ... ... мәні, қызметі мен құрылымы
Нарықтық теория мен ... ... зор ... таяу ... мен ... ... ... нарық ... ... ... ... Бірнеше
анықтамаларды келтіріп көрейік:
Нарық – белгілі жүйе әрі айырбас ... ... ... ... ... ... факторларды қысқарту, шаруашылық
субъектілерін байланыстырушы ұйым.
Нарық тауар ... ... сату мен ... ... белгілі экономикалық ... ... ... сатушы мен сатып алушы ... ... ... ... ... ... Осы ... әрқайсысында
жеткілікті аргумент келтірілген және ... ... ... ... бірақ мәселенің біржағын ашады.
Осы ... ... ... ... ... ... ... категориясы ретінде ... ... ... ... ... алушы және тұтынушылар жатқызылады.
Тауар қатынасының ... ... ... делдалының болған
кезіндегі оның ... ... мен ... ... нарықтық
қатынаста мүлде әртүрлі субъекті ... ... ... бірі тауар - ақша ... ... сату ... ... ғана шектелмейді. Бастау ... пен ... ... басталмайды, ол ... ... және өнім сол ... ... ... байланыстар
туындайды. Сөйтіп өндірілген өінм қай ... ... ... ... ... ... - ақша ... болатындығы
айқындалады.
Нарық іс - әрекетінің ... тек ... ... оның
бәсеклестікпен шығын минимумын ... ... ... өндірістік
байланыстарды құру сияқты сапалы қасиеттерінен айырады. ... пен ... ... жоқ ... салыстырғанда, тауарлы
өндірісті тиімді көрсететін ... іс - ... ... - ... ... басқасына ... ... ... ... бас тартуды әкеледі.
Себебі, қоғамның экономикалық ... ... ... әрі ... нарық атқара алады. Нарықтың мәні тұрғысынан ... ... мән - ... ... ... ... аша
алмаған. Біздің ойымызша, нарықтың ... ... Ю.Я. ... ... ... айналым саласына теңей ... ... ... ... ... тұтынудың тұла бойы «нарықтық таңбамен
сызылған»».
Нарық өзін - өзі ... ... ... жүйесі, барлық
элементпен буындар ... ... бар ... мен ... әсерінде болады.
Біздің ойымызша, бұл ... мына ... ... ... ... бәсекелестік ортада». Осы ... ... ... ... ... ... ... Осыдан байқалатыны,
өзін - өзі ... ... ... ... ... - ... және ол ... мемлекеттік жоспарлы
реттеуші экономиканы ауыстыруға қабілетті.
Осыдан ... ... ... ... «нарық» ұғымын тар
шеңберде сату ... ... және ... ... ... кең ... қоғамдағы экономиканы ұйымдастырудың түрі
деп қарастырамыз.
Қазіргі ... ... ... құрап, ол көптеген ... ... ... функционалдық жүйелер тобынан тұрып,
өндіруші мен ... ... ... ... ...... белгісіне қарай нарықты ... ... ... ... |Құрылымдық тұрғыдан ... ... ... биржа, аукцион, |
| | ... ... |
| | ... ішкі ... |
| | ... ... ... |
| ... ... пен ... ... | Монополиялық, |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| ... деңгейі тұрғысынан | Балансталған, |
| | ... |
| ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| ... бағыттау тұрғысынан | Азық – ... азық – |
| | ... ... ... |
| | ... тағамдық емес |
| |Заңдылыққа сай келу тұрғысынан ... ... ... емес|
| | ... |
| ... ... ... | ... ... |
| | ... ... |
| ... ... ... |Сатушы нарығы, тұтынушы |
| | ... ...... ... оның құрылымын ... ... ... ... ... нарықты былай жіктейміз: ... ... ... ... ... ... және ішкі
(республикалық, облыстық, облысаралық) нарық, әлемдік ... ... жеке ... ішкі нарығымен байланысты. Ол байланыстар өндірістік
кооперация мен интеграция, сыртқы ... ... ... ... асып ... Қазіргі уақытта нарықтар ... ... ... Еуропа мен ... ... ... ... және ... нарық қалыптасуда.
Қазіргі ішкі ... - ... алып ... ... ... өндіріс құрал - жабдығы нарығы, ... ... ... ...... идея нарығы, бағалы қазағдар
нарығы, ... күші ... Ішкі ... ... ... қатынастар дамып, жағдай мен ... саты ... алу ... ... ... арқылы жүргізіледі. Бұл
қатынастар тауар - ақша ... ... ішкі ... ... ақша мен ... ... бар ... көрсетеді.
Экономикалық айырбастаудың ерекше түрі және ... ... ... ... ... ... ... нарығы – еларалық біріккен ... ... ... ... ... ... ... былай жіктейміз:
дамыған нарық, қалыптасқан нарық және ... ... ... нарықтары.
Бәсекелестік сипат пен деңгейі тұрғысынан былай жіктейміз:
- мемлекеттік нарық – бір ... ... ... ... сол ... ... ... субъектілер болуы
мүмкін. Олардың ... ... аса көп ... ... ... өзгертуге шамасы келмейді;
- олигополиялық нарықта азғана сатушылар іс - ... ... ... ... ... әсер етуі ... монополиялық бәсеке нарығы – еркін нарық (бәсекелестер көп болады)
тетігі мен ... ... ... кең ... өніммен
сабақтастығы. Бұл шағын кәсіпорынның өзінде де ... ... ... ... нарықта өтімдік жағдайда ... ... мен ... ... ... ... та жіктеледі.
Сатушы нарығы деп ... көп ... ие ... ... сатып алушы жүзеге асырған нарықты ... ... ... болуы өндірушілер монополиясының ... ... ... ... ... ... нарығы» деп
сатып алушылар көп ... ие ... ... субъекті
«белсенділігін» сатушылар жүзеге асырған нарықты ... ... ... сай ... ... ... ... және ресми емес.
Нарықты ірі тауар ... ... - азық - ... ... - түліктік емес ... ... ... ... мата, аяқ - ... ... ... және
т.б.) болып ... ... ... ... мыналар
жатады: нан - бәлішке өндіру нарығы; ұн және тары ... ... ... және т.б. Киім ... мынаны жіктеп
қараймыз: тігін, тоқыма ... бас киім мен ... - ... ... ... жағдай болмасын ішкі нарығы ... ... ... ... ... мен ... жасауы бір
- бірімен ... және бір – ... ... ... - ақ ... емес, себебі сыртқы нарықпен ... ...... ... ішкі ... түрлерге бөлінуі
Адамзат қызметінің аясына байланысты (өндірістік, ... ... ... және ... - ақша ... ... ... ішкі ... ... жағдайда бірнеше түрге бөлуге
болады. (Кесте - 2)
Адамзат қызметінің ... аясы ... ... ... ... ... ... біркелі тұтастықты байқатады.
Олар өзара бір – бірімен байланысты және бір – ... ... ... сала және ... емес ... ... ... салалары - өндіріс құрал - жабдығы, ... мен ... ... ... күші ... ... қызметтері:
Нарық қызметінің көп ... ... ... ... атқаруы болып табылады. Ол ... ... ... тиімді
әрі үздіксіз қамтамасыз ... ... ... ... ... ауыстыруы ... ... ... алып ... ... тапшылықтың тууына адамның
экономикалық өсудегі ... күші ... ... алып ... ... ... - ... Тауар бағасы мен
қызмет көрсету, банктегі депозит пен ... ... ... ... ... ... ... экономиканың борометріне
әрі айнасына ... ... ... қатысушыларға қоғамдық
қажетті өндіріс шығындары жайлы ... ... ... Сондай - ақ әрқайсысы сатылатын әрі ... ... мен ... ... ... ... ... мен
ассортименті туралы да ... ... ... ... ... - ... қоғамдық
маңызын мойындау, еңбекті материалдық ... ... ... ету және ... ... ... механизмінің негізгі элементтері. Нарықтың артықшылықтары мен
кемшіліктері
Нарықтық механизм – бұл жеке ... мен ... ... ... ... ... және экономикалық негізгі үш мәселесін (не, қалай,
кім үшін) шешуді мақсат ететін шаруашылықты ... ... ... жағдайында көзделетін басты мақсат – пайда алу ... ... ... ... элементтеріне : сұраныс, ұсыныс, баға, бәсеке
жатады. Сұраныс дегеніміз тұтынушының белгілі бір уақытта белгіленген ... ... мен ... ... бір ... ... ... заңы – белгіленген тауарға баға жоғарласа, тауардың сатылып
алыну көлемі азаяды және керісінше.
Сұранысқа әсер ... ... ... талғамы
2) сатып алушылар саны
3) тұтынушылар табысы
4) өзара ауыстырушы мен толықтырушы тауарлардың болуы
5) тұтынушылардың күтімі
Сұраныс бағасы – тұтынушылардың ... ... ... ... ... ... бағасы.
Ұсыныс дегеніміз өндірушілердің белгілі бір уақытта белгіленген баға
бойынша ... мен ... ... бір ... ... ... ... белгілі бір тауардың бағасы мен оның өндірілу көлемі
арасында тікелей байланыстың болуын бейнелейді.
Ұсыныс заңы – белгіленген тауарға баға ... бұл ... ... көлемі көбейеді және баға төмендесе, өндірілу көлемі азаяды.
Ұсынысқа ықпал етуші бағалық емес факторлар:
1) ресурстардың бағасы
2) қолданылатын технология түрі
3) салықтар мен ... ... ... ... ... ... бағаның өзгеруі (мыс: баскетбол доптарының орнына,
футбол доптарын шығару).
6) баға өзгеруіне күтім
7) табиғи-климаттық жағдайлар
Ұсыныс бағасы – сатушылардың нарықта белгілі бір ... ... ... ... ... бағасы.
Нарықтық экономиканың артықшылықтарына қорларды тиімді пайдалану,
түрткілерді жұмыс күшінің, ... ... ... ... ... ... нарық агенттеріне ... ... ... ақпарат береді. Нарықтық жүйе
қоғамға қажет ... мен ... ... қорларды
бағыттайды. Нарықтық жүйе ... ... ... ... ... ... және ... тиімді
орналастыруды пайдалануды ынталандырады. Нарықтық жүйе ... ... ... ... жағдайға тез бейімделу
2) өндіріс шығынын азайту және пайданы жоғарлату мақсатымен жаңа
технологияларды дер ... ... ... ... ... ... ... мен тұтынушылар
тәуелсіздігі
4) қажетті көлемде және жоғары сапамен әр түрлі қажеттіліктерді
қанағаттандыру ... ... ... ... ... және ... ... кепілдік бермейді, соның нәтижесінде
әлеуметтік теңсіздік пайда болады.
2) нарық әлеуметтік қажетті тауар өндірісіне емес, ... бар ... ... ... ... Нарықтық инфрақұрылымдардың экономикалық мәні
3.1 Нарықтық экономиканың субъектілері және инфрақұрылым
Нарықтық экономиканың негізгі шаруашылық ... ... ... мен үкіметті жатқызамыз. Бұл ... ... ... ... ... ... мен тұтыну нарығында өзара
іс - әрекет ... ... пен ... ... жасайды.
Үй шаруашылығы ... және ... ... пен
кәсіпшілдік) ресурстарды өткере отырып, ... ... ... ... ... ... ... өндірісіне қажетті
сұраным ресурстарын талап етеді. ... мен ... ... ... ... ... ... түріне нарықтық бағаны белгілейді. Үй
шаруашылығы ... ... ... ... жасай ... ... ... ... қажетті өнім мен қызмет
жасауға ... Ал, ... өз ... ... отырып,
ақшалай ... ... ... ... табыстың барлығын өнім ... ... ... бөлігін жинайды және ресурстар ... ... ... ... ресурстарын біріктіреді және қозғалысқа
келітіріп, өнім ... ... ... және ... ұсынады. Оларды ... сату ... ... ... Үй ... ... фирмалар да
алынған ... ... ... ... жұмсайды. Фирмалар
үй шаруашылығындай қажетті ... ... ... ... және ... пен шығындардығ айналуы ... ... ... және ол елді ... ... ... ... экономиканы әр ... - ... ... ... - ... ... фирмалардан салық алып, жеке ... ... ... және ... ... ресурстарды
сатып алады. Үкімет жұмысымен қамтамасыз ету ... ... ... деңгейіне, ұлттық ... ... ... әсер ... ... үлестіреді. Салықтан түскен
ақшалай қаржыны ... ... ... ... ... ... негізде қамтамасыз етіп, экономиканы
тиімді дамыту үшін мемлекеттік ... ... ... ... пен ... ... айналымы үнемі қозғалыста болып,
теңгеріледі. Түпкі ... ... ... ... ... ... мен табысы көрсетіледі.
Нарықтық экономиканың ... ... бірі ... ... ... - бұл ... (ұйымдар, фирма,
мекемелер) жиынтығынан ... және оның мән - ... ... мен ... ... үшін ... жағдай
қалыптастырып қызмет көрсетеді.
Нарықтық инфрақұрылымның ... - ... қор ... биржасы, делдалдық және маркетингтік қызметтер, ақпараттық
жүйелер, ... ... ... ... ... ... және т.б. ... экономиканың бой көтеруі нарықтық ... ... ... ... жасайды. Құрылған
объектілер қалыпты ... ... ... ... тиіс. Оларға:
- топтасқан тауарларды ... ... ... үшін ... ... ... ... саудалау үшін қор биржасы;
- өндіріс құрал - ... мен ... ... сату ... көтерме сауда кәсіпорындары;
- акционерлік кәсіпорын мен ... ... ... ... ... ... шаруашылықтары;
- коммерциялық банктердің коммерциялық несиелер ... ... ол ... ... - кәсіпорын пай ... ... ... ... ... ... ақпараттық орталықтар және ... ... ... ... мен сұранымды зерттеу
орталықтары;
- жарнамалық сипаттағы ... үшін ... ... ремонттық, консультациялық, банктік және ... ...... инфрақұрылым
|аукциондар ...... |
| ... ... мен ... ... ... коммерциялық орталықтары|
|Банктер ... және ... |
| ... ... ... және ...... ... |
|компаниялар | ... ... және ... ... ... қорлары |және ... ... ... мен ... ... ... үйлері ... ... | ... ... ... ... зерттеу орталықтары |
|Бағалы қазағдарды бақылау ... ... ... ... | ... ... ... ... дайындау орталықтары |
|Лизингтік компаниялар ... ... ... ... ... ... |
|Тұтынушыны қорғайтын қоғам |және басқалары ... ... ... ... дамытудағы мемлекеттің рөлі
Адам Смиттің «табиғат және халық байлығының ... ... ... ... ... қол» ... әмбебап
болғанда, онда нарықтық экономикаға мемлекеттің ... ... ... еді. ... ... қол» өте ... барды,
жақын барғаны соншалық, бюджетке қарайтын ... ... ... ... ... іс ж ... орасан зор өндірістік және
ауыл ... ... ... ... тастап кетті. Нәтиже
көп күттірген жоқ. ... ... ... ... ... пен ... пайдаланатын жеңіл және тамақ
өнеркәсібі, ... ... ... ... не ... ... не аянышты жағдайға түсті.
Демек «көрінбейтін қол» жақсы, егер оны ... ... ... ... ... ... өндірушілер мен
сатып алушылар қоғамдық ... ... тек ... ... көздеген жағдайда, кәсіпкерлердің ... ... ... ... алып ... «Өзен ... ... ... ... ... ... сол
себептен ... ... ... мен ... ... қалдықтарының құйылуы жалғасуда.
Сондықтан нарықтық экономиканы ... ... ... ... ... ... мен ... ғана ... ... ... ... ... қажет.
Бұл үшін нарықтық экономиканы дамытудың ... ... ... қажет, онда бір ... ... үшін ең ... ... жағдайлар жасау, екінші
жағынан, ... ... мен ... ... қоршаған орта
үшін, мемлекеттік бюджеттің батыс ... ... ... ... қабілетті адамдардың теңдей ... ... ... ... ... ... ... жоғары
жұмысы үшін жауапкершілік қарастырылуы қажет.
Сондықтан ... ... ... ... ... азайып бара жатқан уақытта ... ... ... туралы айтуға да ... ... ... ... ... тауарларына келетін
болсақ, онда ... ... ... ... ... мен
мемлекетпен және монополиспен реттеледі, ... ... алып ... ... ... мен шығысының балансына
бұрынғыдай ерекше ... ... ... ... ... тауар ақша ... ... ... сату - ... алу ... мен тұтынушылар ... ... ... ... ... ... ... салыстырмалы
тәуелсіз тауарлар өндірушілер мен тұтынушылар сұраныс пен ... ... ... ... құн ... өзінің
(немесе басқаның) еңбегінің ... ... ... ... ... жағдайда сауда жүргізуге болатын классикалық
«өнегелі» нарық ... ... ... ... ... тек екі түрі бар ... ... өттік,
олар реттелетін және реттелмейтін нарық. Реттелмейтін ... ... ... ... ... және ... мезгілі деп
аталатын жерде пайда болады. Ал ... ... ... жан ... ... ... бар. ... нарық әртүріл жолдармен
және құраодармен реттеледі: ... ...... ... ... – салықтар, баж салықтары және ... емес ... ... ... (монополдық бағалар), сатып алушы
саудаласу құқығынан айрылған ... ... ... ... - бұл институттар (ұйымдар, фирма,
мекемелер) ... ... және оның мән - ... ... мен ... ... үшін қалыпты ... ... ... ... ... ... Я.К ... теория» Алматы, 2003 ж;
2. Крымова В.Г «Экономикалық теория»/ сызбалар Алматы, 2003 ж;
3. Жүнісов Б.А «нарықтық экономика» ... 2000 ... ... Г ... ... негіздері» Алматы, 2002 ж;
5. Оразалы С «Бәсекелестік ... ... 2007 ж 32 – 34 ... ... А.Қ және т.б. ... ... ... жинағы
Алматы, 2007 ж;
7. Төлебаева Г «Экономикалық теория» Орал, 2008 ж 66 - 77 беттер;
8. Мауленов С ... ... ... ... 2002 ... ... Х ... экономика негіздері» Алматы, 2006 ж;
10. Шеденов Ө.Қ және т.б. ... ... ... ... 2004 ж; 291
– 295 беттер;
11. Атаманчук Г.В. Теория ... ... – М; 2004 ... ... С ... экономика» Алматы, 2001 ж
13. Ихданов Ж «Мемлекеттік басқару теориясы»
14. Крымова В.Г «Экономикалық теория» сызбалар ... 2001 ... Б.Ы. ... ... ... ... 1995ж.
-----------------------
Өндіріс – құрал жабдықтар нарығы
Тұтыну тауары мен қызмет көрсету нарығы
Еңбек нарығы
Өндірістік сала
өндірістік емес сала
Бағалы қағаздар нарығы
Қарыз нарығы
Валюталық нарық
Капитал ... ... ... адамзат қызметінің саласы
Рухани сала
Ақпараттық нарық
Ғылыми – техникалық нарық
Ғылыми – техникалық өнім нарығы
Рухани идея мен өнім ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Классикалық мектеп теориясы. Сэй заңы классикалық дихотомия24 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Нарық, тауар құны туралы түсінік27 бет
Нарықтық экономика жағдайы15 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнестің қалыптасу ерекшеліктері4 бет
"Қазақстандағы ветеринария қызметі және ҚР «ветеринария туралы» заңы"6 бет
18.12.00 ж Қазақстан Республикасының «Cақтандыру қызметі туралы» Заңының негізгі мәселелері7 бет
«Қасымханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы», Әз Тәуке ханның «Жеті жарғысы». Үндістандағы «Ману заңы»12 бет
Адам өмірі Қазақстан Республикасының Қылмыстық Заңымен қорғау объектілері ретінде18 бет
Атом молекулалық ілім. Химияның негізгі түсініктері мен стехиометриялық заңдары (Зат массасының сақталу заңы, құрам тұрақтылық заңы, еселік қатынастар заңы, көлемдік қатынастар заңы, эквиваленттер заңы, Авогадро заңы)13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь