Ә. Қастеев

Жоспар

1. Мен өмірден үйрендім...

2. Қастеев Ұлы Отан соғыс жылдарында

3. Ағаның адал қызметі

4. Өнегелі өмір
Ұлы қаламгер М. Әуезовтің Абайдың әкесі Құнанбайдың тарихи тұлғасын «Абай жолы» роман-эпопеясында жан-жақты суреттеп, қыры мен сыры мол теңдесі жоқ типтік бейне етіп мүсіндегені белгілі. Құнанбай бейнесі романда басқа көркем бейнелерден биік тұрған тағылымы мол, бойында адамға тән жақсылық қасиет заманнан заманға үлгі боларлық, ұлттық сананы саналылықпен сақтап қалған тұлға. Оның Абайға жасаған әкелік борышы, қазақ үшін, бүкіл ұлтымыз үшін мақтан тұтарлық әке екендігі архив беттерін ақтарғанда айқын көрінеді. Балалардың дүниеге келуі мен өсуіне, олардың жастайынан бітім – болмысының жетілуіне көреген әке көп мән берген. Олардың рухани танымына бағыт берумен қатар, мінез – құлқының қалыптасуына қарай жағдай жасап, ақыл – кеңес беріп отырған. Көп әйел алған Құнанбай балаларының татулығына, бауырмалды болып өсуіне мүмкіндік жасап, бір әйелден туған баланы басқа әйелдерінің бауырына салып, әйелдерінің де ауыл мен ауыл арасында беделді, абыройлы ана екендіктерін көрсете алған.
Құнанбай образына қатысты тарихи шындық пен көркем шындықтың «Абай жолы» роман – эпопеясындағы бейнеленуіне байланысты архив деректеріне сүйене отырып, жаңаша пікір қалыптастыруға Ә. Марғұлан, Л. М. Әуезова, Т. Жұртбай айтулы еңбек сіңірді.
Кейіпкер Құнанбай мен тарихи тұлға Құнанбайдың өмірі, жеке басына қатысты оқиғалардың өзі өмір сүрген заманының тарихи шындығымен салыстыра талдау ұлы шығарманың түпкі көркемдік мақсатын терең түсінуге мүмкіндік береді. М. Әуезовтың өзі де бұл мәселеге ерекше көңіл бөлген. 1933 жылы жарияланған «Абайдың туысы мен өмірі» атты зерттеуінде: «Біздің мақсат – осы қарастырылатын адамдардың барлығының өмірін бізден алыс заманда, бүгінгі өмірімізден бөлек күй, бөлек шарт, бөлек тарихи дәуірде бүгінгіден бөлек болғандығын анық көрсету. Сондықтан біздің міндетіміз – қаралау емес, бүгінде анығын білгісі келген жұртшылыққа Құнанбайдың дәл пішінін көрсету. Бұл сөздің басын Абайдың жайы деп алып, Құнанбай жайын көп таратып айтып кетсек, солай болуына себеп болып отырған да – осы міндетті көп ойлағандық», - деп жазды.
        
        Ә.Қастеев - Қазақстанның ең бірінші халық суретшісімен танысу мен үшін
үлкен мақтаныш. Қайда және ... ... ... ... ... ... қалайша жетгі деген мәселелерді жете білгім келді. Мен жұмыс
істеген жерде өте сирек болса да, бірақ әрқашан да ... өте ... ... әдепті Әбілхан Қастеев жаңа шығармаларға толы папкісімен келіп,
ондағы өзі салған бояуы басым, әрі алуан ... ... ... және ... ... түрі ... де, ... Сізді де баурап алып, бей-жай
қалдырмайтын-ды. Оның жаңа бір дүниесіне суретшімен бірге біз де куанышқа
бөленетінбіз...
Азияда сол жылдары ... ... ... ... ... ... ... еді. Мүвда суретші болу өте ... ... ... ... ... ... көре ... болды. Оны өзінің
ауылдасы Сағымбек Құсықбаев қолдап-қолпаштап, оған ақыл кеңесін беріп,
сурет салу ... орта ... ... ... береді.
Ә.Қастеев Түрксіб темір жолы қүрылысында істей жүріп, В.И.Ленин
портретін жартасқа салуы — ... ... ... Алматыға жол
ашылады. 1934-жылы халық таланттарының бірінші республикалық байқауында
Қастеев ... ... ... ... ... ... Алайда білімінің
жеткіліксіздігі (Ол бар-жоғы бастауыштык қана ... ... ... ... келтіреді, тек қана Фурманова ... ... ... жатақханада түрьш, өз ... ... ... халык
шығармашылығы үйівде кешкі көркем студияда оқиды.
Ә.Қастеев шығармашылығы — халықтық ... ... ... ... пайда болған жаңа станковолық кәсіби өнерге өту кезеңі.
Менің Қастеевпен таныстығым - ... ... ... еді. ... ғана ... ... халқының белгілі ағартушы ақыны Абай Құнанбайұлы, кеңес
өкіметін ... ... ... ... ... ... ... Иманов портретін жасау бәйгесі өтгі.
Амангелді портретін жасауға он төрт суретші қатынасты, жиырма төрт
портрет бәйгеге ұсынылды. Қастеев жұмысы ... ол ... ... деп ... Иманов жорығына арналған оның полотнолары, атап айтқанда,
халықтың тамаша көсемінің портреті өзінің әсемдігімен, ... ... өте ... әсер ... Отан соғысы жылдарында Алматыдағы Көркемсурет галереясының
ғимараты болмаса да, ... ... ... ал ... ... ... және балет театры фойесіне орналастырылды, мәжілістері
өткізіліп тұрды. Көрмеге антракт кезінде кісілер ... ... ... көп ... Қазақ халқының қоғамдық және мемлекеттік ірі
қайраткері ... ... де ... ... ... ... ... портретіне жақын келіп: "Портретке қарап отырып,
мен өзімнің досымды есіме ... ... ... Амангелдінің
портретін жасауға талпынды, бірақ олардың әрекеті сәтсіздікке ... ал ... ... ... ... ... да түпнұсқаға
-Амангелдінің өзіне тікелей жақын келіп, келбет ұқсастығы, мінез бітісі,
типтік ... мен ... ... ... бар ... ...
деп, шынайы ризашылығын білдірді.
Ұлттық батыр бейнесін жасауға ... алты ... ... ... маңдай терін көп төкті. Осындай тынымсыз еңбек нәтижесінде суретші
оның ... ... ғана ... ... бірге оның ешкімнен именбейтін де
қорықпайтын батыр тұлғасын өте ... ... ... ... ... Портрет, жалпы алғанда, көпшіліктін жылы қабылдауына ие болды. Автор
Қазақстанның халык, суретшісі атағын алды.
Әбілхан Қастеев қол ... ... ... ол
Амангелді бейнесін ... ... ... ... ... ... шабуылы", "Қызыл Армияны қүруға дайындық", бойын
түтас ... ... ... дейінгі батыр портреті (1950) және
"Амангелді ... (1970) атты ... ... ... ... көп ... ... — дейді Ә.Қастеев. — Торғай ауданы -
Амангеддінің туған ... ... ... ... мен туыстарьш
іздестірдім, сөйлестім, көптеген қолжазбалар жазып, суреттер ... ... ... ... сұрастырып іздедім. Көзін, аузын, мүрнын
жеке-жеке салып, адамның қыры (профилі) мен бет-пішінін (фас) ... ... па? — деп ... отырдым...
Қастеевтің 1927-жыл деп ... оның ... ... ... ... мен ... портреті, атасы, әйелдер
мен ауылдастарының жеке мінез бітістері және ... ... ... ... ... ... ... да сыпайылығы,
келістілігі ежелгі миниатюраны еске түсіргендей болады.
Суретшінің көз алдында қазақ халқының ... ... ... ... ... және ... жаңалық атаулыны өз шығармаларында тез
көрсете білді. Бірақ ол қазіргі болмысқа қарсы ... ... ... ... мен қатал заңдарын — ... өз ... ... ... өте ... ... творчествосының алғашкы ... ... мен жаңа ... атты ... жасады. Ескі тұрмыс
сериясынын бірінші ... - ... ... ... ... басындағы бай
мен кедей" тағы баска шығармалар қара бояумен орыңдалады. "Жаңа ... ... ... - қуанышты көңіл күйін тудыратын ашық бояумен
көмкеріледі. Бұл ... үй де — ... ... — электр жарығымен қамтылған
мектеп, глобуспен қатар суреттелінін, ұжым боп радио тыңдау, жаңа ... ... ... пен ... ... ... жанында", "Ұжым тойы"
шығармаларында айқын көрініс береді.
Әбілхан Қастеев "Тың" тақырыбындағы ... мен ... ... ... тың және ... ... ... суретшілер
ішінде бірінші больш үн катты. Бұл серияға қазіргі ... ... ... мен ... өнер ... ... ... Ақмола)
облыстық көркем мұражайындағы қорларында сақталған суретші еңбектері енген.
Өмірдін барлық оқиғаларына сергек үн қата ... ... өз ... ... ... ... ... туған жері мен оның еңбеккерлеріне
деген шексіз ... ... ... ... ... ... творчествосының бірсыпыра тақырыбына суретші әлденеше рет қайта
оралады. Осылайша Қастеев "Түрксібті" үш мәрте жазып, ... ... ... Медеудегі мұз айдыны (оның бірі — "Биік таудағы мұз айдыны"
Третьяков атындағы мемлекеттік ... ... ... бес рет
жазылады. Сондай-ақ мұның барлығы да ... ... ... мен жауынында,
желді, боранында болмыстың тікелей өзінен салынды.
Қастеев соңғы жылдары жиырма-отыз беттен тұратын "Қазақстан байлығы",
"Жеті жылдық құрылыс", "Қазақ жерінде", ... ... ... ... атты ... ... суреттер салды. Бұл — бейбіт еңбек өмір тынысын
көрсететін пейзаждық-такырыптық ... еді. Кең ... ... ... да ... хабарламасы даланың еркін әнін еске түсіреді.
Қастеевтің акварельдері мен картиналары ... ТМД ... ... ... барлығыңда да кездеседі.
Суретші өз ғұмырында екі жүзден астам көрмелерге қатынасып, оның
шығармалар көрмесі АҚШ, ... ... ... ... ... ... Чехия, Словакия, Польша, Монғолия т.б. елдеріңде больш
қайтты.
Қастеевтің көркем ...... ... ... Үкімет суретшінің шығармашылық еңбегін өте жоғары ... ... ... екі мәрте Қазақстан Жоғарғы ... ... ... комитетінің депутаты болып сайланады.
1964-жылы Қазақ мемлекеттік ... ... ... ... ... ... туғанына алпыс жыл толуына
байланысты суретшінің шығармашылық еңбектеріне ... ... ... ... Көркем суреттер экспозициясы оның өте көрнекі
дүниелерінің отыз ... ... ... отырып, ғимараттың бір қабатын толық
қамтыды. Мұражайға келгендер арасында суретші жерлестері көп, көрермендер
тасқыны айрықша есте Қаларлықтай ... ... ... көңілді де көтеріңкі сезім күйі айтарлықтай
құттықтаулар мен ... ... толы ... ... өз жерлестерін тауып,
туыстарын көріп, көрмедегі туған жерді ... ... ... ... жатты.
Экспозициямен танысқаннан кейін жерлестері өз ойларын білдіріп:
"Әбілхан Қастеев суреттерін өзінің туған ауылына - ... ... ... ... ... еді?" — ... ниет-тілектерін де білдірді және бұл
тілектер ... ... ... ... ... ... бізге жаңалық емес-тін, бұған дейін де
туысқан елдер мен Қазақстанның ... ... ... ... ... көрмеге лайықты орын болмағандықтан, қиындықтар жеткілікті ... ... ... ... ... 19 ғасыр аяғында сапынған -
кілең ағаштан шегесіз жасалынған мешітте өткізуге ... Шын ... ... ... ... ... жеткізу, қайтып
әкелу, оны көлікке тиеу, оған ... ... ... ... ... ... қиын да ... жүмыстар еді.
Жол бойы ағылып жатқан сансыз көліктер, айғай-шуы да жеткілікті сапар
Алматыдан Сарыөзекке, одан шығысқа қарай тау ... ... ... ... таза ауа, ... бұлт ... ... Көк жасыл күлгін
түске боялған лента тәрізді жол, тасты тау алқабына тартгы. Жол бойы өзен-
көл елестері және ... ... ... ... ... ... түседі.
Қалаға түн жарымда келіп, мешіттің сурет-силуэтін де алыстан көре
бастадық. Мешітті айнала ... ... ... оның бір бөлігі —
бұрын медресеге берілсе, қазір ол астық сақтау орны, екінші жағы - ... ... ... ... ... тұратын жері есепті. Сирек
кездесетін мұндай ... ... ... өте қиын ... белгілі,
залдарында ауыл шаруашылық көрмесінің экспонаттары бөлме ішін көлегейлеп
күңгірттендіріп тұрған еді. Терезесін ашып, ... ... ... ... ... едік зал ... сала ... іліп, экспозиция жасадық, қалаға хабарландыру іліп,
афишаларын, шақыру билеттерін таратгық. Мен жергілікті түрғындарға бейнелеу
өнері ... ... ... бере ... ба деп, аса ... толқу үстінде
болдым. Сонымен бірге көрмеге отбасымен бірге Суретші де келетіні белгілі
болды.
Көрме ашылатын күн де ... ... ... ... әлдеқайда
көп келді: қалалык, атқару, басқару комитеті ... ... ... ... мен ... қала ... Суретшінің туған ауылы - Шежіннен
екі машинаға толы еңбеккерлер, Октябрьдің 40 ... ... ... ... мен ... Сөйленген сөздер мен құттықтаулар, куанышқа
толы ыстық құттықтаулар гүлдер шоғымен көмкерілді. Көрермендер ... ... ... да ... ... ... болып шықты. Олар Қазақстанның
Жоғарғы Кеңес депутаты, халык, суретшісі - өздерінін жерлесі екеніне өте
зор ... ... ... ... ... мен оның ... жеріне
келу құрметіне байланысты біздерді суретшінің ауылына шақырды.
Бір кезде осы жерлерде жас қойшы Әбілхан ... ... ... ... ... сала ... Суретшінің жұбайы Сақыш апай ... ... үйді ... "Осы ... біз ... ... ішкі ... — киім мен ыдысқа арналған шкаф қызметін ... ... ... суретшінің картинасындағы көріністей кең де ауқымды. Мерейтой
мен Әбілхан Қастеевке ... ... ... оның ... салуын тоқтата
алмады. Осы сапар барысында жаңа қой қорасы, қой қырқу және күзгі ... ... да ... келген көрме мазмүны құрамында туған жер ... ... мен ... мол ... ... ... ... Еңбек Ерлерімен кездесуі" атты көлемді полотно ерекше
дараланып көзге түсті. Картинадан "Октябрьдің 40 ... ... ... қонақтарының келуін, кең де ... егін ... ... қызу ... ... ... Ашық күн езінің жарқыраған
ашықтығымен мерекеге лайықты киінген адамдарының ... де, ... ... де ... бейбіт еңбек пен қуанышты атмосфера
әңгімеге арқау болғандай. Көтеріңкі әрі ... ... ... ... ... ... ... таулар биігіне жетелегендей
әсер аласың.
Еңбеккерлерге осы ... ... ... ... да ... ... есте қаларлықтай әсер етіп, әркім өзін осы ... ... ... ... ... бері жиырма жыл да өтті-ау! ... ... де ... дәрежедегі көптеген көрмелер де болды. Солай болса да күні бүгінге
дейін сол бір ... да ... ... ... де ... тірі ... де ... арада "Октябрьдің 40 жылдығы" ұжымы басқармасы Мәдениет үйінің
орталық бағында осы ұжымның сол кездегі ... ... Ері ... ... ... ... ... болған, "Жастар ... ... ... ... орын ... ... ... Қастеевтің "Батырлармен кездесуі..." құрметті орын алған.
Еңбеккер диқандардың сұрауы бойынша ... ... ... оны осы
мұражайға тарту еткен.
Бүгін Алматы көркем училищесін бітірген жас ... ... ... ... ... мүшелерінің колдауымен өзінің
туған жеріндегі мұражайда Қазақстан суретшілерінің ... және ... ... ... жинақтаған.
1984-жылы республикадағы бірінші суретші-станковист өзіндік төл шебер
Ә.Қастеевтің туғанына сексен жыл толды. Алматы мен ... ... ... көрмесі өткізіліп, республикалық "Өнер" баспасында
Қастеев шығармаларының ... ... ... Қазақстанның мемлекеттік өнер
мұражайына, Шымкенттегі көркем училищеге және Панфилов ауданындағы ... орта ... ... ... ... ... ... арамызда жоқ, бірақ оның жарқын бейнесі үмытылмайды. Ол
өзінің адам жүрегі мен жанын жылытып, қуанышқа ... ... ... ... көрермендерін қуантатын еңбектерінде сақтаулы.
Қорытындыда белгілі график Д.И.Митрохиннің осыдан қырық жылдан астам
бұрын Әбілхан Қастеев жөнінде айтқан ... еске ... жөн ... ...... ... өз ... білімін көтеруші, үлкен де айтулы
талантымен... ... - ... ... табиғатқа сүйіспеншілік, бояуға
нәзік сезімталдық пен әрең-әрең ұсақ бөлшектер мен нюанстарды білуге көмек
беретін өткір бақылампаздық белгілерімен ез ... тума ... ... қазақ тұрмысының хас шебері әрі ... және ... ... көре ... ... ... Маданов Х. М. Қазақ халқының мәдениеті, Алматы – 1997
2. Асылжанов Б. Әбілхан аға. Жинақ. Алматы – ... ... О. А. ... ... ... В. М. Культурология. Учебник. М – 1998
Жоспар
1. Мен ... ... ... Ұлы Отан ... ... Ағаның адал қызметі
4. Өнегелі өмір

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан музейлеріндегі Әбілхан Қастеев шығармашылығының көрінісі69 бет
Қазақстан Республикасы мемлекеттік Ә. Қастеев атындағы өнер мұражайы13 бет
Қастеев, Әбілхан (1904-1973) 11 бет
Ә.Қастеев шығармалары30 бет
Алматы қаласы туралы3 бет
Бейнелеу өнерінің әмбебап тақырыбы, идеясы, мазмұны мен қыр-сыры14 бет
Көркем сурет өнер түрі20 бет
Қазақ бейнелеуі өнерінің дамуы40 бет
Әдебиет пен сынның биік белесі17 бет
М.Шаханов – халқымыздың ұлттық қасиетін қастерлеуші ақын61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь