XX ғасырдың басындағы Ресейдегі революциялар және олардың Қазақстанға әсері

I. Кіріспе бөлім;
1.1 Кіріспе. Пайдаланылған әдебиеттерге шолу.
II. Негізгі бөлім;
2.1 Бірінші орыс революциясы.
2.2 Қазақстан Ресейдегі 1905.1907жылдардағы революция кезеңінде.
2.3 Қазақстан реакция және революциялық жаңа өрлеу жылдарында.
2.4 1917 жылғы өлкедегі Ақпан буржуазиялық.демократилық революция.
2.5 Қазақстанда патша өкіметінің құлауы.
2.6 Қазан социалистік революциясы және Қазақстанда Кеңес өкіметінің орнауы.
III. Қорытынды бөлім;
3.1 Революциялардың Қазақстанға әсері.
3.2 Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
• Ең бірінші кіріспеде менің қарастырған оқулығым, Ермахан Бекмахановтың Қазақ ССР тарихы атты кітабы. Бұл кітапта Қазақстанның ХХ-ғасырлардағы әлеуметтік-экономикалық дамуы және 1905-1907 жылдардағы революция кезеңіндегі Қазақстан, Ұлы Қазан социалистік революциясының жеңіп шығуы және Қазақстанда социализм орнату туралы өте анық, жақсы, толық мәліметтер қарастырылған. Сол себепті де осы оқулықтағы мәліметтерді пайдаландым.
• Келесі, екінші қарастырғаным, ол Ғ.Д Іргебаевтың Қазақстан тарихы атты оқу-әдістемелік құралы. Оқулықтан Буржуазиялық-демократиялық ақпан ревоюциясы, Қазақстан 1917жылғы Қазан төңкерілісі кезінде және Қазақстанда Кеңес билігінің орнауы жайлы мәліметтерді алған болатынмын.
• Тек қана кітап-оқулықтармен шектелмей, үшінші қарастырған әдебиетім ол - В.И Лениннің 1905, 1917 жылдардағы революциялар туралы баяндамасы. Бұл баяндамада Ленин орыс революциясының тарихын толық баяндап берген.
• Соңғы қарастырған оқулығым - Қазақстан ұлттық энциклопедиясы. Энциклопедияның 1-ші және 4-ші томдарын қарастырдым. Энциклопедияда 1917жылғы ақпан және қазан төңкерістері туралы нақты мәліметтер жазылған.
1 Бекмаханов Е.Б. Қазақ ССР тарихы - Алматы, 1987ж. - б.3-32
2 Іргебаев Ғ.Д. Қазақстан тарихы. оқу-әдістемелік құралы - Алматы, 2010ж. - б.119-138
3 Ленин В.И. 1905жылғы революция туралы баяндама - Қазақ мемлекет баспасы, 1954,1975ж.- 25б.
4 Нысанбаев. Қазақстан ұлттық энциклопедиясы. Т:1,4 - Алматы,1998ж. - 720б.
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Факультет: механика - ... ... XX ... басындағы Ресейдегі революциялар және олардың Қазақстанға әсері
Орындаған:Қошқарбаев Н.
Тексерген: Қозыбақова Ф.
Алматы 2013ж.
Жоспар:
I. Кіріспе бөлім;
1.1 Кіріспе. ... ... ... ... ... Бірінші орыс революциясы.
2.2 Қазақстан Ресейдегі 1905-1907жылдардағы революция кезеңінде.
2.3 Қазақстан ... және ... жаңа ... ... 1917 жылғы өлкедегі Ақпан буржуазиялық-демократилық революция.
2.5 Қазақстанда патша өкіметінің құлауы.
2.6 Қазан социалистік революциясы және Қазақстанда ... ... ... ... ... Революциялардың Қазақстанға әсері.
3.2 Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе
* Ең бірінші кіріспеде менің ... ... ... ... ... ССР ... атты кітабы. Бұл кітапта Қазақстанның ХХ-ғасырлардағы әлеуметтік-экономикалық дамуы және 1905-1907 жылдардағы революция кезеңіндегі Қазақстан, Ұлы Қазан социалистік революциясының ... ... және ... ... ... ... өте ... жақсы, толық мәліметтер қарастырылған. Сол себепті де осы оқулықтағы мәліметтерді пайдаландым.
* Келесі, екінші қарастырғаным, ол Ғ.Д ... ... ... атты оқу-әдістемелік құралы. Оқулықтан Буржуазиялық-демократиялық ақпан ревоюциясы, Қазақстан 1917жылғы Қазан төңкерілісі кезінде және Қазақстанда Кеңес билігінің орнауы жайлы мәліметтерді алған ... Тек қана ... ... ... ... ... ол - В.И Лениннің 1905, 1917 жылдардағы революциялар туралы баяндамасы. Бұл баяндамада Ленин орыс революциясының тарихын толық ... ...
* ... қарастырған оқулығым - Қазақстан ұлттық энциклопедиясы. Энциклопедияның 1-ші және 4-ші томдарын қарастырдым. Энциклопедияда 1917жылғы ақпан және қазан төңкерістері туралы ... ... ... Бірінші орыс революциясы.
Бірінші Орыс Революциясы - ... ... ... және ... ... ... 1905-07 ... болған революция. 1905 жылы 9 қаңтарда Санк-Петербургтегі "Қанды жексенбі" оқиғасынан бастау алған Бірінші орыс революция ... елде ... ... орнату, помещиктердің жерін тәркілеу, 8 сағаттық жұмыс күнін енгізу, ұлттық теңдікті қамтамасыз ету туралы ұрандар ... ... ... 24 мыңнан аса жұмысшылар ереуілдері, 18 мыңға жуық шаруалар көтерілісі болды. Оған 270 ... ... ... мен ... қатысты. Санкт-Петербург, Мәскеу, Киев, Одесса секілді, т.б ірі қалаларда жұмысшылар кеңестері ... ... өрши ... ... ... 1905 жылы 17 қазанда манифест жариялауға мәжбүр етті. "Бостандық ... ... бұл ... ... ... ... түрде бекітті, соның нәтижесінде біршама демократия бостандық негіздері жүзеге асырылды. Мемлекеттік дума шақырылды. Бірінші орыс революция қазақ халқының ұлт ... ... ... жаңа сатыға көтерілу кезеңін бастап берді, ал саяси күрес болса, ең алдымен патшаға, отарлық билікке петиция жазып ... ... ... ... ... Қазақ елінің мұқтажын білдірген арыз-тілектер Оралдан, Қарқаралыдан, Жетісудан, т.б. жерлерден келіп түсті. Жетісу облысының ... ... ... ... ... 1000 адам, арнайы делегация арқылы Санкт-Петербургтегі үкімет орындарына тапсырылған Орал және Торғай облыстары қазақтары ... ... 44 ... ал ... ... ... ... Қарқаралы петициясына 14,5 мың адам қол қойған еді. Қазақ зиялыларының ... ... ... ... бұл петицияларда сол кездегі қазақ қоғамының өмірлік мүддесінен туындаған жалпы демократиялық сипаттағы ... ... ... ... ... ... идеологиясы тұңғыш рет тұжырымдалды. Осы жылдары қазақ зиялылары патша өкіметіне оппозицияда болған кадеттер партиясының тұғырнамасын жақтап, 1905 жылы желтоқсанда Орал ... ... ... ... партиясын" құрды. Бірінші орыс революция тұсында Ә. Бөкейханов, Б. Қаратаев, С. Жантөрин кадеттер партиясы құрамына кірді. Сондай-ақ, осы ... ... ... және "Ресей мұсылмандар одағы" атты ұйымдар құрылған болатын. Бұл ұйымдардың да ... ... ... ... ... Қазақстан еңбекшілерінің саяси оянуына, өлкедегі отаршылдық езгіге, әлеуметтік теңсіздік пен қанаудың басқа да ... ... ... ... мен шаруалардың бостандығы жолындағы қозғалыстардың ерекше серпін алуына, әрине, патшалық Ресейдегі 1905-07 ... ... ... ... ... ... зор ... өлкенің экономикалық және саяси дамуы дәрежесінің салдарынан ... ... ... ... оған ... пен қала ... қатысты.
:: Үшіншіден, аграрлық қозғалыстар, негізінен, қазақ ауылдарының, қоныс аударған деревнялардың, еңбеккерлер топтарының іс-әрекеттерінен көрінді.
:: Төртіншіден, ұлт зиялылары қоғамдық-саяси ... ... ... ... ... жаңа ... көтерді. Сөйтіп, 1905-1907 жылдарда өткен Қазақстандағы жұмысшы қозғалысы өзінің ... ... жаңа ... ... басты. Қазақ даласында осы жылдары Ресейдегі революциялық процестердің ... ... ... байланысты жұмысшылардың бірқатар саяси және экономикалық толқулары болып өтті. Оларға 1905 жылдың желтоқсанында Успенск мыс руднигіндегі, 1907 жылдың маусым айында ... мыс ... ... ... ... сондай-ақ, Семей, Орал, Ақтөбе, Верный, Қостанай және ... да ... ... ... ... ... болады. Ресей империясындағы 1905 жылғы қалыптасқан саяси ахуал қазақ халқының ... ... жаңа ... көтерілу кезеңін бастап берді. 1905 ж. cаяси оқиғалар туралы алғашқы хабарлар қазақ даласына жетісімен, Ә. Бөкейханов атап көрсеткендей, ... дала ... ... тартылып, азаттық үшін қозғалыс тасқыны құрсауына енді". Сол кезеңдегі әкімшілік орындарына түскен мәліметтердің бірінде: ... ... ... бері ... қырғыз жұрты мерзімді басылымдарға қызығушылықпен зер сала қарай бастады. Сауаты барларының көпшілігі астаналық газеттерді жаздырып алуда. Қырғыздар ... ... ... құбылыстар байқалуда" - делінген. Қазақ даласында байқалған мұндай ... бірі ... ... елді ... ... ... ... өткізіле бастауы еді. Мұндай жиылыстарда қазақ жұртының көкейтесті мұқтаждықтары талқыланып, ол жөнінде орталық үкімет орындарына тапсыруға петициялар әзірленді. ... ... ... ... ... ... ... билікке петиция жазып тапсыру түрінде көрініс ала бастады. Қазақтардың орталық билік орындарына тапсырған петицияларында жерді тартып ... ... ... ... ... органдары мен патша чиновниктерінің тарапынан озбырлық, қиянат, қоқан-лоқы ... ... ... ... ... ... діни ... Орынбор муфтилігіне қарату, қазақ арасында оқу-ағарту ісін ретке келтіру және өлкеге ... ... ... Отарлық тәуелдіктегі қазақ елінің мұң-мұқтажын білдірген петицияларды жазып, оны тиісті орындарына тапсыру ісі 1905 жылы көктем айларында-ақ қолға ... ... ... 1905 жылы ... ... ... қаласындағы Халфин деген қазақ саудагерінің үйінде жиылыс өтіп, ... ... ... ... үшін ... ... ... жіберу мәселесі қарастырылған. Ақмола қаласында өткен осы жиылысқа әкімшілік орындарында тілмаштық қызмет атқарған Серкебаев, Кенжебаев және ... ... ... Қазақ даласынан петициялар арнайы делегация жіберу арқылы да, сонымен бірге жеделхатпен де ... ... ... ... ісінің басында негізінен сан жағынан аз болғанымен, саяси күрес қазанында қайнап, жаңадан қалыптасып, тез ысыла бастаған ұлттық ... ... ... Ол ... М. ... "1905 жылдан бері қазақ жұрты да басқалардың ... ... ұлт ... ... ала ... Сол бостандық жылдарында Семей облысының оқыған басшылары көзге көрікті іс қылып, жұртқа көсемдікпен жол-жоба көрсеткені үшін алды абақтыға жабылып, арты ... ... ... ... ... - деп ... 1905 жылы ... облысы Қарақаралы уезінің Қоянды жәрмеңкесінде 14,5 мың адам қол қойған Қарқаралы петициясына Ә.Бөкейхановтың, А.Байтұрсыновтың, Ж.Ақбаевтың қатысы ... Осы ... ... және оны ... ... адамдарға қолдатудағы Ахмет Байтұрсыновтың ерекше еңбегін жоғары бағалаған М.Әуезов 1923 жылы жазған "Ахаңның елу жылдық тойы" деген мақаласында: "1905 жылы ... ... ... да ... бас ... ... ... қазақ халқының атынан петиция жіберген. Ол петицияда аталған үлкен сөздер:
:: ... - жер ... ... жерін алуды тоқтатып, переселендерді жібермеуді сұраған.
:: Екінші - қазақ жұртына земство беруді сұраған.
:: Үшінші - отаршылардан орыс ... ... ... үшін, ол күннің құралы барлық мұсылман жұртының қосылуында қазақ жұртын муфтиге қаратуды сұраған.
Петицияларды ... ... ірі ... осы. Ол күндегі ой ойлаған қазақ баласының дертті мәселелері осылар болғандықтан, Ақандар бастаған іске қыр ... ... ... ... көп ... ... ... себепші болған", - деді. Қазақстандағы революциялық қозғалыстың біршама өрлеуі 1905 жылдың қазан-қараша ... ... ... ... ... бұл кезде 17 қазандағы патша Манифесінің жариялануы Қазақстанның көптеген қалаларында көп адам қатысқан жиылыстарға, демонстрацияларға және ... ... ... бой ... ұштасқан болатын. Бұл туралы Әлихан Бөкейханов былай деп жазды: "Қазақтардың ... ... ... ... уақытта бүкіл даланың қолына тиді. Жер-жерде қазақтар үлкенді-кішілі съездерге жиналды... Манифесті оқыды, оны түсіндірді, ... ... Дума ... ... ... ... ... ең алыс түкпірлерінен қазақтар топ-топ болып қалаларға ... онда қала ... ... ... ... қатысты. Орыстар, татарлар, сарттар мен қазақтар бір туысқан от басына қосылып ... ... ұлт ... қоғамдық-саяси қызметіндегі белсенділігі де арта түсті. Олар 1905 ... ... ... бес ... ... халқы делегаттарының съезін өткізіп, өз партиясын - ... ... ... ... құруға әрекет жасаған болатын. Ондағы мақсат - 17 қазанда жарияланған патша Манифесі берген бостандықтар ... ... ... ... қорғау еді. Осыған байланысты 1906 жылдың ақпанында Семейде қазақтардың екінші съезі өткізілді. Ол кадеттерге ... ... ... ... ... оған ... ... қоныс аударуын тоқтату, Қазақстанның барлық жерін байырғы халықтың меншігі деп тану, ұлттық мектептер ашу, тағы басқа да талаптар енгізілді. ... ... ... А.Байтұрсынов, М.Тынышбаев, М.Шоқаев, М.Дулатов, Б.Қаратаев және қазақ зиялыларының басқа да көрнекті қайраткерлері жүрді. Сондай-ақ, олар дін ұстану бостандығын жақтап, ... ... пен ... ... ... ... қарсы шараларына наразылық білдірді. Ұлттық мәдениетті дамытуды, сонымен қатар, Қазақстанда қазақ тілін ... ... тең ... талап етті. Міне, осыған орай мұсылман дінбасыларының ықпалы күшті болған Семейде, Петропавлда, Ақмолада, Верныйда және т.б. ... діни ... ... ... Өлке ... діни талаптар қойған петициялық науқаны кеңейе түсті. Жалпы, мұсылман қозғалысы түрік ... ... ... ... ... және ... дамуы туралы мәселе көтерді. Сонымен қатар, осы кезеңде Қазақстан халқының саяси ой-өрісінің дамуында Мемлекеттік Думаға сайлау жүргізу науқаны ... рөл ... онда ... ... ... ... ... қызметімен көрінді. Мысалы, 1905 жылдың 6 тамызында Мемлекеттік Дума жөніндегі патша Манифесі қазақ еліне де ... ... ... ... ... ... бұл құқықтың жартыкештігі байқалды. Өйткені, депутаттарды сайлау барысында ұлттардың ара салмағы есепке алынбады. Сондықтан, қазақ зиялылары мұндай әділетсіздікті ... ... ... жасап көрді. Нәтижесінде, қазақ халқы Мемлекеттік Думаға әр облыстан бір депутаттан ғана сайлау құқығына ие болды. Сөйтіп, Қазақстаннан бірінші ... ... ... 9 ... оның ... 4 ... қазақ халқынан 4 депутат: Ә.Бөкейханов, А.Бірімжанов, А.Қалменов және Б.Құлманов сайланды. Олар Дума жұмысына мұсылман ... ... ... ... Бұл ... заң ... ретінде дайындаған ең басты құжаты аграрлық мәселеге байланысты еді. Мұсылмандар фракциясы жер мәселесіндегі аграрлық тұжырымдаманы ... ... ... ... ұсынды. Ал барлығы 72 күн ғана жұмыс жасаған бірінші Мемлекеттік Дума 1906 ж. 9-шілде күні үкімет ... ... Дәл сол ... кешінде Думадағы оппозицияның 182 өкілі) Выборг қаласында (Финляндия) жиналып, Манифест дайындап, оған ... ... ... ... ... ... та бар еді. Сол үшін ол келесі Думаға сайлану құқығынан айрылып қана ... жоқ, ... ... ... ... абақтыда отырып шығады. Сөйтіп, халық бұқарасының назарын алаңдату үшін шақырылған бірінші Мемлекеттік Дума оның үміттерін ... ал оның ... ... өз ... пайдаланды. Екінші Мемлекеттік Думаның сайлануына келер болсақ, ол 1905 жылдың 6 тамызындағы және 11 желтоқсанындағы сайлау заңдары негізінде ... ... ... 14 депутат, олардың 6-ы қазақ ұлтының өкілдері: молда Ш.Қосшығұлов - Ақмола облысынан, би Х.Нұрекенов - ... ... ... ... - Орал ... сот тергеушісі А.Бірімжанов - Торғай облысынан, Т.Алдабергенов - Сырдария облысынан, қатынас ... ... ... - Жетісу облысынан сайланды. Екінші Дума ... ... ... ... күн ... ... ... талқылау жағынан болсын бірінші Думаға қарағанда солшыл бағытта ... ... ... ... ... ... бастысы аграрлық және қоныс аудару мәселесі болды. Әсіресе, ... ... ... ... Х.Нұрекенов өте белсенді түрде, заң шеңберінде патша өкіметінің қоныс аудару саясатына қайткенде бір ықпал етуге тырысты. Мәселен, 1907 жылы 17 ... ... ... ... ... депутат Б.Қаратаев сөйледі. Ол өзінің сөзін қазақ халқы үшін ең маңызды іске айналған жер мәселесіне арнады: "Үкімет, біріншіден, ... ... ... ... ... 130000 ... мүддесін қорғау үшін" жерсіз орыс шаруаларына қазақ жерлерін тартып әперіп отыр. ... ... бұл ... ашықтан-ашық ұлы державалық, шовинистік негізде жүргізілуде. Соның нәтижесінде жерге орналастыру мекемелері қазақтарды "орныққан орындарынан, поселке, ... ... ... ... ... қуып шығумен айналысып отыр". Әрине, бұл сөз іс жүзінде патша үкіметінің қазақ даласындағы отарлау саясатын ... ... ... ... еді. ... орыс халқының еңбекші бұқарасы мен зиялы қауымын қазақ елінің осындай ауыр жағдайына көңіл аударуға шақырды. Патша ... 1907 ... ... шығарған заңымен екінші Мемлекеттік Думаны да таратып жіберді. Бұл құжат, сонымен бірге, сайлау Заңына өзгерістер енгізді. ... ... ... мен ... ... ... саясатын жүргізе отырып, Думада бұл аймақтардан депутаттардың болмағанын өзіне қолайлы деп тапты. Сонымен, қазақ депутаттары қатынасқан бірінші және екінші Думалар ... ... ... жағдайына өзгеріс енгізе алатындай ешқандай заңдар қабылдаған жоқ. "3-маусым Заңының" өмірге ... ... ... зиялыларының Думаға артқан үміті де біржола сөнген еді. Дегенмен, "3-маусым Заңы" қазақ зиялыларын Дума арқылы жүргізуді ... ... ... ... ... ... жоқ. Олар ... тыс қала отырып, құрамы жағынан алғашқы екі Думадан анағұрлым консервативті, ұлыдержавалық бағыттағы үшінші Дума шеңберінде де мұсылман фракциясы, ... ... ... ... және ... да ... арқылы патшалықтың қазақ жеріндегі отарлау саясатына, "3-маусым Заңына" қарсы әрекеттерін тоқтатпады. Ал, ... ... сол ... ... ... мерзімінен бұрын таратылған патша үкіметінің бірінші және екінші Дума ... және ... ... ... ... ... ... олар үшін үлкен өмір мектебіне айналып, белгілі ... ... із ... ... ... ... ... Дума сияқты "өкілетті" орынның, ең алдымен, орыс помещиктерінің мүддесіне, империялық мүдделерге қызмет жасайтындығына көздерін жеткізді. Ал, ... ... ... ... ... ... ... отырып, негізгі мақсатқа жету үшін жалпы халықтың саяси белсенділігін арттыру мен батыл қимыл-әрекеттердің қажет екендігіне де көздері ... ... да бұл ізгі ... қол ... ... ендігі жерде қазақ зиялылары саяси күрестің басты құралдары ретінде "Айқап" сияқты журнал мен "Қазақ" сияқты бұқаралық газет шығарып, өздерінің ғасыр ... ... ... ... ... одан әрі ... түсті. "Айқап" журналы қазақ елінде 1911-1915 жылдары шығып тұрды. Оның шығарушысы және редакторы Мұхамеджан Сералин (1871-1929) ... ... ... сол ... ... ой-пікірдің аграрлық-демократиялық бағыттарын білдірді. Оған Б.Қаратаев, С.Сейфуллин, Б.Майлин, С.Торайғыров, Ж.Сейдалин және басқалар қатысып тұрды. Журнал беттерінде ... ... ... ... ісі мен аграрлық мәселе, яғни жер қатынастары, көшпенділердің дәстүрлі мал шаруашылығы және олардың отырықшылыққа көшуі туралы ... ... ... ... ... ... өкіметінің отаршылдық саясаты әшкереленіп отырды. Сонымен қатар, Орынбор қаласында 1913-1918 жылдары А.Байтұрсыновтың ... ... ... ... ... ... болды. Ол либерал-демократиялық бағыт идеяларын ұстанды. Газет редакциясында сол кездегі қазақ конституциялық-демократиялық партиясының және қазақ ... ... ... қозғалысының жетекшісі, экономист-ғалым Ә.Бөкейханов, А.Байтұрсынов, М.Дулатов және басқалар қызмет істеді. Олар ең күрделі аграрлық ... ... ... патшалығының тарапынан мемлекеттік меншіктің күшін жою және оны қазақтардың ... ... жер ... тыйым салу талаптарын қойды. Тұтас алғанда, қазақ өлкесінің әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... әр түрлі көзқарастарда болғанына қарамастан, ХХ ғасырдың алғашқы ширегінде шығып тұрған "Айқап" журналы мен "Қазақ" газеті өз ... ... ... мен ... ... мүдделерін ақиқат жолымен жан-жақты көрсете білді.
2.2 Қазақстан Ресейдегі 1905-1907жылдардағы революция кезеңінде.
1905-1907 ... ... ... орыс ... ... ... ... халықтың өкімет билігіне қарсы қарулы қақтығысы бола ... жоқ. ... ... ... мен шаруалардың жекелеген баскөтерулері орын алды. Ол жылдардағы маңызды оқиғалардың бірі қазақтардың ... ... ... ... ... болды. 1905 жылдан 1907 жылға дейінгі кезеңде бірінші орыс революциясы болып өтті. XX ... бас ... ... өлкесінде мұсылман қайраткерлерінің әрекеті жандана түсті. Олар исламның ықпалын күшейту арқылы ... ... ... орыстандыру және шоқындыру саясатына қарсы тұруға үгіттеді. Діни қайраткерлердің осындай қозғалысы әсіресе Петропавл, Көкшетау, Ақмола және Семей ... ... ... ... ... ... қаласында молда Наурызбай Таласов ерекше белсенділік танытты. Ол халық арасында Науан хазірет ... ... ... ... ... ... хазірет халықты патша үкіметіне қарсы күреске шақырды, оған қарсы үгіт таратты. Патшалық билікке қарсы жазылған хаттар ел арасындағы ықпалды да ... ... ... ... ... ... авторы таза діни уағыздарға қоса қазақ қоғамындағы ... ... ... бар ... ... Атап ... қазақтардың дәстүрлі әдет-ғұрыптары мен салт-санасына қысым көрсетуді жою, қазақ ... ... ... ... беру, қоныс аударушы орыс шаруаларының ағылып келуін тоқтату, ... ... ... ... қызметті жою мәселелерін көтерді. 1902 жылы Көкшетау қаласына Омбыдан арнайы ... дін ... ... ... ... христиан дініне енгізу мақсатын көздеді. Ол тіпті ... ... ... ала ... ... әлгі діни ... әрекеттері жергілікті мұсылман халықтың ашу-ызасын тудырды. Жергілікті ықпалды діни қайраткерлер Науан хазірет, ... ... және ... ... ... миссионерді тез арада қуып шыққан. Бұл оқиға жергілікті жандармерия тарапынан діни қайраткерлердің қуғын-сүргінге ... ... ... ... ... пен ... Қосшығұловтар Шығыс Сібірге, бір қиянда жатқан Якутияға жер аударылған. 1903 жылдың ... ... ... қарасты Көкшетау уезіндегі сегіз болыстың қазақтары Ресей империясы Ішкі істер министрінің атына мына төмендегі ... хат ... . 1904 ... ... ... уезінің бастығы молда Құдияр Рыстаевтың қазақтарға жолдаған осындай бір хатын қолға ... Онда ол ... ... ... ... ... күреске шақырып, былай деген: . 1905 жылы мұсылман діни ... ... ... және ... ... Бүкілресейлік съездеріне қатыса бастады. Мұсылмандардың съезінде (Мұсылман одағы) атты ... ... ... ... Жаңа ... Орталық Комитеті құрамындағы 15 мүшенің екеуі қазақ болды. Олар ... ... мен ... ... еді. ... ... ... билікке қарсы шыққан халықты аяусыз жазалауға көшті: тінту жүргізді, түрмеге қамады, жер аударды, мешіттер мен медреселерді ... ... ... өзі жергілікті халық тарапынан қатты наразылық туғызды. Бірінші орыс революциясы қазақ өлкесінде социалдемократтардың ... ... ... ... етті. Олар Қазақстандағы жұмысшы табының басын қосып патша самодержавиесіне қарсы күреске басшылық етті. ... өз ... ... ... ... алғашқы марксистік үйірмесі Атбасар қаласында құрылды. Оны Оралдан жер ... ... ... А. Д. Ушаков 1896 жылы ұйымдастырған еді. XX ғасырдың бас ... ... ... ... ... ... Петропавл, Қостанай, Семей сияқты басқа да бірқатар қалаларында пайда ... ... ... ... ... қозғалысының пайда болуына да ықпал етті. Мұның өзі қазақ өлкесіндегі жұмысшылардың саяси санасының оянып, арта түскенін көрсетті. ... 1905 ... ... айында Орал қаласында теміржолшылардың қазақ жеріндегі ең алғашқы кәсіподағы құрылды. Оның басы-қасында ... ... ... Н. Смуров, Н.А. Покатилов және Н.И. Ульянов сияқты жұмысшылар еді. Теміржолшылардың ең ірі кәсіподағы Орынбор -- Ташкент темір жолында құрылды. 1906 жылы оған 6 ... адам мүше еді. ... ... ... берушілер алдындағы құқығын белсене қорғады. Солай бола тұрса да қазақ өлкесіндегі ... және ... ... ... ... алып ... әлдеқайда әлсіз еді. Өйткені олардың қатарында жергілікті жұмысшылар аз болды. Бұған жұмыс түрлерінің маусымдық сипаты да әсер ... ... ... ... және орыс ... ... қарсы қою, олардың басын біріктірмеу саясатын жанталаса жүргізіп бақты. Аграрлық саладағы толқулар негізінен ... ... мен ... ... орыс ... деревняларында өріс алды. Бірақ ол ұйымдаспаған әлсіз сипатта өтті. 1905 жылдың жазында Семей, Торғай, Орал және Сырдария облыстарындағы ... ... ... ... ... бой көтерді. Қазақтардың басым көпшілігі өздернің туып-өскен атамекен жерлерінен айырылып қалудан қауіптеніп, ... ... ... етті ... ... жергілікті өкімет билігіне отырықшы өмір салтына көшуге жәрдемдесуді сұрап өтініштер жаза бастады. Алайда ол өтініштері көп ... ... ... кері ... ... ... 1899 жылы Омбы уезінің бастығы Ақмола облысының генерал-губернаторының атына жолдаған хатында былай деп ... .
2.3 ... ... және ... жаңа ... ... ... кезеңінде. Революция жеңілгеннен кейін елде реакция орын алды. Жұмысшы және шаруа ... ... ... ... жұмысшылар мен шаруалар қатаң жазалауға ұшырады. Алайда Қазақстан большевиктері күрестің жасырын және жария формаларын ... ... ... ... уақытта дакүрес жүргізе берді. Мөселен, Орал қаласында олардың астыртын баспаханасы болды, сонымен бірге жария кәсіподық ұйымдарында да жұмыс ... ... ... қол ... экономикалық табыстар тартып алынды. Шетел және орыс капиталистерінің ... ... ... ... ... ... 16 ... дейін жеткізілді, онсызда төмен жалақы барынша кемітіле берді. Осыған байланысты Қарағанды көмір кендерінде 400 ... ... ... ... аударушылар Қазақстанға ағылып келе бастады. Алайда өкімет орындары оларға ешқандай қамқорлық жасамады. Оларды мал тиеуге ... ... ... Қазақстанға келген олар айлар бойы панасыз тұрып, суыққа тоңды, ашықты. , - деп ... ... ... ... ... Жаңадан көшіп келгендерді жерге орналастыру мақсатымен, патша ... ... ... ... ондаған миллион десятина шұрайлы жерлерін тартып алды. ... ... ... ... ... ... кедейлері егіншілікке де, мал өсіруге де жарамсыз шалғайдағы тау бөктерлеріне барып орналасуға мәжбүр болды. Өкімет орындары жазалау шараларын қолданғанымен, ... ... ... көне ... ... бой ... ... Ақмола, Жетісу. Торғай облыстарында да болды. Патша үкіметі, Ресейдегідей, Қазақстанда да кулактарға арналған хуторларды ... ... ... ... ... ... ... ол Қазақстанда хуторлық жүйені іске асыра алмады.
Қазақстан революциялық жаңа өрлеу кезеңінде. Патша реакциясы көп дәурен сүре ... ... ... жаңа ... ... ... туралы большевиктердің болжап айтқаны тура келді. Революциялық қозғалыстың өрлеуіне 1912 жылғы ақпандағы Лена қырғыны ... ... Лена кен ... ... қатысқандардың ішінде қазақ жұмысшылары да болды, солардың бірі М.Жәнібеков еді. Ол атыс ... ауыр ... ... ... соты оны 12 жыл ... ... ... Лена жұмысшыларына патша жендеттерінің істеген жауыздықтарына қарсы наразылыққа Қазақстан жұмысшылары да үк қосты. Лена қырғыны кезінде қаза тапқан адамдардың отбасыларына ... беру үшін ... ... қаржы жиналды. Қазақстандағы жергілікті социал-демократиялық топтардың жұмысы қайтадан жандана бастады. Путилов заводындағы большевиктік астыртын ұйымның мүшесі ... ... ... ... 1905 жылы ... ... қарулы көтерілісіне қатысқан И. Деев Қарсақпай заводында ... ... ... ... аса ... перзенті Әліби Жанкелдин Қазақстанда белсенді революциялық жұмыс жүргізді. Империалистік соғыстың қарсаңы Ресейде революциялық ... кең ... ... ... түсті. Жұмысшы тобы мен шаруалардың бой көрсетулері демократиялық республика орнатылсын, сегіз сағаттық жұмыс күні ... ... ... конфискеленсін деген большевиктік ұрандармен өтті. Қазақстан ... да ... ... түсті. 1914 жылғы қаңтарда Ембі мен Доссар мұнай ... ... ... ... ... Жұмысшылар жұмыс жағдайын жақсартуды, жалақыны көбейтуді, мектеп ашуды, ... ... ... ... талап етті. Ауылда да тап күресі шиеленісті. Қазақ шаруалары өздеріне қас уезд және шаруа бастықтарына ... ашық ... ... ... болысының шаруалары болысты сайлаудан бас тартты, осының нәтижесінде ... ... ... ... ... ... стражниктерді, писарьлар мен болыстарды сабады. Сап түзеп тұрған стражниктердің сабын қақ жарып, бұзып, қамаудағы жолдастарын ... ... ... ... ... ... жұмысшылары мен шаруаларының революциялық бой көрсетулері, елде ... ... әзір ... ... ... ... бар екенін дәлелдеді. Алайда, бірінщі дүние жүзілік империалистік соғыс революциялық өрлеуді уақытша тоқтатты.
2.4 1917 ... ... ... ... революция.
Ресей империясының барлық саяси жүйесіне тән дағдарыстың салдары болып табылатын 1917 жылғы Ақпан революциясының нәтижесінде патша ... ... Ол ... ... оның алдыңғы қатарлы күштерінің патша билігіне, крепостниктік құрылысқа және отарлық езгіге қарсы көп жылдық күресінің ... ... 1917 жылы 28 ... ... ... Мемлекеттік Думаның комитеті құрылып, мемлекеттік және қоғамдық тәртіпті қалпына келтіруді өз қолына алғанын мәлімдеді. 2 наурыз күні Мемлекеттік ... ... ... мен ... ... арасындағы келісім бойынша Уақытша үкімет құрылды. Жаңа құрылған үкіметтің құрамы мен міндеттерін белгілеген Декларация да осы күні жарияланды. ... ... ... ... ... ... ... жұртшылығы мен әскердің қолдауы, ниеттестігі арқасында қазіргі уақытта ескі режимнің қара күштеріне ... ... ... жетіп отыр. Қалыптасқан жағдай атқару өкіметін құруға мүмкіндіктер туғызды. Осы мақсатта Мемлекеттік ... ... ... бұрынғы қоғамдық-саяси қызметімен көзге түскен өкілдерден құрылған алғашқы кабинеттің министрлерін тағайындады", - деп князь ... ... ... министрлері көрсетілді. Бұл кабинет өз қызметінде:
1) саяси, діни, қарулы көтеріліс және т.б. ... ... ... ... сөз және ... бостандығын жария етуді;
3) ұлттық, діни және сословиялық шектеушіліктерді жоюды;
4) елді ... ... ... айқындайтын жалпыға бірдей жабық, тікелей дауыс беру арқылы сайланатын Құрылтай жиналысына тоқтаусыз дайындық жүргізуді;
5) полицияны ... ... ... өзін-өзі басқару органдарына бағындыруды және т.б. демократиялық негіздерді басшылыққа алатынын мәлімдеді. ... ... ... Ақпан революциясын қазақ қоғамы зор қуанышпен қарсы алды. ... ... 9 ... санында: "...Киіз туырлықты қазақтың оң жағынан ай, сол жағынан күн ... ... ... тек қана ... ... ... ... болған жұрттың бәріне тегіс жақсылық, бәріне тегіс қуаныш" - деп жар салды. Ақпан революциясы қалың бұқараның саяси ... ... ... мүмкіндік жасады, олардың саяси күреске ашық араласуын қамтамасыз етті. Елдегі қоғамдық өмірде саяси партиялардың ролі ... ... ... патшалық цензураны жойды. Жұртшылық сөз және жиналыс ... ... ... ... ... ... мәселе бойынша қабылдаған алғашқы актілерінің бірі 1917 жылы 20 наурызда Ресей азаматтарының құқындағы діни наным-сеніміне, ұлтына қарай шектеушілікті алып ... ... ... іздегендері жерден табылғандай болған халық Уақытша үкіметке барынша қолдау көрсетуге даяр ... ... ... ... ... жеделхаттар жөнелте бастады. Қызылжар қаласы мен уезінің мұсылмандары қалалық мешітте жұма-намаз күні бүкіл халыққа шаттық ... ... ... ... ұзақ өмір беріп, бақытты етуін Алладан өтініп, жаңа үкіметке адал қызмет етуге серт берді. Ресей ... ... рет діни ... ... ... жойылды деп, ұлттар теңдігін қағаз жүзінде болса да жария еткен бұл акт бұрынғы бұратана атанған езгідегі елдердің орыстармен терезесін тең ... жол ... ... ... Ақпан төңкерісін зор қуанышпен қарсы алуының мәні де осында болатын. Ақпан төңкерісінің қазақтар үшін қаншалықты ... ... ... ... ... ... тура ... қуанышпен қарсы алса, ол, біріншіден, бұл революцияның оларды патша өкіметінің қанауы мен зорлығынан құтқаруында ... ... ... өзімізді басқарсақ деген ескі үмітінің нығая түскенінде еді", - деп түсіндіреді. ... ... ... ... қолдау көрсетуіне оның 1916 жылғы 25 маусым жарлығының күшін жойып, енді бұратаналарды қара жұмысқа алуды тоқтатуын, ал 7 наурызда 1916 ... ... ... ... ... ... ... да ықпал етті. Бұл жөнінде М.Дулатов: "Сары әскер" қарсылық қылған елдерге лек-легімен аттанып, қазақ-қырғыз даласын қызыл қанға бояуға кірісіп еді. Он айға ... ... ... ... Ресейдегі ұлы төңкеріс болмаса, не болар еді", - деп жазды. Самодержавияның құлатылғаны жайлы хабар жер-жерлерге жетісімен, түрлі ... ... ... ... ... ... нұсқау күтпей-ақ, өздерінің қоғамдық ұйымдары арқылы жергілікті ... ... ... қолға ала бастайды. Қоғамдық негіздегі құрылған мұндай жергілікті басқару органдары: азаматтық ... ... ... қоғамдық құрама атқару комитеті деген сияқты атауларға ие болды. 1917 ... 5 ... ... Қазақстанда да қоғамдық негіздегі атқару комитеттері құрыла бастады. Мәселен, 3 наурызда Көкшетауда, 4 наурызда Қызылжарда, 5 наурызда Семейде біріккен қоғамдық ... ... ... ... Бұл ... ... ... топтар мен саяси партиялар мүшелікке ұмтылды. Бұл халықтың демократиялық басқару дәстүріне құлшына араласқанын аңғартады. Мемлекеттік Думаның ... ... мен ... ... ... орындарын құру туралы 5 наурызда арнайы қаулы жариялады. Осыған байланысты жергілікті басқаруда, ел ... жаңа ... ... ... бола ... ... және сәуір айлары ішінде ескі әскери губернаторлық, уездік, болыстық және ауылнайлық басқару жүйелері жойылып, келмеске кетті. Олардың орнына ... ... ... және ... ... ... жүйесі, сонымен бірге облыстық, уездік, болыстық және ауылдық ... ... ... және ... ... ... қалыптаса бастайды. Мамыр мен маусым айларында бұларға қосымша ... ... ... жер ... және ... осы ... ... орындары құрылады. Батыс майдан штабы жанынан земскі және қалалық одақтардың бұратана бөлімін басқарып жүрген Ә.Бөкейханов 20 наурыз күні ... ... ... ... ... ... елі патшалық Ресей құрамына енгеннен бергі уақытта оның бірде-бір өкілінің империяның әкімшілік жүйесінде губерниялық, облыстық ... ... ... уезд ... ... қызмет жасамағандығы мәлім. Империяның басқару жүйесінде қазақтар болыстық атқарудан жоғарғы қызметті иемденуге тиісті емес еді. Бұл ... Ә. ... ескі ... ... ... келген Уақытша үкімет жағдайында облыстық басшылыққа келген бірінші қазақ болатын. 1917 жылы ... айы ... Орал ... ... ... ... бекітілді. Ақмола мен Семей облыстары қарайтын Дала өлкелік комиссарлығына мемлекеттік кеңес мүшесі И.Лаптев жіберілді. 1917 жылы ... ... ... ... ... ... ... нақты тәртіп орнатып, күнделікті туындап отыратын мәселелерді сол жерде шешіп, өлкені басқару үшін ... ... ... ... Оның ... ... Дума мүшесі Н.Н.Щепкин, бірінші Дума мүшесі Ә.Бөкейханов, екінші Дума мүшесі М.Тынышпаев, үшінші Дума мүшелері С.Мақсудов, В.С.Елпатовский, А.А.Липовский, ... ... және ... А.Дәулетшин енді. Комитеттің төрағасы болып Н.Н.Щепкин тағайындалды. Самарқан, Ферғана, Сырдария, Жетісу, Закаспий облыстарында және Хиуа мен ... ... орыс ... ... комитеті Уақытша үкімет атынан билік жүргізуге өкілетті болды. Ә.Бөкейханов Түркістан комитеті құрамына енгенімен, Торғай облыстық комиссары ретінде орны босап, оның ... ат ... ... ... ... комиссары Ә.Бөкейханов өз қызметінде жергілікті жердің салт-дәстүрін, ерекшеліктерін білетін азаматтарды, әсіресе, ... ... ... ... басқару орындарына тағайындауды басшылыққа алды. Оның ұсынуы бойынша, Қостанай уездік комиссары болып бірінші және екінші мемлекеттік Думалардың ... ... ... ... ... ... болып Ғұмыр Алмасов, Ырғыз уездік комиссары болып Тобыл округтік сотының ... ... ... ... ... ... ... комитеттердің құрылуы барысында да баяғыша болыстыққа таласқандай таласып, ескі ... ... ... да ... ... Ол ... ... газетінде: "Көкшетау уезі Айыртау болысы сайлауында зор талас болды. Председательдікке сайланған Ысқақ Баймұрат баласы қонақасына көп қой, бір ту бие ... 3 мың сом ақша ... ... ... ... барып сайланып шықты. Махмұд төре Уәлиханов сайлауды бұзуға жол іздеп Көкшетауға келді" - делінген. 1917 жылы ... ... ... ... ... ... съезінің шешіміне сәйкес болыстық, ауылдық-азаматтық комитеттер ұйымдастыру үшін Ақтөбе уезіне 9 адамнан, Ырғыз уезіне 9 адамнан, Қостанай уезіне 12 ... ... ... 6 ... ... ... ... Бұл комиссиялар болыстық комитеттерді ұйымдастыруға жан-жақты көмек көрсетіп, сайлаудың дұрыс өтуін бақылауға алды. Ақтөбе уезіне С.Досжанов, ... ... ... және т.б. құралған комиссия келіп 3 маусымға дейін 14 болыста болыстық комитет, 3 ауылдық комитеттің ... ... ... 1917 ... ... революциясынан кейін Қазақстанның қоғамдық-саяси өмірінде белсенділіктің айтарлықтай арта түсуіне облыстық, уездік қазақ ... ... әсер ... ... 1917 жылдың 10 наурызында - Оралда (төрағасы - Әлібеков); 11-наурызында - Семейде (төрағасы - Р.Мәрсеков); Омбыда ... - ... ... ... - ... (төрағасы - И.Жайнақов) құрылған және т.б. облыстың қазақ комитеттері "Қазақ" газетінің көмегімен бірден-ақ қазақтардың облыстық съездерін дайындауға кірісті. Олар съездерге ... ... ... ... және басқа комитеттермен де,Уақытша үкіметтің органдарымен де ынтымақтастық жасады. Мысалы, Ә.Бөкейханов - ... ... ... ... ... облысы бойынша Уақытша үкіметтің комиссарлары болды. Ал, А.Байтұрсынов, М.Шоқаев,М.Дулатов, Ж.Досмұхамедов, ... ... ... ... ... тағы ... қазақ зиялыларының өкілдері Уақытша үкіметтің жергілікті органдарында жұмыс істеді. Осындай байырғы қазақ халқының, әсіресе, ұлт ... ... ... ... ... 1917 ... көктемінде: Торғай (Орынбор қаласы, 2-8 сәуір, 300-ден астам делегат, төрағасы - А.Байтұрсынов), Жетісу (Верный қаласы, 12-13 сәуір, 81 ... ... - ... Орал ... ... 19-22 ... 800-ден астам делегат, төрағасы - Ж.Досмұхамедов), Ақмола ... ... 25 ... ... 150-ге жуық ... ... - А.Тұрлыбаев) қазақ облыстық съездері өткізілді. Бұл съездер ұлт ... жер ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық және басқа да проблемаларды шешу жолындағы күрестегі қазақ қоғамының қалың топтарының стратегиялық міндеттерін белгілеуге ұмтылуымен қатар, олардың осы мақсаттарға ... ... ... ... ... өздерінің одақтастары мен қарсыластарын да ашық көрсетуге тырысты. Облыстық съездердің ішінде Торғай съезі көлемі мен қабылданған шешімдері ... ... ... ... ... ... А.Байтұрсынов, М.Дулатов, А.Қалменов, М.Шоқаев, М.Жұмабаев және басқа да сол кезеңдегі жас қазақ ойшылдары шешуші ... ... ... ... съезд шешімдерінде "Алаш" қозғалысының бағдарламалық талаптары өз көрінісін тапты. Сонымен қатар, байырғы ... ... ... топтарын біріктіріп, олардың аттарын анықтау мен шешу мақсатында Торғай съезі Бүкіл қазақ съезін шақыруға қаулы ... оны ... мен ... құжаттарын дайындау үшін ұйымдастыру бюросын сайлады. Оның құрамына Ә.Бөкейханов, ... ... ... ұлт ... ... тобы ... Съезд осы жылы мамыр айында Мәскеуде өткізуге тиіс болған Бүкілресейлік мұсылмандар съезіне делегаттар сайлады. 1917 жылы ... ... ... ... ... ... съезі болып өтті. Съезде ұлттық-территориялық федеративті негіздегі демократиялық республика ұлттық автономия құру ... ... ... ... ... 1917 жылы ... пайда бола бастады. Жұмысшы және солдаттарға қарағанда шаруа депутаттарының Кеңесі кейінірек, яғни мамыр және маусым айларында құрыла бастады. Кеңестердің көпшілігін ... ... ... мен меньшевиктердің ұсақ буржуазиялық партиясы өкілдері басқарды. Бұған большевиктердің әлсіздігі мен аздығы, жергілікті жұмысшылар ұйымшылдығының ... мен ... ... ... ... даму ... төмендігі себеп болды. Кейбір мәліметтерге қарағанда, 1917 жылдың наурыз-сәуір айларында Қазақстанда 25-тен астам Кеңестер, оның ішінде 8 ... 9 ... 7 ... ... ... жұмыс істеген. Өзінің пайда болуынан бастап Қазақстан Кеңестері, әсіресе, ... және ... ... ... ... ... ... көпұлтты болды. Кеңестердің құрамына орыстар, қазақтар, украиндар, татарлар, ұйғырлар, өзбектер және басқа ... ... ... ... ... Кеңестеріне көбінесе орыстар, украиндықтар, ішінара татарлар кірді. Орталық Азияда және Қазақстанның ... ... ... ... ... 1917 жылғы 16-21 сәуірде Ташкентте мұсылман депутаттары Кеңестерінің І өлкелік (Түркістандық) съезі өтіп, ол Уақытша үкіметті қолдады және Ресейді ... ең ... ... ... және ... да ... ... кең көлемде автономия берілетін жағдайдағы Федеративтік демократиялық республика деп таныды. ... ... ... ... және ... партиясының бағдарламасын тануға шақырды. Осы жерде айтып кететін жағдай 1917 жылы ... ... ... ... ... ... болатын. Ташкенттегі съезде (1917 ж. сәуір) қалыптасқан партиясының Шымкентте, Әулиеатада, Перовскіде, Қазалыда және басқа қалаларда жергілікті ұйымдары болды, оларға ... ... ... ... тең ... діни ... жойылуы, ислам діні оқу орындарының ашылуы, Мекеге қажылыққа баруға рұқсат ету және басқа да діни ... мен ... үшін ... ... өзбек, қазақ діни қайраткерлері мен қатардағы мұсылмандар кірді. Қазақстандағы қос өкіметтің орталық аудандарға ... ... ... ... бұл ... отар ... әлеуметтік-экономикалық және саяси даму деңгейіне, оның көпұлттығы мен халқының құрамы негізінен ұсақ ... ... ... ... еді. Тап ... ... Түркістан өлкесінде де орын алды. Мұнда патша өкіметі құлаған соң ... үш түрі ... олар - ... ... ... ... ... және мұсылмандар ұйымы. Егер алғашқы екі билік сырт ... ... ... ... ... онша жаны ... ... саясатты жүргізсе, ал ұлттық зиялылар басқарған оның соңғысы жергілікті ... ... ... ... ... ... ... өкіметінің құлауы.
1917 жылғы ақпанда Ресейде екінші буржуазиялық-демократиялық революцияның жеңіске жетуі нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... қолына көшті. Әскери губернаторлар мен уезд бастықтарының жексұрын патшаның тақтан түсірілгені туралы хабарды халықтан жасыруға ... ... түк ... Бұл қуаныштыхабар қазақ даласына лезде тарады. Қалалар мен ауылдарда митингілер, жиналыстар басталды да, онда ... мен ... ... ... ... ... ... солдаттары мен шаруаларының үлгісімен Қазақстан еңбекшілері патшаның әкімшілігінің - әскери губернаторлардың, еузд бастықтарының, болыстардың өкімет билігін барлық жерде бірдей ... ... ... ... ... ... ... өкімет билігінен тайдырылды. Семей, Ақмола, Жетісу және ... ... ... ... уезд ... ... мен полицейлер қамауға алынды. Ақпан революциясынан кейін, бүкіл елдегідей, Қазақстанда жергілікті большевиктік ұйымдар мен топтардың ... кең өріс ... ... ... мен ... ал соғыста болған революцияшыл пиғылдағы солдаттар мен тылдағы қазақтар ... ... ... ... ... пен ... ... мен солдаттарынан үлгі ала отырып, Қазақстан еңбекшілері жұмысшы және солдат депутаттарының Советтерін құра бастады. Семейде жұмысшылар митингісі болды. ... ... осы ... ... ... және солдат депутаттарының Советін құру туралы шешім қабылданды. Семейдің революциялық ниеттегі жұмысшылары Совет арқылы сегіз ... ... ... ... және ... ... ... Верныйда құрылды. Советті басқару ісі меньшевиктер мен әскерлердің қолында болды. Бірақ осыған қарамастан, жұмысшылар мен солдаттардың қысымымен, Совет ... ... ... ... ... ... ... жұмыс күнін белгілеу талаптары енгізілді. 1917 жылдың ... ... ... және ... ... ... Петропавлда, Көкшетауда, Ақмолада және басқа қалаларда пайда болды. Қазақстанда Советтермен қатар Уақытша үкіметтің өкімет орындары да құрыла бастады. 1917жығы сәуірде ... ... ... ... ... оның ... ... чиновниктері мен буржуазияшыл ұлтшылдар кірді. Қазақстанның облыстары мен уездерінде Уақытша үкіметтің комиссариатытары, ал Бөкей ордасында Уақытша үкіметтің Орталық атқару комитеті ... ... ... ... органдары орыс буржуазиясы, казак әскерлеріне, кулактарға және бұрынғысындай ... ... ... ... ... ... арқа ... Уақытша үкімет казак әскерлерінің сословиелік артықшылығын түгелдей сақтап қалды. Казактардың төбе топтарының иемденіп келген жерлерінің бәрі өздерінде қалдырылды. Уақытша ... ... ... ... ... тартып алған құнарлы жерлерді өздеріне қайтарып бермеді. Уақытша үкімет қазақ еңбекшілерін бұрынғыша езгіде ұстай беру ... ... ... Ақпан революциясынан кейін елде саяси жағдай басқаша болды. Бүкіл елдегі сияқты, Қазақстанда да қос өкімет орнады: жұмысшы және солдат депуттаттарының ... және ... ... ... мемлекет билігін өз ара бөлісіп алды. 1917 жылғы Ақпан буржуазиялық-демократиялық ... ... ... ... ... ... өкіметін жойған жоқ. Ресейде буржуазия өкіметін құлату үшін социалистік революция керек ... ... ... ... революцияның жеңіске жетуі жолындағы күресте В.И Ленин басқарған большевиктер партиясы бастады.
2.6 Қазан социалистік ... және ... ... ... орнауы.
Петроградтағы Қазан төңкерісі. 1917 жылы қазан айында елде жалпы ұлттық дағдарыс қалыптасты. Оның себептері:
1) Монархияның ауыр мұрасы
2) ... ... ... 8 сағаттық жұмыс күні, ұлттар теңдігі мәселелерін шешпеді.
3) Елде жайлаған ашаршылық пен күйзеліс.
Петроградта 1917 жылғы 24-25 ... ... ... революциялық күштердің жеңіске жетіп, Уақытша үкімет құлатылып, мемлекет билігінің ... ... ... туралы хабар бүкіл Россияны ғана емес, дүниежүзін, бүкіл әлемді дүр ... ... ... 1917 жылы 25 ... ... Кеңестердің Бүкілроссиялық II съезі ашылды. Онда В.И. Ленин жазған деген үндеуі ... бұл ... ... үкімет билігінің Кеңестердің (Советтердің) қолына көшетіндігін жариялады. Кеңестер съезі өзінің екінші ... ... ... және Жер ... декреттер қабылдады. Бітім туралы декретте барлық соғысушы елдерді соғысты тоқтатып, әділетті бітім ... ... Жер ... декретте помещиктердің барлық жерлері конфискацияланып (тәркіленіп), барлық жер халықтың қолына ... ... Жер ... ... ... ... Қазан революциясының жеңісімен байланысты ұлттық проблемалар, бірінші кезекте ұлттық - мемлекеттік құрылыс мәселелері өткірірек талқылана бастады. Кеңес ... ұлт ... ... ... ... ... ... екі құжатында - Россия халықтары құқықтары Декларациясы (1917 жылы 2 ... мен ... (1917 жылы 20 ... ... болатыны туралы айтылған. Ұлт мәселесін шешудің әскери - ... ... ... ... ... құруға, тек Кеңестер негізінде ғана автономия беруге ұмтылуы россиялық этностардың ... ... үшін ... факторды пайдалануға мүмкіндік бермеді. Қазақстандағы ұлттық үкіметтер. 1917 жылы ... ... ... төңкеріс нәтижесінде атаман Дутов басқарған билікті қолына алды. 1917 жылы 15-22 қарашада Ташкентте болған мұсылман депуттары ... ... ... жаңа ... ... Кеңестің 14 адамдық құрамында мұсылман өкілі болмады. Кеңестің төрағасы Ф. Колесов: ,- деп мәлімдеді. 1917 жылы 22 ... ... ... ... ... ... IV ... Түркістан автономиясы, яғни Түркістан үкіметі құрылғаны туралы ... Бұл ... ... ... деп ... Алғашқы басшысы М. Тынышбаев, одан кейін басты қызметін Мұстафа Шоқай атқарды (1881-1941жж.) 1917 жылы 5-13 желтоқсанда Орынбор қаласында Екінші ... ... ... ... М. ... басқарды. Съезде Алаш (Алашорда) автономиясын құру туралы ... ... ... 25 ... ... Уақытша Халық Қеңесі құрылды. Автономия орталығы Семей қаласында орналасатын болды. ... ... ... ... Ә. ... ... газетінде

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жануарлардың құрып кету себептері7 бет
Мәскеуде жүр бір қазақ туған елдің тынысын кеңейтем деп2 бет
.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері14 бет
1.Ресейдегі И.Грозный және Ұлы Петр: Саяси портреттері 2. М.Тэтчер-темір ханым5 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет
19 - 20 ғ. басындағы Қазақстан мәдениеті8 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
1905-1907 жылдардағы революцияның Қазақстанға саяси дамуына әсері.9 бет
1917 жылғы ресейдегі ақпан – қазан ревалюциясы. Азамат соғысы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь