Қылмыстық заң бойынша қолданатын шаралар


І. КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.5

ІІ. ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢ: ЖҮЙЕСІ, ҚҰРЫЛЫМЫ ... ... ... ... ... ... ... 6

2.1 Қылмыстық заңның түсінігі және оның мәні ... ... ... ... ... ... ... .6.7
2.2 Қылмыстық заңның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7.9
2.3 Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9.14

ІІІ. ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢ БОЙЫНША ҚОЛДАНАТЫН ШАРАЛАР ... 15

3.1 Қылмыс жасаған адамдарды ұстап беру ... ... ... ... ... ... ... ... 15.16
3.2 Қылмыстық заңның мезгілдегі күші ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17.20
3.3 қылмыстық заңды түсіндіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21.23

ІV. ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24.25

V. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Жалпы ғылымы жоқ ел тұл, ғылымы дамымаған елдің болашағы күмәнді, қазір қарап отырсақ, жер жаһандағы ізгі жетістіктердің барлығы дерлік ғылымның адамзатқа тартқан сыйы, тартуы іспеттес. Тәуелсіздік туын желбіреткен он жылдан бері Қазақстан ғылымы да дамып, әлемге әйгілі бола бастады, кез-келген ғылым саласында ілгері дамушылық көрінісі айқын.
Қазақстан Республикасы Конституциясына сәйкес біздің мемлекетіміз демоқратиялық, құқықтық, әлеуметтік, зайырлы мемлекет болып табылады. Еліміздің өркендеуіне, мемлекетіміздің нығаюына құқық нормаларын, құқық саласы ғылымын жетілдірудің маңызы ерекше. Құқық нормалары барлық қоғамдық қатынастардың реттеуші тетігі, кез-келген қоғамдық қатынастар жалпыға бірдей, әділ заң нормалары арқылы жүзеге асырылуы қажет.
Заң талаптарың құқық нормаларын құрметтеу және оны бұлжытпай жүзеге асыру әрбір азаматтың қасиетті борышы.
Құқықтық мемлекеттілікті орнатуда, оның тетіктерін одан әрі жетілдіруде құқық ғылымы салаларының атқаратын міндеті зор болып отыр. Сондай ауқымды міндет заң ғылымының негізгі салаларының бірі — қылмыстық құқық ғылымына да жүктеліп отыр. Қылмыстық құқық ғылымында алда кешенді ғылыми проблемаларды жүзеге асыру, оның ішінде қылмыстық жазаны тағайындау, бас бостаңдығынан айырмайтын шараларды белгілеудің ғылыми негіздері, өлім жазасын қолдануды жою, өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын орындаудың құқықтық - нормалық қырларын жетілдіру сияқты іргелі зерттеулерді жүзеге асыру міндеттері түр.
Қылмыстылықпен күрес, қылмыскердің тұлғасына ғылыми негізде зерттеу, орын алған қылмысты құбылыстардың себептері мен оған мүмкіндік жасайтын мән - жайларын анықтау, бүгінгі күні заң ғылымдарының келесі міндеттерінің бір болып саналады.
Қылмыстық құқық теориясында, оқулықтарда қылмыс құрамының жалпы түсініктері кеңінен қолданылады. Жалпы және нақты қылмыстың құрамының түсінігі жалпы қылмыс түсінігіне қарағанда заңдылық ұғым емес, ғылыми ұғым болып табылады. Бұл ұғым теорияда нақты қылмыстардың түсінігінен, қылмыстың нақты құрамының жинақталған белгілері арқылы анықталады және өз бойында жалпылама барлық қылмыс құрамдарының белгілері мен элементтерін сипаттап, көрсетеді. Нақты қылмыстың құрамы нақты қылмысқа тән белгілерді көрсетеді деп жоғарыда атап өттік. Бірақ әрбір қылмыс құрамында барлық кылмыстардың құрамына тән, жиынтығында қылмыс құрамының жалпы түсінігін құрайтын, яғни кез келген қылмыстар құрамының жалпы белгілерін белгілейтін белгілер бар. Қылмыстық құқық теориясы әрбір қылмыста болатын төрт түрлі міндетті элементтерді: қылмыстың объектісін, қылмыстың объективтік және субъективтік жақтарын, субъектісін атап көрсетеді.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қылмыстық құқық

ЖОСПАР

І. КІРІСПЕ---------------------------- ----------------------------------- --
---------------3-5

ІІ. ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢ: ЖҮЙЕСІ, ҚҰРЫЛЫМЫ--------------------------- -6

2.1 Қылмыстық заңның түсінігі және оның мәні-----------------------------6-

2.2 Қылмыстық заңның құрылымы--------------------------- -------------------
7-9 
2.3 Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші------------------------------- -----
9-14

ІІІ. ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢ БОЙЫНША ҚОЛДАНАТЫН ШАРАЛАР----15

3.1 Қылмыс жасаған адамдарды ұстап беру------------------------------- -15-
16 
3.2 Қылмыстық заңның мезгілдегі күші------------------------------- -----17-
20 
3.3 қылмыстық заңды түсіндіру-------------------------- --------------------
21-23

ІV. ҚОРЫТЫНДЫ-------------------------- ----------------------------------- -
----24-25

V. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР------------------------- ------------------26

I. КІРІСПЕ

Зерттеу жұмысының өзектілігі. Жалпы ғылымы жоқ ел тұл, ғылымы дамымаған
елдің болашағы күмәнді, қазір қарап отырсақ, жер жаһандағы ізгі
жетістіктердің барлығы дерлік ғылымның адамзатқа тартқан сыйы, тартуы
іспеттес. Тәуелсіздік туын желбіреткен он жылдан бері Қазақстан ғылымы да
дамып, әлемге әйгілі бола бастады, кез-келген ғылым саласында ілгері
дамушылық көрінісі айқын. 
Қазақстан Республикасы Конституциясына сәйкес біздің мемлекетіміз
демоқратиялық, құқықтық, әлеуметтік, зайырлы мемлекет болып табылады.
Еліміздің өркендеуіне, мемлекетіміздің нығаюына құқық нормаларын, құқық
саласы ғылымын жетілдірудің маңызы ерекше. Құқық нормалары барлық қоғамдық
қатынастардың реттеуші тетігі, кез-келген қоғамдық қатынастар жалпыға
бірдей, әділ заң нормалары арқылы жүзеге асырылуы қажет. 
Заң талаптарың құқық нормаларын құрметтеу және оны бұлжытпай жүзеге асыру
әрбір азаматтың қасиетті борышы. 
Құқықтық мемлекеттілікті орнатуда, оның тетіктерін одан әрі жетілдіруде
құқық ғылымы салаларының атқаратын міндеті зор болып отыр. Сондай ауқымды
міндет заң ғылымының негізгі салаларының бірі — қылмыстық құқық ғылымына
да жүктеліп отыр. Қылмыстық құқық ғылымында алда кешенді ғылыми
проблемаларды жүзеге асыру, оның ішінде қылмыстық жазаны тағайындау, бас
бостаңдығынан айырмайтын шараларды белгілеудің ғылыми негіздері, өлім
жазасын қолдануды жою, өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын
орындаудың құқықтық - нормалық қырларын жетілдіру сияқты іргелі
зерттеулерді жүзеге асыру міндеттері түр. 
Қылмыстылықпен күрес, қылмыскердің тұлғасына ғылыми негізде зерттеу, орын
алған қылмысты құбылыстардың себептері мен оған мүмкіндік жасайтын мән -
жайларын анықтау, бүгінгі күні заң ғылымдарының келесі міндеттерінің бір
болып саналады. 
Қылмыстық құқық теориясында, оқулықтарда қылмыс құрамының жалпы
түсініктері кеңінен қолданылады. Жалпы және нақты қылмыстың құрамының
түсінігі жалпы қылмыс түсінігіне қарағанда заңдылық ұғым емес, ғылыми ұғым
болып табылады. Бұл ұғым теорияда нақты қылмыстардың түсінігінен,
қылмыстың нақты құрамының жинақталған белгілері арқылы анықталады және өз
бойында жалпылама барлық қылмыс құрамдарының белгілері мен элементтерін
сипаттап, көрсетеді. Нақты қылмыстың құрамы нақты қылмысқа тән белгілерді
көрсетеді деп жоғарыда атап өттік. Бірақ әрбір қылмыс құрамында барлық
кылмыстардың құрамына тән, жиынтығында қылмыс құрамының жалпы түсінігін
құрайтын, яғни кез келген қылмыстар құрамының жалпы белгілерін белгілейтін
белгілер бар. Қылмыстық құқық теориясы әрбір қылмыста болатын төрт түрлі
міндетті элементтерді: қылмыстың объектісін, қылмыстың объективтік және
субъективтік жақтарын, субъектісін атап көрсетеді. 
Зерттеу жұмысының мақсаттары мен міндеттері. 
қылмыстық құқықтың негізгі бөлімдерінің бірі — қылмыстық заң туралы ілім
болып табылатынын анықтау;( 
қылмыстық заң дегеніміз — Қазақстан Республикасының Парламенті қабылдаған
нормативтік құқықтық акт екендігіне сипаттама беру;( 
қылмыстық заңның міндеттері — бейбітшілікті және адамзаттың
қауіпсіздігін, адам мен азаматтың құқықтарын, бостандықтары мен заңды
мүдделерін, меншікті, конституциялық құрылысты, қоғамдық тәртіп пен
қауіпсіздікті, ҚК-тің 2-бабында көрсетілген басқа да құндылықтарды қол
сұғушылықтан қорғау және қылмыстың алдын алу болып табылатындығын зерттеу
болып табылады.( 
Қылмыстық заң жазалау қатерімен тынып салу арқылы адамның жеке басына,
қоғамға, мемлекетке кінәлі түрде зиян келтіретін немесе зиян келтіру
қаупін тудыратын қылмысты әрекеттерді істеуге тыйым салады. 
Қылмыстық заң — қылмыстық құқықтың негізгі қайнар көзі. Сот үкімі,
ұйғарымы немесе қаулымы құқықтың көзі болып табылмайды. Олардың тек нақты
қылмыстық істер бойынша ғана заңдылық күші бар. 
Қылмыстық заңның ережелері міндетті болып табылады. Оларды орындау немесе
сақтау лауазымды адамдардың сондай-ақ барлық азаматтардың міндеті. 
Қылмыстық Заңның Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерде қылмыс
жасаған адамдарға қатысты қолданылуы ҚК-тің 7-бабымен анықталуы:
"Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерде қылмыс жасаған Қазақстан
Республикасының азаматтары, егер олар жасаған әрекет ол аумағында жасалған
мемлекетте қылмыс деп танылса, егер бұл адамдар басқа мемлекетте
сотталмаған болса, осы Кодекс бойынша қылмыстық жауапқа тартылады. Аталған
адамдарды соттау кезінде жазаны аумағында қылмыс жасаған мемлекеттін
заңында көзделген санкцияның жоғары шегінен асыруға болмайды. Азаматтығы
жоқ адамдар да осындай негіздерде жауапты болады. 

Зерттеу жұмысының құрылымы. Берілген Қылмыстық заң:құрылымы, жүйесі
курстық жұмысы кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған
әдебиеттерден тұрады.
IІ. ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢ: ЖҮЙЕСІ, ҚҰРЫЛЫМЫ 
2.1 Қылмыстық заңның түсінігі және оның мәні
Қылмыстық құқықтың негізгі бөлімдерінің бірі — қылмыстық заң туралы ілім
болып табылады. 
Қылмыстық заң дегеніміз — Қазақстан Республикасының Парламенті қабылдаған
нормативтік құқықтық акт. Қылмыстық заң қылмыстық құқықтың қағидаттары мен
жалпы ережелерін, қандай әрекеттін қылмыс екендігін айқындайды және олар
үшін жаза тағайындауды белгілейді. Қылмыстық заңның міндеттері —
бейбітшілікті және адамзаттың қауіпсіздігін, адам мен азаматтың
құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін, меншікті, конституциялық
құрылысты, қоғамдык тәртіп пен қауіпсіздікті, ҚК-тің 2-бабында көрсетілген
басқа да құндылықтарды қол сұғушылықтан қорғау және қылмыстың алдын алу
болып табылады. 
Қылмыстық заң жазалау қатерімен тынып салу арқылы адамның жеке басына,
қоғамға, мемлекетке кінәлі түрде зиян келтіретін немесе зиян келтіру
қаупін тудыратын қылмысты әрекеттерді істеуге тыйым салады. 
Қылмыстық заң — қылмыстық құқықтың негізгі қайнар көзі. Сот үкімі,
ұйғарымы немесе қаулымы құқықтың көзі болып табылмайды. Олардың тек нақты
қылмыстық істер бойынша ғана заңдылық күші бар. 
Қылмыстық заңның ережелері міндетті болып табылады. Оларды орындау немесе
сақтау лауазымды адамдардың сондай-ақ барлық азаматтардың міндеті. 
Қазақстан Республикасындағы қылмыстылықпен күрес қылмыстық құқық
нормаларына сәйкес жүзеге асырылады. Заңды күшіне енген үкім бойынша
тағайындалған қылмыстық жазаның орындалуы қылмыстық-атқару кодексімен
реттеледі.

2.2 Қылмыстық заңның құрылымы

Қылмыстық заң белгілі бір техникалық ережелерге негізделген заң
шығарушының еркін білдіретін өзіндік нысаны бар құрылымға ие. Қылмыстық
кодекстің Жалпы уәне Ерекше бөлімдері баптарға бөлінген. Әр бап тиісті
санмен нөмірленген бір немесе бірнеше бөліктерден тұрады және бөліктер
мазмұны мен сипатына және жазалау түріне қарай әр түрлі болып келеді.
Сондықтан, іс жүргізу құжаттарында тек баптың өзін ғана емес, сонымен
қатар оның бөліктерін де ескеру қажет. 
Құқықтық норманың құрылымы мынадай үш түрлі элементтен тұрады: гипотеза,
диспозиция және санкция. 
Гипотеза қылмыстық заңда негізінен жалпы бөлі мге қатысты. Яғни, құқық
нормалары қолданатын гипотезаны, қылмыстық заңда жалпы бөлім баптары іске
асырады. Мысалы, белгілі бір адам занда көрсетілген жасқа толып, қылмысты
қасақана немесе абайсыздықпен жасаса және қылмыс жасаған сәтінде
жауаптылыққа қабілетті болып танылса, қылмыстық жауаптылыққа тартылуы
мүмкін. 
Ерекше бөлім нормаларында баптар, диспозициядан және санкциядан тұрады.
Осы құрылым ішінде басты орынды диспозиция алады. Диспозиция — нақты
қылмыстық қол сұғушылықтың белгілеріне сипаттама береді. Диспозиция өзінін
құрылым ерекшеліктеріне байланысты жай, сипаттамалы, бланкеттік және
сілтемелі болып негізгі төрт түрге бөлінеді: 
Жай диспозиция қылмыстық іс-әрекеттін атын ғана атап, оның нақты
белгілерін ашып көрсетпейді. Мысалы, ҚК-тің 125-бабындағы "Адамды ұрлау",
261-бабындағы "Есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ететін заттарды
тұтынуға кендіру ", 389-бабындағы "Әскери мүлікті жоғалту". 
Сипаттамалы диспозиция деп қылмыстың барлық белгілерін заңның өзінде-ақ,
нақты көрсететін диспозицияны айтамыз: ҚК-тің 175-бабындағы "Ұрлық", 120-
бабындағы "Зорлау ", 237-бабындағы "Бандитизм". 
Бланкеттік диспозиция бойынша бапта көрсетілген нақты қылмыс құрамын
анықтау үшін басқа заңдарға немесе нормативтік актілерге, жарлықтар мен
үкімет қаулыларына, бұйрықтар мен ережелерге, нұсқауларға жүгінеді. Бұлар
қылмыстық құқықтың басқа салалармен тығыз байланысты екендігінің айқын
дәлелі. Қылмыстық заңның талаптарын орындау басқа заңдармен не басқа
актілермен де анықталады. Бланкеттік диспозицияның мысалы ретінде мынадай
баптардың диспозициясын көрсетеміз: ҚК-тің 152-бабы "Еңбекті корғау
ережелерін бұзу", ҚК-тің 284-бабы "Қазақстан Республикасының құрлықтық
шельфі туралы және Қазакстан Республикасының айрықша экономикалық аймағы
туралы заңдардың бұзылуы". 
Сілтемелі диспозиция қылмыстың белгілерін қамтымайды, керісіңше қылмыстық
заңның басқа, тиісті бабына немесе оның белгілеу сілтеме жасайды. Мысалы,
ҚК-тің 106-бабындағы "Ұрып соғу", 107-бабындағы "Азаптау", 297-бабындағы
"Жол-көлік оқиғасы болған орыннан кетіп қалу".
Санкция — ерекше бөлім баптарында белгіленген жазаның түрі мен мөлшерін
анықтайды. Қылмыстық заңның баптарында санкцияның екі түрі қолданылады:
салыстырмалы-айқындалған (относительно-определенные) және балама
(альтернативные). 
Салыстырмалы айқындалған санкция жазаның түрін және мөлшерін көрсетеді.
Оны екі негізгі түрге бөлуге болады: жазаның жоғарғы және төменгі шегін
анықтайтын санкция. Алдыңғысының мысалы: ҚК-тің 101-бабының бірінші бөлігі
"Абайсызда кісі өлтіру", 134-бабының бірінші бөлігі"Баланы ауыстыру", және
т. б. баптар бола алады. 
Тағайындалған жазаның ең төменгі мөлшері болып жазалаудың ен төменгі шегі
айтылады. Жазаның төменгі шегінің мөлшері егер жаза түрі бас бостандығынан
айыру болса — 6 ай, бас бостандығын шектеу болса — 1 жыл, қамауға — 1 ай,
айыппұлға — Қазақстан Республикасы Зандарымен белгіленген жиырма бес айлық
есептік көрсеткіш болып белгіленеді. Салыстырмалы-айқындалған санкцияның
екінші түрінің мысалына ҚК-тің 162-бабы "Жалдамалылық", 181-бабының екінші
бөлігі "Қорқытып алушылық", 241-бабы "Жаппай тәртіпсіздіктер" сияқты
баптарының санкцияларын жатқызуға болады. 
Балама санкция Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінің тиісті баптарындағы
жазаның екі немесе одан да көп түрлерінің тек біреуін ғана қолдануға
мүмкіндік береді. Мысалы, жан күйзелісі жағдайында болған адам өлтіру үшін
балама жаза болып, бас бостандығын шектеу, қамау немесе бас бостандығынан
айыру тағайындалуы мүмкін (ҚК-тің 98-бабы). Атыс қаруын ұқыпсыз сақтау (ҚК-
тің 253-бабы) түзеу жұмыстарына немесе қамауға не бас бостандығынан
айыруға жазаланады. Қылмыстық заңның ерекше бөлімінің баптарындағы
диспозицияның бар болуы немесе санкция түрлерінің бекітілуі мұкият
ойластырылған. Оларды қылмыспен күресуде дұрыс пайдалану, қылмыстық
нормаларды қолданудың нәтижелі болуына мүмкіндік туғызады.

2.3 Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші

Қылмыстық заңның күші белгілі бір аумақ бойынша шектелген. Осыған
байланысты оның күші тарайтын белгілі бір кеңістіктің анықталуы қатаң
мақсатты сипатқа ие. Бұның мәні біріншіден, Қылмыстық кодекстің қылмыстан
қорғау және сактандыру сияқты негізгі міндеттерінің орындалуымен
байланысты; екіншіден, қылмыстық заңның кеңістіктегі күші мәселесінің
заңдылық, азаматтардын, заң мен сот алдындағы теңдігі немесе қылмыстық
жауаптылықпен жазадан құтылмайтындық сияқты қылмыстық құқық қағидаттарынын
іске асырылу міндеттерімен анықталатындығында; үшіншіден, бұл мәселелерді
шешуге әсер ететін халықаралық құқық нормаларының және тиісті
конвенциялардың болғандығында. Мұнда мемлекеттік шекара, сол сияқты
азаматтықтың түсінігін беретін конституциялық құқықтың нормалары да елеулі
роль атқарады. Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші жөніндегі нормаларда
жүйелі түрде мынадай екі қағидат: аумақтық және азаматтық қағидаттар
жүзеге асырылады. 
ҚК-тің 6-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында қылмыс жасаған
адам ҚР ҚК бойынша қылмыстық жауаптылыққа тартылуға тиіс. 
Казақстан Республикасының 1993 жылғы 13 каңтардағы "Қазақстан
Республикасының мемлекеттік шекарасы туралы" заңының 1-бабына сәйкес,
Республика аумағының шегін құрғақ құрлық, су, жер қойнауы және әуе
кеңістігі шегін айқындайтын сызық және осы сызық бойынша өтетін беткі
қабат құрайды. Мемлекеттік шекара Қазақстан Республикасының Парламентімен
бекітілген Қазақстан Республикасының халықаралық келісімдерімен
анықталады. 
Мемлекеттік шекара былай белгіленеді: 
құғақ аумаққа — жер бедерінін сипатты нүктелері және сызықтары жатады; 
су аумағына — Қазақстан Республикасының ішкі суларынан басқа, аумақтық
теңіз жағалауындағы теңіз суларының кеністігі жатады; 
әуе кеңістігі аумағына — Қазақстан Республикасының құрлық жәненемесе су
аумағы үстіндегі аспан кеңістіктері жатады. 
Каспий теңізіндегі ішкі су аумақтарына жататын акватория Қазақстан
Республикасының халықаралық келісімдерімен анықталады. 
Қылмыстық заң Республикамыздың құрлықтық шельфінде және ерекше
экономикалық аймағында жасалған қылмыстарға да қолданылады (ҚК-тің 6-
бабының екінші бөлігі). 
Шельф — аумаққа тиесілі судың астыңғы (200 м және одан да терең) және
үстіңгі кеңістігі болып табылады. 
Қойнау (жер қойнауы) — шаруашылық және басқа да қажеттіліктерді
қанағаттандыру үшін пайдаланылатын құрлық және су аумағындағы кеңістік —
табиғи ортаның бір бөлігі (жер қойнауының астыңғы және үстінгі қабатындағы
пайдалы қазбалар, өнімдер). 
ҚК-тің 6-бабының үшінші бөлігіне сәйкес Қазақстан Республикасының портына
тіркелген, Қазақстан Республикасының шегінен тыс ашық су немесе әуе
кеңістігінде жүрген кемеде қылмыс жасаған адам, егер Қазақстан
Республикасының халықаралық шартында өзгеше көзделмесе КР ҚК бойынша
қылмыстық жауапқа тартылады. Қазақстан Республикасының әскери кораблінде
немесе әскери әуе кемесінде қылмыс жасаған адам да оның қай жерде болуына
қарамастан ҚР ҚК бойынша қылмыстық жауапқа тартылады. 
Дипломатиялық өкілдермен және иммунитетті пайдаланатын өзге де
азаматтармен қатынасқа түскен сәттен бастап қылмыстық заң, аумақтық
қағидаттарға сүйеніп және соған сәйкес іске асырыла бастайды. 
ҚК-тің 6-бабының төртінші бөлігінде шет мемлекеттердің дипломатиялық
өкілдерінің және иммуниттеті пайдаланатын өзге де азаматтардың қылмыстық
жауаптылығы туралы мәселе осы адамдар Қазақстан Республикасының аумағында
қылмыс жасаған жағдайда халықаралық құқық нормаларына сәйкес шешіледі
делінген. 
Шет мемлекеттердің дипломатиялық өкілдері мен қызметкерлеріне берілген
құқықтар мен артықшылықтардың жиынтығы — дипломатиялық иммунитет деп
аталады. 
Дипломатиялық иммунитет мәселелерін реттейтін халықаралық құқықтың
нормалары 1961 жылғы дипломатиялық қатынастар туралы Вена Конвенциясында
кодификацияланып, бекітілген. 
Шет мемлекет өкілдерінің иммунитеті — дипломатиялық өкілдердің тұрғын-
жайларына қол сұғылмаушылықты белгілейді. Дипломатиялық өкілдердің
келісімінсіз олардың тұрғын-жайларына мемлекет тарапынан кіруге болмайды.
Шет мемлекеттін Қазақстан Республикасы аумағында дипломатиялық иммунитетке
ие болған дипломатиялық өкілдері жене басына қол сұғылмаушылықты қолдана
алады, яғни өкілдіктің басшысын қамауға немесе ұстауға, оны сот тәртібімен
қылмыстық жауаптылыққа тартуға болмайды. 
Дипломатиялық және консулдар өкілдіктері туралы ережеге сәйкес жеке басына
қол сұғылмайтындығы иммунитегін елші, өкіл, сенімді өкіл және
дипломатиялық өкілдіктіңбасқа да мүшелері: кеңесшілер, сауда өкілі және
оның орынбасары, әскери, әскери-теңіз, әскери-әуе атташелері және олардың
көмекшілері; бірінші, екінші және үшінші хатшылар, архивариус-хатшылар
пайдаланады. Жеке басына қол сұғылмаушылық және қылмыстық жауаптылық
иммунитеті құқығын олардың өздерімен бірге тұратын Қазақстан
Республикасының азаматы болып танылмайтын отбасы мүшелері де пайдаланады. 
Осы негіздерге сәйкес, сондай-ақ еліміздің азаматы болып танылмайтын
әкімшілік-техникалық қызметшілер және олармен бірге тұратын, отбасы
мүшелері болып табылатын адамдар да осындай иммунитетті пайдалана алады.
Бірақ мұндай құқықты тек қызмет барысындағы міндетті атқару кезінде қылмыс
жасаған реттерде ғана пайдалана алады. Әрине, мұндай құқық, дипломатиялық
өкілдіктердің қызметтерінде өз иммунитеттері пайдаланып, заңсыз әрекеттер
жасасын дегенді білдірмейді. Заң осы аталған адамдардың қылмыстық
жауаптылығы дипломатиялық жолмен шешілетіндігін белгілейді. 
ҚР Президентінің 1995 ж. 19 маусымдағы "Қазақстан Республикасындағы шет ел
азаматтарының құқықтық жағдайлары туралы" з. к. б. Жарлығының 28-бабына
сәйкес мұндай адамдар белгілі бір уақыт ішінде Қазақстан Республикасы
аумағынан кетіріледі. 
ҚК-тің 6-бабының екінші бөлігіне сәйкес, Қазақстан Республикасының
аумағында басталған немесе жалғастырылған не аяқталған әрекет Қазақстан
Республикасының аумағында жасалған қылмыс деп танылады. Мысалы, шпионаждық
әрекеттің жасалған орны ҚК-тің 166-бабында қарастырылған әрекеттердің
біреуі болса да жасалған орын болып есептеледі; мемлекеттік құпияны
құрайтын мәлімет Қазақстан аумағында ұрланып, басқа мемлекетке берілген
болса да, кінәлі адам қылмыстық жауаптылыққа Қазакстан Республикасынын
Қылмыстық кодексі бойынша тартылады. 
Егер қылмыс істеуге даярланғандық немесе қылмыс істеуге оқталғандық
шекарадан тысқары жерде жүзеге асырылып, біздін елімізде аякталса, қылмыс
Қазақстан Республикасының аумағында жасалған деп танылады. Осы секілді
қылмысқа қатысу, қылмысты ұйымдастыру немесе қылмыс жасауға азғырушылық
әрекеттері үшін де жауаптылық дәл осындай тәртіппен белгіленеді. 
Қылмыстық занның кеңістіктегі күші аумақтық қағидаттармен ғана шектеліп
қоймайды. Ол Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерде қылмыс ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Адвокаттық қылмыстық істер бойынша заң көмегін көрсетуі
Қылмыстық заң
Адвокаттың қылмыстық істер бойынша заң көмегін көрсетуі
ҚР қылмыстық іс жүргізу заң бойынша қылмыстық қудалау
Қылмыстық заң: жүйесі, құрылымы
«Қылмыстық заң: жүйесі, құрылымы»
Қылмыстық заң субьектісі
Қылмыстық заң жайында
Кәсіпкерлік - құқықтық заң бойынша
Қылмыстық заң бойынша орташа ауыр қылмыстарды талдау мәселелері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь