Топырақ құнарлылығы

І.Кіріспе.
ІІ.Негізгі бөлім.
1. Топырақ құнарлылығының түрлері.
2. Топырақ құнарлылығының кеми беру заңы және оны сынау.
3. Топырақ сапасын олардың қасиеттері мен құнарлылғы бойынша бағалау.
ІІІ.Қорытынды
IV. Пайдаланған әдебиеттер.
Құнарлылық – топырақты тау жыныстарынан ерекшелендіретін топыраққа тән маңызды сапалық қасиет. Құнарлылық деп топырақтың өсімдіктер өнімділігін қамтамасыз ету қабілетін айтады. Ол бір мезгілде және үзіліссіз өсімдіктерді керекті су және қорекпен қамтамасыз ету жағдайымен қатар, оттегі мөлшерінің жеткілікті және топырақтардың өсімдіктердің тамыр жүйелері үшін қолайлы физикалық қасиеттері болған кездерінде қамтамасыз етіледі.
Топырақ құнарлығын анықтайтын жағдайлар өсімдіктің өсіп және дамуына тікелей әсер ететін тура және жанама болуы мүмкін. Тура жағдайларға жергілікті пайдалануға ыңғайлы су қоры, аэрация, орта реакциясы, пайдалануға ыңғайлы қосылыстар формасы мен мөлшері, қоректік элементтер және олардың қатынасы. Жанама жағдайға жатқызатыны: ил бөлшектері, қарашірік, микроағзалар саны, топырақтың тамыр таралатын қабатын шектейтін тығыз горизонттардың тереңдігі, топырақты өңдеу. Туа жіне жанама жағдайлар өзара тығыз байланыста және өсімдік өнімділігіне өте үлкен әсерін тигізеді.
1. Р.А.Мирзадинов, Қ.Үсен, Ә.Ә.Торғаев, С.Л.Дүйсенбеков, М.Ш.Каримов, Г.Қ.Меизбаева «Топырақтану» оқу құралы. Алматы, 2009.
2. Ж.К.Қабышева «Топырақтану». Алматы, 2013.
        
        Реферат
Тақырыбы:
Топырақ құнарлылығы.
Жоспар:
І.Кіріспе.
ІІ.Негізгі бөлім.
* Топырақ құнарлылығының түрлері.
* Топырақ құнарлылығының кеми беру заңы және оны ... ... ... ... ... мен ... бойынша бағалау.
ІІІ.Қорытынды
IV. Пайдаланған әдебиеттер.
Кіріспе.
Құнарлылық - ... тау ... ... ... тән ... сапалық қасиет. Құнарлылық деп топырақтың өсімдіктер өнімділігін қамтамасыз ету қабілетін айтады. Ол бір мезгілде және үзіліссіз өсімдіктерді керекті су және ... ... ету ... ... ... мөлшерінің жеткілікті және топырақтардың өсімдіктердің тамыр жүйелері үшін қолайлы физикалық қасиеттері болған кездерінде қамтамасыз етіледі.
Топырақ құнарлығын анықтайтын жағдайлар өсімдіктің өсіп және ... ... әсер ... тура және ... болуы мүмкін. Тура жағдайларға жергілікті пайдалануға ыңғайлы су қоры, аэрация, орта реакциясы, пайдалануға ыңғайлы қосылыстар формасы мен ... ... ... және ... ... ... жағдайға жатқызатыны: ил бөлшектері, қарашірік, микроағзалар саны, топырақтың ... ... ... шектейтін тығыз горизонттардың тереңдігі, топырақты өңдеу. Туа жіне жанама жағдайлар өзара тығыз байланыста және өсімдік өнімділігіне өте үлкен әсерін тигізеді. ... ... ... жеке ... немесе факторы өсімдіктің өсуі үшін жеткіліксіз болуы мүмкін, ыңғайлы болғанда өсімдік ең ... ... ... егер ... ... токсикоз болып, өсімдік өнімділігі нашарлап кетеді. Топырақтың жалпы құнарлығы әрбір өсімдікке әсер етуі ... ... мен ... ... жағдайлармен анықталатын болады. Өсімдіктің ең жоғарғы өнімділігі топырақтың ең жоғарғы құнарлығына сәйкес келетін әртүрлі жағдайлардың ыңғайлы құрамдары мен ... ... ... ... топырақ-климаттық зоналарда топырақ құнарлығын анықтайтын жағдайлар әртүрлі. Тундра ... ... ... ... ... мен ... ... ылғалдылығы, орманды зонада-артық ылғалдылық пен топырақ қышқылдығы, орманды-дала және дала ... - ... ... мен ... ... ... ... артықтылығы. Құмдауыт топырақтарда ылғалдылық пен қоректік элементтерінің жетіспеушілігі ауыр саздық топырақтарда - аэрация нашарлығы және ... ... ... ... құнарлылық топырақ түзілу жағдайларының өзгеруіне байланысты шектеледі.
Топырақ құнарлығының түрлері.
Топырақтың құнарлылығын табиғи, потенциалды, жасанды және тиімді құнарлылық деп ... ... ... - ... ... ... барысында табиғи өсімдік жамылғысы астында пайда болған топырақ қасиеті. Топырақтардың табиғи құнарлылығы уақыт аралығында салыстырмалы түрде шамалы ғана ... және ол ... шама ... ... ... бірге түзілу әртекті топырақтардың құнарлылықтары да әртүрлі ... ал бір ... ... ... ... ... ... бар өсімдіктер үшін әртүрлі. Мысалы, шалғынды-глейлі топырақтарда шалғындық өсімдіктер жақсы өседі, ал шыршалар мен қарағайлар өліп қалады немесе ... ... Өте ұсақ ... ... жақсы, ал шыршалар мен емендер нашар өседі.
Потенциалды құнарлылық ... ... ... ... ... ... ... формада болатын жалпы қорымен анықталады.
Жасанды құнарлы ... ... , ... ... , әртүрлі дақылдарды өсіргенді , құрғатқанда , суландырғанда жасалады.
Табиғи , жасанды , потенциалық құнарлы бір-біріне өзара ... ... , ... ... ... және ... ... ету табиғи топырақтың қасиеттеріне тәуелді.
Өнімділік мөлшерімен өлшенетін тиімді немесе нағыз құнарлылық іс жүзінде табиғи және жасанды құнарлылықпен өрнектеледі және ... ме ... даму ... едәуір тәуелді. Бұл жағдайда құнарлылық үздіксіз өседі, қоректендіру элементтерінің және ... ... ... қоры ... ... болады.
Топырақ құнарлылығын, өнңмділікті жоғарылату үшін егін шаруашылығында және ... су мен ... ... ... ... ... ... сонымен қатар орта реакциясын қалыпты ұстау мен өсімдік өсуіне ықпал ететін аэробты және анаэробты реакциялардың ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар зиянды үрдістерді: улы заттар пайда ... ... ... ... ... ... қалуын, арамшөптер басып кетуін, зиянды микроағзалардың көбеюін баяулату немесе тоқтату қажет.
Топырақ құнарлылығының кеми беру заңы және оны ... ғ. ... ... жыл ... ... ... еңбек пен шығынға қарамай өнім жыл сайын азая беретіні ... ... ... ... ... ... А.Тюрго заңын ашты, ол алдымен буржуазия зкономистері арасында үлкен ... ... ... заң және ... теориясы негізінде халықтың орналасуы тіршілік қажеттіліктерінің өсуінен тез жүріп жатыр, соған байланысты жаппай ... ... және ... ... ... ... ... туралы теориялар бұрын да, қазір де ұсынылып келеді.
В.Р.Вильямс көрсеткендей, А.Тюрго заңындағы айтылған құбылыс өсімдіктер тіршілігінің бір факторын өзгерткен кезде орын алуы ... ... ... көзқарас тұрғысынан дәлелдеді. Ол Гильригель тәжірибесін пайдалана отырып вегетациялық ыдыста арпа өніміне ... ... әсер ... ...
Топырақ ылғалдылығын,топырақ ылғал сыйымдылығы, % - 1,5,10,20,30,40,60,80,100.
Өнім(дц/г сосуд) 1,63,146,190,217,227,197,0
Толық ылғал сыйымдылығының әрбір 10% өнімінің жоғарлауы ... ... , ... ... бір ... жүргізілгенде әсері байқалады. Бірақ , өсімдіктер тіршілігінің бірнеше факторларына әсер ету кезінде бұл ... Оны ... ... ... ... ... отырып көрсетті, онда ылғалдылық, қоректік элементтерінің мөлшері және жарық түсуі өзгертілді. ... ... ... жүзінде; одан байқалатыны тіршіліктің осы 3 факорына әсер еткен кезде, өсімдік өнімі барлық кезде өсіп отырады. Демек табиғи заң ... тек ... ... ... жүргізбегендіктің салдары.
Топырақтардың тиімді құнарлылығы топыраққа кешенді және ... әсер ... ... ... ... ... ... құнарлылығы және өндірістік пайдаланылуы туралы еңбегінің мәні ауыл шаруашылықта минералдық тыңайтқыштарды қолданудың ... ... мен оны ... ... ... Ол ... ... едәуір мөлшерде тыңайтқыштарды енгізумен байланысты екенін көрсетті. Топырақтардың құнарлылығын жоғарылатуға алғашқы қадам XVII ғ. аяғында - XIX ғ. ... ... Жыл ... ... екі еселеу үшін 100 жылдан аса уақыт керек болса, Д.Н.Прянишников зерттеулер нәтижесінде тыңайтқыш қолдану арқылы оған 30 жылда ... ... ... Тыңайтқыштар ролі мынадай фактімен де дәлелденді: Германия бірінші дүние жүзілік соғыс кезінде тыңайтқыш шығармағандықтан соғыстың төртінші жылы ... 75 жыл ... ... төмендеп кетті.
Қазіргі кезде Д.Н.Прянишниковтың көзқарастары кеңінен таралған. Ауыл және орман шаруашылықтарын химияландыру астық тұқымдастар өнімділігін ... ... ... бірі ... ... сапасын олардың қасиеттері мен құнарлығы бойынша бағалау.
Топырақтар құнарлылығы әртүрлі ... ... ... үшін ... ... ... қайсысы қолайсыз екенін білу керек. Бұны топырақтарды бір-бірімен, олардың қасиеттерін және өсімдіктер өнімін салыстыра отырып, басқаша ... ... ... ... отырып жасауға болады.
Мұндай бағалау бір немесе бірнеше биологиясы ұқсас ... ... ... өте ... қасиеттері боййынша жақын топырақтарды біріктіру жолымен, яғни агроөндірістік топтар бойынша орындалуы мүмкін. Бағалау нәтижесінде салыстырмалы түрдегі топырақтардың үлкен топтары мен ... жуық ... ... да ауылшаруашылық дақылдары өсіру бойынша ұсыныстармен бірге ... ... ... ... ... ... қасиеттерінің салыстырмалы бірліктерінде (балл бойынша) өрнектелген құнарлылығын ... ... ... ... ... ... - жақсылық) деп аталады.
Топырақтарды бағалау ауылшаруашылық дақылдары мен орман ағаштары түрлерінің өсуі үшін өте ... ... ... мен ... ... ... үшін алынған топырақ қасиеттері өсімдіктер өсуі үшін тура немесе жанама әсер ететін болуы мүмкін, сондықтан топырақтарды бонитеттеу кезінде оның ... ... - ... ... ... немесе топырақтарды сапалық бағалау, жеке дақылдар немесе олардың топтары үшін жасалған бонитеттеу кестесі түрінде келтіріледі. Мұндай кестелердің құрастырылу дұрыстығын өсімдіктер ... ... және ... қасиеттері бойынша алынған баллдарды салыстыру арқылы тексеріледі. Баллдар өзгерісінің сипаты бірдей ... ... ... елде ... ашық және ... ... қолданады. Ашық шкалада 100 балл деп орташа өнімділікті ... ... ... - ... жоғары топырақтар қасиеттері алынады.
Топырақты сапалық бағалау нәтижелерін жерлерді тіркегенде, жер үлескілерін немесе зонаның ... ... ... өнімділігін анықтағанда, топырақтарың құнарлығын жоғарылататын әдістерді құрастыруда және басқа ... ... ... ... ... ... және олар ауылшаруашылық және орман дақылдарының өсуін шектейтін жағдайларды жоюға баңытталған. Бұл үшін ... ... ... ... тиімді өңдеу үшін арнаулы машиналар кешені таңдалады.
Эрозия қарқынды жүретін аудандарда ... ... ... ... ылғалдылығы жоғары жерлерде топырақтарды плантажды терең өңдеу басым. Барлық зоналарда егістіктерге, питомниктерге жіне орман дақылдарына, ал соңғы кездерде ормандарда да ... ... ... ... ... мен ... ... ағаштардан қоректік элементтер мен ылғалды алып қалатын керексіз өсімдіктерді жоюға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... құнарлылығын күрт жоғарылатуды қамтамасыз етеді. Орманда кәрі, ... ... кесу ... ... ... тездетеді. Тұқым тектерін таңдау, қылқан жапырақты және жалпақ жапырақты аралас ормандар отырғызу, топырақтағы қоректік элементтердің ... ... ... ... ... ...
Орман төсенішінің ыдырауын реттеу бойынша жиі қолданылатын тәсілдер: жинау, тазалап ... ... Бұл ... ... ... ... ... құнарлылығы жоғарылайды.
Ормансыз жерлерде ауыспалы егістік, топырақтард зоналық ереекшеліктер бойынша жүйелеп өңдеу, тыңайтқыштар ... ... ... ... ... ... ылғалдандыру, су және жел эрозияларымен күресу шаралары және табы басқа арқылы топырақ құнарлығын жақсартуға болады.
Қорытынды.
Топырақ құнарлылығы топырақ түзілу процесі ... ... ... ... табиғи күйіндегі құнарлылығы. Ол қарашірінді қабатының қалыңдығына, қарашірінді құрамына, қоректік элементтердің жеткілікті ... ... ... ... және ... ... микробиологиялық процестердің қарқындылығына тәуелді. Топырақ құнарлылығы сол табиғи құнарлылықты арттыру ... ... ... көптеген әрекеттердің нәтижесінде (өңдеу, тыңайтқыштар қолдану, дақылдарды егіп өсіру, мелиорация, т.б.) алынады және ... ауыл ... ... ... мөлшеріне қарай бағаланады. Топырақты қорғап және оны дұрыс пайдалана білсе, оның құнарлылығы артады. Табиғи құнарлылығы төмен, егіншілікке жарамсыз топырақтарды да адам ... ... ... ... пайдалану арқылы жоғары өнім беретін алқаптарға айналдыруға болады. Ғасырлар бойы адамзат қоғамы негізінен табиғи құнарлылықты ... ... ... ... өнімін қанағат тұтып келді. Бұрынғы кезде ұзақ жылдар бойы егіншіліктің үш танапты жүйесі орын алып, онда тың жатқан жерлерді жыртып, оған үш ... ... егіс ... Ол ... ... құнарлылығы арқасында өнім алып, одан кейінгі жылдары өнім азая ... ... ... ... ... ... егу тәжірибесі өріс алып келді. Мұны егіншіліктің көшпелі жүйесі деп те атады. Дегенмен ғылыми-техникалық прогрестің даму ... ... ... ... ... ... ол ешуақытта жарамсыз болып, істен шығып қалмайтыны белгілі болды. Керісінше жылдан-жылға жақсара түседі.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Р.А.Мирзадинов, Қ.Үсен, ... ... ... ... оқу ... ... ... Ж.К.Қабышева . Алматы, 2013.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Минералдық тыңайтқыштар, олардың топырақ құнарлылығын арттырудағы ролі11 бет
Егеншіліктің ауыспалы жүйесін қолдану және топырақты эрозиядан қорғау15 бет
Жасыл тыңайтқыштар4 бет
Жерлерді қалпына келтіру .Бұзылған жер учаскелерінің рекультивациясын жобалауды жүзеге асырудың жалпы ережелері55 бет
ОҚО арпаны өндіру жағдайлары99 бет
Оңтүстік Қазақстан облысында мақта егілуінің, оны жетілдірудің қысқаша тарихы және мақта кластерінің болашағы71 бет
Танаптарда табиғат қорғау жүйесі8 бет
Топырақ ресурстары38 бет
Топырақ туралы мәлміет8 бет
Топырақ туралы түсінік, топырақтану ғылымы106 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь