«Автомобильдердің рульдік басқару жүйесіндегі күшейткіштер»

МАЗМҰНЫ

1.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4 бет.
2. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 5 бет.
2.1 Рульдік басқару жүйесіндегі күшейткіш ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5.9 бет.
2.2 Автомобильдің рульмен басқару ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10.11 бет.
2.3 Рульдік басқару механизмінің күтімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12.16 бет.
3.Экомика (технологиялық карталар, сызбалар есептер) ... ... ... ... ... ... ... ... .17.24 бет.
4.Еңбекті қорғау және техника қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25.26 бет.
5.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27 бет.
6.Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.1 Рульдік басқару жүйесіндегі күшейткіш
Автомобильдің бағытын қозғалыс барысында өзгерту басқару доңғалақтарын бойлық бағыт өсінен бұру арқылы жүзеге асырылады.
Басқарушы доңғалақтар автомобиль қаңқасына тәуелді немесе тәуелсіз түрде ілінеді.
1-суретте тәуелсіз аспалы басқарушы доңғалақтардың рульдік механизмі көрсетілген. Рульдік басқару рульдік механизмнен (3) және рульдік жетектерден тұрады.
Әдетте рульдік механизмде гидравликалың күшейткішті қолданады. Жеңіл автомобильдерде механикалың рульдік басқару да қолданылады.
Рульдік механизмнің бірнеше типтері бар: бұрамдың-роликті, бұрамалы-рейкалы және рейкалы (1-сурет).

1-сурет. Руль механизмі. а—бұрамдыц-роликті, б—бұрама-рейкалы,
в—рейкалы, 1 —бұрамды, 2,4,9~біліктер, 3—ролик, 5—бұрама,
6—шарикті гайка-рейка, 7—шариктер, 8—тісті сектор,
10—шестерш, 11 —рейка
Бұрамдың ролик рульдік механизмін (1-сурет) кейбір автомобильдерде қолданады. Рульдік механизмнің типтері —үш қатарлы ролик және глобоидтың бұрамдың, олар беріліс қуатты бұрамдың жұбын құрайды. 1-суретте ВАЗ автомобилінің рейкалы берілісті рульдік механизмі келтірілген.
Бұрамдық-роликті руль механизмінде реттеуіш бұрамамен сошка білігін ось багытында ауыстырып тұруға, бұрамдың пен ролик аралығындағы саңылауды өзгертуге болады, мұның өзі рульдік дөңгелектің еркін жүрісіне әсерін тигізеді.
Сошка білігінің сыртқы шетінде шлиці бар, ол сошкаға кигізіледі. Сошканы білікке дұрыс орнату үшін оның ұшына сызат сызықтар белгіленеді. Білікке сошканы гайкамен бекітеді және пайдалану кезінде оны керіп тартады.
Рульдік механизмнің корпус ( 2-сурет) бөлшектерін майлау үшін құю тесігінің деңгейіне келтіріп транс-миссиялың май құйып, тығындайды. Корпустан май ағуын өздігінен қысатын сальник, киіз сақина жөне картон аралық төсем болдырмайды.
Рульдік жетек (2-сурет) бүрылу цапфасы мен (4,12) сошканы (7) жалғайтын бөлшектерден тұрады. Барлың доңғалақтардың жалпы бұрылыс орталығы болуы керек, яғни
6 ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Автомобильдің құрлысы және пайдалануы авторы: П.Ж.Жүнісбеков
2. Автомобильдерді жөндеу және текникалық қызмет авторлар: П.Ж. Жүнісбеков, М.Т.Жетпейісов, Г.А. Мамедалиева, М.С. Дүйсенбаев
3. Автомеханиктерге арналған материалтану негіздері авторлары: С.Скрынник, Т.Рахманов
4. Автомобильдер мен қозгғалтқыштар теориясы автор: Б.А. Алиев
5. Бутусов А.М., Образцов О.П., Жадаев В.Ф. и др. Автомобиль ГАЗ-66: Устройство, техн. обслуживание и ремонт. — М.: Транспорт, 1988.
        
        №16 КОЛЛЕДЖ МКҚК
САПА МЕНЕДЖМЕНТІ ЖҮЙЕСІ
«БЕКІТЕМІН»
Директор____________З. Талбидин
«_____»_______________20___ж
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Ф-ӨОБ-03/20
Тақырыбы «Автомобильдердің рульдік басқару жүйесіндегі күшейткіштер»
Түсіндірме хат __________________________________________ бет
Графикалық бөлім _______________________________________ парақ
Дипломдық ... ... ... ... Б.
(қолтаңбасы) ... ... ... ... ... _________ ... ... ... ... ... ... ... жұмыста автомобильдердің рульдік басқару жүйесіндегі
күшейткіштердің негізгі бөлшектері мен механизмдерінің түрлері, құрылысы,
жұмыс принциптері, кездесетін ақаулардың түрлері және олардың келіп шығу
себептері мен ... ... ... ... ... ... тақырып бойынша таңдалған механизмдердің сызбалары
мен барлық бөлшек- детальдардың атаулары толық көрсетілген. Көрсетілген
мәліметтер қазіргі машиналарда қолданып жүрген, ... мен ... ... ... ... ... мен ... болып
табылады.
МАЗМҰНЫ
1.Кіріспе
............................................................................
............................................4 бет.
2. ... 5 ... ... ... ... ... рульмен басқару ерекшеліктері
.........................................10-11 ... ... ... механизмінің
күтімі.............................................................12-16
бет.
3.Экомика ... ... ... ... ... ... және ... бет.
6.Пайдаланған ... ... ... ... ... ... кешенiнде маңызды орын алады.
Миллиондаған мекеме, ұйым, фирма, фермер-кооператив, ... ... ... қызмет етiп, еліміздің халқына тынымсыз еңбек iстеп
келедi.
Жыл сайын автомобиль ... ... ... шаруашылығында 80% -дан астам
жүк тасылатың болса, тасымалдың 75% -даң астамы жолаушылар үлесiне ... қaтap ... ... ... ... ... ... неrізгi тұтынушысы болады: мұнай өніміндегі жанармайдың 66%-ын,
еңбек қорының 70% -ын және барлық қаржы ... ... ... тиiмдiлiгiн арттыру үшiн алдыңғы қатарлы техника мен
технологияны ... және ... ... ... ... ... мен тұрмысын жақсарту, олардың мамандығын жетілдiру, қозғалыс
құpaмын және басқа техникалық жабдықтарды алмастыру жылдамдығын ... және ... ... ... ... ... жұмыстарын кешенді механикаландыру мен автоматтандыру деңгейiн
арттыру ... ... ... ... қaтap ... ... ... қоршaған opтaғa тигiзетiн зиянды әсерін азайту қажет.
Тасымал көлігінің негізгі міндеттері — халық шаруашылық ... ... ... сапалы да, толық қанағаттандыру, жұмыстың
экономикалық тиімділігін арттыру. Автомобиль тасымалында жоғарғы ... ... ... ... арттыру және тіркемелерді
(прицептерді) жөне жартылай ... ... ... ... болдырмау, автомобильдің бос жүрістерін қысқарту.
Тиімсіз тасымалдарды болдырмау, жалпы тасымалдағы ... ... ... ... ... Осыған байланысты болашақ
инженер және ... ... ... ... түсініп қана
қоймай, сонымен қатар өз бетінше жаңа механизмді ... ... ... жаңа ... бағалай білуі талап етіледі» XXI ... ... ... ...... құрылысының
күрделілігі. Осыған байланысты автомобильді жүргізушінің міндеті тек ... ал оған ... ... ... арнайы мамандар атқарады.
Бензинді және дизельді қозғалтқыштарының Еуропастандартына сай жаңа
қоректендіру жүйелері, іштен жану қозғалтқышы мен ... ... ... ... ... ... ... маршруттық компьютерлер, автомобиль қауіпсіздігін
жақсарту жүйелері, АВS, ... ... ... сығу ... мен ... фазаларын жүмыс істеп ... ... ... ... ... автоматты бақылау мен басқару мағлұматтары
көрсетілген.
2. НЕГІЗГІ БӨЛІМ.
2.1 Рульдік басқару ... ... ... ... ... ... басқару доңғалақтарын
бойлық бағыт өсінен бұру арқылы жүзеге асырылады.
Басқарушы доңғалақтар автомобиль қаңқасына тәуелді немесе тәуелсіз түрде
ілінеді.
1-суретте тәуелсіз аспалы ... ... ... ... ... ... ... механизмнен (3) және рульдік
жетектерден тұрады.
Әдетте рульдік механизмде ... ... ... ... ... ... ... да қолданылады.
Рульдік механизмнің бірнеше типтері бар: бұрамдың-роликті, бұрамалы-
рейкалы және рейкалы (1-сурет).
1-сурет. Руль механизмі. а—бұрамдыц-роликті, б—бұрама-рейкалы,
в—рейкалы, 1 ... ... ... ... ... ... ... сектор,
10—шестерш, 11 —рейка
Бұрамдың ролик рульдік механизмін (1-сурет) кейбір автомобильдерде
қолданады. Рульдік механизмнің типтері —үш ... ... және ... олар ... қуатты бұрамдың жұбын құрайды. 1-суретте ВАЗ
автомобилінің ... ... ... ... ... руль механизмінде реттеуіш бұрамамен сошка білігін ось
багытында ... ... ... пен ... ... ... болады, мұның өзі рульдік дөңгелектің ... ... ... ... ... ... шлиці бар, ол сошкаға кигізіледі. Сошканы
білікке дұрыс орнату үшін оның ұшына сызат сызықтар белгіленеді. ... ... ... және ... ... оны ... ... механизмнің корпус ( 2-сурет) бөлшектерін майлау үшін ... ... ... ... май құйып, тығындайды.
Корпустан май ағуын өздігінен қысатын ... киіз ... жөне ... ... ... ... (2-сурет) бүрылу цапфасы мен (4,12) сошканы (7) жалғайтын
бөлшектерден тұрады. Барлың доңғалақтардың ... ... ... ... яғни ішкі ... доңғалағы сыртқысына қарағанда үлкен бұрыш ... ... .Бүл ... орындау рульдік трапецияны қамтамасыз етеді
(математикалық трапецияиы еске түсіріңіз), мұнда автомобильдің алдыңғы осі
мен ... ... ...... ал ... ... -цапфа
бұрылысының рычагтарын атқарады.
2-сурет. ВАЗ автомобилінің механикалық рулъдік механизмі: 1—бұру ... ... ... және ... ... 4,34—гайкалар, 6—шарлы саусақ,
7,13—құндақтар, 8—ішпек, 9,33—серіппелер, 10,20—бұрандамалар, 11—тапсырма,
12—тіреу, 14,15—пластина, ... ... ... ... ... ... ... 24,29,31—подшипниктер, 25—рулъ
білігі, 26—рулъ колонкасы, 27—кронштейн, 28—сақтағыш қалпақ, 30—жетекші
шестерня, ... ... ... ... ... ... ... қысымды сұйықпен немесе сығылған
ауамен жүмыс істейтін күшейткіштер пайдал анылады.Күшейткіштер жүргізушінің
жұмысын оңайлату, автомобиль ... ... және ... үшін ... ... ... ... 50% энергиясы рульді
басқаруға жұмсалады. Күшейткіштер жүргізушінің рульді басқаруға жұмсайтын
энергиясын 2-3 есе ... ... 90% -да ... ... ... ... 1—золотник, 2,3,11—май түтіктері, 5—басқарушы
доңғалақ, 6,9—бойлық және көлденең руль ... ... ... күшейткіш (3-сурет) құрамына ... ... және ... ... ... механизм-РМ
гидротаратқыштың-ГТ золотнигіне (1) әсер етеді. Рульді ... ... (1) ... ... (11) ... ... ы ... индрге-ГЦ
жеткізеді. Поршень (10) тартқыш (9,8) арқылы ... ... ... ... ... ... ... (1) бастапңы қалпына
келтіреді, гидротаратқыштан-ГТ майды ... беру ... (5) ... тыйылады.
Джойстикпен және тышқан тетікпен басқару
Автомобильдерді басқаруды жетілдіру әрекеті олардың шығарылған кезінен
басталды. Әр ... ... ... ... үсыныстар жасауда.
Бір топқа кіретін рульдік «Дөңгелек» («Баранка») ... және ... аз ... ... ... келеді.
4-сурет. Рулъдік джойстик (а) және тышцан (б) тетік
Авиациядан басқа транспорттық жүйелерде басқару
жаңа ... ... ... алға ... ... ... Ғопйег авиақұрылым концерндерінің тығыз ынтымақтастығының
арқасында, джойстикке ... ... ... автомобильдерге
пайдалануға
ұсынылуда.
Рульдік дөңгелекпен және басқышпен автомобильді басқарып, адам ... ... және ... бір бірінен тәуелсіз басқарып бақылайды.
Рульмен ... ... ... ал ... ... реттейді.
Бір ғана джойстик (а) немесе тышқан (б) тетік (мышь) (4-сурет) арқылы
жылдамдықты және автомобильдің жүру ... ... ... ось ... ... ... ... электронды басқару блогы
басқару доңғалағын оңға немесе солға бұрады. Егер джойстикті алға еңкейтсе,
жылдамдық артады, ал артқа қарай ... ... ... пен ... ... ... басқару автомобиль жасау және оны
пайдаланудағы ... ... ... ... ... ... сол
немесе оң рульді болады. Мысалы, Жапония, Англия, т.б. автомобильдері ... ... ... ... ... т.б. ... сол рульді. Джойстик пен тышңан тетік автомобильдің алдыңғы
орындыңтарының ортасына орналасқандықтан ... ... (оң ... сол)
жағына отырып, басқара алады.
Джойстикпен жөне тышқан тетікпен басқару жүйесіне көптеген ... ... ... іс ... тыйым салынған.
Автомобильді дауыспен басқару
Жобалаудағы жаңа шешімдер өндіріске өте тез еніп ... ... ... ... соңғы жылдары ісқе асуда. Дауыспен
қозғалтқышты існе ... ... ... ауа температурасын
өзгерту, қалаған терезенің әйнегін түсіру немесе ... ... ... ... ... телефонды іске қосу, интернет жүйесіне кіру,
автомобиль маршрутын және оның орнын ... ... ... ... Электронды басқару блогы тек жүргізушінің дауысымен
басқарылады.
Рульдік басқарудың ақаулары
Рульдік ... ... ... ... ... қамтамасыз
етуі қажет. Басқарудағы мардымсыз қиыншылықтардың өзі жол апатына ұшыраудың
себебі болуы мүмкін. Егер рульдік ... ... күш ... жағдайда
жүргізуші тез шаршайды, ал жол қозғалысы және жоғарғы жылдамдықпен жүргенде
соқтысығып немесе біреуді мерт қылу ... ... ... ... ... ... ... байқалса, оны да жөндеу қажет.
Рульдік басқарудың бекіту бөлшектерінің босағандарын қысып, ... ... ... ... ақ ... ... тозған бөлшектерін
жаңасымен ауыстырады.
Бұрамдың сектор типтес рульдік механизмді реттеу. Егер бүзылған еркін
жүріс ... ... ... ... ... ... келмесе, онда
бұрамдың (6) пен сектор (8) аралығындағы саңылауды реттейді.
2.2 Автомобильдің рульмен басқару ерекшеліктері
Автомобильге әсер ... ... ... ... басқару
доңғалақтарды алған бағытын өзгертпестен орнықты жүріп отыруы тиіс. Сонымен
қатар ол жүргізушінің ... ... жүру ... ... яғни ... шарт.
Басқару доңғалақтарының басқарылуы деп олардың автомобильдің түзу жүруін
сақтау және жеңіл бұрылып, бағытын езгерту қасиеттерін айтады.
Басқару ... ... ... жол ... ... өзінің қалыпты бағытын озгертіп отырады. Мұндай өзгеріс тіпті
автомобильдің асфальт жолмен тура ... келе ... ... ... ... ... басқарылатын доңғалақтары орнықсыз болады.
Сондықтан жүріп келе жатып жүру бағытын өзгертуі ... ... ... ... ... ... ... бастапқы қалпына келтіру
үшін әуре болады. ... ... ... ... тез ... ... әрлі-берлі жиі бұрай беру автомобильдің көлденең сырғанау
қаупін туғызады және оның ... ... ... мен ... ... ... Руль механизмі дүрыс ... ... ... жүру ... ... тузу ... оралып отырады. Тіпті жүргізуші руль дөңгелегін қолымен ұстамай
жүргізгеннің өзінде де басқарылуы дұрыс реттелген автомобиль доңғалағы түзу
жүруді ... ете ... ... ... ... ... бұру кезінде өте
қажет. Жақсы басқарылатын автомобиль доңғалағы бұрылғаннан кейін ... ... ... ... өзі келеді, бұл жүргізушінің жұмысын
жеңілдетеді және автомобильді соқтығысудан сақтайды, бұл ... ... ... шыға ... өте ... ... ... басқарылуының негізгі факторы
шкворняның ... және ... ... байланысты болады. Автомобильдің
басқару доңғалағының дұрыс реттелуі оның жүру қауіпсіздігін ... ... ... екендігін естен шығармау керек.
Автомобильдің маневрлік басқарылуы деп, оның руль дөңгелегін бұрағанда
жеңіл бұрылып жүру ... ... ... ... ... ... үшін оның ... белдік бөлшектері, рульмен басқару және
шиналардың барлық бөлшектерінің техникалың күйі ... ... ... ... ... ... автопойыздың маневр жасауы деп жолдың кеңдігі мен
қисықтың бұрышын өте аз маневр жасап өтуін айтады. ... алға және ... ... ... ... Көбіне автомобильдің немесе автопойыздың
маневр жасау қасиеті төмендегідей сипаттамалары арқылы анықталады:
Алдыңғы сыртқы дөңгелектің ең үлкен бұрылу ... ... ең ... ... ... ... ені, т. ... немесе автопойыздың жүру ені оның ең шеткі шығып тұрған
нүктелері аралығын ... ... ... ... ... ... ... түзу жүру саласы тіркеме бұлғақтамай
жүрген жағдайда ... ... ... ... Ал, егер ... автопойыз орныңсыз бұлғақтап жүрсе, онда олардың жүру саласының
өлшемі енінен ... ... ... ... ... жүк ... кезіндегі жүру саласының өсуі, оның басқарылуының тек алдыңғы
доңғалағы ... ... және ... көлденең сырғанау
мүмкіншілігін ескеру қажет. Ол сақтың үшін керек.
Жеке автомобильдерге қарағанда ... ... ... ... ... да автопойыздармен маневр жасап бүрылу қосымша
ұқыптылықты ... ... ... ... ... аударылуы.
Жол-транспорт оқиғаларының ішіндегі ең бір жиі кездесетіні — жүріп келе
жатқан автомобильдің ... ... ... ... ... ... себеп болады:
Бұрылыс кезіндегі жүру жылдамдығының жоғарылығы;
Жолдың көлденең қимасы бұрылу жағына қарай ... ... ... ... ... бір ... қарай (көлденең) сырғанауы;
Руль дөңгелегін шұғыл бұру;
6. Кузовтағы жүктердің дұрыс орналастырылмауы. Негізінен автомобильдің
аударылуын болдырмау үшін бұрылыс кезінде жүру ... ... ... көлденең қимасы бұрылу жағына қарай емес, сыртына қарай еңіс ... ... ... ... емес ... баяу ... оны сырғанаудан,
кедергілерге соғылудан сақтау керек. Руль дөңгелегін ... ... ... ... неге бір ... ... ... сырғанайды?
Жоғарыда айтылғандай, автомобильдің жүру ... ... ... ... сырғанауынан немесе ортадан тепкіш күштің не көлденең инерция
күшінің әсерінен болады.
Ортадан тепкіш күш автомобильдің ... ... ... ... Бұл күштің
әсерінен автомобильдің бір бүйірге қарай сырғанауы немесе үстіндегі бос
салынған жүктің бір жағына қарай жылжуы ... ... ... ... ... күші руль ... ... бұрғаннан соң
автомобильдің бір бүйірге қарай сырғанап барып кілт тоқтай қалуынан болады.
Автомобильдің бір бүйірге ... ... ... өте ... ... әсер ... күш доңғалақ пен жолдың арасындағы барлық ілініс
күшінен артық ... ... ... ... бір ... ... оның ... аударылу алдында пайда ... ... бір ... ... ... ... ... жағдай,
көбінесе, оның жүру жылдамдығы мен жүргізушінің басқарушы доңғалақты ... ... ... ... ... бір ... қарай сырғанаудың негізгі
себебі, әдетте тайғақ жолдың үстінде, ілініс коэффициентінің төмендеуінен
болады. Автомобильдің бір бүйірге ... ... ... ... ... ... ... болады. Ал алдыңғы доңғалаңтарды тез тежеу,
руль дөңгелегін шұғыл бұру немесе ... ... ашу ... ... күштің әсерінен алдыңғы белдіктің доңғалақтарына түсетін күш азаяды.
Осыдан барып автомобильді пайдалану кезінде көбінесе алдыңғы ... ... ... бір ... ... сырғанайтындығын байқаймыз.
Қатерлі жағдайда автомобильді рульмен басқару
Тайғақ жолдың үстінде автомобильді оңға не солға қарай бұрып келе ... ... ... ... өте ... Өйткені, автомобильдің
доңғалағына түсетін ... ... ... ... ... ... Автомобильдің бір бүйірге қарай сырғанауы алдыңғы және артқы
бөлігінде де ... ... ... ... бір ... ... кезде мынадай шаралар істеу керек: егер автомобильдің алдыңғы ... ... ... ... онда руль ... ... ... жағына қарсы бұру керек. Ал, автомобильдің артқы жағы бір
бүйіріне ... ... ... онда руль ... сол ... сырғанаған жағына қарай бұру керек.
2.3 Рульдік басқару механизмінің күтімі
Рульдік ... ... ... бар рульдік басқару.
Автомобильдің бағытын қозғалыс барысында өзгерту басқару доңғалақтарын
бойлың бағыт осінен бүру ... ... ... ... ... ... ... доңғалақ есептеледі.
Бұрылыс салдарынан, параллель бағыттағы қозғалу жылдамдығы векторларының
сәйкестігі ауытқиды және айналу бағытынан өзгереді.
Доңғалақтың жолмен үйкелісі ... ... ... ... ... болады. Бұл күш басқару доңғалағын және автомобильді тұтастай
бағытынан ... ... ... ... Басқару доңғалақтары бұрылу
орталық нүктесінен әр түрлі бұрышқа бұрылады.
Рульдік басқару ... ... ... трактордың алдыңғы
доңғалақтарын немесе жартылай рамасын бұру ... жүру ... ... ... ... ... рульдік механизмнен және рульдік
жетектерден тұрады. ... ... пен ... ... өзара
орналасуы жағынан қатар немесе бөлек колданылатын түрлері болады. Екінші
жағдайда рульдік ... ... ... ... ... байланысты болады. Әдетте оны гидравликалық күшейткіші ... ... ... ... ... ... күшейткіші бар
рульдік басқаруда қолданылады.
Рульдік механизм беріліс күшін жүргізушіден рульдік жетекке беруді
жүзеге ... Оны ... ... рульдік доңғалақтың бұрылысын
жеңілдетеді. Рульдік механизмнің бірнеше типтері ажыратылады: червяк-ролик,
червяк-сектор және винт-гайка.
Червяк-ролик ... ... ... ... мен ... механикалық күшейткіші бар доңғалақты тракторларда ... ... ... типі үш ... ... жөне ... ... беріліс қуатты червяк жұбын құрайды.
Червяктің ішінде шлиці бар, соның көмегімен ол рульдік ... ... ... корпустың қырып кеңейтілген жеріне орналасңан екі конус
подшипникке тіреледі. Подшипниктердің ішкі сақинасы жоқ, оның ... ... ... сырғанап тұрады. Подшипниктің сыртқы құрсауы ось
бағытында қақпақ пен қысып ... ... ... ... ... осьтік саңылауын реттеу үшін жұқа аралық төсем салынған.
Жоғарғы қақпаң рульдік колонканың негізі: оның ... шеті ... ... ... еніп ... ... рульдік білік орналасқан. Оның іші қуыс, тек ... сымы ... ... ... ... ... ... радиалды тіректі шарикті подшипникке тіреледі. Рульдік біліктің
жоғарғы конустың шетіне рульдік доңғалаң ... мен ... ... ... металл каркасы пластмассамен қапталған. Рульдік
доңғалақтың орта ... ... ... түймешесі бар.
Үш қатарлы ролик екі инелі подшипникке ... ол ... ... ... ... сығымдалған осінде орналасқан.
Сошканың білігі сырт жағынан корпусқа ... ... ал ... қақпақтың бүйіріне орнатылған цилиндрлі роликті подшипникке
тіреледі. ... ... ішкі шеті ... ... ... ... реттеуіш
винттің ойығына енеді. Винт ұшының арғы ... ... кілт үшін ... ... винт ... ... бұрап енгізіледі және ол сошка
білігінің осьтік ығысуын болдырмайды. Ол шайбамен бекітіледі, мұртшасымен
винттің ойығына кіріп тұрады. ... ... ... ... ол шайбаны
қақпаққа қысып тұрады.
Реттеуіш винтпен сошка ... ось ... ... тұруға, червяк
пен ролик аралығындағы сақылауды ... ... ... өзі ... ... ... ... тигізеді.
Сошка білігінің сыртқы шетінде шлиці бар, ол сошкаға кигізіледі. Сошканы
білікке дұрыс орнату үшін оның үшына сызат ... ... ... гайкамен бекітеді және пайдалану кезінде оны керіп тартады.
Рульдік механизмнің корпус ... ... үшін құю ... ... трансмиссиялың май құйып, тығындалады. Корпустан май
ағуын болдырмау үшін ... ... ... киіз сақина және картоннан
аралық төсем пайдаланады.
Рульдік ... ... ... ... ... ... тұрады.
Рульдік жетектің құрылымы автомобильдер немесе трактордың барлық доңғалағы
бұрылу ... ... ... ... етіп ... мұның өзі
басқаруды жеңілдетіп, шиналардың мезгілсіз тозуын болдырмайды. Ол үшін
барлық доңғалақтардың жалпы ... ... ... ... яғни ішкі ... ... қарағанда үлкен бұрыш жасап бұрылуы тиіс. Бүл талапты
орындау ... ... ... етеді (математикалық трапецияны еске
түсіріңіз), мұнда автомобильдің (трактордың) алдыңғы осі мен ... ... ... ал бүйір жақтары - цапфа бүрылысының рычагтары
болып ... ... ... ... ... ... мен ... тартқыш
арқылы сошка-мен жалгастырылған. Бойлық және көлденең тартқыштың ұштарында
шарлы түйіндесі орналасқан. Сошка-ның төменгі ... ... ... ... стержені бекітілген, оның сферасы бойлық рульдік
тартқышқа ... ... екі ... ... бар, ол ... рульдік тартқышқа бұрандалы тығынмен қосылған серіппенің көмегімен
тартылады. Рульдік тартқыштың барлық ұштарында осындай ... ... ... кезде автомобильдер мен тракторда рульдік басқарудың
шарлы ... ... мен ... ... ... ... полиамид
ішпектер қолданылуда. Ескі құрылымды шарлы түйіндестердің саңылауы
тығынмен реттеледі, одан ... ... ... ... ... бекітіледі.
Рульдік жетектің топсалы қосылысын болшектердің тез тозуын болдырмау
үшін май сауыты арқылы солидолмен майлайды.
Автомобильдің (трактордың) қозғалыс ... ... ... бұру
арқылы өзгертуге болады. Рульдік доңғалаңты сағат тілі бағытымен (оңға)
бұрғанда, червяк ... ... ... ... ... ... ... Сошка
бойлық тартқыш және онымен жалғасқан рульдік трапеция ... ... оңға ... ... ... тілі бағытына қарсы бұрған кезде бағыттаушы
доңғалақ солға бұрылады. ... ... ... ... ... ... ... тракторлар мен автомобильдерде рульдік басқару
гидрокүшейткішпен жабдықталған.
Джойстикпен және ... ... ... ... ... ... ... жарыққа шыққан
күнінен басталды. Әр түрлі компанияның жобалаушылары ... ... Бір ... ... ... ... ("Баранка") авто-көліктің
өзірше ажырамас серігі болып келеді. Авиацияда және ... ... ... жаңа ... ... арқылы алға басуда. Баітіег
Сһгузіег Ғопйег авиақұрылым концерндерінің тығыз ынтымақтастығы нәтижесінде
джойстикке ... көп ... ... тәжірибеге енді.
Рулдік доңғалақпен және басқышпен автокөлікті басқаруды адам автоматты
түрде бөледі және ... ... ... ... Бір ... ... ... механизмі арқылы жылдамдықты және автомобильдің
жүру бағытын реттеуге болады.
Джойстик ось бойымен оңға, солға бұрылғанда ... ... ... ... оңға ... ... ... Егер джойстикті алға еңкейтсе,
жылдамдық артады, ал артқа қарай еңкейтсе, автомобиль жылдамдығы азаяды.
Джойстикпен және "тышқан" механизмі арқылы басқару автомобиль жасау ... ... ... ... ... ... заманғы автомобильдер
сол немесе оң рульді болып келеді. Мысалы, Жапония, ... ... оң ... ал Қазақстанда, Америкада, Еуропа елдерінде ... ... ... ... пен тышқан механизмі автомобильдің алдыңғы
орындықтары арасында орналасқандықтан жүргізуші оны қалаған жағына ... ... ... ... басқаруға трактор мен автомобильдің жұмыс ... ғана ... ... ... ... қосу ... де ... басқаруда мынадай ақаулар болған жағдайда ... ... ... ... етілмейді: рульдік басқарудың ... ... ... ... ... тыс ... ... басқару
бөлшектерінің көбірек тозуы, бекітулерінің босап және шплинттің бұзылуы.
Басқарудағы мардымсыз қиыншылыңтарының өзі жол апатына ұшыраудың ... ... Егер ... ... ... қала ... ... тез
шаршайды, ал жол қозгалысы зор ынтаны қажет еткен жағдайда және ... ... ... ... ... мерт қылу ... туады.
Червяк подшипниктерінің бұзылуы және тартқыштың майы-суына байланысты,
рульдік басқару тұтылып ... онда ... ... ауыстыру керек.
Рульдік механизм дұрыс жөнделмеген жағдайда оны ... ... ... ақауы болса, жөндеу қажет.
Рульдік басқарудың бекіту бөлшектерінің босағандарын қысып, жоғалған
немесе сынған шплинттерін, ... ... ... ... ... мен ... ... күпшек подшипнигі мен руль ... ... ... ... рульдік механизм корпусының,
сошканың және цапфаның, бұрылу рычагтарының бекітілулері босайды. Червяк
подшипниктері мен ... және ... ... ... саңылауы мен
гидрокүшейткіші бар рульдік ... май ... ... ... люфтісі ұлғаяды. Рульдік доңғалақтың люфтісін жоғарыда
айтылған ақаулар себебін жою арқылы реттеуге ... ... ... ... ... доңғалақтың
конусты подшипниктеріндегі осьтің қалыпты саңылауы 0,2 мм шамасында болады.
Жерден сәл көтеріліп тұрған ... жел ... ... ... Егер ... 0,5 мм ... ... подшипниктерді реттейді. Реттеу
алдында болт-ты бүрап алып, доңғалақтың күпшегі қалпағын босатады, оны
алдынала ... мен ... ... ... қарсы кедергі пайда болғанша, реттеуіш гайканы
бұрай түседі, ал одан ... ... ... таяу ... тілікке дәл
келгенше кері бұрайды.
Подшипниктер ретке келтірілген жағдайда доңғалақ жеңіл айналады және
ось ... онша ... ... бар ... механизмді реттеу. Егер рульдік
доңғалақтың еркін жүрісі, жасап ... ... ... нормадан артық
болса, онда рульдік басқаруды ретке келтіру қажет.
Ең алдымен, рульдік тартқыштың ... ... мен ... ... ... ... ... Егер рульдік
доңғалаңтың еркін жүрісі бұдан кейін де кеңейтілген күйінде қалса, ... ... ... ... осьтік саңылауы
тексеріледі. Ол үшін ... ... ... ... алып, рульдік
доңғалақты кез келген жаққа айналдыра отырып, червякті роликтен ілінісуден
шығарады. Одан кейін ... ... ... ... ... ... біліктің ауысуы елеулі болса, червяктің ... ... ... ол үшін ... механизмнің төменгі қақпағының
астындағы реттеуіш ... бір ... алып ... ... ... ... ... доңғалақ 3-5Н (0,3-0,5 кгс)
күшпен айналуы ... ... ... орта ... ... ... ... сошканы
қозғай отырып, ролик пен червяк аралығындағы саңылауды тексереді. Егер
саңылау үлкен болса, оны реттеу қажет.
Червяктің ... ... ... ... жолмен жүргізіледі. Рульдік
механизмді босатып, реттеуіш винтінің гайкасын кері бұрап бекіткіш шайбаны
да алады. Ролик червяктің орта ... ... ... ... ... саңылау ең аз болғанша реттеуіш винтті бұрай береді.
Бекіткіш шайбаны ... ... ... ... де, ... ... қояды.
Червяк сектор типтес рульдік механизмді реттеу. Егер бұзылған ... ... ... топсалы қосылысын реттеумен қалпына келмесе, ... пен ... ... ... ... ... ... шарикті подшипниктерге орнатылған, ол шойын эксценрикті ... ... ... және ішкі ... ... ... ... сондықтан оны фланецке қарай бұра отырып, червяк қалпын секторға
сәйкес өзгертеді. ... ... ... ... ... ... ... алып, рульдік тартқышты орталық рульдік рычагтан ағытып,
реттеуіш төлкенің екі бекіту болтын ... ... ... ... ... оны ... тілінің жүру
бағытымен (трактордың жүру бағыты) сошканың ортаңғы ... ... ... ... Осыдан кейін реттеуіш төлкені оның ... ... 4-6 мм ... сағат тіліне қарсы бағытта бұрайды.
Червяк пен сектор аралығындағы саңылауды ең аз қалпына ... ... ... болттарын қатайтады.
Қорыта айтқанда рульдік доңғалақты таяныштан тірелгенше бұрып, моторды
іске қосады, сөйтіп рульдік ... ... жоқ ... ... ... ... ақаулары Дөңгелекті трактор мен
автомобильдің бағыттағыш механизмінде, ... ... ... және ... тартпалардың топсаларын майлауға көңіл бөлу
керек.
Доңғалақ подшипниктері доңғалақ қақпақтарына толтырылған, ... ... ... ... ... ... ... тесікке, сығып кіргізілген солидолмен майланады.
Доңғалақ көлденең, бір бүйір тербелмеуі ... оны ... ... күтпей-ақ, конустық ролик подшипниктерін мезгілінде реттеп отыру
керек. Сол мақсатпен алдыңғы осьті домкрат қойып көтеріп, ... ... ... ... оны доңғалақтың тербетілуі болмағанға дейін
бұрайды.
Гайканың өте қатты тартылып да кетпеуі ... ... ... ... айналдыру үшін трактор, болмаса автомобиль өз күшін ... ... ... ... ... те ... бұрын тозады,
Доңғалақтарды теңгеру (балансировка) үшін, осы ... ... ... ... ... - теңгеру жүгі (5-сурет) қойылған.
Доңғалақта қажетті теңгеруі ... ... тез ... да, одан
"шимми" өрекетінің пайда болуы да мүмкін. Теңгеру жүгін алып ... ... ... ... ... теңестірмей қалдыруға тіпті де болмайды.
5-сурет. Автомобилъдердің рулъдік механизміндегі
реттегіштер
I - бұрандалы механизм; 2 — бекіту ... 3 — ... ... ... ... ... ... 5 —реттеуіш шпилка; 6 - тірек; 7 — аралъқ төсемдер; 8
-рычаг; 9 – ... ... ... 10 — гайка; 11 — реттеуіш винт;
12 — бағыттауыш; 13 - реттеуіш гайка
Руль механизмдерінің және қысқыш ... ... жеке ... ... ... ... ... жүріс - олқылың (лифт)
пайда болады. Лифт деп ... ... ... мөлшері доңғалақтардың
қозғалмай тұрған кезінде, руль доңғалағын бұрау жолымен ... ... ... ... тұрған болса және қосқыш тартпалардың түйіні
дұрыс болса, руль доңғалағының еркін ... ... ... ... ... ... тартпаларға серіппелер қойылған болса, олардың да
дұрыстығын ... ... ... ... руль ... ... ... керек:
руль білігіндегі буылдыңтың осьтік олқылығын реттеу;
руль сошкасының білігіндегі осьтің олңылығын реттеу;
руль механизмінің жұмысқа қосу ... ... ... ... ... ... есептер)
ВАЗ АВТОМОБИЛІНІҢ МЕХАНИКАЛЫҚ РУЛЬДІК МЕХАНИЗМІ
бұру рычагы, шарлы топса, рулъ және ... ... ... ... ... ... бұрандамалар,тапсырма, ... ... ... ... рулъ ... рулъ ... рулъ колонкасы, кронштейн, сақтағыш қалпақ,
жетекші шестерня, тірек
РУЛЬ ҚҰРЫЛЫСЫНЫҢ СЫЗБАСЫ
РУЛДІК МЕХАНИЗІМНІҢ ГИДРОЦИЛИНДРІ
1. ... ... ... РӨЛ ... РӨЛ ... ЖАЛҒАУ ШЛАНГІ
6. СҰЙЫҚТЫҚ ЫДЫСЫ
РУЛДІК ТАРТҚЫШТАР
РЕЙКАЛЫ РУЛЬДІК МЕХАНИЗМ
РУЛДІК ГИДРОКҮШЕЙТКІШ
РУЛЬДІК ... ... ... ... МЕХАНИЗМНІҢ ҚАПТАМАЛАРЫ
4 ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ ЖӘНЕ ТЕХНИКА ҚАУІПСІЗДІГІ
Біздің елімізде халық шаруашылығының барлық ... ... ... ... ... аса ... ... бөлінеді. Халық шаруашылығының
барлық басқа салаларындағы сияқты автотранспорт кәсіпорындарына еңбек
қорғаумен қауіпсыздық техникасы заң жүзінде қатаң белгіленеді, бұлардың
автотранспортқа байланысты ... ... ... ... ... техникасының негізгі шарттары еңбек жөніндегі заңдар
кодексіндегі (КЗОТ) жазылған. Кәсіпорын басшысы ... ... ал ... үйлерде бас инженер ( техникалық жетекші )
немесе әкімшілік – техникалық персонал ішінен арнайы тағайындалған адам,
пайдалану ... ... ... қорғау және қауыпсіздік техникасы
жөніндегі шараларды жүзеге асыру үшін жауап береді.
Еңбек қауіпсіздігі – бұл заңдылық жүйе.Автотранспорт кәсіпорындарында
істейтін ... ... ... жөніндегі құқықтық құжаттарды, зиянды
және қауыпты өндірістік факторды, олардың адам ... ... ... ... ... ... қойылатын өндірістік, санитарлық,
техника қауыпсіздігі мен өрт қауыпсіздігі талаптарын, өндіріс үрдістері
қауіпсіздігін бағалау мен олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуді, ... өз ... ... ... ... ... ... көмек
көрсете білуі тиіс.
Механиктердің және жөндеуші жұмысшылардың еңбек ... ету ... ... ... көп ... жазатайым
оқиғалардың болуы оның себептерін жан-жақты дәрежесіне де байланысты.
Өндірістік жарақат алудың себептерін жан-жақты талдау кәсіпорындағы
қауіпсіздік техникасының жағдайын барынша объективті түрде бақылауға ... ... ... ... ... ... ... шараларын
жасауға мүмкіндік береді.
Әрбір жазатайым оқиға технологиялық үрдістерді орындау кезінде
туатын қатерлі жағдайдың нәтижесі болып табылады. Кез-келген ... ... ... факторлардың арасынан оны тікелей тудырушы
факторлардың атап көрсетер болсақ, бұған қауіпті әрекет пен қауіпті жағдай
жатады.
Қауіпті әрекет - жұмысшының ... ... ... т.б.) ... ... ... қимыл нормасына сәйкес келмейтін
әрекет жасауы.
Қауіпті жағдай - өндірістік ортаның (еңбек нысаны, машиналар,
құралдар, т.б.) қабылданған нормаға сәйкес келмейтін күйі.
Әдетте жарақат ... кез ... ... ... ... мен
қауіпті әрекет көз алдымызда тұрады. Егер қауіпті әрекеттер бүтіндей адамға
тәуелді болса, онда қауіпті жағдайлар машиналардың жетілмегендігінің
салдары болуы мүмкін.
Жарақаттану ... ... ... ... ... ... жоғары болса, адамның дені сау болса, жарақаттану жағдайлары
соғұрлым сирек болады. Әрбір жарақат алуды өндірістік іс-әрекетпен тікелей
байланысты түрде зерттеу әрі ... ... ... ... ... ... ... алмайынша жарақат алуға қарсы күрес жүргізу
мүмкін емес.
5 ҚОРЫТЫНДЫ
Машиналар сапасын, олардың сенімділігін, бұзылмайтындылығын және
тиімділігін арттыру техникалық прогрестің негізгі бағытына ... ... ... ауыстырымдылығын қамтамасыз етуді талап етеді.
Автокөлік агрегаттарының құрылысы мен оларды пайдалану ережелерін
жақсы білгенде ғана халық шаруашылығының алдында тұрған міндеттерді
ойдағыдай шешуге болады.
Менің ... ... ... ... ... ... ... күшейткіштері». Дипломдық жұмыста тақырып бойынша
таңдалған ... ... мен ... ... ... ... Көрсетілген мәліметтер қазіргі машиналарда қолданып
жүрген, ғылым мен техниканың жетістіктеріне ... ... ... мен қондырғылар болып табылады.
Жобалаудағы жаңа шешімдер өндіріске өте тез еніп жатады. Автомобильдің
функцияларын дауыспен басқару ... ... ісқе ... ... іске ... кондиционермен кабинадағы ауа температурасын
өзгерту, қалаған терезенің әйнегін ... ... ... ... ... шамдарын жағу, телефонды іске қосу, интернет жүйесіне кіру,
автомобиль маршрутын және оның орнын анықтау соңғы маркалы ... ... ... ... тек ... ... ... қиыншылықтардың өзі жол апатына ұшыраудың себебі
болуы мүмкін. Егер рульдік ... ... күш ... ... тез ... ал жол ... және ... жылдамдықпен жүргенде
соқтысығып немесе біреуді мерт қылу қаупі туады. Рульдік механизмді реттеу
керек. Гидрокүшейткіштің ақауы байқалса, оны да ... ... ... ... дипломдық жұмысымның соңғы қорытынды бөлімінде
рульдік басқарудың ақаулары және оларды жөндеу жұмыстары, рульдік
басқарудағы автомобильдің жұмыс істеу қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... өз ... ... дипломдық жұмысты орта кәсіптік оқу орындарындағы болашақ
мамандарға автокөлік агрегаттарына техникалық қызмет көрсету және оларды
жөндеу жұмыстарын меңгеруге арналған қолданбалы оқу материалы ... ... ... ... Автомобильдің құрлысы және пайдалануы авторы: П.Ж.Жүнісбеков
2. Автомобильдерді жөндеу және текникалық қызмет авторлар: П.Ж.
Жүнісбеков, М.Т.Жетпейісов, Г.А. ... М.С. ... ... ... ... негіздері авторлары:
С.Скрынник, Т.Рахманов
4. Автомобильдер мен қозгғалтқыштар теориясы автор: Б.А. ... ... А.М., ... О.П., ... В.Ф. и др. ... ГАЗ-66:
Устройство, техн. обслуживание и ремонт. — М.: Транспорт, 1988.
-----------------------
2, серпілер
қапсырма ... ... ... рычагі

Пән: Транспорт
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Mercedes E 55 автокөлігі27 бет
Жүк автомобильінің гидромеханикалық берілісін жасау жобасы61 бет
Mercedes-Benz G 32026 бет
RC байланысы бар күшейткіштер8 бет
Күшейткіштің құрылымдық схемасын таңдау және негіздеу24 бет
Күшейту тізбектері5 бет
Күшейту тізбектері жайлы4 бет
Операциялық күшейткіштер21 бет
Тракторлар мен автомомильдер 234 бет
"Автомобильдердің электротехникалық және электрондық жабдықтары" -курсы мазмұны және әдістемесі51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь