Бас қаңқасы

1.Бас қаңқасы
2.Бет сүйектері
3.Бүтін бас қаңқасы
4.
Бас қаңқасы
(череп,cranium)
Бас қаңқасында үлкен ми,көру,есту,тепе-теңдік,иіс сезу мүшелері және ауыз,мұрын қуыстары орналасқан.
Бас қаңқасы ми сауыты мен бет сүйегінен тұрады.
Ми сауытының сүйектері-екі жұп, төрт тақ жалпақ сүйектер. Олар бір-бірімен жіктер арқылы біріккен. Ми сауытының жұп сүйегіне самай және төбе,ал тақ сүйегіне – мандай,шүйде,сына,тор іспетті сүйектер кіреді. Бас қаңқасы сүйектерінде көптеген тесіктер,өзектер бар. Олар арқылы жүйкелер,қан тамырлар өтеді. Сонымен бірге сына, торша және маңдай сүйегінде ауаға толған қуыстар немесе синустар бар. Олардың өзегі мұрын қуысына ашылады.
Шүйде сүйегі(затылочная кость,os occipitalis) –жазық,жалпақ сүйек (15-сурет). Шүйде сүйегі қабыршықты,екі латераль және базиллярлық бөләмдерден тұрады. Олардың ортасында үлкен шүйде тесігі тұр. Осы жерде жұлын сопақша мимен, ал үлкен шүйде тесігі ауыз омытрқа Atlant тесігі арқылы омыртқа жотасының тесігімен жалғасады. Осы тесіктің алдында шүйде сүйегінің негізі болып табылатын,базиллярлық бөлігі орналасқан. Оған сына сүйектің денесі бірігіп «ылди» пайда болады.
Шүйде сүйегінің сыртқы жағында Атлантпен бірігетін айдаршықтар бар. Олардың беттері эллипсше,әрбір айдаршықтың түптерінен тіл асты жүйкесінің өзгерістері өтеді. Жалпақ иілген шүйделік қабыршақтың сырт жағында шүйделік шоқы,ал ішкі бетінде шүйделік шоқы мен крест томпағы орналасқан.
        
        Бас қаңқасы
(череп,cranium)
Бас қаңқасында үлкен ми,көру,есту,тепе-теңдік,иіс сезу мүшелері және ауыз,мұрын қуыстары ... ... ... ми сауыты мен бет сүйегінен тұрады.
Ми сауытының сүйектері-екі жұп, төрт тақ жалпақ сүйектер. Олар ... ... ... ... Ми сауытының жұп сүйегіне самай және төбе,ал тақ сүйегіне - ... ... ... ... Бас ... сүйектерінде көптеген тесіктер,өзектер бар. Олар арқылы жүйкелер,қан тамырлар өтеді. Сонымен бірге сына, торша және ... ... ... ... ... немесе синустар бар. Олардың өзегі мұрын қуысына ашылады.
Шүйде ... ... ... - жазық,жалпақ сүйек (15-сурет). Шүйде сүйегі қабыршықты,екі латераль және базиллярлық ... ... ... ортасында үлкен шүйде тесігі тұр. Осы жерде жұлын сопақша мимен, ал үлкен шүйде тесігі ауыз омытрқа Atlant тесігі арқылы омыртқа ... ... ... Осы тесіктің алдында шүйде сүйегінің негізі болып табылатын,базиллярлық бөлігі орналасқан. Оған сына сүйектің денесі ... ... ... ... сүйегінің сыртқы жағында Атлантпен бірігетін айдаршықтар бар. Олардың беттері эллипсше,әрбір айдаршықтың түптерінен тіл асты жүйкесінің өзгерістері ... ... ... ... қабыршақтың сырт жағында шүйделік шоқы,ал ішкі бетінде шүйделік шоқы мен крест томпағы орналасқан.
Сына сүйек (клиновидная кость,os sphenoidale) бас ... ... ... маңдай сүйегімен бірігеді. Сына сүйектің денесі және үш жұп өсіндісі бар. Өсінділер үлкен,кіші қанаттар, деп аталады. Сүйектің кіші ... ... және ... ... ... ... қабырғасының құрылысына қатынасады. Кіші қанаттың негізінде көру өзегі бар. Одан көру ... ... ... ... ... ... беті иіліп деп аталатын имек пайда болады.Бұл жерде ішкі секреци бездерінің ең маңыздысы гипофиз безі бар. екі ... ұйқы ... ... ... сол және оң ішкі ұйқы ... ... ... ішінде ауыз қуысы бар. Оның өзегі мұрын ... ... ... ... үлкен және кіші қанаттарының арасында көз шарасына ашылатын көздің жоғарғы саңлауы бар. Бұл саңлауда бас мидың үштік жүйкесі,көз ... ... ... үлкен қанатының алдыңғы бетінен көз шарасының шеткі қабырғасы,ал самай бетінен самай шұңқыры пайда ... ... ... ... ... ... ... үш тесік бар.Дөңгелек және сопақ тесіктерден бас мидың үштік жүйкесінің тармақтары,ал ... ... ... менингиаль артерия қан тамыры өтеді.Сына сүйектің төменге қарап бағытталған қанатшасы ішкі,сыртқы екі жапырақтан тұрады.
Самай сүйегі (височная кость,os temporalis) - ми ... ... ... ең ... ... есту және ... мүшелері орналасқан. Самай сүйегі үш бөлімнен тұрады. Олар қабыршықты, тасты және дабылды бөліктер. Сүйектің сыртқы ... ... ... ... сүйекті бөлігі,оның артында емізікше, ал алдында самай шұңқыры жатыр. Сыртқы бетінен алға қарай бет сүйегінің өсіндісі ... Ал ол бет ... ... бет ... ... бет ... бет доғасына байланысты әр адамда түрлі болады.
Сырқа есту тесігін алдыңғы және артқы жағынан сүйектің табылды бөлігі қоршап тұрады.
Самай сүйегінің тасты ... үш ... ... ұшы сына ... ... ,ал ... ми ... негізіне қараған, ол өсінді сыртқы есіту тесігінің артында.Пирамиданың жоғарғы,алдыңғы,артқы жиегі,алдыңғы,артқы ... және ... ... ... беті ... ми шұңқырының құрылысына қатынасып, пирамиданың табаны мен сауыты негізінің құрамына кіреді.Пирамиданың алдыңғы бүйірінде оның төбесіне жақын үштік батыңқы бар.Бұл жерде ... ... ... ... батыңқының артында шеткірек доғаға ұқсаған дөңес тұр.Бұл жерде, ... ... ... ... болса,ал пирамиданың артқы бүйірінде ішкі есіту тесігі бар.Ол ішкі есіту жолына жалғасады. Пирамиданың табанынан жіңішке біздей өсінді шығады.Емізікше және біздей ... ... ... тесігі жатыр.Бұл тесіктен бас ми жүйкесінің 7 - жұбы шығады.Пирамиданың табанындағы дөңгелек тесік ұйқы ... ... ... ұйқы ... ... ... ... ашылады.Бұл өзектен ұйқы артериясы ми сауытына кіреді.Сыртқы ұйқы тесігінің артында мойынтұрық шұңқыры бар.Шүйде сүйегі мен ... ... ... мойынтұрық тесігі пайда болады.Бұл тесіктен ми сауытынан ішкі мойынтқрық вена шығады.
Төбе сүйегі (теменная кость,os ... ... ... ... ... ... кертілген жалпақ сүйек.Сыртқы бетінде екі төбе төмпештігі бар.
Маңдай сүйегі (лобная кость,os frontale). Маңдай сүйегі қабыршықтан,жұп көз,мұрын бөлігінен құралған. ... оң және сол ... ... ... ... ... қас ... орналасқан. Қас доғасы үшкір көз үсті шетімен жалғасады. Маңдай сүйегінде жұп ауа қуысы бар. Оның пішіні мен көлемі ... ... ... ашылады.
Торша сүйек (решетчатая кость,os ethmoidale) ол бас сүйегінің ең тереңінде орналасқан. Мұрын қуысы және көз ... ... ... ... Сүйек жарты табақшалардан құралған. Одан төмен қарай перпендикуляр табақша шығады. Ол мұрын қуысының аралығы пайда болуына қатынасады. Осы перпендикуляр ... ... ... ... бар. Олар ауа ... тұрады. Лабиринтің оң және сол жақтағы сыртқы беті жұқа көз қабыршықтарымен қапталған,ішкі беті перпендикуляр табақшаға қараған. Лабиринтің ішкі ... ... ... ... екі ... салбырап тұрады. Бұл жоғарғы және ортадағы кеңсірік.
Бет сүйектері
Бет ... алты ... тақ ... ... Жұп сүйектер жоғарғы жақ,мұрын,көз-жас,бет,таңдай және төменгі жақ мұрын кеңсірігі.
Беттің тақ сүйектері: төменгі жақ, желбезек және тіл асты ... ... жақ ... ... ... ... ... және төрт өсіндісі бар. Денесі төрт беттен тұрады. Олар: алдыңғы,артқы немесе самай асты,көз шарасына,мұрынға қараған беттер. Жоғарғы жақтың ... ... көз ... ... және оның тіс ... бар. Самай асты бетінде жоғарғы жақтың денесі білінеді.
Альвеолада сегіз тіс кіріп тұратын шұңқырлар ... ... ... ... ... ... маңдай өсіндісі маңдай сүйегімен,бет шығыңқысы бет сүйегі ... ... ... ... ... ... перпендикуляр,горинзонталь орналасқан екі сүйек табақшасынан пайда болған.Таңдайдың перпендикуляр сүйегі мұрынның бүйірдегі қабырғасының құрылысына қатынасады. Таңдайдың горизонталь ... ... ... ... ... құрайды.
Жоғарғы жақтың таңдай шығыңқысы мен қатты ... ... ... ... ... ... Олар бірікпей қалса тұма ақау- пайда болады.
Бет сүйегі (скуловая кость,os zygomaticus) адамның бетіне пішін ... ... ... ... ... және ... үш беті бар. Бет сүйегінің шығыңқысы самай сүйегінің бет шығыңқысымен қосылып,бет доғасын құрайды.
Көзжас сүйегі (слезная кость,os lacrimale) көз ... ішкі ... ... ... ... Онда көз жас сайы мен ... қыры бар. Бұл сүйек - көз жас,мұрын ... мен жас қабы ... ... ... ... сүйегі (носовая кость, os nasale). Төрт бұрышты ... ... ... қыры ... болады.
Желбезек (сошник,vomer) мұрын қуысының құрылысында қатынасады.
Төменгі кеңсірік ... ... ... ... inferior) жіңішке имек сүйек. Ол мұрынның бүйірдегі қабырғасында,жоғарғы және ортаңғы кеңсіріктерден төменде салбырап ... ... жақ ... ... бас ... ... қозғалатын сүйек. Оның денесі мен жұп өсіндісі бар. Денесінің алдыңғы ... ... иек бар. Оның ... төменгі иек тесігі орналасқан. Төменгі жақтың ішкі бетінде иек қыры мен жақ-тіл асты тесігі ... ... ... ... ... екі тармаққа бөлінеді. Алдыңғысы - тәждік,артқысы айдаршықты. ... ... бар. Басы ... сүйегіне буын арқылы бекиді.
Тіласты сүйегі (подьязычная кость,os ... ... ... мен ... және кіші екі жұп мүйіздері бар.
Бас қаңқасының бірігуі
Бастың сүйектері жіктер арқылы біріккен. Жік болып ... ... ... ... Қабыршықты жік (самай мен төбе сүйегінің қабыршаұ бөліктерінің бірігуі);
2) Жазық жіктер арқылы бірігу,бет сүйектерінің бірігуі;
3) Тіс тәрізді ... Тіс ... ... ... түрі бар. Олар: тәжді,бұл маңдай мен төбе сүйегінің арасында;
Самай - ... жақ ... ... сустав,artlculatio temporomandibularis) жұп,пішіні айдаршықты күрделі буын. Ол төменгі жақтың айдаршықты тармағы мен самай буын шұңқырының арасында орналасқан. Буынның ішінде буын ... бар. Буын ... ... ... ... Осы ... көмегімен төменгі жақ түрлі қимылға келеді.
Бүтін бас қаңқасы
Ми сауыты екі бөлімнен тұрады. Жоғарғысы-қақпағы,төменгісі-негізі. Ми сауытының ... ... және ... ... ... ... болады.
Бұл сүйектердің барлығы жазық сүйектер. Олардың аралығында сүйектің борпылдақ ұлпасы бар. Олар ... екі ... ... ... Ішкі ... шыныдай өте жұқа болады. Бас жарақат алғанда оның сырты бүтін болғанымен осы жұқа ... ... ... ... мүмкін. Бас негізінің ішкі және сыртқы беті бар. Ішкі бетінде алдыңғы,артқы және ортадағы бас ... бар. ... ми ... ... ... ... бөлігі,орталық ми шұңқырында үлкен мидың самай бөлігі орналасқан. Алдыңғы ми шұңқырындағы ... ... ... мұрын қуысымен жалғасады. Бұл тесіктер арқылы мұрын қуысынан ми сауытына иіс сезу жүйкелері өтеді. Орталық ми ... көз ... көру ... арқылы жалғасады. Көру өзегі арқылы көз шарасына көру жүйкесі,көз артериясы,венасы шығады. Бас ... ... ... ... жүйке,алып қашушы жүйке және үштік жүйкенің көз тармағы ми сауытынан жоғарғы көз саңлауы арқылы шығады. екі ... ішкі ұйқы ... ... ... Сына ... ... тесігінен үштік жүйкенің тармағы ал сопақша тесіктен төменгі жақ жүйкесі шығады.
Көз шарасында (глазница,orbita) көз алмасы орналасқан. Оның кіреберісі мен төрт ... бар. Көз ... ... ... ... ... көз ... бөлігімен сына сүйектің кішкене қанатының бірігуінен пайда болған. Төменгі қабырғасы бет сүйегі мен жоғарғы жақ ... ... көз жас ... мен ... сүйектің көз пластинкасынан сыртқы қабырғасы бет сүйегі мен сына сүйектің үлкен қанаттарынан пайда болған. Латераль және төменгі ... ... ... ... саңылауы орналасқан.
Мұрын қуысы (полость носа,cavum nasi) бет ... ... ... ... ... жері,онда иіс сезу мүшелері орналасқан. Мұрын қуысының екі бүйірінде көз шарасы,жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... және тор іспетті сүйектің перпендикуляр табақшасы арқылы оң және сол бөлікке бөлінген. ... ... ... ... ... ... жоғарғы қабырғасы маңдай және торша сүйектен құралған. Қуыстың бүйірдегі қабырғасы мұрын сүйегінен жоғарғы жақтың мұрын шығыңқысынан көз жас ... ... ... ... және ... ... ... сына сүйегі қанатшасының медиаль табақшасымен төменгі кеңсіріктің қосылуынан ... ... ... ... ... ... ... және төменгі кеңсірік салбырап тұрады. Олардың әрқайсының астынан жоғарғы,ортадағы,төменгі мұрын ... ... ... ... ауа қуыстарының өзегі ашылады. Жоғарғы мұрын жолына сына және торша сүйектердің ауа ... ... ... ... ... ... жолына жоғарғы жақтың маңдай және сына сүйектердің ауа қуыстардың өзегі ашылады.
Төменгі мұрын ... көз жас ... ... ... ... қуысы - жоғарғы қабырғасы қатты таңдайдан ... және ... ... - ... және ... ... альвеолары мен тістерден құралған. Таңдай сүйегінде оң,сол,үлкен және кіші ... ... бар. ... ... ... жұп ... ... самай асты және қанат-таңдай деп аталатын шұңқырлар бар. Бас қуыстарының тесіктері саңылауларға ашылады. Самай мен самай асты ... ... бет ... ... саналады. Самай асты шұңқыры терендеп қанат-таңдай шұңқырына өтеді. Қанат-таідай шұңқырына бас қуыстарының саңылаулары ... Ол ми ... мен ... ... ... көз ... төменгі көз саңылауы мұрын қуысы мен сына-таңдай тесігі,ауыз қуысымен үлкен таңдай ... ... ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
HTML синтаксисі14 бет
Адамның тірек-қимыл жүйесі қызметінің ерекшеліктері8 бет
Аз қабатты ғимараттар16 бет
Асинхронды электрқозғалтқыш27 бет
Бет сүйектері7 бет
Биологиядан ҰБТ-ға арналған шпаргалка491 бет
Екі қабатты пансионатты тұрғын үй ғимараты23 бет
Жануарлардың морфо-физиологиялық құрылымы. Жануарлар әлемінің тектік және туыстық байланысы4 бет
Жылқының анатомиялық және физиологиялық құрылысы, жылқының (экстерьері) түр - тұлғасы, сырт пішіні22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь