Тұрғын үйді газбен қамту жүйесі

Кіріспе
I. ТАРАУ. ТҰРҒЫН ҮЙДІ ГАЗБЕН ЖАБДЫҚТАУ ЖҮЙЕЛЕРІ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ МӘЛІМЕТТЕР
1.1 Жеке тұрғын үйді газбен жабдықтауға қолданылатын жанғыш газдар
1.2 Газ құбырларының құрылымы мен қолданбалы аспаптары
1.3 Табиғи, ілеспе газдар және оларды өңдеу мен тазалау әдістері
ІІ ТАРАУ. ҚАЛАДАҒЫ ГАЗ ТАРАТУ ЖЕЛІЛЕРІ
2.1 Қалалық газ құбырларының бөлінуі
2.2 Газ тарату желілерін пайдалану
2.3 Газ реттеу орындарын және қондырғыларын орналастыру
2.4 Техникалық жағынан ғимараттардағы газ жүйелері дұрыс пайдалану ережесі
2.5 Алматы қаласын газбен қамтамасыз ету жүйесі
ІII. ТАРАУ. ТҰРҒЫН ҮЙ ҚОРЫН ГАЗБЕН ЖАБДЫҚТАУ
3.1 Жеке тұрғын үйдің негізгі параметрлері
3.2 Тұрғын үйдегі газ шығынын анықтау
3.3 Төменгі қысымдағы газ желілерін гидравликалық есептеу
3.4 Газбен қамтамасыз ету жүйесінің схемасы
Қорытынды
Қосымшалар
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Инженерлік жүйелер бұл технологиялық кешендер, желілер мен жабдыктар, елді мекендер мен өнеркәсіптерді электр және жылу энергиялармен, газбен қамту және кәріздендіру, сумен қатар байланыс жүйелерімен қамтамасыз етеді. Бұл желілерді қолайлы және қазіргі заманға сай биік деңгейдегі ғимараттар құрылыстарына кедергісіз оңай тасымалдауға мүмкіндік жасайды. Сонымен қатар санитарлық- гигиеналық талаптарға жауап береді. Инженерлік желілер мен жүйелер үлкен экономикалық және әлеуметтік мәндерге ие.
Жұмыстың мақсаты – теориялық және есептеулер жүргізу арқылы тұрғын үйді газбен қамту жүйесін толығымен меңгеру. Сонымен қатар әр түрлі газдарды үнемді пайдалануы. Отынның түрлері мен сипаттамалары, қалалық газ құбырларының бөлінуі, қаладағы тұтынушыларға қажетті газдың шығынын анықтау, газ реттеу орындарының, қондырғылардың орналастырылуы және құрал-жабдықтарының атқаратын жұмыстарын, жану теориясының негіздерін, отынды өндірісте жағуды ұйымдастыру және газ желілерін пайдалану.
Зерттеудің міндеттері: газ тарату жүйелерін жобалау және пайдалану. Газды халық шаруашылығында қолданылуы жаңа әрі қиын мәселелерді қарастыру. Оларды шешу үшін автоматика жүйелері мен электронды есептеу әдістерін игеру өте қажет. Газдың төменгі, жоғары (орташа) қысымдағы желілеріне гидравликалық есептеу әдісі және есептеулер жүргізілуін білу. Газдың жану құбылысының теориялық негіздері келтірілтіру. Тұрғын үйлерді газбен қамтамасыз ету, ондағы құбырлардың құрылымы, газ аспаптарын орналастыру және оларға қойылатын талаптар толық менгеру.
Зерттеу пәні – Инженерлік жүйелер, желілер мен жабдықтар.
Жұмыстың зерттеу объектісі - Инженерлік жүйелермен жабдықталған жеке тұрғын үй.
Еліміздегі газ өндіру қазіргі уақытта халық шаруашылығына өте қажет. Газды отын ретінде пайдалану халық тұрмысын жақсартуға, экологиялық және әлеуметтік мәселелерді шешуге көп пайдасын тигізеді. Отындардың ішіндегі ең тиімдісі газды отын.
Газ отынын тиімді пайдалану көптеген қаржыны үнемдеуге әсерін тигізеді. Жылу көздерінің ПӘК-ін жоғарылату, отынды үнемдеу, өнеркәсіптік пештердің тиімділігін арттыру сияқты жетістіктер өндірілетін өнімнің саны мен сапасын жоғарылата түседі.
Соңғы жылдары қарқынды түрде газ өндірісі дамуда және оның негізінде ауылдық мекемелерде, қалаларда кең ауқымды газдандыру жүзеге асырылады.
Газдандыру бойынша жұмыстардың кең ауқымды қысымды реттеу және газды шолу үшін газдың қондырғылар негізі болып табылатын көптеген қалалар мен ауылдық мекемелерде жаңа газдың шаруашылығын құруға қажеттілік тудырады. Газдың жүйелері әр түрлі тұтынушыларға газды беру үшін құбырлардың күрделі инженерлік жүйесін құрайды.
1. Унаспеков Б.А., Алимова К.К. Газоснабжение. Алматы: КазНТУ, 2007.–285 с.
2. Ионин А.А. Газоснабжение. М.: Стройиздат. 1989. – 439с.
3. Унаспеков Б.Ә. Шарафадинов Н.С. Газ желілері мен қондырғыларын есептеу және пайдалану. Оқу қҧралы ҚМСҚА. Алматы: 1994. – 79бет.
4. Унаспеков Б.Ә. Практикалық сабақтарға, курстық және дипломдық жобаларды есептеуге арналған әдістемелік нұсқауы. Алматы: ҚМСҚА, 1996. – 92бет.
5. Унаспеков Б.А. Использование газа в промышленных печах по Производству стройматериалов. Учебное пособие. Алматы: КазГАСА, 1997. – 190с.
6. Унаспеков Б.Ә. Газ толтыру станциясын жобалау. Практикалық сабақтарға курстық және дипломдық жобалауларды есептеуге арналған әдістемелік нұсқау. Алматы: ҚМСҚА, 1999. – 33бет.
7. Мемлекетаралық құрылыс нормалары (МҚН) 4.03.-01-2003.
8. Газтарату жүйелері. ҚР ИжСМ Құрылыс істері жөніндегі комитеті. Астана, 2003. – 27бет.
9. ҚР ҚНжЕ 2.04-01-2001*. Құрылыстық климатология. ҚР ИСМ және ТКШ істері жөніндегі комитеті. Астана, 2005. – 114бет.
10. Стаскевич Н.Л., Вигдорчик Д.Я. Справочник по сжиженным углеводоролным газом. М.: Недра, 1986. – 542с.
11. Правила безопасности в газовом хозяйстве. Алматы. 1993. – 179с.
12. 14. Унаспеков Б.Ә., Алимова К.К., Оңғаров С.Т. Желдету және газ жүйелері: Оқу құралы. – Алматы: ҚазҰТУ, 2010.-336 б.
        
        Мазмұны
Кіріспе
I. ТАРАУ. ТҰРҒЫН ҮЙДІ ГАЗБЕН ЖАБДЫҚТАУ ЖҮЙЕЛЕРІ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ МӘЛІМЕТТЕР
1.1 Жеке ... үйді ... ... ... ... ... Газ құбырларының құрылымы мен қолданбалы аспаптары
1.3 Табиғи, ілеспе газдар және ... ... мен ... ... ... ҚАЛАДАҒЫ ГАЗ ТАРАТУ ЖЕЛІЛЕРІ
2.1 Қалалық газ құбырларының бөлінуі
2.2 Газ тарату желілерін пайдалану
2.3 Газ реттеу ... және ... ...
2.4 ... ... ... газ ... дұрыс пайдалану ережесі
2.5 Алматы қаласын газбен қамтамасыз ету жүйесі
ІII. ... ... ҮЙ ... ... ... Жеке тұрғын үйдің негізгі параметрлері
3.2 Тұрғын үйдегі газ шығынын анықтау
3.3 Төменгі ... газ ... ... ... ... ... ету жүйесінің схемасы
Қорытынды
Қосымшалар
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Инженерлік жүйелер бұл технологиялық ... ... мен ... елді ... мен ... ... және жылу ... газбен қамту және кәріздендіру, сумен қатар байланыс жүйелерімен қамтамасыз ... Бұл ... ... және ... ... сай биік деңгейдегі ғимараттар құрылыстарына кедергісіз оңай тасымалдауға мүмкіндік жасайды. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... мен жүйелер үлкен экономикалық және әлеуметтік мәндерге ие.
Жұмыстың мақсаты - теориялық және есептеулер жүргізу арқылы ... үйді ... ... ... толығымен меңгеру. Сонымен қатар әр түрлі газдарды үнемді пайдалануы. Отынның түрлері мен ... ... газ ... ... ... тұтынушыларға қажетті газдың шығынын анықтау, газ реттеу орындарының, ... ... және ... ... ... жану ... негіздерін, отынды өндірісте жағуды ұйымдастыру және газ желілерін пайдалану.
Зерттеудің міндеттері: газ тарату ... ... және ... ... ... ... қолданылуы жаңа әрі қиын мәселелерді қарастыру. Оларды шешу үшін ... ... мен ... ... ... игеру өте қажет. Газдың төменгі, жоғары (орташа) ... ... ... ... ... және ... жүргізілуін білу. Газдың жану құбылысының теориялық негіздері келтірілтіру. Тұрғын үйлерді газбен қамтамасыз ету, ондағы ... ... газ ... ... және ... ... талаптар толық менгеру.
Зерттеу пәні - Инженерлік жүйелер, желілер мен жабдықтар.
Жұмыстың зерттеу объектісі - Инженерлік жүйелермен жабдықталған жеке ... ... газ ... ... ... ... шаруашылығына өте қажет. Газды отын ретінде пайдалану халық тұрмысын жақсартуға, ... және ... ... шешуге көп пайдасын тигізеді. Отындардың ішіндегі ең тиімдісі газды отын.
Газ отынын тиімді пайдалану көптеген қаржыны үнемдеуге ... ... Жылу ... ... ... отынды үнемдеу, өнеркәсіптік пештердің тиімділігін арттыру сияқты ... ... ... саны мен сапасын жоғарылата түседі.
Соңғы жылдары қарқынды түрде газ өндірісі дамуда және оның ... ... ... ... кең ... ... ... асырылады.
Газдандыру бойынша жұмыстардың кең ауқымды қысымды реттеу және газды шолу үшін газдың қондырғылар негізі болып табылатын ... ... мен ... ... жаңа газдың шаруашылығын құруға қажеттілік тудырады. Газдың жүйелері әр түрлі тұтынушыларға газды беру үшін ... ... ... ... ... ТАРАУ. Тұрғын үйді газбен жабдықтау жүйелері туралы жалпы мәліметтер
1.1 Жеке ... үйді ... ... ... ... газдар
Газбен қамтамасыз ету тәжірибесінде химиялық құрамы, физикалық маңызы және алынатын орны болуы қарапайым немесе табиғи не ... ... және ... ... ... ... ... берілетін газ тәріздес отындар жанғыш, жанбайтын газдар және тағы басқа да қоспалардан құралады. Өндірілуіне байланысты жанғыш газдар табиғи және ... ... ... ... газдар газ күйінде сақталып, тасымалданады. Бұл газдар ... ... ... ... ... ... ... сұйытылған газдар да кіреді. Сұйытылған газдар газшықтану кендері мен мұнай кендерінен өндіріледі. Сұйытылған газдар қалыпты ... газ ... ... дәл осы температурада қысым жоғарыласа, сұйық күйге өтуімен ерекшеленеді. Сондықтан да оларды тұрмыстық қажеттіліктерде көп қолданады.
Жасанды ... ... ... отындарды жылумен өңдеу арқасында алынады. Мұндай газдарды құрғақ және генераторлық деп айтады. Жасанды газдардың төменгі жану ... аз ... және ... ... қоспалар (көміртек оксиді) болғандықтан өте сирек қолданылады.
Көмірсутек, сутегі, көміртек оксиді - газ тәріздес отындардың құрамындағы жанғыш ... Ал ... ... ... екі ... көміртек оксиді және оттегі жатады. Сонымен қатар газ тәріздес отындар құрамында дымқыл бу, көмірсутек пен тозаңдар кездеседі. ... ... ... ... ... ... ... қоспалардың 100м3 газдағы мөлшері төмендегі көрсеткіштерден аспауы керек, грамм: көмірсутек-2, ... ... ... ... ... HCN-5, ... және тозаң-0,1, нафталин қыста-10 және жазда-5 (Мемлекеттік стандарт 45542-78). Аммиак, синиль қышқылы және нафталин ... ... ... ... ... тасымалданатын газдарды құрғату керек. Көптеген жасанды газдар иісті ... ... ... ... ... ... ... да оларды ауада ажырату үшін иістендіреді. Иістендіргіш зат - этилмеркаптан (C2H5SH). Қалалық газ жүйелеріне этилмеркаптанның ... ... 16 г ... 1000м3. ... ... иісі оның ауадағы мөлшері 1%-ға жеткенде сезілуі тиіс. Оттегі мөлшері газ ... ... ... ... Газ ... ... ... көмірсутек, дымқыл бу және көміртек оксиді жатады. Бұлардан келетін зияндар - тоттану мен кристаллогидраттардың ... ... ... ... ... ... үшін табиғи газдар көптен қолданылады. Бұл газдар жер қабатынан өндіріледі. Олар метан қатарындағы ... ... ... ... ... таза ... орнындағы скважинадан алынады. Таза газдың орындарынан алынатын газдар аздаған мөлшердей көмірсутегі және ... ... ... ... ... ... ... қатар ауыр көмірсутегілер саны бар (пропан және бутан). Табиғи газ ... ... ... ... да ... ... дейін оған аздаған мөлшерде органикалық заттарды қосады, шатыспай табуға мүмкіндік береді. Табиғи газдар құрамында сутегі, көмірсутек ... және ... ... ... газ ... аз ... ... кездеседі.
Табиғи газдарды мынандай үш топқа бөлуге болады:
1. Таза газ ... ... ... ... құрамында көбінесе метан кездеседі.
2. Мұнай кендерде мұнаймен бірге өндірілетін газдар. Бұл газдарда метаннан басқа да көмірсутекті газдар кездеседі.
329565920750003. ... ... ... ... ... ... газдар мен қысымның төмендеуіне байланысты шықтардан түзілген бұлардың қосындысынан тұрады. Мұнай-газды кеннің сұлбасы 1.1-суретте келтірілген.
1-газ скважинасы;
2-газ;
3-мұнай; ... ... ... ... ... ... кен
Кейбір газдардың құрамы мен қасиеттері 2.1-кестеде ... ... ... ... ... ... немесе ауыр болып келеді. Газбензинді зауыттарда мұнаймен бірге өндірілетін газдардан газды бензин, ... ... ... ... ... соң ... сұйытылған күйде тұтынушыларға таратады.
2.1-кесте
Техникалық сұйытылған газдар құрамына ... ... ... ... ... ... булары-
ның қысымы
Қайнау температурасы, °С
Темпера турасы, °С
Қысым, МПа
1
Метан
СН4
-82,6
4,6
-
-162,6
2
Пропан
С3Н8
95,7
4,0
0,47
-42,1
3
н-бутан
Н-С4Н10
152,8
3,66
0,12
-0,5
4
этилен
С2Н6
261,3
5,03
4,21
-104
Жасанды газ арнайы газ-бензин зауыттарында өңделеді, сондай-ақ мұнайды өңдеу бірнеше зауыттарда немесе ... өнім ... ... зауыттарда көмірді жағу арқылы алады. Жанама газдан жергілікті орындардан газбен қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін басты түрде төмендетілген көмірсутекті газдарды пайдаланылады. Олар пропан (С3Н8),бутан және ... ... ... ... ... ... пропилен (С3Н6), изопилен (СН) қосылады.
Көмірсутекті газдар мен олардың ... ... ... орташа температурада және орташа тосын жағдайда сұйық түрге тез өтуін айтуға болады. Қысымды төмендету кезінде газдың қайта газдау жағдайда өтеді. ... ... ... ... ... және ... кезінде сұйықтарға тән артықшылыққа ие болады.
Жанама таспа көмір газдардың көбі көп көлемді жоғарғы улылықты көміртекті ... ... Газ ... ... ... және ... улы заттардың болуы қажетсіз, себебі осы пайдалану жұмыстары орындауға қабылданады және үй жайларда газдың аз ... өтіп ... ... қалу ... тудырады.
1.2 Газ құбырларының құрылымы мен қолданбалы ... ... және ... үйлерге газ қалалық желілерден жүргізіледі. Үйлердің газ құбырлары үйге дейінгі тармақтар мен үй ішіндегі құбырлардан тұрады. Бұл ... тек қана ... ... газ ... ... және ... ... газ құбырлар дәліздер немесе газ аспаптары орналасқан бөлмелерге енгізіледі.
Біздің жеке ... ... газ ... ... ... ... ... енгізіп, қадағалап тұруға мүмкіншілік жасалынған.
Үйге кіреберістегі құбырларға ажыратқыш тетіктерді орналастырдық. Олар үй сыртында бекітілген. Ажыратқыш ... ... және тез іске ... ... ... тұр.
Газ тарату құбырларын үй ішінде бірінші қабаттағы ... ... ... Қабырғалардағы тесіктер арқылы өтетін құбырлар болат қорапта жасалып, қораптың ұшы еденнен 3см шығып тұр. Құбырлар қабырғаларға бекітілген. ... ара ... ... ... ... 2,75 метрге 15 мм болатын қабырға арасында 1,5 см қуыс ... ... ... ... ... Газ ... үйге ... сызбасы
Газды аспаптар тұрғын үйлердің асханада және топкада орналасқан. Сондықтан да асхананың биіктігі 2,75 м, ал ... 15 м3 ... төрт ... газ ... қондырғысы тұр.
Газды аспаптар орналасқан бөлмелердің терезесінде форточка және ... ... ... ауа ... ... ... улкен қуыс) жабдықталған.
310515-12954000
1.2.2-сурет. Тұрмыстық газ плитасының орналасуы
Газ желісі - ... ... ... (жеткізуге) және оны тұтынушыға үлестіруге арналған құбырлар мен түтіктер жүйесі елді мекендерді газбен қамтамасыз ету жүйесінің негізгі ... ... Газ ... газ ... ... ... арналған газ тарататын газ желісі және газды тікелей үйлер мен ғимараттарға жеткзетін газ желісі болып ажыратылады.
Газ қоймасы - ... ... үшін ... табиғи не жасанды резервуар. Ол жер үсті және жер асты газ қоймасы болып ажыратылады. Жер асты газ қоймасы ... тау ... ... ... тау жыныстарының қуысында орналасады. Жер асты газ қоймасының өнеркәсіптік маңызы жоғары. Ол жер үсті газ қоймасына қарағанда ... ... ... әрі оның ... әдетте көп есе арзанға түседі. Газ қоймасы тұтынушылардың газды тәуліктік не маусымдық пайдалануының бірқалыптылығын сақтайды. Ол отын мен ... ... қоры ... ... құбыры, магистралдық газ құбыры - жанғыш газдардан шығатын жерінен не өндірілетін орыннан алыс қашықтыққа /жүздеген және ... км ... ... ... ... Ол ... жүргізілуіне қарай жер асты газ құбыры, жер үсті газ құбыры және үйінді үстімен жүргізілетін газ құбыры болып ажыратылады. Газ ... ... ... ... ... ... темір-бетон не металл эстакада арқылы немесе су қоймаларының түбімен де (дюкер деп аталатын) жүргізіледі. Газ ... ... ... ... ... (5,5 Мпа), компрессор арқылы қамтамасыз етілетін қысымды жоғарылату дәрежесі (1,4 -1,5), көрші компрессор арақашықтығы (шамамен 100-120 км). ... газ ... ... ... ... ететін қажетті деңгейде төмендейді. Ірі қалалардың маңында жерасты газ қоймалары салынады. Газ тұтынуда жиі болып тұратын тәуліктік бірқалыпсыздық ... ... ... ... құрылыстары шоғырланған газ құбырының жұмыс тәртібін бақылау және ... үшін ... мен газ ... ... ... қамтамасыз ететін телеметриялық аппаратуралар, шүмектердің күйлерін анықтайтын телесигналдандыру жүйелері, кототтық қорғаныш станциялары, тағы басқа нысандар пайдаланылады
1.3 Табиғи, ... ... және ... ... мен тазалау әдістері
Жер астынан өндірілетін мұнай газдары мен табиғи газдар көптеген ... ... атап ... метаннан, этаннан, пропаннан, бутаннан, және басқа да көмірсутектерден тұрады. Кейбір газ құрамында көмірсутектерден басқа ... ... ... қос ... күкіртсутек болуы ықтимал. Газдардың құрамы көп жағдайда метаннан тұрады ... ... газы мен ... газ, ... мен ... ... ең ... шикізат көзі болып табылады, себебі осы аталған газ құрамынан химия өндірісіне қажетті шикізат этанды алады. Этанды ... ... ... алып, одан пласмасса, этилен оксидін, беттік - активті заттарды және басқа да бағалы затарды өндіреді.
АҚШ елінде этанды өндіру ... 40 ... Осы ... ... ... және ... шикізатын Канаданың батыс өңірінен шығысқа, одан әрі АҚШ - қа ... ... онда 1977 ж. ... 3 мың ... ... құбыр желісі іске қосылған. Этанның қымбат шикізат ... ... оны ... және табиғи газ құрамынан бөліп алып, арнайы жер асты ұңғымаларына қор ретінде сақтап қою ... ... ... ... - да мұнай және табиғи газды өңдеу нәтижесінде 65 ... ... ... таза ... ... ... бутанмен қоспа күйінде болсын, кез - ... ... ... ... ... қозғалтқыш отыны ретінде, ауылшаруашылық өнімдерін кептіруде және тағы ... ... ... қолданады. Этан мен пропанан басқа мұнай және табиғи газ құрамында ... ... ... ... және ... ... үшін ... қ- бутан, изобутан, қ - пентан, изопентан сияқты көмірсутектер болады.
Табиғи көмірсутекті ... ... ... ... және мұнайға серік көмірсутек газдары отын және мұнай химиясының шикізатын өндіруде өте құнды шикізаттарға ... ... ... ... ... қатарының көмірсутектер қоспасы болып табылады. Кейбір кен орындар газдары құрамында ... және СО2 ... ... ... ... оттегі, сирек газдар - гелий мен аргон, және барлық табиғи газдар серігі - су ... ... ... ... құрамына кіретін көмірсутектерді шартты түрде үш топқа бөлуге болады:
I топқа - метан мен этан кіреді. Олар қалыпты ... ... газ ... олар ... ... топқа - пропан, і-бутан және ... ... Бұл ... таза ... және ... жағдайларда газ болады, ал жоғары қысымдарда сұйық күйге ауысады. Көмірсутектердің бұл тобы ... ... деп ... ... - ... п-пентан, гексан және неғұрлым жоғары молекулалы көмірсутектер ... ... ... бұл ... - ... және олар ... ... кіреді.
Бұл газдарды алғашқы өңдеудің негізгі өнімдері - газды бензин, сұйытылған және құрғақ газдар, техникалық жеке көмірсутектер: ... ... ... ... ... ... - ... газ құрамынан қышқыл компоненттерді және ылғалды, ал содан кейін осы газдан II және III топ көмірсутектерін бөлу болып табылады. ... ... ... және газ ... ... ... пайдалану жағдайларын жақсарту мақсатында көмірсутектік газдарды механикалық қоспалардан алдын-ала ... ... және одан ... ... және СО2 - ден ... қоспалардан тазалау. Механикалық қоспалардан тазалауды негізінен механикалық құралдар көмегімен іске асырады. Газ тазалауды құрғақ және ылғалды әдістерге ... ... ... ... шаңұстатқыштар қолданылады: циклондар, тұндырғыш аппараттар жәнеэлектрофильтрлер.
Циклондардың әсері, ортадан тепкіш күшті, ластанған газды жоғары жылдамдықпен аппаратқа ... ... ... ... және оның одан әрі ... ... ... болған жағдайда пайдалануға негізделген. Тозаң ортадан тепкіш күштің ... ... ... төменгі саңылау арқылы бункерге түседі, ал тазаланған газ ағымы циклонның орталық құбыры арқылы шығарылады. Тазалу ... ... ... ... және ... диаметріне байланысты. Ортадан тепкіш күш, циклон диаметрі аз болған сайын көп әсер етеді. Тазалуға қажетті газ мөлшері көп ... ... 4 ... 8 - ден ... ... топтарын, сандары оннан жүзге дейін жететін батарея типтес бір агрегатқа жиынтығын пайдаланады. Газды тозаңнан ... ең ... ... ... ... ... болып саналады. Олардың әсері газды иондандыруға, яғни оның молекуласының оң және теріс иондарға ыдырауына, ... ... ... ... ... ... арасында потенциалдар айырмашылығының бірнеше мың вольтке дейін өсуімен иондар мен электрондар кинетикалық энергиясының күрт ... ... олар ... ... ... ыдыратады да газ толық ионданады. Мұндай жағдайда өткізгіш айналасында газдың әлсіз жарық шығаруы байқалады. ... ... ... ... ... ... (+) полюспен қосылған электродқа жылжиды. Тозаңдалған газдағы (-) ... ... ... ... ... оларды тұндырғаш электродтарға бағыттайды. Шаң бөлшегі өзінің зарядын тұндырғаш электродтарға береді және ... ... ... шөгеді немесе сілкуден лақтырылады. Электрсүзгіштер жоғары кернеулі (40-70кВ) тұрақты электр тоғымен істейді. ... тоқ ... ... және оның ... жақсарту мақсатында газды ылғалдайды. Түтік және пластинка тәрізді электрсүзгіштер бар. Газдың булардағы тазалану дәрежесі 80-98% дейін ... ... ... ... ... газ ... ... (минералды май) тығыз контактта болуына негізделген. Мұнда қатты ... ... ... ... газды тазалауды жүргізу үшін скрубберлер, ылғалды циклондар және т.б. қолданылады.
Газдарды өңдеуге даярлау
Газдарды кептіру. ... су ... ... ... ... ... мен ... байланысты. Температура мен қысымның берілген мәндерінде газ көлемі ... су ... ... ... ... ... бола алмайды. Егер су буының мөлшері максимал болатын газ температурасын төмендетсе, олардың бір бөлігі конденсацияланады. Газдағы ... ... су ... ... ... ... шық ... деп аталады. Демек шық нүктесі берілген қысымдағы газдағы су ... ... ... ... келеді. Газ ылғалдылығы абсолюттік және салыстырмалы болып бөлінеді.
Газдың абсолюттік ылғалдылығы - бұл ... ... (г/м3) ... ... ... ... ... су буларының массасы.
Салыстырмалы ылғалдылық - бұл газ қоспасында бар су ... ... ... газ көлемінде сол температура мен қысымда болуы мүмкін қаныққан су буы массасына қатынасы. Салыстырмалы ылғалдылық % ... ... ... ... газдар гидраттарының түзілу шарттары. Егер берілген шарттарда су буларымен қаныққан газды салқындатса немесе ... ... одан су ... ... мен қысымдардың белгілі бір қатынастарында бөлінетін су газбен әрекеттесе ... ... - ақ ... зат, ... шарттарына байланысты мұз немесе қарға ұқсас, түзеді. Гидраттардың негізгі торы су молекулаларынан тұрады, ал молекулааралық кеңістіктерде торлар формасындағы ... мен ... ... ... ... ... ... газдар компоненттері гидраттарының формулалары СН4·6Н2О; С2Н6·8Н2О; С3Н8·17Н2О; п-С4Н10·17Н2О; Н2S·6Н2О; ... ... ... ... бұл ... ... жағдайларға сәйкес келеді, яғни гидраттық тордың ірі және кіші кеңістіктері 100%-ға толған жағдайларға сәйкес келеді. ... ... ... сулық торлардың ірі кеңістіктері сұйық пропанмен және п-бутанмен, ал кіші кеңістіктері - ... ... ... ... ... ... болады.
Ылғал газ тасымалданатын құбырлар немесе аппараттарда гидраттар түзілуі тек қана белгілі бір температуралар мен ... ... және бос су ... ... ғана ... ... кристалдар тәріздес өседі және құбырларда, табақшалар саңылауларында және вентильде тығындар түзеді. Гидраттар түзілуінің алдын алу үшін арнайы ингибиторлар - ... мен ... ... ... кең ... ... метанол болып табылады. Метил спирті - метанол (химиялық формуласы СН3ОН, молекулалық массасы 32,04) түссіз мөлдір сұйықтық, өткір ... ... ... жоқ. ... - тез әсер етуші у, суда кез келген ... ... ... ... ... қату ... ... ρ15(100%)=791кг/м3.
Газ ағынына енгізілген метанол су буларын сіңіреді және оларды төмен қату температуралы спиртті-сулы ерітіндіге айналдырады. Сонымен қатар гидраттар түзілу ... да ... ... ... ... ... оны бұзады. Түзілген спиртті-сулы ерітінді газ ағынымен арнайы тұндырғыштардың (дрипптер) төменгі нүктелерінде жиналады да атмосфераға лақтырылады. Газдардан бөлінетін ылғал мен ... ... ... ... ... ... ... күресудің эффективті тәсілі - газды кептіру. ... ... ... ... күрт ... Кептірілген газдың шық нүктесі газды бензинсіздендіру немесе ... ... ең ... ... ... ... ... болуы керек. Газды кептіру гидрат түзілуін болдырмайды, құбырлардағы гидравликалық жоғалтуларды төмендетеді және оның ... ... ... ... ... ... ... тежеледі.
Газдарды кептірудің бірнеше әдісі бар. Олар газ көлемінің ... ... ... ... ... ... әсерді пайдалануға, антифризді бүркуге, газдан сұйық немесе қатты сіңіргіштер ... ... және т.б. ... Газдарды кептірудің сұйық және қатты сіңіргіштермен жүргізу әдістері кең тараған. ... ... ... ... ... ... абсорбциялық процеске жатады, яғни су буының еріткіштермен сіңірілуі. Алғашқы кезде отын газын ... ... ... одан ... (1936ж.) осы мақсатта диэтиленгликоль (ДЭГ) және үшэтиленгликоль (ТЭГ) және хлорлы кальций ... ... ... ... ... ... кептіру процесі абсорбция және қатты сіңіргіштермен газдарды кептіру адсорбция құбылысына жатады.
Сұйық сіңіргіштермен газ кептіру. Бұл ... ... кең ... Бұл ... ... ... ... төмен капиталдық салымдар және эксплуатациялық шығындар, кептіру жүйесінде газ қысымы ауытқуларының төмендігі, процесс үздіксіздігі. Кемшіліктері: шық ... аз ... газ ... ... ... сұйықтықтар болған жағдайда гликольдердің көбіктенуі. Гликольдер қолданумен ... ... газ ... ... екі типті болады: абсорбциялық қондырғылар және гликольді газ ағынына енгізу қондырғылары. ДЭГ немесе ТЭГ абсорбциялық кептіру ... газ ... 3.1) ... (1) төменгі - скрубберлік бөлігіне келіп түседі, онда ол көмірсутектік конденсаттың және ... ... ... ... ... ... ... ортаңғы құбыры арқылы өтіп жоғарғы жақтан ағып жатқан ДЭГ немесе ТЭГ сіңіргішінің сулы ерітіндісімен әрекеттеседі. Барботажды табақшаларда, абсорбер конструкциясына байланысты 5-12 ... ... ... газ ... ... көтеріліп кептіріледі де колоннаның скрубберлік бөлігіне келіп түседі. Онда ағынмен әкетілген сіңіргіш тамшылары ұсталады. Абсорбердің жоғарғы жағынан кептірілген газ ... да ... ... ... қарай аға отырып (табақшадан табақшаға) сіңіргіш ерітіндісі сумен қанығады да табақшада жиналып колоннадан регенерацияға шығарылады. Абсорберден шыққан ... ... ... (выветриватель), онда сіңген газдар бөлінеді, екінші жылуалмастырғыштан өтіп, қайнау температурасына жақын температурада буландыру колоннасына - ... ... ... ... ... су булары айдалады. Газдар мен су булары ... ... ... ... лақтырылады. Кейде су буларын конденсациялап колоннаның жоғарғы табақшасына суландыру ретінде қайтарады.__ Буландыру колоннасында 10-16 ректификациялық (қалпақты немесе клапанды ... және бір ... ... ... ... ректификациялық табақшадан 0,6-1,0м төмен орналастырылады. табақша бетінде жиналған абсорбент шығарылған қайнатқыш (ребойлер) арқылы колоннаның төменгі бөлігіне ағызылады. ... ... ... су ... ... ... жылу алмасу жақсы өту үшін абсорбент төмен жақтан беріліп жоғарғы жақтан шығарылады. Демек, қайнатқыш үнемі ... ... ... да ... абсорбенттің барлық массасы ол арқылы төменнен жоғары қарай өтеді. Десорбердің төменгі бөлігінде жиналған регенерацияланған сіңіргіш жылуалмастырғыш арқылы өтіп жылуын ... ... ... ... ... ... (6) ... аралық сыйымдылыққа (7) беріледі де одан абсорбердің суландыруына беріледі. Абсорбер газдың берілу қысымында жұмыс істейді. ... ... ... одан төменірек қысымда (0,011- 0,012МПа) жұмыс істейді.
Сурет 3.1. Сұйық сіңіргіштермен газ кептіру қондырғысының технологиялық схемасы.
1-абсорбер; 2,4 - ... ... ... 6-қайнатқыш; 7-тоңазытқыш; 8-сепаратор; 9-насос; I - газ; II - ... газ; ... ... IV-су буы; ... ... ... абсорбент.
Табиғи газдарды өңдеу
Газ өңдеу зауыттарында (ГӨЗ) мұнайға серік газдарды өңдеудің мақсаты олардан тұрақты газ бензинін бөлу, сұйытылған ... және ... таза жеке ... алу ... ... ... негізгі технологиялық процестері болып бензинсіздендіру процестері табылады. Газдың көлемдеріне, мақсатты өнімдермөлшеріне, ... ... ... ... ... ... төрт тәсілі қолданылады.
Көмірсутекті серік газдарды бензинсіздендіру. Көмірсутекті серік газдарды бензинсіздендіру және сұйытылған ... алу ... ... ... ... газ ... алу және оны сұйытылған газдар компоненттерін немесе жеке көмірсутектерді бірден бөлумен тұрақтандыру. Қазіргі кезде өндірісте тұрақсыз газ бензинін ... төрт ... ... компрессиялық, адсорбциялық, абсорбциялық, төмен температуралы конденсация немесе ректификация.
Компрессиялық әдіс ... ... ... оны ... ... негізделген. Газдарды сыққанда бөлінетін компонеттердің қысымы осы компонеттердің қаныққан буларының қысымына дейін жеткізіледі, осының нәтижесінде олар бу фазасынан ... ... ... ... газ ... құрайды. Әдетте қысымның өсуімен және температураның төмендеуімен сұйық фазаның мөлшері көбееді. Мұнда конденсацияланған көмірсутекгі жеңілдеу компонеттердің сұйық ... ... ... себебі олар сұйық компонеттерде ериді. Оптималды қысым көп ... ... ... газ ... қажетті компонеттерді бөлудің берілген дәрежесімен қысымдауға және суытуға кеткен энергия ... және т.б. ... ... ... үшін ... бөлу ... ескере отырып оптималды қысымды 2,0-4,0МПа аралығында ұстайды. Газды екі немесе үш сатыда компрессорлармен қысымдайды. Компрессорлардың ... ... ... ... ... ... аралық сатылы суытылуы және цилиндрлердің қабырғасының жеткілікті салқындауы үлкен әсер етеді. Аралық сатылы салқындату түзілген конденсатты мүмкіндігінше көп бөлуге ... де ... ... ... ... ... өйткені қысымдау үшін компрессорға түскен газ температурасының абсолюттік мәніне пропорционалды. Газдарды сығу үшін ... және ... ... ... ... ... өте ... қолданады. Бұл тәсіл С3Н8 және одан жоғарылардың мөлшері 1000г/м3 және жоғары болатын өте майлы газдарды бензинсіздендіруге ... Бұл ... ... ... ... ... тереңдігін қамтамасыз етпейді, сондықтан басқа тәсілдермен комбинирленеді.
Газдарды төмен температуралы ... ... ... ... мен ... жеке ... қосарланған процестері өндірісте көбірек қолдануда. Төмен температуралы конденсациялау әдісі бойынша адсорбенттермен кептірілген газ 30 - 45оС аралығына дейін суытылады да, газ ... ... ... Оның жоғарғы жағынан газ, астынан конденсат бөлінеді. Сұйық фаза ректификация колоннасына, этансыздануға немесе этан мен ... ... ... ... ... ... газ бензині ыдыс немесе газ бөлу қондырғысына жеке көмірсутектерге бөлу үшін беріледі. Төмен температуралы конденсациялануда компрессия ... ... тек ... ... бір ... конденсациялау жүреді.
Төмен температуралы ректификациялау әдісі бойынша бастапқы газ жылуалмастырғышта суытылады да, ректификациялау ... ... ... ... ... ... көмірсутектер шығады, суытылады да, пропан тоңазытқыштарында аздап конденсацияланады. Конденсат колоннаға салқын ағын есебінде ... ... ... ... жағынан тұрақсыз бензин шығады. Бұл екі әдістің артықшылығы мен кемшіліктері бар. ... ... ... ... ... ... ... барлығы емес, тек оның конденсацияланған бөлігі ғана ректификация колоннасына өтеді, бұл оның ... ... ... мен ... ... конденсатта көп болмайды, сондықтан колоннаның жоғарғы жағыда температура жоғары болуы мүмкін, бұл ... ... ... ... шығын көп емес.
Ал төмен температуралы ректификациялаудың артықшылықтары келесідей:
* Майлы газдардан мақсатты көмірсутектерді бөліп алу дәрежесі жоғары;
* ... ... ... ... ... ең көп тараған. Бұл процесс газ қоспасының кейбір компонеттерін сұйықтықпен (абсорбентпен) талғамды сіңіруге негізделген. Абсорбент есебінде бензин, керосин немесе соляр ... ... ... ауыр ... ... ... абсорсбентте ерігіштігі жоғары болады. Еріген көмірсутектердің мөлшері қысымның өсуімен, Генри заңына сәйкес, және температураның ... ... ... ... ... ... газдың ерігіштігі оның будағы, сұйықтық бетіндегі қажетті қысымына тура байланысты. Температура тұрақты болғанда қысым ... ... ... өсуі ... ... ... ... абсорбцияны баяулатады. Техникалық қондырғыда газдан пропан мен бутанды бөлуде температураны 35[0]С-ден жоғарылатпайды. Абсорбцияны ... ... ... Мұнда газ бен сұйық фазаның жанасуын табақшалар немесе насадкалар көмегімен іске асырылады. Ең көп тараған ... және ... ... бар абсорберлер.
Абсорбцияны салыстырмалы төмен температура (30-400С) және жоғары қысымда (1,0-5,0МПа) жүргізеді. Абсорбциялық әдісті пайдалану бастапқы шикізаттан 70-90% пропанды, 97-98% бутанды және ... ... ... қатар одан да ауыр компонеттерді бөлуге мүмкіндік береді. Бұл тәсіл С3Н8және одан ... ... ... ... ... ... ... С3Н8 және одан жоғарылардың мөлшері 50-100г/м3 газға ... ... үшін ... тәсіл қолданылады.
Адсорбциялық әдісті газдардан, құрамындағы ауыр көмірсутектердің мөлшері 50мг/м3 дейін газ ... бөлу үшін ... ... негізгі мақсаты кеуек қатты заттардың (активтелген көмір, силикагель,молекулалық тор ... ... ... әр түрлі көмірсутектердің адсорбциялануына негізделген. Адсорбцияланған көмірсутектер ... ... және ... ... ... газ құрамына, яғни басқа компонентердің адсорбциялануына, процестің температурасы мен қысымына ... ... ... және қысымды төмендету адсорбция процесіне теріс әсер етеді. Адсорбциялық бензинсіздендіру әдетте ... орта ... және ... ... ... Адсорбенттерді регенерациялауды жоғары температурада және атмосфералы қысымда газбен немесе су буымен үрлеумен ... ... ... ... ... ... адсорберлердің формасы мен адсорбцияны 24-45 минут уақытта өткізумен, адсорбентті регенерациялауды ыстық газбен жүргізумен және қоспа адсорбенттердің бөлшектерінің белгілі мөлшерімен ерекшеленеді.Газды ... ... ... ... және ... ... өндеу технологиялық схема.
Газдардың сапасын жақсарту үшін оларды алдын ала қайта өндейді. Газдарды ... ... (құм және шан ... газ ... ... ... және т.б.), ... кептіреді, күкіртсутектен және көмірсутектен тазалайды.
Газдын қайта өндеу және оған дайындалу процессі өзінің ерекшелігімен сипатталады. Бұл ... ... ... және ... кейінгі эксплуатацияны әсеретеді. Барлық схемалардың жалпы принципі - екі ... ... ... газ газдын комплексті дайындау құрылғысана туседі (УКПГ), екінші сатында - технологиялық құрылғылар комплекстен өтеді, ... ... улы ... ... және ... ... ылғал, көмірсутек оксиді) қоспалардан және газдық конденсаттан (пропаннан ... және ... ... ... ... стабилизациялау (газды бензинды айырады және гелийді құрғақ күйінде алады).
Схеманын тандау ... ... ... ... ... ... ... келесі параметрмен анықталады:
* бастапқы газдың құрамы;
* қайта өндеу өнімдерінің сапасына және ассортиментіне қойылатын талаптар;
* энергошығымын ... ... ... ... ... мен сапасы өзгер кезіндегі жұмыс істеу диапазонның кенділігімен.
Газды дайындау мақсатында газдық конденсаты, суды, тау ... ... ... және ... өнімнен тазарту.
Механикалық қоспалардан газды құрғак және сулы шантазарту әдістермен тазалайды. Құрғақ шантазартуда циклондарды, тұну ... және ... ... ... Сулы шантазартуда скрубберлер, сулы циклондар, айланатын жұғыштар және т.б. қолданады. Кептіру процессі абсорбция арқылы жүреді (гликольдермен, силикагельдермен және цеолиттермен).
ІІ ... ... ГАЗ ... ... ... газ құбырларының бөлінуі
Газды тұтынушыларға құбырлармен тасымалдайды. Газ скважиналардан (СК) іріктеу орындарына (I0) ... Сол ... ... ... ... ... газ құбырлармен өндірістік газ тарату станцияларына (ӨГТС) ... ... ... ... ... иістендіреді және қажетінше қысымын төмендетеді.
СК-скважиналар; І0-іріктеу орындары; ӨҚ-өндірістік құбырлар; ӨГТС-Өндірістік газ тарату станциялары; МҚ-магистральды құбырлар; ҚКС-қосалқы компрессорлы станциялар; АТ-ажыратқыш ... ... ... станциялары; ЖҚ - жер асты қоймалары; ҚТ-қосалқы тұтынушылар.
2.1-сурет. Газдың қалаларға дейінгі тасымалдау шарттары
Газдың өз ... ... ... ... өндіру барысында төмендей бастайды. Сол себептен басты компрессорлы стансалар қолданылады. Қосалқы компрессорлы стансалар ... 150 км ... ... Жөндеу жұмыстарын жүргізуге қолайлы болу үшін кем ... ... 25 км ... ажыратқыш тетіктері орналастырылады. Газды тасымалдау және газбен жабдықтау сенімді болу үшін желілер санын екі немесе онан да көп етіп ... ... газ ... ... немесе ірі өндіріс тораптарынының ГТС-мен шектеледі.
Қаладағы газ құбырлары қысымы мен қолдануына байланысты түрленеді. Қолданылуына қарай газ құбырларын мынадай үш топқа ... ... ... ... тұтынушыларға газ жеткізетін тарату желілері. Төменгі, орташа, жоғары қысымды газ тарату желілері айнала жабық және тұйық ... ... ... ... жеке ... ... тұтынушыларға газ тасымалдайтын тармақтар;
3. Үй ішіндегі аспаптарға газ жеткізетін үйдегі құбырлар.
Қысымдарына қарай қаладағы газ құбырлары төмендегідей түрленеді:
1. ... 5 ... ... газ ... 5 ... 0,3 ... дейінгі орташа қысымдағы газ желілері;
3. 0,3-0,6 МПа аралықтарындағы II-дәрежелі жоғарғы қысымдағы желілер;
4. 0,6 ... 1,2 ... ... ... қысымдағы табиғи газды тасымалдаушы желілер. Ал сұйытылған газдағы желілерде қысым 1,6 ... ... ... ... ... желілермен газ тұрғын қоғамдық үйлер және тұрмыстық қызмет көрсету мекемелеріне тартылады. Тұрғын үйлердегі құбырлардағы ... 3 ... ... ... ... 2]
Орташа және II-дәрежелі жоғары қысымдағы желілер газ реттеу орындары (ГРО) ... ... ... және ... газ ... ... ... етеді. Сонымен қатар газ реттеу орындары (ГРО) арқылы ... және ... ... ... ... ... ... газ желілер ірі қалаларды газбен жабдықтаудың ең жоғарғы сатысы болып табылады. Олар ... және ... ... желілері мен 0,6 МПа-дан жоғарғы қысымдағы өнеркәсіп мекемелерін газбен қамтамасыз етеді. Бұл желілерді көбінесе айнала жабық немесе жартылай жабық етіп ... ... ... ... байланысты газбен жабдықтау жүйелері мынадай болып бөлінеді:
1. Екі ... ... және ... ... төменгі және II-дәрежелі жоғары қысымдағы желілер.
2. Үш сатылы төменгі, орташа және ... ... ... ...
3. Көп ... ... ... сатыларындағы желілерден құралады.
Үш және көп сатылы газ жүйелері ірі қалаларда ғана қолданылады. Қалалардағы газ көзі газ ... ... ... ... ... ... газ құбырлары; 2- газ тарату стансалары; 3-газ реттеу орындары; 4,5,7-жоғарғы, орташа және төменгі қысымдау газ желілері; 6-жер асты ... ... ... ... сұлбасы
2.2 Газ тарату желілерін пайдалану
Газ құбырлары мен жабдықтарының ... ... ... алдын алу, тез арада анықтап, дер кезінде жөндеу пайдалану қызметіндегілердің міндеті. Бұл қызметтегілер ... ... ... үшін мынадай жұмыстарды орындаулары қажет:
- жаңадан ... газ ... ... ... алу;
- ... ... құбырларды бұрынғы құбырларға қосу;
- жаңа газ ... іске ...
- газ ... мен ... қадағалау;
- қажетті және күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу;
- ... ...
- ... сақтау.
Газ құбырларын қабылдау кезінде мұқият қарап, пісіріліп жалғанған жерлер мен тоттанудан сақтағыш шаралар сапасын тексеру қажет. ... ... газ ... ... ... ... керек. Міндетті түрде құбырлардың жүргізілу кеңістігі, қойылған тіреуіштері, ... ... ... ... ... ... ... кемшіліктер болмаса, онда газ құбырларын жоғарғы қысымдағы ауамен сынауға кіріседі.
Сынау алдында құбырларды тазалау үшін ауамен түгелдей үрлеп алады. Газ ... ... екі ... ... ... ... ... ал екіншісі жалпы жұмысын сынау. Сынаудың бірінші кезеңі құбырларды 20-25 см-ге топырақпен көміп, жалғану орындарын ашық қалдырып жүргізеді. ... ... сәл ... ... құбырларды 3 сағат бойы сынайды да, онан әрі қысымды қажетті деңгейге дейін төмендетіп, сынау нәтижесін тексереді. Кемшіліктерді газ құбырындағы қысымды жою үшін ... ... ... ...
Екінші кезең құбырлар жобаға сәйкес орнатып болған соң басталады. Сынау құбырдағы ауа ... ... соң ... Сынау ұзақтығы газ қысымына, құбырлар диаметріне байланысты 3-тен 48 сағатқа дейін созылады.
Үй ішіндегі құбырлар да екі кезеңге сыналады. Бірінші кезенде ... ... ... 0,1 МПа болса, екінші кезеңде 5 кПа. Құбырдағы ауа мен ... ауа ... ... үшін ... үш ... ... кейін ғана кірісу керек. Егерде екінші кезең сынауына 5 минут бойы ... ... ... 200 Па - дан асып ... онда ... ... өтті деп есептеледі.
Жаңадан салынған газ құбырларын іске қосу.
Бұл жұмыс өте жауапты болғандықтан, оны ... ... ... ... топ ... Жаңа құбырларды газ өтіп жатқан құбырларға газды тоқтатпай-ақ жалғауға болады. Ол үшін газ ... 200-1200 Па ... ... қажет. Қысым бұл мөлшерден төмен болған жағдайда ауаның құбырларға ену қаупі, онан жоғары мөлшерде шарпыған жалынды өшіру ... ... ... Газ ... бір ... ... ... газ қысымының мөлшері мен тұрақтылығына байланысты.
2.3 Газ реттеу орындарын және қондырғыларын ... ... ... (ГРО) елді мекендерде, қалаларда және өнеркәсіп пен коммуналдық мекемелер ауласында орналасса, газ реттеу қондырғылары (ГРҚ) ... ... жеке ... ... ... ... реттеу орындары келіп жатқан газ қысымдарына байланысты орташа қысымдағы 0,3 МПа дейінгі және жоғарғы қысымдағы 1,2 МПа ... ... ... ... ... ГРО ... және ... болып түрленеді. Желілік ГРО негізінде төменгі орташа қысымдағы желілерге орнатылып, газ есептегішпен ... ... ... ... ... айырмашылығы, мұнда газ есептегішінің орналасуында. ГРО негізінде бөлек орналастырылады. Кішігірім ГРО-лары қабырғаларға немесе бағандарға бекітілген темір шкафтарда орналасуы ... ... ... орындарын жылыту қажеттілігінің климаттық көрсеткіштерге байланысты. Жылыту қондырғылар жеке бөлмелерде орналастырылады. ГРО бөлмелерінде табиғи жарқындату сонымен қатар желдету болу ... ... ... ... ... 2.3.1-кестеде келтірілген.
2.3.1-кесте
Қысымға байланысты арақашықтар
Объект
Қысым мөлшері
0,5 МПа дейін
0,6 - 1,2 МПа дейін
Арақашықтық, м
Ғимараттар мен имараттарға ... жол және ... ... ... (ең ... рельс жолына)
10
15
Көлік жолдары
5
8
Жердің үстінде орналасқан электросымдарына дейін
Тіректік биіктіктен 1,5 м кем болмауы керек
Жоғары немесе орташа қысымды газ төмендегі ретпен ... ... ...
- ... және ... (құбырдың диаметрі 100-дейін майланған тығынды кран, одан жоғары ысырма қолданылады);
- ... ... ... ...
- ... есептелген жоғары немесе төменгі деңгейлерінен ауытқып кеткен кезеңдерінде газ келуін тоқтатып қоятын жабылмалы сақтаушы клапан (ЖСК);
- ... ... ... ... жіне бір деңгейде ұстап тұру үшін арналған);
- сақтандырғыш сыртқа бағыттағыш клапаны - газдың қысымы ... ... асып ... кездегі артық газды сыртқа шығарып тұратын сақтандырғыш сыртқа бағыттау клапаны (ССБК);
1,18-үрлегіш ... ... ... 4,22- ... ... өлшегіш; 5,6,7,8,12,15,22-қысым өлшегіш; 9-термометр; 10-ысырма; 11-сүзгі; 13-жабылмалы сақтаушы клапан; 14-қысым реттегіш ... РДУК ... ... ... және ... құбыр; 20,21 - байпас және ысырма
2.3.1-сурет. Газ реттеу орындарындағы қондырғылардың орналасуының жалпы көрінісі
2.4 Техникалық жағынан ғимараттардағы газ ... ... ... ... Қазақстан Республикасының техникалық күрделі жүйелері мен механизмдері бар ғимараттар мен құрылыстарды пайдалану ережесі ... ... ... ... ... және ... үй- ... шаруашылық объектілерін пайдалану, күрделі жөндеу және қайта құру, техникалық күрделі жүйелері мен ... бар ... мен ... ... ... ету мен күтіп ұстау, техникалық түгендеу бойынша ережелерді анықтайды. МСН 4.03-01-2003 Газ ... ... ... ішкі ... ... ... ... жабдықтаудың ішкі құралымдарының қауіпсіздігі мен тиісті техникалық жағдайын қамтамасыз етуге міндетті. Сонымен ... ... ... ... ... өрт, газды есептейтін құрылғылардың ақаулығы мен газды тұрмыста ... ... ... ... да ... ... қабылдауы тиіс.
2.3.2 Газ құбырларын жинақтау және бөлшектеу, газ құралдарын, аппараттарын және басқа да газды ... ... ... оларды газ құбырларына, пәтераралық су құбырлары мен жылу құбырлары жүйелеріне қосылу мамандандырылған ұйымдар арқылы жүзеге асады.
2.3.3 Газ ... өз ... ... ... ... және ... газды пайдаланатын жабдықтардың орнын ауыстыру рұқсат етілмейді. Қосымша ... ... ... ... ... ... ... мамандандырылған ұйым орындайды.
2.3.4 Үйлерді, жеке пәтерлерді, газбен жабдықтаудың ішкі құралымдарын ... мына ... ... ... пен пәтердің апатты жағдайында (іргетастың шөгуі, көтергіш ... ... мен ... ... ... мен ... тура тесіктің сылауының бұзылуы болған жағдайда;
Түтіндік және желдеткіштік арналарда тартымның бұзылуы мен мүлдем болмау жағдайында;
Газбен ... ішкі ... ... ... ... байланысты жөндеуді қажет ететін жағдайда;
Газдың иісі болған жағдайда.
2.3.5 ... үй ... ... ... ... ... ... орындауы керек:
Желдеткіштік арналар мен түтінқұбырларды техникалық дұрыс ... ... ... герметикалығы мен тығыздығын, төбеге және жақын орналасқан құрылыстар мен ... жел ... жоқ ... түтінқұбыр басының орналасуы мен жөнделетін күйін қамтамасыз ... және ... ... ... ... күйін, жел тіреуі аймағын тудыратын ағаштардың болмауын қамтамасыз ету;
Қысқы уақытта газдың қатып қалуы мүмкін газ құбыры ... ... ... ... қамтамасыз ету және сол кеңістіктерде терезелер мен есіктерді жөндеуге келетін ... ... ... ішкі ... техникалық қызмет көрсету мен жөндеу жұмыстарына мамандандырылған ұйымдармен уақтылы келісім жасасу;
Газды қолданатын құрылғы орналасқан кеңістіктің ... және ... ... сақтауды қамтамасыз ету;
Тұрғындардың газды қолдану ережелерін сақтауын қадағалау;
Құрылыстық сипаттаға кемшіліктерді жоюды, сонымен қатар алдын ала қарау нәтижесінде ... ... ... ... газбен жабдықтаудың ішкі құралымдарының жөндеуі мен құрастыруынан кейінгі өңдеу жұмыстарын тұрғын үй қорына қызмет көрсететін ұйым орындау керек.
2.3.6 Газдың иісінің ... мен ... ... ... ... ... ... газ таратушы жүйелерінің ұйымына телефон арқылы хабарлау керек.
Тұрғын үй қорына қызмет көрсететін ұйымы ... ... ашық ... ... және электр құрылғыларын, электр қоңырауларды пайдалануды үйдің кез келген ... ... ... ... кезден бастап тоқтату туралы ескерту жасап, газдалған және оған жақын кеңістіктерді ... ... ... міндетті.
Газ иісі анықталған кезден бастап ашық отты пайдалануға, шылым шегуге, электр жарығын қосып-сөндіруге тыйым салынады; ашық ... ... мен ... қоршалуы тиіс, газдалған жерлердің маңында отты жұмыстарды орындауға және қозғалтқышы істеп тұрған машинаның болуына тиым ... ... ... мен ... ... ... ... жауапты тұрмыстық фондқа қызмет көрсету ұйымдары мамандандырылған ұйымдармен келісім бойынша мерзімдік тексеріс өткізуі ... ... ... ... жұмыс істейтін құрылғы - жылыту маусымы алдында;
Кірпіштік - үш айда бір ... ... ... ... - жылына бір рет;
Жылыту-қайнататын пештер - үш жылда бір рет ... ... ... ортасында және де көктемде)
б) Газ құрылғылары орналасқан желдеткіштік арналар кеңістігін - жылына екі реттен кем емес(қыста және ... мен ... ... ... тұрмыстық фонқа қызмет көрсететін ұйымның инженерлік-техникалық қызметкерінің қадағалауымен тиісті дайындыққа ие адамдардың өткізуіне рұқсат ... ... мен ... ... ... мен ... актілермен рәсімделуі тиіс.
Өз еркімен жөндеу, қайта жасау және ... мен ... ... ... ... ... ... кейін түтінқұбырлар мен желдеткіштік арналар актілерде бекітілген соңғы уақтылы тексеріске қарамастан тексерілуі және тазартылуы тиіс.
2.3.8 ... ... ... бір ... кем ... ал ... ... аймақта айына екі реттен кем емес түтінқұбырлар мен ... ... ... қату мен бітеліп қалудан сақтау үшін тексерістен өткізу керек. Тексеріс нәтижесінде барлық істен шығушылық пен оларды қалпына келтіру мақсатында ... ... ... ... ... ... ... ішкі құрылғыларының істен шығуы барысында тұрғындардың үйден кетуі кезінде мамандандырылған ұйыммен газбен жабдықтаудың барлық ішкі құрылғылары сөндірілуі тиіс.
2.5 ... ... ... ... ету жүйесі
Алматы қаласы және Алматы облысын газбен жабдықтау негізінен көрші Өзбекстан Республикасынан газ тасымалдау ... ... ... Газ ... жартылай Қырғызстан аумағы арқылы өтетін БГР-ТБА газ құбыры арқылы жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының транзиттік әлеуетін арттыру және қосымша кіріс алу ... АҚ ... ... іске ... ... ... және Қытай Халық Республикасының Үкіметтері арасында 2007 жылғы 18 тамыздағы газ құбырын ... және ... ... ... ... ... іске асырылады.
Жобаны іске асыру мақсатында 2008 жылғы ақпанда ЖШС жобалық компаниясы құрылды, тең үлестік негізде КазТрансГаз және (КНР) ... оның ... ... ... АҚ-ның басты мақсаты ұлттық оператор ретінде Қазақстанның ... ... ... ішкі ... ... ету ... ... [Қосымша 2, 2-сурет]
Енді ол мынадай функцияларды жүзеге асыратын болады: ҚР газдандырудың бас схемасын әзірлеуге және іске асыруға қатысады; шикі және ... ... ... алуға мемлекеттің артықшылықты құқығын жүзеге асырады; тауарлық газбен жабдықтаудың бірыңғай жүйесінің (ГЖБЖ) объектілерін сатып алуға мемлекеттің басым ... ... ... ГЖБЖ ... ... ... режимін орталықтандырылған жедел-диспетчерлік басқаруды қамтамасыз етеді; ауарлық газды көтерме және бөлшек саудада өткізуді ... ... ... ... жүйелендіру мақсатында 2000 жылы құрылған АҚ-ның 2011 жылы газ тасымалдау көлемі 110 552 ... ... бұл 2010 ... ... 9%-ға жоғары. Ұқсас кезеңде газды өткізу көлемі 10 890 млн.м3 құрады, бұл 2010 жылмен салыстырғанда 28%-ға көп. ... ... ... 2011 жылы 39 951 млн. теңге болған.
Ұзындығы 1,3 мың км газ құбырының маршруты ... ... ... ... үш ... (ОҚО, ... және ... аумағынан Қытай (Қорғас қаласы) шекарасына дейін өтеді. Газ құбырының өткізу қуаты жылына 40 млрд текше м., оның ішінде, 30 млрд ... м ... ... газ ... үшін және ... 10 млрд ... м. ... Республикасының ішкі тұтынуына арналған.
2011 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша жобамен мынадай негізгі жұмыстар орындалды:
* газ құбырының екі желісі;
* бес ... ... ... ... 2013 ... 3 ... ... жоспарланған газ шығыстарын өлшеу торабын, SCADA және телекоммуникациялар жүйелерін салу жалғастырылуда.
Газ құбырының бірінші желісін ... іске ... ... ... (2009 ... ... 42,5 млрд м[3], оның ... 2012 жылы 22,8 млрд м[3] ҚХР-на және 0,967 млрд м[3] Алматы қаласы үшін ... ... ... 30 млрд м[3] ... ... шықты.
№ 2 хаттамаға қол қойылды, оған сәйкес Тараптар МГҚ бірінші ... ... ... 25 млрд м[3] арттыруды жүзеге асыруға келісті, олардың жылына 20 млрд м[3] ҚХР-на түркімен және өзбек газын транзиттеуді жүзеге ... ... ... ... пайдалануына, ал жылына 5 млрд м[3] ҚР ішкі нарығының газға деген ... ... ... ... ... болатын экспорттауды қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан тарапына арналған.
26.09.2011ж. ҚМГ, ҚТГ және ... газ ... ... ... ... қаржыландыруды, салуды және пайдалануды ұйымдастырудың негізгі қағидаттары ... ... ... әрі - НҚК) қол ... ... 31 ... жағдай бойынша жобамен мынадай негізгі жұмыстар орындалды:
* 2012 ж. наурызда ТЭН әзірленді;
* 2012 ж. сәуірде желілік бөлікке арналған ЖСҚ ... ... ... ... ... ... шұғыл қарыз туралы несиелік келісімге қол қойылды;
* станциялық ғимараттарға, газ шығыстарын өлшеу торабына, SCADA жүйесіне және телекоммуникацияларға ЖСҚ әзірлеу ... ... ... - сурет.

Пән: Құрылыс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биогаз9 бет
Автокөліктің табиғи ортаға әсері11 бет
Арнайы ұйымдардағы оқу камбинаттарында газдыэлектрлі пісірушілерді дайындау жүйесі58 бет
Газ реттеуші пункттер32 бет
Газгольдерлер цилиндрлі сфера типті резервуарлар11 бет
Жылумен қамтуға кететін жылудың шығынын есептеу21 бет
Қазандардың құрылмасы, классификациялары6 бет
12 қабатты тұрғын үй құрылысы54 бет
12-қабатты және екі қабатты авто паркингті тұрғын үй комплексі47 бет
4 қабатты 20 патерлі тұрғын үй19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь