Шаруашылық жүргізуші субъектілердің есеп саясаты

Жоспар

Кіріспе

1. Бухгалтерлік есептің жалпы мәселесін ұйымдастыру.
1.1. Шаруашылық етуші субъектілердің түрлері және олардың қызметін ұйымдастыру.
1.2. Шауашылық жүргізуші субъектілердің есеп саясаты.
1.3. Ұйымдардың есеп саясаты.

2. Туристік компаниялардағы бухгалтерлік есептің ерекшеліктері.
2.1. Туристік қызмет көрсетулер және олардың мәні.
2.2. Турбизнес кәсіпорындарында бухгалтерлік есепті ұйымдастыру.
2.3. Шағын құрамы және туристік азық.түліктердің өзіндік құндарын калькуляциялау.
2.4. Туристік азық.түліктерді өткізуден түскен табыстар мен шығындар есебі.

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе Қазақстан Республикасының аймағында әрекет етіп тұрған барлық субъектілерге қаржылық есеп беруді және бухгалтерлік есепті жүргізу міндеттілігі жүктеледі. Қазақстанның бухгалтерлік есеп стандарттарында және ол бойынша жасалған әдістемелік ұсыныстарында басқарушылық пен қаржылық есебін жүргізудің қоғамдық тұрғысынан танылған тәсілдері мен әдістері,ережелері мен қағидалары белгіленген,онда әрбір кәсіпорындардың техникалық базасына,олардың шешетін міндеттемелерінің күрделілігіне, басқарушы қызметкерлердің біліктілігіне қарап нақтыланған. Кәсіпорынның бастапқы бақылауын жүзеге асыру үшін таңдап алынған тәсілдер жиынтығы,құндық өлшемдері,ағымдағы топтастыруы және бухгалтерлік есептегі шаруашылық қызметіне жасалған қорытынды шолу фактілері кәсіпорынның есептік саясатында көрініс табуы тиіс.Басқаша айтқанда,есептік саясат-бұл бухгалтерлік есептің әдісін жүзеге асыратын тетігі. Бухгалтерлік есеп жүйесін жүргізудің жалпы қағидасы мен ережесі нормативтік-құқықтық құжаттарда белгіленген. Оларды жүзеге асыру барысында нақты кәсіпорынның есептік саясаты келесідей жорамалдардан алынғаны жөн: -кәсіпорын өз мүлкімен өзімен-өзі болушылығы; -толассыз қызметі; -есеп саясатын пайдаланудың жүйелілігі; -шаруашылық қызметіндегі фактілердің мерзімділік анықтылығы. Пайдаланатын есеп саясатының басты мақсаты мен негізгі арналымы-кәсіпорынның қызметін барынша пара-пар көрсету,іс мүддесі үшін осы қызметтің тиімділігін реттеу мақсатында толық, обьективті және шынайы ақпаратпен қаптастыру. Ол есеп процесінің барлық тараптарын қамтуы керек: әдістемелік, техникалық, ұйымдық жақтарын: Әдістемелік аспектісі деп кәспорында өнімнің өзіндік құнын есептеу, амортизацияны шығару,міндеттеме мен мүлікті бағалау үшін пайдаланатын әдістерін айтады;
техникалық деп осы әдістердің синтетикалық шоттарында көрсету сызбасы есеп регистрлерінде осы әдістің қалай жүзеге асқандығын айтады;
ұйымдық деп осы әдістердің бухгалтерлік қызмет тұрысынан жүзеге асқандығын,оның кәсіпорында басқару құрылымындағы алатын орнын айтады. Шаруашылық жүргізуші субъектісі өзінің нақты жағдайына,көлеміне және қызмет түріне қарап бухгалтерлік есепті ұйымдастыруды жүзеге асырады: бухгалтрлік жұмысты ұйымдастыру нысандарын дербес белгілейді; есптік саясатын қалыптастырады; қаржылық пен өндірістік есептері бойынша қызмет ету аясын белгілейді; шаруашылық операцияларына бақылау тәртібін әзірлейді,сондай-ақ бухгалтерлік есепті ұйымдастыру үшін басқа да қажет шешімдерді жасайды. Субъектіде бухгалтерлік есепті ұйымдастыруға,шаруашылық операцияларын орындаған кезде оның заңдылығын сақтауға кәсіпорынның басшысы жауапты болып келеді. Субъектінің құрылымдық бөлімшелерінде бухгалтерлік есепті жүзеге асыруға кәсіпорынның бас бухгалтері басшылық етеді.Егер де кәсіпорынның дербес бухгалтерлік қызметі болмаса,онда бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру арнайы мамандандырылған фирмалардың немесе келісімшарттың негізінде жұмыс істейтін мамандардың көмегімен жүзеге асырылады. Бас бухгалтерді қызметтен босатқан кезде ол жаңадан тағайындалған бас бухгалтерге субъектінің басшысы бекіткен тәртіпке сай істерді өткізіп береді,өткізу барысында бухгалтерлік есептің жағдайына және есеп мәліметтерінің дұрыстығына тиісті актілер жасалады. Субъект активтердің,меншік капиталының,міндеттемелерінің және олармен жасалатын шаруашылық операцияларының қосарлана немесе екі жақты жазылатын жазу тәсілімен бухгалтерлік есеп шоттарының Бас жоспарымен сәйкестендіріліп бухгалтерлік есебін жүргізеді. Бухгалтерлік қызметтің басты мақсаты субъектіні жедел басқару үшін қажет ақпараттармен,субектінің қаржылық нәтижесі мен шаруашылық процестері туралы дұрыс және толық ақпараттармен қамтамасыз ету,сондай-ақ инвесторларға,жабдықтаушыларға,сатып алушыларға, кредиторларға,мемлекеттік органдарға,банктерге және басқа да мүдделі тұлғаларға бухгалтерлік есептің стандартына сәйкес қаржылық есеп беруді жасау болып табылады. Осы курстық жұмысымның бөлімдері,тараулары мен тармақтары 2 бөлім негізінде жазылды: Бірінші бөлімде-ұйым шеңберінде іске асырылатын есеп саясатын жасау мен қалыптастыру, бухгалтерлік есептің жалпы мәселесін ұйымдастыру,есеп саясатының негізгі міндеттері мен мақсаттары туралы ; Екінші бөлімде-қазіргі кезде жиі кездесетін және өзекті мәселе ретінде қарастырылатын туристік компаниялардағы бухгалтерлік есептің ерекшеліктері туралы жазып кеттім. Сонымен есеп саясаты деп-ұйымдар шаруашылық қызметі өрісінің іс-тәжірибесінде қолданылатын,таңдалып алынған және сабақтастықпен жүргізілетін бухгалтерлік есеп жүйесіне тән ішкі ережелер жиынтығын айтамыз.
Есеп саясатының мақсаты: бухгалтерлік есеп операцияларын орындау барысында қателер жібермеу,фактілерді бұрмаламау,ұйымдардың қаржы жағдайын бағалау,шаруашылық қызметінің үздіксіздігін қамтамасыз ету,материалды активтерді бағалау мен есептен шығару,таза пайда резервін құру бағытындағы мейлінше жоғары дәрежедегі икемді есеп ақпараттарын қалыптастыру болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп» В.К. Радостовец,
Т.Ғ. Ғабдуллин, В.В. Радостовец, О.И. Шмидт.
Алматы 2002 ж
2. «Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп»
В.Л Назарова Алматы
Экономика 2005 ж
3. «Бухгалтерлік есеп теориясы және тәжірибесі» Б.С. Мырзалиев,
А.А. Сәтмырзаев, Р.С. Әбдішүкіров
Алматы 2008 ж

4. «Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері»
Қ.К. Кеулімжаев, Н.А. Құдайбергенов
Алматы 2006 ж

5. «Бухгалтерлік есеп» С.Б. Баймұханов,Ә.Ж.Баланов
6. «Бухгалтер» Н.Қ. Қабылова, Ш.А. Доспалинова, Е.Н. Оразалинов
Астана 2007 ж
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
«Бухгалтерлік есеп» пәнінен
курстық жұмыс
Тақырыбы: Шаруашылық жүргізуші ... есеп ... ... ... ... мәселесін ұйымдастыру.
1.1. Шаруашылық етуші субъектілердің түрлері және олардың қызметін
ұйымдастыру.
1.2. Шауашылық жүргізуші субъектілердің есеп ... ... есеп ... ... компаниялардағы бухгалтерлік есептің ерекшеліктері.
2.1. Туристік қызмет көрсетулер және олардың мәні.
2.2. Турбизнес кәсіпорындарында бухгалтерлік есепті ... ... ... және туристік азық-түліктердің өзіндік құндарын
калькуляциялау.
2.4. Туристік азық-түліктерді өткізуден түскен табыстар мен шығындар есебі.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қазақстан Республикасының аймағында әрекет етіп тұрған ... ... есеп ... және ... ... ... жүктеледі.
Қазақстанның бухгалтерлік есеп стандарттарында және ол бойынша
жасалған әдістемелік ... ... пен ... ... ... ... ... тәсілдері мен әдістері,ережелері
мен қағидалары белгіленген,онда әрбір кәсіпорындардың техникалық
базасына,олардың шешетін міндеттемелерінің ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін таңдап алынған
тәсілдер жиынтығы,құндық өлшемдері,ағымдағы топтастыруы және бухгалтерлік
есептегі шаруашылық қызметіне жасалған қорытынды шолу фактілері
кәсіпорынның есептік ... ... ... тиіс.Басқаша айтқанда,есептік
саясат-бұл бухгалтерлік есептің әдісін жүзеге асыратын тетігі.
Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... мен ... ... ... жүзеге асыру барысында нақты кәсіпорынның есептік саясаты
келесідей жорамалдардан ... ... өз ... өзімен-өзі болушылығы;
-толассыз қызметі;
-есеп саясатын пайдаланудың жүйелілігі;
-шаруашылық қызметіндегі фактілердің мерзімділік анықтылығы.
Пайдаланатын есеп саясатының басты мақсаты мен негізгі арналымы-
кәсіпорынның қызметін барынша пара-пар ... ... үшін ... ... ... ... ... обьективті және шынайы
ақпаратпен қаптастыру.
Ол есеп процесінің барлық тараптарын қамтуы керек: әдістемелік,
техникалық, ұйымдық жақтарын:
Әдістемелік аспектісі деп кәспорында өнімнің өзіндік ... ... ... мен ... бағалау үшін пайдаланатын
әдістерін айтады;
техникалық деп осы әдістердің синтетикалық шоттарында көрсету
сызбасы есеп регистрлерінде осы ... ... ... асқандығын айтады;
ұйымдық деп осы әдістердің бухгалтерлік қызмет тұрысынан жүзеге
асқандығын,оның кәсіпорында басқару құрылымындағы ... ... ... ... субъектісі өзінің нақты жағдайына,көлеміне және
қызмет түріне қарап бухгалтерлік есепті ... ... ... ... ұйымдастыру нысандарын дербес белгілейді;
есптік саясатын қалыптастырады;
қаржылық пен өндірістік есептері бойынша қызмет ету аясын белгілейді;
шаруашылық операцияларына бақылау тәртібін әзірлейді,сондай-ақ
бухгалтерлік есепті ... үшін ... да ... шешімдерді жасайды.
Субъектіде бухгалтерлік есепті ұйымдастыруға,шаруашылық операцияларын
орындаған кезде оның ... ... ... басшысы жауапты болып
келеді.
Субъектінің құрылымдық бөлімшелерінде бухгалтерлік есепті жүзеге
асыруға кәсіпорынның бас бухгалтері басшылық етеді.Егер де кәсіпорынның
дербес бухгалтерлік қызметі ... ... есеп пен ... беру ... мамандандырылған фирмалардың немесе келісімшарттың
негізінде жұмыс істейтін мамандардың көмегімен жүзеге асырылады.
Бас бухгалтерді қызметтен босатқан кезде ол жаңадан тағайындалған
бас ... ... ... ... ... сай істерді өткізіп
береді,өткізу барысында бухгалтерлік есептің жағдайына және есеп
мәліметтерінің дұрыстығына ... ... ... ... капиталының,міндеттемелерінің және олармен
жасалатын шаруашылық операцияларының қосарлана немесе екі жақты жазылатын
жазу тәсілімен бухгалтерлік есеп шоттарының Бас ... ... ... ... ... ... мақсаты субъектіні жедел басқару үшін
қажет ақпараттармен,субектінің қаржылық нәтижесі мен шаруашылық процестері
туралы дұрыс және толық ақпараттармен қамтамасыз ету,сондай-ақ
инвесторларға,жабдықтаушыларға,сатып ... ... және ... да ... ... ... ... сәйкес қаржылық есеп беруді жасау болып табылады.
Осы курстық жұмысымның бөлімдері,тараулары мен ... 2 ... ... ... шеңберінде іске асырылатын есеп саясатын
жасау мен қалыптастыру, ... ... ... ... саясатының негізгі міндеттері мен мақсаттары туралы ;
Екінші бөлімде-қазіргі кезде жиі кездесетін және өзекті мәселе
ретінде қарастырылатын туристік ... ... ... ... жазып кеттім.
Сонымен есеп саясаты деп-ұйымдар шаруашылық қызметі өрісінің іс-
тәжірибесінде қолданылатын,таңдалып ... және ... ... есеп ... тән ішкі ... ... саясатының мақсаты: бухгалтерлік есеп операцияларын орындау
барысында қателер жібермеу,фактілерді бұрмаламау,ұйымдардың қаржы
жағдайын ... ... ... қамтамасыз
ету,материалды активтерді бағалау мен есептен шығару,таза ... ... ... ... ... дәрежедегі икемді есеп ақпараттарын
қалыптастыру болып табылады.
1. Бухгалтерлік есептің жалпы мәселесін ... ... ... субъектілердің түрлері және олардың қызметін
ұйымдастыру.
Сот алдында жауап беретін және сотқа шағымдана алатын,өз алдынан жеке
мүліктік ... ... ... ... сол мүліктерді өз қалауынша
оперативтік тұрғыда басқара ... ... ... ... ... бар ... ... тұлғалар деп атайды немесе солай деп
танылады.
Филиалдар бұл заңды тұлғалардың тұрған ... тыс ... ... оның ... ... кейбір қызмет түрлерін жүзеге асыратын дараланған
бөлімшелері болып табылады, оның ... ... ... де ... да, ... заңды тұлға боп табылмайды. Заңды тұлға
коммерциялық та, коммерциялық емес те ... ... ... ... табыс табу және оны өз қалауынша тарата алады, ал екіншісінің өз
қалауынша табыс табу мүмкіндігі де және таза табысын өз ... болу ... ... ұйымдар тек келесідей нысанда құрылуы мүмкін:
-шаруашылық серіктестіктер;
-акционерлік қоғамдар;
-өндірістік кооперативтер;
-мемлекеттік ... емес ... заң ... қаралған діни
бірлестіктерден, қоғамдық қорлардан, тұтыну кооперативтерінен, акционерлік
қоғамдардан, қоғамдық бірлестіктерден және тағы басқа
ұйымдық нысандандарынан құрылуы ... ... ... ... ... ... ... бар, коммерциялық ұйымдар шаруашылдық
серіктестігі болып табылады. Құылтайшылардың салымдарының есебінен
құрылған, сондай-ақ серіктестіктің шаруашылдық қызметінде шығарылған және
сатып алынған мүліктер ... ... ... ... ... ... толық және коммандиттік
серіктестіктер болып құрылады.
Толық серіктестік- серіктестіктің қатысушылары толық серіктестіктің
мүлкі ... ... ... оның ... ... ... ... мүлікке ортақ жауапкершілікте болады.
Коммандиттік серіктестік –серіктестік міндеттемелері бойынша өзінің
барлық мүлкімен ... ... ... ... ... және
серіктестіктің кәсіпкерлік қызметін жүзеге асыруына араласпайтын,
жауапкершілігі ... ... ... ... ... жиынтығымен
шектелетін қатысушылардан тұрады. ... ... ... ... серіктестіктің құқылы ережесі және ... ... ... ... ... ... және ... міедеттемелері бойынша жауапкершілігі толық
сріктестіктің тәртібімен анықталады.
2.Қосымша және ... ... ... ... ... (ЖШС ).ЖШС ... ... бір
немесе бірнеше серіктестік деп ... , ... ... ... құжаттарында бөліп көрсетіледі; олар өздерінің қосқан
салымдардың құны ... ғана ... ... мен ... ... ... ... Серіктестікке қатысушылардың саны елуден аспауы
керек. Олбір ғана тұлғадан ... ... да ... ... ... ... болмайды.
Қосымша жауапкершілігі бар серіктестік. Мұндай серіктестіктің
қатысушылары оның міндеттемелері бойынша ... ... ... ал бұл ... ... ... ... –қосымша өздері
еселеген мөлшерінде салған салымдармен өздеріне ... ... ... ... - өз ... жүзеге асыру үшін қаражаттарды
тарту мақсатында акция шығарумен ... ... ... ... ... міндеттемесі бойынша жауап бермейді және олардың
қызметімен байланысты өздеріне ... ... ... ... ... ... шегеді. Акционерлік қоғам ашық, жабық және
ашық халықтық қоғам болып бөлінуі мүмкін.
Ашық ... ... ... ... ... түрде орналастыруына құқығы ... ... ... ... акцияларды басқа акционерлердің
келісімінсіз иеліктен шығара алады.
Жабық акционерлік қоғам.Мұндай қоғамның ... тек қана ... ... ... ... ала ... тұлғалар шеңберінде
таратылады.Егер де жабық акционерлік қоғамның акционелерінің саны жүзден
асып кетсе,онда ... үш ... ... ... ... ... типін өзгертуге,яғни ашық ... ... ... ... ... ... ... қағаздардың нарығына қарап бағаланады
және ондағы активтердің құны екі жүз мың айлық есепті көрсеткішті құраса
және ... саны бес ... кем ... ол ашық ... ... ... кооператив-бірлескен кәсіпкерлік қызмет үшін мүшелік
негізінде,олар ... ... ... ... ... ... және
мүліктік пайларын мүшесі ретінде біріктірудің ... ... ... ... ... ... кем болмауы
тиіс.Кооператив мүшелері ... ... ... пен ... қосымша
міндеттемелері бойынша жауапкершілікте болады.
5.Мемлекеттік кәсіпорын.Мемлекеттік кәсіпорынға жататындар:
-шаруашылықты жүргізу құқығына негізделген мемлекеттік кәсіпорын.Ол өз
міндеттемелері бойынша өзіне ... ... ... ... береді,бірақ
мемлекет міндеттемелері үшін жауапты болмайды;
-ағымдағы басқару құқығына негізделген ... ... ... ... ... ... органының шешімімен
құрылады.Қазыналық кәсіпорынның шаруашылық қызметі оның Жарғысында
көрсетілген мақсаттармен және ... ... ... ... ... бөлініс қазыналық
кәсіпорынның міндеттемелері бойынша жәрдем беру жауапкершілігін ... ... емес ... қорлар,тұтыну ... ... ... ... ... ... ... мақсаттарын оның меншік
иесі белгілейді.Ол егер заңмен тыйым ... және ... ... беретін болса,онда ол кез келген қызмет түрін жүзеге
асыруына болады.
Мемлекеттік мүлікті басқаруға ... ... ... және
жеке тұлғалар субъектінің құрылтайшылары бола алады.Шаруашылық жүргізуші
субъектіні бір немесе ... ... ... ... ... күннен бастап заңды тұлға құқығына ие болуы мүмкін.Меншік
иесінің рұқсатымен шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... бар
еншілес субъектілерді,сондай-ақ филиалдар,өкілдіктер,бөлімдер және басқа
да ерекшеленген бөлімшелер құра ... ... ... ... негізінде қызмет
етеді.Жарғының мазмұны заңға қайшы ... ... ... ... түрлері,оның атауы,орналасқан жері,қызметінің
мәні мен мақсаттары,басшысының өкілеттіктері,басқару және ... ... ... ... ... бөлу ... құру және ... тоқтату тәртібі
белгіленеді.
Негізгі қорлар мен айналым қаражаттары,сондай-ақ субъектінің дербес
балансында көрсетілетін ... ... ... ... ... ... көзі ... мыналар
саналады:құрылтайшылардың ақшалай,материалдық және ... ... ... ... ... ... ... мен басқа несие берушілердің ... ... ... және ... қаражаттары;қайтарусыз немесе
қайырымдылық жарналары;ұйымдардың,кәсіпорындардың және азаматтардың
құрбандықтары;Қазақстан Республикасы заңдары тыйым салмайтын өзге ... ... ... ... ... есеп ... саясатының әдістемелік бөлігі нақты ... ... ... ... және ... ... біршама рұқсатымен бухгалтерлік есепті жүргізудің белгілі
бір ... ... алу ... ... де стандартты
бухгалтерлік есепті ... ... ... ... есеп бойынша нормативтік ... мен заң ... өзі есеп ... ... дербес әзірлей
алады.
Кәсіп бухгалтерлік есептің келесідей ережелерін өз бетінше шешуіне
болады:
-келіп түскен ... ... ... ... ... «Негізгі құралдардың есебінің» стандарттарындағы
әдістемелік ... ... ... берілген және кәсіпорынның
сатып алуға нақты ... ... ... құралдар объектісінің
бастапқы нүктесі анықталады; құрылтайшылардың берген объектілері-олардың
өзара келісім бойынша; тегін берілген объектілер-эксперттік жолмен немесе
алыс-беріс актілерінің ... ... ал ... өзі ... өзіндік құны бойынша; айырбас нәтижесінде алынған
объектілері- ағымдағы ... ... ... құралдың амортизатциясы-бухгалтерлік есептің №6-шы «Негізгі
құралдардың есебінің» стандарындағы әдістемелік ... ... ... ... ... ... ... бірнешеуін
пайдалануына болады:құнын есептен шығарудың бірқалыпты әдісі;құнын
есептен ... үшін ... ... ... ... ... есептен шығарудың сандық ... ... ... ... ... ... және одан да көп
әдісті пайдаланған кезде, амортизацияны есептейтін ... және ... ... түрі бойынша пайдаланатындығын көрсету керек.Негізгі
құралдың бір түрі бойынша амортизацияны есептеудің бір ғана ... ... бір түрі ... ... ... ... ... қызмет ету мерзімі-кезеңі,негізгі
құралды пайдаланудан алынатын экономикалық олжаны жобалау кезеңі;жою құны-
есептен шығарылуымен ... ... ... жою барысында
алынған запас бөлшектердің,қайтып пайдалануға жарайтын құндылықтардың
құнын алып тастағаннан шығады;
-негізгі құралдарды жөндеу-жөндеу ... ... ... ... ... мерзімі;негізгі құралды жөндеуге ... ... ... ... тәсілі туралы мәселені кәсіпорынның
өзі шешеді;
-материалдық емес ... ... ... ... әрбір түрінің пайдалануына қарап ... ... ... ... ... ... кәсіпорын өз бетінше анықтай алады;
-болашақ кезеңнің шығыстары-кезеңдері нақты анықталмаған жағдайда,кезең
барысында ол өнімнің өзіндік құнына жатқызылуы мүмкін,немесе ... ... ... ... ... ... аталған жағдайлардың
барлығы да,яғни олардың кезеңін және есептеп шығару тәртібін кәсіпорынның
өзі анықтайды;
-алдағы шығыстар мен төлем резервтері-кәсіпорын қандай резервтерді ... ... ... және олардың пайдалану тәртібін анықтап өзі шешеді,
-күмәнді қарыздар бойынша резервтері- кәсінорын түгендеу мәліметтерінің
негізінде дебиторлық ... ... ... ... құрудың әдісін және резервтеуге жататын
шығындарын өзі таңдай алады;
-қаржылық инвестиция-кәсіпорын ұзақ мерзімді ... ... ... ... өзі ... ... құнын ескере отырып,
сатып алу құны бойынша немесе ағымдағы мен сатып алу ... ... кіші ... ... ... ... ... бағаланған
сомасын қалай көрсетудің ... ... ол ... ... таратылмаған табыс ретінде болуы мүмкін.
Еншілес,тәуелді және бірлесіп бақыланатын ... ... ... ... ... ... ... әдісін немесе құндық әдісін.
-табысты тану-№5 «Табыс» деп аталатын бухгалтерлік есеп стандартына
сәйкес табыстар келесідей ... ... ... танылады:табыс
сомасы бойынша дәлденген деңгейі бойынша ... ... ... ... оны алу ... бар болса
ғана,оны субъекті алады.Жалпы қағидасымен қатар,кейбір операциялары
бойынша табысты танудың қосымша жағдайлары ... ... сату ... сатып алушыға меншік ... ... ... немесе нақты шығыстар, барынша дәлденген
деңгейде бағалануы мүмкін;
- көрсетілген қызметі бойынша-есептік күнге жасалған ... ... ... ... деңгейде анықталады;мәмілені жүргізу кезіндегі
жасалған мәмілені аяқтау үшін қажет шығыстары барынша дәлденген деңгейде
анықталады;
-дивиденттер,пайыздар түріндегі табыстар-пайыздар активтерден ... ... ... ... ... негізде танылуы
тиіс;роялтилер келісім-шарттың мазмұнына сәйкес есептелген ... ... ... ... оны алу ... ... жағдайда
ғана танылуы тиіс.Жоғарыда аталған барлық жағдайда табысты тек есептеу
әдісі бойынша танылатындығы ... ... ... ... ... келесідей мәселелер қарастырылуы тиіс:
-негізгі құралдарды жөндеу есебі.Негізгі ... ... ... ... өсірмейтін сызбасының бірін қолдануы мүмкін:жөндеу
жұмысының ... ... ол ... нақты өзіндік құнына жатқызылуы
мүмкін немесе алдын ала құрылған жөндеу қорына жатқызылуы мүмкін.Аталған
схемалардың бірін ... ... қай ... ... ... ... келеді;
-материалдардың есебі.Өндіріске жатқызылатын материалдық ресурыстарының
нақты өзіндік құнын анықтау тәсілі туралы шешім ... ... құны ... ... ... ... ... арнайы
теңестірілген әдісін таңдайды.Шаруашылық жүргізуші субъекті ... ... ғана ... ... және ол ... тауарлы-материалдық
құндылықтарға пайдалануы тиіс,мысалы:
Іске асырылып келе жатқан бухгалтерлік есеп ережелеріне сай ұйымдар өз
иелігіндегі тауарлы-материалды босалқыларды көптеген ... ... және ... бағалауына болады.
ТМБ:нақтылы өзіндік құнымен,есепті ... ... ... ... ... бағаланады.
ТМБ-ны өзіндік құнымен бағалау-құндылықтарды сатып алуға ... ... ... сомасынан тұрады.ТМБ-ны есепті бағамен
бағалау арнайы мерзімде қайта бағаланып ... ... ... ... баға мөлшерінен тұрады.Есепті бағамен ... ... ... ... тән ... ... баға сатуға жарайтын құндылықтардың орташа құнын
есептеу арқылы шығарылып отырады.Орташа құн барлық ... ... ... бөлу ... шығарылады.
Келесі әдіс ФИФО әдісі.Бұл әдістің мағынасы-бірінші түскен ТМБ-ның
құнымен-бірінші кезекте сатылады ... ... ... ТМБ ең әуелі
сатылады.
ЛИФО әдісі бойынша алғашқы сатылып алынған ... ... ... ... ... ... соңғы сатылып алынған
шығындар сомасына барынша жақындату.
Бөлшек саудадағы ... ... ... ... ... ... алу бағасымен бағаланады.
Мысал: Босалқыларды бағалау ... ... ... ... ... ... |сомасы |
|мәліметтер саны | | | ... ... |15 |6000 ... ... |300 |17 |5100 ... |200 |-? |--? ... | | | ... (15.04.2007)|400 |13 |5200 ... |300 |-? |--? ... | | | ... ... |12 |1200 ... ... ... әдісі
Босалқылар қалдығы 400x15=6000теңге
Сатып алынды 300x17+400x13+100x12=11500теңге
Сатуға жарамды тауарлар 1000 өлшем 11200 теңге
Орташа баға (11200:1000)=11,2 теңге
Соңғы қалдық 300x11,2=3360 теңге
Сатылған ... ... құны ... ... ... бағалау әдісін сабақтастық жолдармен көрсету
|Ай-күні ... ... ... теңге |Қалдығы, теңге |
| 1 сәуір | - | - ... |
| 5 ... ... | - |11100 ... |
| | | ... |
| 7 ... | - ... |500x15,9=7950 |
| 15 ... ... | - ... орташа |
| | | ... |
| 18 ... | - ... ... |
| 24 ... | | - |9960 ... |
| | | ... |
| ... | X ... | 9960 ... ... әдісі
|Ай-күні |Түскені, ... ... ... ... теңге |
| 1 сәуір | - | - ... |
| 5 ... ... | - ... |
| | | ... |
| 7 ... | - ... ... |
| | ... | |
| 15 ... ... | - ... |
| | | ... |
| 18 ... | - ... ... |
| | ... | |
| 24 ... |100x12 | - ... |
| | | ... |
| ... | - ... |9000 ... ... ... |Түскені, теңге |Сатылғаны,теңге |Қалдығы, теңге |
| 1 ... | - | - ... |
| 5 ... ... | - ... |
| | | ... |
| 7 ... | - ... ... |
| | ... | |
| 15 ... |400х13=5200 | - ... |
| | | ... |
| 18 ... | - ... ... |
| | | ... |
| 24 ... ... | - ... |
| | | ... |
| | | ... |
| ... | - |7100 ... |10000 ... ... бағалау әдістерін өзара салыстыру
|Әдістер ... ... ... баға |7560 |9960 ... |7500 |9000 ... әдісі |7100 |10000 ... ... ... өсуі ... ФИФО ... ... сомасы көбейетіндігін,ал ЛИФО әдісі ... ... ... орта ... ... ... ... бұл түрі сыртқы пайдаланушылардың кең түрде
пайдалануына арналмаған,сонымен қоса,оның есеп беру талабына сай келетін
үйлестірілген ... де ... оны ішкі ... мен ... ... ... алғанда,кәсіпорын ол үшін шоттардың
Бас жоспарындағы шоттарды немесе өндіріс шоттарының жүйесіне ... ... ... ... ... ол кезде кәсіпорынның
құрамы,құрылымы және ұйымдық ерекшеліктері ескеріледі;
-өндіріске кеткен шығындар мен ... ... құны ... ... ... мен есеп ... мен ... көрсету тәртібін анықтайды.Кәсіпорын өзінің негізгі
қызметінің сипатына байланысты өзіндік құнның ... ... ... ... ... үшін ... ... бөлістік әдістерінің бірін ... ... ... ... алады.
Таңдап алынған әдістердің жинақ есебі шалафабрикаттық немесе
шалафабрикатсыз нұсқамасымен жүргізілуі мүмкін.
-үстеме шығыстарын ... және ... №7 ... ... бухгалтерлік есеп стандартында
келтірілген ... ... ... ... ... ... өндіріс қызметінің ерекшеліктерін ескере отырып,
қосымшалар мен өзгерістерді ... ... пен ... және ... ұстау шығыстары,өндірісті игеруге және пайдалануға
кеткен шығыстары және басқа да осындай ... ... ... ... құрамында,олардың үлес салмағы айтарлықтай ... ... ... ... ... жүргізілуі мүмкін;үстеме
шығыстардың сметалық мөлшерлемесін есептеудің әдістемесі мен олардың
тарату тәртібі де ... ... ... ... ... пара-пар етіп, тікелей материалдық
шығыстарына пара-пар етіп, тікелей нақты еңбекақы ... ... ... ... ... ... арқылы жанама
шығындары таратылды,мысалға,бұйымның тұтыну қасиетін және оның өңдеу
шығысынан алынған күрделендірілген ... ... мен ... ... ... нақты барын тексеру үшін біршама қосымша түгендеулер
де жүргізілуі ... ... ... ... кезектігін,түгендеуді
жүргізудің күнін, мүліктер мен міндеттемелердің тізімін белгілейді;
-бухгалтерлік есеп нысаны.Кәсіпорын бухгалтерлік есеп нысанын өзі
таңдай ... ... және есеп ... ... ... ... шоттар жоспары.Кәсіпорын шоттардың Бас жоспарын
басшылыққа ала ... ... ... іріктей алады,яғни
оның құрамына кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметін және қаржылық
жағдайын,мүліктік құрамын көрсететін синтетикалық шоттарын енгізеді.Содан
кейін ... ... ... ... тізімін жасайды.Сонымен
қатар,кәсіпорын аналитикалық есептерінің де толық номенклатуралық
объектілерін және ... ... ... белгілейді.Бұл кезде
басқарудың,талдаудың,бақылаудың және есеп берудің мақсатын ескереді.
Қажет болған ... ... ... үшін,шоттардың Бас
жоспарына кәсіпорын қосымша шоттарды пайдалануына болады.Бірақ ол
жағдайда,ол шоттардың Бас ... ... ... ... ... керек;
-өндіріс ішіндегі есеп беру.Ішкі есеп беруді жүргізудің барлық
мәселесін кәсіпорынның өзі ... ... беру ... ... және ... беру мерзімін,сондай-ақ потенциалды
пайдаланушыларын,есепті жасауға ... ... ... ... ... ... ... қарастырады:
-бухгалтерлік қызметтің құрылымы мен ұйымдастырушылық нысаны.Кәсіпорын
құрылымдық бөлімше ретінде,өзінде ... ... ... ... ... ... тиісті мамандарды жалдау керек пе;бухгалтерлік
қызметтің жұмысын қалай ұйымдастыру ... есеп ... ... болуы керек,қандай бөлімдер қажет,олардың бағыныштылығы ... ... ... ... өзі ... ... жағдайда
кәсіпорынның басшысы бухгалтерлік есептің дұрыс ұйымдастырылуына ... ... ... ... ... ... ... жағдайына
байланысты есеп орталықтандырылған нысанда ... ... ... ... ... ... есептік жұмысқа
біріктіріледі;ал орталықтандырылмаған жағдайда,кәсіпорынның жекелеген
құрылымдық бөлімшелері дербес бухгалтерия ... ... ... ... ... толығымен аяқтап,кәсіпорынға тек балансты жасауға
тиісті мәліметтерді береді;
-ішкі өндірістік бақылау.Кәсіпорын ішкі ... ... ... ... және олардың басты элементтерін анықтап,олардың ішінен
алғашқы есептік ... ... және ... отыратын жауапты
тұлғаларды белгілеп бөліп отыруын,олардың есеп қызметіне дер кезінде
берілуін және т.б. осы ... ... ... қызмткерлердің
жауап беретін аясы мен міндеттері айқындалады.
Есеп саясатын негіздеу және талдау кезінде барынша ... ... мен ... ... ... және оны ... ... үшін де,жалпы республика ... да ... ... есеп ... ... мүмкіндігі туады.
Есеп саясатын құрудың негізгі қағидалары мен талаптары №1 БЕС жан-
жақты ... ... ... ... ... кәсіпорын өз мүліктері
мен міндеттемелерін басқа кәсіпорынның мүліктері мен ... ... ... ... көз ... ... ... өз
қызметін тоқтату жөнінде ниетінің ... ... ... қағидасын сақтаған болып табылады,кәсіпорын өзі
таңдап алған бухгалтерлік есепті жүргізудің тәсілін жүйелі ... ... ғана ... ... ол ... ... егер кәсіпорында орын алған барлық шаруашылық фактілерін сол
кезеңіне жатқызылатын болса,онда ... ... ... болып табылады.Бұдан басқа,мынадай талаптарды да ұстағаны
жөн,атап айтқанда:
-шаруашлық қызметінің ... ... ... ... ... ... ұстау керек,яғни бухгалтерлік есепте жоғалту мен
пассивтерді көрсетуге дайын ... ... мен ... ... басымдылық мазұнын,яғни шаруашылық қызметінің
барлық фактілерін есепте көрсетілуін қамтамасыз ету керек,демек оның ... ... ғана ... ... ... ... ... мазмұнын да қамтуы керек;
-қайшылықсыз деп әрқилы есеп түрлерінен қалыптасқан мәліметтердің
сәйкестігін,бухгалтерлік есеп беру ... ... есеп ... ... ... ... ... қызмет масштабына лайықты
келетін есепті жүргізудің қолайлылығын білдіреді.
Аталған қағидалар мен талаптар кез ... ... ... ... ... оның негізін қалайды.Егер де олар толығымен
сақталмаса,онда ... ... ... ... ... ... және кәсіпорынның мәліметтерінің бұрмалануы мүмкін.
1.3.Ұйымдардың есеп саясаты
Бұл тараудың мақсаты:
-есеп саясатының мақсаты мен ... ... ... есепті пайдаланылушыларға ұйымдардың есеп саясатын
қосымша түсіндірілетін ақпарат көзі ... ... ... ... есеп ... ... және ... есеп
жүргізу ерекшіліктерін көрсететін есеп саясатының қажеттілігін көрсету;
-есеп саясатының қандай мақсаттарға және не үшін ... ... ... ... құрылымы мен қолдану
бағытын және есеп ... ... ... ... ... ... мәні мен ... бухалтерлік есеп тәжірибесіне ... ... ... ... ... ... есеп жөніндегі ұлттық
комиссияның» 13 қазан 1996 жылғы №2 « ... ... есеп ... және
тапсыру жөніндегі тұжырымдама » деп аталған қаулысымен енгізілген.Бұдан соң
«есеп саясаты» ұғымы Қазақстандық ... есеп ... №1 ... ... және оны ашу» стандартында көрсетіліп, меншік түрі мен қызмет
ерекшеліктеріне қарамастан барлық ... ... тән есеп ... ... ... ... ... министрлігінің 17 қаңтар 2003
жылғы №14 бұйрығымен: №1 «есеп саясаты және оны ... ... және ... қорытынды есеп маңызын ашу негіздері»,№3 «Қаржылы-
шаруашылық ... ... ... ... ... ... жойылып, бұлардың орнына №30 « ... ... ... ... жаңа ... қабылданып, мұның 14 тарауы 2- ші
тармағында ұйымдардың есеп саясатын жасау мен ... ... ... ... ... екі жағдайда; бірінші- мемелекттік және қоғамдық
ұйымдардың белгіленген есеп саясаты, екішісі- ... ішкі ... ... ... ... жерде біздер ұйымдарда жасалынып,
қалыптасатын ұйымдардың ішкі есеп ... ... ... ... деп ... ... түсінеміз?
Халықаралық қаржылық есеп стандартында (ХҚЕС) есеп саясаты; «Қаржылық
қорытынды дайындау мен ... ... ... мен ... деп
анықталған.
Қазақстандық 30 «Қаржылық қорытынды есеп тапсыру» жөніндегі стандарттың ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік
және қаржылық қорытынды есеп,бухгалтерлік есеп стандарттары және
бухгалтерлік ... ... ... жоспарының талаптарына және ұйымдар
қызметін жүргізу ерекшеліктеріне сай бухгалтерлік есеп пен ... есеп ... үшін ... қабылдаған принцитерін,
негіздерді,ережелер мен тәжірибені ... ... осы ... 19-шы ... ... бухгалтерлік есеп
стандарттары (БЕС) қабылданбаған жағдайда ұйым ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында, ішкі есеп саясатын
жасау мақсатында өз жағдайлары мен ойларын енгізуіне болады» делінген.
Осы заманғы ... ... ... шаруашылық операцияларының
түрлері әр түрлі ықпалдастық жағдайда болады.
Елімізде ... ... ... әр ... әр ... экономикалық
факторларға тап болады.Әр түрлі типтегі ұйымдар саны аса көп.Осыларға
байланысты ... ұйым ... алға ... ... жету үшін өз
қызметтеріне тән: өнім өндірудің технологиялық ерекшеліктері,басқарудың
ұйымдық ... ... түрі мен ... ... ... ... ... өңдеу ақпараттарды өңдеу
т.б. ерекшеліктерін зерделеу керек.Мұның ... да ... ... ... ұйымдарда есеп саясатын қалыптастырудың мазмұны
мен маңызын ашып көрсетудің негізін ... ... есеп ... қалыптастыру барысында тәжірибиедегі есеп
әдістері мен қорытынды есеп жасаудағы ережелердің ішіндегі ең тиімділерін
таңдап алуына ... ... ... ережелер мен әдістерді өз
мәнінде қолдану арқылы есеп ... ... ... ... ... шаруашылық процесінің ерекшеліктері жөніндегі
ақпаратарды зерделеу және ұйымдар қызметіндегі ... мен ... ... білу ... ... есеп саясаты деп-ұйымдар шаруашылық қызметі ... ... ... ... және ... ... есеп ... тән ішкі ережелер жиынтығын
айтамыз.Есеп саясатының мазмұны ұйымдардың ... ... ... мен ... нәтижесін сипаттауға арналған есеп әдістерін жақсы және
тиімді қолданудың жолдарын көрсетеді.Есеп саясаты ... ... ... ... ... есеп ... мен ... сондай-
ақ ұйымдардың шаруашылық қызметі мазмұнын тәжірибеде ашып көрсету үшін
қабылданған ... ... ... ... ... ... есеп пен ... есеп жүйесінің
қандай жолдармен жетілдірілетінін біліп түсіну үшін ... әсер ... ... білу ... қойылған талаптарға сай есеп саясатының мазмұны ... ... ... ... ... білуіміз керек.
Есеп саясатының мазмұны белгіленген жағдайда ұйым ... ... ... ... ... ... ... жағдайы
мен мұның өзгеріске түсуін,сондай-ақ шаруашылық қызметінің нәтижесін шындық
және сенімді әдістермен дайындау үшін қолданылатын есеп ... ... ... ... ... ... мен ... маңызын ашып көрсету
мақсатында әрбір ұйым өздеріне тән есеп ... ... ... ... ... есеп ... ... қолдануға құқылы
болып табылады.Мұның өзі ұйымдар мен меншік иесінің өз мүліктеріне иелік
ету,пайдалану және ... ... ... ... ... ... мен ... барысында есеп әдісіндегі
кездесетін жормал-принцптерді зерделеп білген жөн.Халықаралық қаржылық есеп
стандарттарына сай,мұндай ... ... ... ... ... ... ... Бейтараптық;
6. Байқаушылық;
7. Шаруашылық фактілерінің толықтылық принцптері жатады.
Есеп саясатының мазмұнды сапалық дәрежесі ... ... ... ... баланс құрылымына,есеп ... ішкі және ... ... қызметінің маңызына қарай
сипатталады.
Есеп саясатының өзгеріске түсу жағдайлары
Есеп саясатының мазмұны мына төмендегі жағдайларда:
1. ұйымның стратегиялық ... ... ... ... ... бағытының өзгеріске түсуіне байланысты қайта қаралуы мүмкін.
Сонымен қатар қаржы салымшы инвесторлардың тұжырымды талабына
сәйкес есеп саясаты ... ... мен ... ... де
мүмкін .
Ресми түрде ұйымдардың есеп саясаты мына жағдайларға байланысты
өзгертіледі.
- ... ... заң ... бухгалтірлік есеп
жүйесіндегі
нормативтік актілердің, әдістемелік нұсқау –ережелердің өзгеріске түсуіне
;
-Қазақстан Республикасы ... есеп ... ... әдістемелік есеп жүйесіндегі өзгеріске ... ... ... ... құралуына ;
-меншік иесі мен жаңа бағыт ұсынған басшылардың өзгеруіне;
-активтер, меншікті ... ... ... ... мен ... ... қатар ұйымдар қызметіне жаңа техналогиялар енгізіліп,
өндірістік ... ... ... және ... есеп ... мен ... ... жағдайда
есеп саясаты өзгеріске түседі . ... ... ... ... ... ... ... тәртіппен қаралып , жан-жақты
негізделуі керек.
Есеп саясатын өзгерту процесі жөніндегі шешім ... жыл ... ... ... Егер есеп ... ... ... әсерінен
ұйымның қаржылық көрсеткіштері де ... ... ... онда ... ... ... ... дәлелденіп, әрбір өзгеріс
мазмұны бағалануы керек. Қаржылық және ... ... ... ... ... ... мен қателер жіберіліп,
сенімсіздік жағдайлар ... ... ... факторлардың ... ... ... ... ... ... ... есеп
саясатында жазылып, тиісті орындарға ... ... ... ... зерделеу нәтижесінде тапсырылатын қортынды есеп ... ... ... Сонымен қатар есеп мәліметтерін пайдаланушы
менеджерлер, инвесторлар, несиелендірушілер, ... т.б. үшін ... ... ... ұзақ ... арналып жасалынуы керек. Мұндай ... ... есеп ... өзгеріске түсіп қана ... ... ... ережелер, нұсқау және ... да ... ... ... ... ... бекіткен «Қаржылық
қорытынды есеп дайындау мен ... ... ... ... ... есеп ... ашып көрсететін, қосым- ша
материалдар мен ... да ... ... ... ... ... ... Бухгалтерлік есеп тәжірибисінде қорытынды есеп
пен бухгалтерлік баланс тапсыру мазмұнын қосымша түсіндіруге арналған
ақпаратты- түсіндірме хат деп ... хат ... пен ... маңызы толық ашылмаған
белгісіз факторларды қосымша ... және ... ... ... әсер ... ... ... ресурстар мен міндеттемелер
т.б. мазмұнын ашып көрсетуге арналады. Бухгалтерлік қорытынды ... ... ... ... түсіндірме хат ұйым қызметі өрісіндегі
есепті жылдың ... ... ... ... және ... ... ... қосымша бағалауға да арналған.
Егер қаржылық және бухгалтерлік қорытынды есеп жүйелерін ... ... ... ... ... ... ... қаржылық және шешім қабылдаушылық ... ... ... ... онда ... ... ... хатта қосымша
есептеулер жүргізу және талдап жазу арқылы түсіндіріледі .
2. Туристік компаниялардағы бухгалтерлік есептің ерекшеліктері.
2.1.Туристік ... ... және ... ... ... ... дамуы қарқын алып келеді.Ол туристік қызмет
көрсету нарығын қалыптастырып,туристік бизнесті жолға қойды.
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасында туристік нарық мына ... ... ... ... ... ... туризмі-Қазақстан Республмикасы азаматтарының алыс-жақын шетелдерге
сапарын ұйымдастыру;
-шоп-туризімі-«желқайықтармен» қызмет ету;
-ішкі туризм-ел ... ... ... ... ... ... ... қаражатынан
демеу көрсетілетін саяхат;
-өздігінше-туристердің өз беттерінше ұйымдастыратын,жылжудың ... ... ... ... ... өзінің ерекше терминологиясы бар:
-турист-уақытша 24 сағаттан 6 айға дейін қатар келетін немесе бір ... ... ... ... ... немесе ешқандай ... ... елге ... ... ... мен ... да ... құралдарының,қоғамдық тамақтандыру объектілерінің,ойын-
сауық құралдары мен объектілерінің,танымдық,іскер,емдеу,спорт және басқа
тағайындаудағы объектілердің және туроператорлық пен ... ... ... ... ... ... көрсету мен
жолбасшы-аудармашылрдың қызмет көрсету субъектілерінің жиынтығы:
-тур-туристерді ... ... ... қызмет
көрсетудің,экскурциялық қызмет ... ... ... ... мен сапардың мақсатына қарай болатын басқа
да ... ... ... ... ... арналған тура құқық;
-туристік азық-түліктің жылжуы-туристік азық-түлікті өткізуге бағытталған
шаралар кешені;
-туроператорлық қызмет-заңды ... ... жеке ... ... жүзеге асырылатын туристік азық-түлікті
қалыптастыру,жылжыту және өткізу ... ... ... ... ... ... ... кепілхат-тур құрамына кіретін қызмет көрсетуге туристің құқын
белгілейтін және оны көрсету фактісін растайтын құжат;
-туристік кәсіпорын-туристік азық-түлікті ... және ... ... ... ... ... ... заңды тұлға,ерекшеленген шаруашылық
бірлігі.
2.2. Турбизнес кәсіпорындарында бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
«Қазақстан Республикасында туристік ... ... заң ... ... ... ... мен ... қорғау мақсатына
туроператорлық,турагенттік,экскурциялық қызметтер,туризмнің нұсқаушылық
қызмет көрсетулері ... ... ... ... ж. №1213 ... қызметті лицензиялау тәртібі»
қаулысына сәйкес ... ... ... ... ... ... туристік саладағы мемлекеттік тізілімге
енгізіледі.Қазақстан Республикасы Туризм және спорт агенттігі ... ж. ... ... ... алу үшін туристік қызметтерді
лицензиялау құжаттарының формалары бекітілген.
Туроператорлар мен турагенттер лицензияны алу үшін ... ... ... бір ... ... ... кем
емес сақтандыру сомасын әкелуі керек.
Туристік бизнестегі субъектілердің қалыптасқан ... ... ... есеп ... ... ... керек,қаржылық есеп
берулерді пайдаланушыға уақтылы және шынайы жасап ұсынуы қажет.
Активтер мен тапсырмалардың жағдайы туралы мәліметтерді ... ... ... ... ... кетуі,шетелдік
азаматтардың және тұрақты мекен-жайы мен азаматтығы жоқ ... және т.б. ... ... ... ... ... тәртібі ҚР
Конституциясында,ҚР Азаматтық кодексінде,2001 жылдың 13-ші ... ... ... ... «Қазақстан Республикасында
туристік қызметтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңында реттемеленген.
Қаржылық есеп ... ... ... ... ... сәйкес
принциптердің екі тобы бөлініп көрсетіледі:
- Негізгі принциптер (есептеу және үздіксіз қызмет);
- Ақпаратардың сапалы сипаттамалары(түсініктілігі,орындылығы, сенімділігі
және ... қоса олар БЕС 30 ... есеп ... табыс ету»
реттемеленіп, «Бухгалтерлік есеп пен есеп берулер ... ... ... және ... есеп стандарттарына сәйкес
субъктілер әзірлеп, пайдаланатын кәсіпорындарындағы «Есептік ... ... ... қарастырылуы керек: туристік бизнестегі
олардың есептік ерекшеліктері; шоттардың жұмыс ... ... ... ... ... ... формалары;
түгендеуді жүргізу тәртібі және тауарлы-материалдық қорларды, мүлікті және
тапсырмаларды бағалау әдістері; ... ... ... ... ... технологиясы және бухгалтерлік есепті ұйымдастыруға аса
қажетті басқа шешімдер.
Есептік ... ... ... ... Республикасы
«Бухгалтерлік есеп пен есеп берулер туралы» заңының ... ... ... есептік жүйені жасауды және бухгалтерлік есепті
ұйымдастыруды қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... қызметті бас бухгалтер басқаратын құрылымдық бөлімшелерге
құрылтайшы болып,бас бухгалтер ... ... ... ... ... фирмаға бухгалтерлік есепті жүргізуді тапсырады
немесе маман бухгалтерге бухгалтерлік есепті жүргізуге ... ... ... ... ... ... ... заң
талаптарын, қаржы-шаруашылық қызметтердің ... ... ... есеп ... ... сақтайды.
Қазақстан Республикасында бухгалтерлік есептің жалпы әдістемелік
басшылығын Бухгалтерлік есептің әдістемелік департаментті және ҚР ... ... ... ... ... және туристік азық-түліктердің өзіндік құндарын
калькуляциялау
Туристік азық-түліктердің өзіндік құнына қосатын шығын құрамы БЕС ... қор ... оған ... ... Осы құжаттарға сәйкесде туристік азық-түліктердің өзіедік
құны табиғи ресурстар, шикізат, материалдар, отын, энергия, негізгі ... ... ... ... ... ... ... бағаларының құнын білдіреді.
Туристік азық-түліктердің өндірістік құнына ... және ... ... ... ... ... туристік азық-түліктердің өзіндік құнына
тікелей қосылуы мүмкін шығындар ескеріледі.
Жанама шығындар- бұл туристік азық-түліктердің ... ... ... ... ... шығындар. Өндірістегі процестегі қызметтік рөлі
бойынша айрықшаланатын олар кешенді баптарды қалыптастырады.
Туристік азық-түліктерді өндіру шығындарын тапсыру ... және БЕС 7 ... қор ... мен оған ... ... жүзеге асырылады:
а) экономикалық элементтермен:
● материалдық шығындар;
● еңбекақы шығындары;
● аударым;
● құралдардың тозуы;
● басқадай шығындар,
ә) шығын баптары ... ... ... ... ... ... ... өндірудің шығын есебіне 8010 ... 8030 ... ... ... ... ... шоты және «Кезең шығындары» 34 бөлімше шоты пайдаланылады. Дебет
бойынша бұл шоттармен бір элементті ... ... ала ... ... ал ... ... есептен шығарылады. 8010, 8030, 8040
шоттарының сальдосы жоқ және айдың бітуі бойынша бұл шоттарда ... ... ... ... өнімдердің өзіндік құны» 7010 шот дебеттінде
есептен шығарылады.
БЕС 7 «Тауарлы-материалдық қор есебі» және оған ... ... ... ... ... ... мыналар қосылады:
1) туристік субъектілерді туристік азық-түлікті қалыптастыратын
жұмысшы күшімен қамтамасыз ету шығындары;
2) аударым;
3) көлік ... ... ... ... фирмалардың асырау,қызмет ету және басқару
шығындары;
5) жаңа ... ... ... және ... ... ... жүзеге асырубойынша қызмет көрсеткені үшін ... ... ... ... ... ... басқадай шығындар мен төлемдер.
Еңбекақы бойынша есеп айырысу есебі. ... ... ... және ... ... ... есептік саясаттың тәртібіне
сәйкес әрекет ететін туристік азық-түліктердің өзіндік ... ... ... ... ... ... және мқлшерін
ҚРЗ №493-1 (10.12.1999 ж.) «Қазақстан Республикасында еңбек туралы» ... ... ... мен ... ... ... кесімді-
сыйлықақылы, ілгері-кесімдіақы, жанамалы кесімдіақы, белгіленген Қазақстан
Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметінің
29.12.2000 ж. №1942 «Қызметкелердің орташа еңбек ақысын есептеу ... ... және «ҚР ... ... ... ... ұсыныстар»
қаулысына сәйкс дербес белгілейді.
Туристік субъектілерді жұмысшы күшімен қамтамасыз ету ... ... ... ... есепте көрініс табады:
8012 «Өндіріс жұмысшыларына еңбекақы» шот дебеті
4230 ... ... ... есеп ... шот ... ... салық)Қазақстан Республикасы азаматтарының,
сондай-ақ шетелдік азаматтардың және Қазақстан ... ... ... жоқ ... еңбекақы қорынан Қазақстан Республикасы
«Салықтар және бюджетке міндетті басқа төлемдер ... ... ... ... қорынан аудару(әлеуметтік салық) сомасына бухгалтерлік есепте
мына жазулар жазылады:
8013,8033,8043 «Еңбекақыдан аудару» шоттар дебеті
3150 «Әлеуметтік ... шот ... ... ... ... қорына зейнетақы
жарнасын төлеу 20.06.97 ж.№136-1 «Қазақстан Республикасында зейнетақымен
қамтамасыз ету туралы» ... ҚР ... 16.09.97 ... «Зеинетақы
төлеу бойынша Мемлекеттік орталықта Қазақстан Республикасы азаматтарына
Әлеуметтік жеке код иемдену ... ... ... ... ... 15.03.99 ж. №245 «Жинақтаушы зейнетақы қорына міндетті зейнетақы
жарнасын ұстау және ... ... ... ... қаулысымен және
қызметкерлердің еңбекақысының басқа да нормативті құжаттарымен реттеледі.
Мұнда мына жазулар жазылады:
4230 «Еңбекақы бойынша ... есеп ... шот ... ... ... қоры ... есеп айырлысу» шот кридиті
6000.
Негізгі құралдар амортизациясына ... ... ... ... ... ... ... анықталып, көрініс
табады:
7210 «Жалпы және әкімшілік шығындар», 7110 ... ... , 8045 ... ... ... және ... емес
активтердің амортизациясы» шоттар дебеті
2421-2428 «Негізгі ... ... шот ... шарушылықтың шығындарына келсек, туристік азық-түліктердің
өзндік құнындағы субъектілерге қосылмай, қорытынды табысты ... ... ... ... ... ретінде танылады. Олар өндіріс көлеміне
тәуелді емес және ... ... өнім ... ... жоқ тұрақты
шығындар ретінде анықталады.
●Көлік шығындары:тасымалдаушының ... ... ... жазу ... ... алынған жол құжаттарының сомасына
8048 «Басқадай үстеме шығындар»шот дебеті
4110 «Төленуге тиісті шоттар», 4170 ... ... ... ... жол ... ... ... тиісті шоттар» шот дебеті
1060 «Ағымдық шоттағы ақша»,1010 «Кассадағы ұлттық ... ... ... 1070 «Чек ... ... 1251 ... ... есеп айрысу» шоттар кредеті ... ... ... асырау,қызмет ету және басқару шығындары.
1. Материалдық шығындар:
7440 «Жалпы және ... ... шот ... ... шоттар кредеті
2.Басқарушы қызметкерге еңбекақы есептеледі:
7440 «Жалпы және әкімшілік шығындары» шот дебеті
4230 «Еңбкақы бойынша қызметкерлермен есеп айрысу» шот ... ... ... ... ... сомасына:
7440 «Жалпы және әкімшілік шығындары» шот дебеті
3150 «Әлеуметтік салық» шот кредеті
4. Жарнама және туристік азық-түліктерді нарықта жылжыту шығындары:
7110 «Тауарларды өткізу ... шот ... ... ... ... шот ... ... жүзеге асыруға қызмет көрсеткені үшін ... ... ... орналастыруға ... ... ... және т.б. ... шығынын туристік фирмалар серіктестік туралы келісімшартқа
сілтеме жасай отырып,тариф ... орын ... ... ... ... ... шығындар» шот дебеті
4110 «Төлеуге тиісті ... шот ... ... және тұрғызу бойынша көрсеткен қызметі үшін
берешектерді төлеу:
4110 «Төлеуге тиісті ... шот ... ... ... шоттар» шот дебеті
1060 «Ағымдық шоттағы ақша»,1010 «Кассадағы ұлттық валюта
түріндегі қолма-қол ... 1070 «Чек ... ... 1251 «Еңбек
беретін адамдармен есеп айрысу» шоттар кредеті ... ... ... ... және ... ... ... турының шығындары,қызметкерлерге тіл үйрету
курсының ... ... қол ... ... ... және т.б. ... жатады.
а)жүзеге асырылған шығындар сомасына:
1620 «Басқадай алдағы кезең шығындары» шот дебеті
4110 «Төлеуге тиісті щоттар» шот кредеті
ә)ептептеу ... ... ... ... жолдаманы
өткізу шығындары жолдама сол уақытта сатылғандықтан ... ... ... ... ... ... шығындар» шот дебеті
1620 «Басқадай алдағы кезең шығындары» шот кредиті.
●Мыналарды жүзеге асырған контрагенттерге коммиссиялық сыйақы:
а)туристік азық-түліктерді сату:
8015 «Басқадай тікелей шығындар» шот ... ... ... ... шот ... келісімшарты бойынша сыйақы төлеу:
3390 «Басқадай кредиторлық берешек» шот ... ... ... ... шот ... ... шоттағы ақша»,1010 «Кассадағы ұлттық валюта
түріндегі қолма-қол ақшалар», 1070 «Чек ... ... 1251 ... ... есеп ... ... кредеті
●Басқадай шығындар мен төлемдер.
Визалық қызмет көрсету-туристік фирмалар әдетте туристік азақ-
түліктердің құнын ... ... ... ... ... мына ... ... асырылады:
а)туристердіен консульдық алымды өндіріп алу сомасына:
1010 «Касадағы ұлттық валюта түріндегі ... ... ... «Басқадай кредиторлық берешек» шот кредиті
ә) консульдық алымды төлеуге курьерге аванс беруде:
2150 «Есеп беретін ... есеп ... шот ... ... ... ... ... қолма-қол ақшалар» шот
кредиті
б) аванстық есеп берудің негізінде:
3390 «Басқадай кредиторлық берешек» шот дебеті
2150 «Есеп ... ... есеп ... шот ... ... ... бойынша қызмет көрсетулер агенттері туристік
агенттік болып табылатын сақтандыру ... ... ... ... ... заңды тұлғаның біреудің ... ... және ... ... ... ... оператцияны жүзеге
асыратын белгілі бір міндет түрлеріндегі принципал мүдесіндегі ... ... ... қол қоюда агентке сақтандыру полюсының бланкілері
беріледі. Туристік фирмаларда блакілер 006 «Қатаң есеп берудің бланкілері»
балансталған шотына ... ... ... есебі қатаң есеп берумен
арнайы журналда жүргізіледі. Агенттің берешегімен камиссиондығын сақтандыру
келісімшартын бекіту туралы ... ... ... ... сақтандыру компаниясы есептейді. Сақтандыру компаниясы ... ... ... белгіленген мерзімде тараптардың өзара есеп
айырысуы болады. Мұнда мына жазулар жазылады:
... ... ... ... ... сомасына:
1010 «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма-қол ақшалар» шот
дебеті
3390 «Басқадай ... ... шот ... ... ... ... сақтандыру сыйлықақы сомасына:
6010 «Дайын өнімдерді сатудан алынатын табыатар» шот кредиті.
∙ сақтандыру кампанясы ... ... ... ... ... ... шот дебеті
1010 «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма-қол ақшалар» шот
кредиті.
2.4.Туристік ... ... ... ... мен ... ж. ... «Қазақстан Республикасында туристік қызмет
туралы» заңда белгіленгендей,туристік қызмет көрсету қолданыстағы заңға
сәйкес ... ... ... ... негізінде жүзеге асырылады.
Туристік азық-түліктің сатылу құнын дұрыс есептеу үшін мына есеп
айрысуларды ... ... ... ... ... есеп ... ... ... ... шығыны (7110,7210) ... ... ... ... өткізу бойынша салық салынатын ... ... ... ҚҚС
417408.
7.Сату ... ... ... мына ... ... ... туристік азық-түліктердің өзіндік құны есептен шығарылады:
7010 «Сатылған дайын өнімдердің өзіндік құны» шотдебеті
8010 ... ... шот ... ... ... ұсынғанда:
1210 «Алынуға тиісті шоттар» шот дебиті
6010 «Дайын өнімдерді сатудан алынатын табыстар» шот кредиті
2608000,
б) ҚҚС сомасына:
1210 «Алынуға тиісті ... шот ... ... шот ... ... алушыдан төлемдер кеп түсті:
1040 «Ағымдық шоттағы ақша»,1010 ... ... ... ... ақшалар» шоттар дебиті
1210 «Алынуға ... ... шот ... есеп ... туристік жолдамаларды өткізуде:
а) сатудан түскен түсім сомасына:
1010 «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма-қол ақшалар» шот
дебеті
6010 ... ... ... ... ... шот ... ҚҚС сомасына:
1010 «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма-қол ақшалар» шот
дебеті
3130 ... шот ... ... ... ҚҚС ... ... шот ... «Ағымдық шоттағы ... шот ... ... ... ... табысты кеміту шығындары есептен шығарылады:
5520 «Жиынтық табыс» шот дебеті
7010 «Сатылған ... ... ... құны» шот кредиті
2208000,
ә) жиынтық табысты көбейтетін табыс есептен шығарылады:
7010 ... ... ... ... ... шот ... ... шот ... ... табыста кемітудің шығындары есептен шығарылады:
5520 «Жиынтық табыс» шот дебеті
7440 «Жалпы және ... ... 7110 ... ... ... ... корпоративтік табыс салығы есептеледі-30%:
7710 «Корпоративтік табыс салығы бойыншы шығындар» шот ... ... ... ... ... салығы» шот кредиті
66000,
г) жиынтық табысты кемітуге табыс салығы бойынша шығындар есептен
шығарылды:
5520 ... ... шот ... ... ... бойынша шығындар» шот кредиті ... таза ... ... есептен шығарылды:
5520 «Жиынтық табыс» шот дебеті
5410 «Бөлінбеген ... шот ... ... ... ... ... ... субъектілерінің есеп
саясатының тиімді бағытын қалыптастыру үшін бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... салу ... және басқа да көптеген экономикалық қатынас мәселелерін кімде-
кім ... ... ... ... ... ұйым ... ... бухгалтерлер айтылған мәселелер өрісін терең түсініп ... ... ... есеп ... тән ... ... мен
принцптерге жауап беруді қамтамасыз етуі керек.
Осы кезеңдегі ... ... ... және ... ... сай ... есепті шынайы жасалынуына ең әуелі
ұйымдардың басшылары жауапты.Ал ... есеп ... ... ... ... бухгалтерлері жауапты.
Бухгалтерлік есептің ең негізгі функциясы сенімді жасалған ... ... ... ... және ... тапсыру болып
табылады.Сенімділік пен толықтылық терминдері бірінің маңызын ... кең ... ... осы ... ... ... ... есеп әдістері мен критерийлерді бухгалтерлік
есеп саясаты шеңберінде жақсы қолдану ... ... ... ... бухгалтерлері тәуелсіздік пен кәсіби мамандықты және
техникалық мүмкіндіктерді ұштастыра отырып,ұйымдардағы есеп саясатын сапалы
қалыптастыруы ... ... ... бухгалтерлер бухгалтерлік
есеп теориясын біліп қана қоймай,сонымен ... мен ... ... есеп ... ... ... дәрежеде
қолданылатындығын;
-есеп саясатын қалыптастыруда әр түрлі варианттардың іске асырылуын және
қандай әдістерді қолдану керектігінде білулері ... ... ... және оңтайлы әдістерін таңдап алып,тәжірибеде
ұтымды жолдармен қолдана ... ... ... есеп саясаты сол кәсіпорнда қолданылатын бухгалтерлік
есеп жүйесінің тұтастығын және оны ... ... ... ... ... барлығын қамтиды.
Кәсіпорнның есеп саясаты осы ұйымның құрылған ... ... ... бас ... ... ... есеп
бөлімі айналысады.Дайындалған есеп саясатын өзінің бұйрығымен немесе
өкімімен бекітеді.Бұйрықтың құрамында есеп ... есеп беру ... ... ... ... ... ашылып жазылады.Сонымен қатар
әр пункте тоқтала келіп қандай нормативтік құжат бойынша және ... ... есеп ... дайындалғаны көрсетіледі.Қазақстан
Республикасының заңдарымен қатар есеп саясатын ... ... ... негізге алынған болса міндетті түрде ол туралы түсініктеме берілуі
қажет.Кәсіпорынның есеп саясатына енгізілген өзгертулер осы ұйымның басқару
құжаттарымен,яғни бұйрық,өкім немесе ... ... ... ... есеп ... сол кәсіпорынның қызмет атқаруы барысында
қолданылады.Оған өзгеріс енгізу мынадай жағдайларда жүргізілуі мүмкін:
-Қазақстан ... ... есеп ... есеп беру ... ... сәйкес;
-бухгалтерлік есеп бойынша нормативтік актілердің өзгеруі салдары;
-жаңа бухгалтерлік есеп ... ... ... және т.б.
Мұндай шаралар іске ... ... ... ... ... жағдайын шындық және объективтік тұрғыда
бағалау мүмкіндігі қалыптасады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп» В.К. ... ... В.В. ... О.И. Шмидт.
Алматы 2002 ж
2. «Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік ... ... 2005 ... ... есеп теориясы және тәжірибесі» Б.С. Мырзалиев,
А.А. Сәтмырзаев, Р.С. Әбдішүкіров
Алматы 2008 ж
4. «Бухгалтерлік есеп теориясы және ... ... Н.А. ... 2006 ... ... есеп» С.Б. Баймұханов,Ә.Ж.Баланов
6. «Бухгалтер» Н.Қ. Қабылова, Ш.А. ... Е.Н. ... 2007 ж

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ақша-несие саясаты"7 бет
«ВКТ Строитель» ЖШС-ндегі жүргізіліп отырған кадрлық саясатының ерекшеліктерін зерттеу және оны жетілдіру бойынша іс-шаралар жүйесінің әзірлемесін ұсыну62 бет
Алматы қаласындағы "Алтын Кредит Банк" АҚ53 бет
Англияның әлемдiк экономикалық дағдарыс кезiндегi сыртқы саясаты24 бет
АҚШ-тың ішкі жағдайы және “жаңа бағыт”36 бет
Ақша несие саясаты мақсаттары мен құралдары23 бет
Ақша саясаты31 бет
Ақша – несие саясаты22 бет
Ақша-несие саясаты жайлы11 бет
Ақша-несие саясаты жайында24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь