Мұнайды гидрокрекингілеу

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
І БӨЛІМ. ГИДРОКРЕКИНГ ПРОЦЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.1. Гидрокрекинг процесі, оның мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2. Өнеркәсіптегі гидрокрекинг ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3. Мұнай фракцияларын гидрокрекингтеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
ІІ БӨЛІМ. ГИДРОКРЕКИНГ ҚОНДЫРҒЫЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.1. Гидрокрекинг реакторы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2. Реакциондық аппарат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.3. Гидрокрекинг процесінде қолданылатын катализаторлар ... ... ... ... ..
2.4. Гидрокрекинг реакторын автоматтандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
КІРІСПЕ

Мұнайды гидрокрекингілеудің мақсаты – мөлдір өнімдер өндіру. Сутегі шығынына және процестің технологиялық режиміне байланысты оны бензинді, реактивті отындар немесе дизель фракциясын шығымын көп өндіруге бағыттауға болады. Гидрокрекингті бензиндерді жеңіл изопарафиндер (С5-С6) немесе газ түріндегі көмірсутектер (негізінен, пропан мен бутан) алу мақсатында өңдеу сирек қолданылады.
Гидротазалаудың негізгі мақсаты күкіртті және басқа қажетсіз компоненттерді бөлу және қанықпаған көмірсутектерді қанықтыру болса, сонымен қатар гидрокрекинг нәтижесінде шикізаттан жеңілдеу фракциялық құрамда өнімдер түзіледі де, тығыздану реакциялары сутегі әсерімен жүргізіледі.
Қазіргі кезде мұнайды гидрокрекингілеу 2 бағытта өсуде:
1) аз тұтқырлы және аз күкіртті қазан отынын немесе каталитикалық крекингтің шикізатын алу мақсатында мазуттарды гидрокүкіртсіздендіру;
2) қозғалтқыш отындарының қорын жасау мақсатындағы терең гидрокрекинг.
Аз күкіртті қазан отындарын мазуттардан алу үшін бірнеше әдістер қолданылады; екі әдіс жанама гидротазалау деп аталады.
Гидрокрекинг процесі каталитикалық крекинг, каталитикалық риформинг процесстерінен кейін шыққан болса да осы екі процесстің мақсаттарын орындайды.
Курстық жұмыстың мақсаты: мұнайды гидрокрекингілеу процесінің мақсатын, технологиялық режим нормаларын, шикізат пен дайын өнімге деген талабын анықтау. Сонымен қатар, гидрокрекинг процесінің жүру бағытын және қолданылатын катализаторлардың реакцияға әсерін толығымен сипаттап, аппаратта жүретін барлық сатыларын талдау.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. «Мұнай және газ химиясы мен технологиясы» - Г. Қ. Бишімбаева, А. Е. Букетова. - Алматы : Бастау, 2007.
2. «Мұнай-газ секторындағы басқару» - Доғалова, Гүлнәр Нәжмиденқызы - Алматы : Экономика, 2007.
3. «Мұнай, мұнай өнімдері» - Серікбаева Жаса.- Химия мектепте, 2004ж.
4. « Қазақстанның мұнайхимиясы өнеркәсібінң жағдайы, проблемалары мен болашағы» Коныспаев С.Р. 2005ж. №1
5. Сериков Т.П., Оразбаев Б.Б. «Технические схемы переработки нефти и газа в Казахстане», Учеб.пособие для вузов, Атырау, 1993
6. Мановян А.К. «Технология первичной переработки нефти и природного газа», Учеб.пособие для вузов, М., Химия, 2001
7. Серіков Т.П., Ахметов С.А. «Мұнай және газды терең өңдеу технологиясы», 3 томды, Атырау, 2005
8. Омарәлиев Т.О.«Мұнай мен газдан отын өндіру арнайы технологиясы», Астана, Фолиант, 2005
9. Абайылданов Қ. Н., Нұрсылтанов Ғ. М. Мұнай мен газды өндіріп, өңдеу. Оқулық. –Алматы: ҚазҰТУ, 2003, 464-467 б.
10. Альбом технологических схем процессов в переработки нефти и газа. – Под ред. Б. И. Бондаренко. – М.: Химия, 1983. 29-33 с.
11. Альбом технологических схем процессов в переработки нефти и газа. – Под ред. Б. И. Бондаренко. – М.: Химия, 1983. С29-33.
12. Сарданашвили А.Г., Львова А.И. «Примеры и задачи по технологии переработки нефти и газа»/ Сарданашвили А.Г., Львова А.И. - М.:Химия, 1980.-285 с.
13. Кузнецов А.А., Судаков Е.Н. «Расчеты основных процессов и аппаратов переработки углеводородных газов», Справочное пособие, М.: Химия, 1983.-185 с.
14. Белянин Б.В., Эрих В.Н. «Технический анализ нефтепродуктов и газа»/ Белянин Б.В., Эрих В.Н. - М.: Химия, 1979.- 302 б.
15. Эмирджанов Р.Т., Лемберанский Р.А. «Основы технических расчетов в нефтепереработке и нефтехимии»/ Эмирджанов Р.Т., Лемберанский Р.А.- М.,19 94.-294 с.
16. Суханов В.П. «Переработка нефти», Учеб.для средних проф.-техн. учебных заведений, М., Высшая школа, 1979
17. Эрих В.Н., Расина М.Г., Рудин М.Г. «Химия и технология нефти и газа»/ Эрих В.Н., Расина М.Г., Рудин М.Г. - М.: Химия, 1985. -286 с.
18. Ахметов С.А. «Технология глубокой переработки нефти и газа»/ Ахметов С.А. - Уфа: Гилем, 2002.-218 с.
19. Суханов В.П. «Безопастность труда в нефтеперерабатывающих и газоперерабатывающих производствах. Правила и нормы»/ Суханов В.П. - М.: Недра, 1989.-189 с.
20. Каган С. З., Плановский А. Н., Рамм В. М. Процессы и аппараты химической технологий. Учебник для вузов. Изд. «Химия». Москва 1968. – 848 с.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.......................................................................................
3
І БӨЛІМ. ГИДРОКРЕКИНГ ПРОЦЕСІ.............................................
4
1.1. Гидрокрекинг процесі, оның мақсаты...........................................
4
1.2. Өнеркәсіптегі гидрокрекинг.......................................................
6
1.3. ... ... ... ... ... ҚОНДЫРҒЫЛАРЫ...................................
14
2.1. Гидрокрекинг реакторы ..............................................................
14
2.2. Реакциондық аппарат..................................................................................
15
2.3. Гидрокрекинг процесінде қолданылатын катализаторлар..................
17
2.4. Гидрокрекинг ... ... ... ... ... - ... ... өндіру. Сутегі шығынына және процестің технологиялық режиміне байланысты оны бензинді, реактивті отындар немесе дизель фракциясын ... көп ... ... ... ... ... ... изопарафиндер (С5-С6) немесе газ түріндегі көмірсутектер (негізінен, пропан мен бутан) алу мақсатында өңдеу сирек қолданылады.
Гидротазалаудың ... ... ... және ... қажетсіз компоненттерді бөлу және қанықпаған көмірсутектерді қанықтыру болса, сонымен қатар гидрокрекинг нәтижесінде шикізаттан жеңілдеу фракциялық құрамда өнімдер ... де, ... ... ... ... жүргізіледі.
Қазіргі кезде мұнайды гидрокрекингілеу 2 бағытта өсуде:
1) аз ... және аз ... ... ... ... ... ... шикізатын алу мақсатында мазуттарды гидрокүкіртсіздендіру;
2) қозғалтқыш отындарының қорын жасау мақсатындағы терең гидрокрекинг.
Аз күкіртті қазан отындарын мазуттардан алу үшін бірнеше әдістер ... екі әдіс ... ... деп ... ... ... ... каталитикалық риформинг процесстерінен кейін шыққан болса да осы екі процесстің мақсаттарын орындайды.
Курстық жұмыстың ... ... ... ... ... технологиялық режим нормаларын, шикізат пен дайын өнімге деген талабын анықтау. Сонымен қатар, гидрокрекинг процесінің жүру бағытын және ... ... ... ... ... сипаттап, аппаратта жүретін барлық сатыларын талдау.
І БӨЛІМ. ГИДРОКРЕКИНГ ПРОЦЕСІ ... ... ... оның ... - ол ... ... мұнай өнімдерін (жанармайды, керосинді, дизель отынын) алу үшін, сонымен қатар С3 - С4 қойтылған газдарды мұнай шикізатының, ... ... ... ... ... шикізатын сутегімен өңдеуде қысым арқылы алу үшін қолданылатын катализдік процесс.
Гидрокрекинг мұнай өнімдерінің кең түрдегі ... ... ... ... - ... ... болмасын мұнай шикізатынан, тиісті катализаторларды және шартты таңдай алу арқылы және мұнай өңдеудің ең бір ... және ... ... ... ...
Процестің химиялық негіздері. Гидрокрекинг өнімдерінің сипаттамалары өте күшті деңгейде катализатордың қасиеттерімен, оның гидрленуімен және ... ... ... ... ... ... және ... мәніне байланысты бір немесе екі сатыда іске асырылады. ... ауыр ... үшін ... ... екі ... ... ... сатыда шикізаттың молекулярлық массасы бір шамаға төмендейді және оның сутегімен қанығуы жүреді, және ... ... ... ... ...
Екінші сатыда дайындалған шикізат сутегінің қысымы мен қызмет мерзімі үлкен стационарлы катализаторларда терең крекингке ұшырайды.
Шикізаттың өзгеруі гидрокрекинг жағдайында ... ... ... Біріншіден гидрогенолизге гетероатомды қосылыстар ұшырап Н2О, NH3 және H2S қосылыстар күйінде түзіледі. Бір мезгілде шектеусіз көмірсутектердің гидрлену процесі ... ─CH ═ CH ─CH2 ----> ─CH2 ─CH2 ─CH2 ... ... ... ... ... ... және ... ... ... болатын катализаторларда ароматты сақиналары қанығады. Конденсірленген ароматты ... ... ... сатыда жылдамдығы төмендеп дәйекті түрде жүреді:
Арендердің дәйекті гидрленуімен бірге шектелген сақиналар ыдырауы және алкилді арендердің түзілуі мүмкін:
Алкандар изомерлену және ... ... ... ... ... түзілген олефиндер бір бірімен қосылып парафиндер тізіледі. Екі еселік байланыстардың қанығуынан изопарафиндер түзіледі.
Гидрокрекингтің жылу эффектісі гидрлену және ... ... ... анықталады. Крекинг процестің эндотермиялық эффекті гидрлеу процестің экзотермиялық эффектімен компенсацияланады.
Гидрокрекингтің оптималды температурасы 300-4250С аралығында. Төмендеу температурада реакция баяу ... ... ... кокс түзілу процестер жүріп реакцияның ықтималдығын төмендетеді. Одан басқа жоғары температурада ыдырау процестері жылдамдатылады да жеңіл фракциялардың және газдың шығыман ... іс ... ... ... және ... ... ... Қосымша 2 ден гидрокрекинг процесінің принципті схемасы келтірілген.
Шикізат 84-140 атм қысымда 290 - 4000С-ға дейін қыздырылған ... ... ... ... ... ... қабатынан өткен кезде шикізаттың шамамен 40-50 %-ті бензиннің қайнау температурасына сәйкес (2000 С-ға дейін) заттар крекингке ұшырап түзіледі.
Бірінші ... ... ... қоспаны салқындатады, сығады және сепаратор арқылы өткізіп сутегін бөледі. Сутегі қайтадан шикізатпен ... ... ... сұйықтық айдау процесіне барады. Бірінші реактордың өнімдері ректификациялық колоннада бөлінеді.
Айдау поцесінің қалдығын қайтадан сутегі ағынымен араластырып ... ... ... ... ... бұл қоспадағы заттар гидрлену, крекинг және риформинг реакциялардан ұшырағанына байланысты екінші реакторда бұл процестер қатаңдау жағдайда жүреді (температура мен ... ... ... ... шыққан қоспа сутегінен босатылып фракцияланады.
1.2. Өнеркәсіптегі гидрокрекинг.
Өнеркәсіптегі мақсатты бағытта іске ... ... ... ... бөлуге болады:
* Жанармай фракцияларының гидрокрекингі - мұнай газын алу ... С4 - С5 ... ... ... ... синтез үшін және автокөлік жанармайының жеңіл жоғары октанды компонентін алу үшін іске асырылады.
* Орта дистелляттардың ... ... ... және ... рет ... ... температурасы 200 - 3500С жанармай және реактивтік отын алу ... іске ...
* ... және ... ... ... ... газойлдері, катализдік крекинг газойлдары - жанармайлар, реактивтік және дизель отынын алу мақсатында іске асырылады.
* Ауыр ... ... ... - реактивтік және және дизель отындарын, жанармайларын, аз күкіртті қазандық отындарын және катализдік крекинг үшін ... алу ... іске ...
* ... ... санын көтеру мақсатында селективтік гидрокрекингілеу; реактивтік және дизель отынының суып қалу температурасын төмендету ... ... ... ... ... ... және суып қалу ... төмендету үшін іске асырылады.
* Гидродеароматтау.
Жанармай фракцияларының гидрокрекингі. Катализдік крекингтің және жанармайдың крекингінің комбинацияланған процесі түзіліп, ... ... ... ол біздің елде изоформинг деген аталым алды.
Бұл процесте шикізат - ауыр жанармайлық фракциялар - ... ... ... ... ... ... ... Гидрокрекингтің гетероорганикалық қосындылардан тазартылған өнімі - 20c/o - ке дейін төмен молекулалық алкандарды ... ... ... ... ректификация арқылы бөліп шығарады. Ректификациядан кейінгі қалдық,бастапқы шикізатпен салыстырғанда, құрамында жеңілденген фракциондық құрамды біріктіреді және арендердің, циклоалкандардың ... ... ... яғни ... ... үшін ең ... шикізат болып табылады.
Изокомпоненттің октандық саны, зерттеу әдісі бойынша - 86 ... ... ... ... 3:7 қатынасында араластыруарқылы АИ - 93 жанармайын алады.
1. Орта ... ... Орта ... ... (200 - 3500С) ... және реактивтік отындарды алу үшін зерттелген, бірақ та шикізат ресурстарының болмауына байланысты тәжірибелік мәні жоқ.
2. Ауыр ... ... ... ... іске ... олар жанармай, реактивтік және дизель отындарын, сонымен қатар, жағармайлардың, қазандық отынның және катализдік крекинг ... және ... ... ... бағытталады.
Күкіртті аз ваккумдық дистелляттарды жанармайға гидрокрекинг ... ... ... ... ... (сульфиттік катализаторлар) катализаторларға бір сатыда 340 - 4500С температурада сутегінің қысымы 10 - 20 МПА - да іске ... ... ... ... 30 - 40 c/o құрайды, дегенмен де 80 - 90 c/o - ке ... ... 1,5 c/o ... күкірті және 500 - 2500 млн. азоты бар ... ... үшін ... ... ... сатысы бар екі сатылы процес қолданылады. Процестің екінші сатысы құрамында VIII топтық металдары болып ... ... іске ... ... 290 - 3800С, қысымы 7 - 10 МПА ... ... ... ... 70 - 125c/o -ке ... жетеді. Алынатын жеңіл жанармайды тауарлық жанармайдың компоненті ... ... Ауыр ... ... жібереді.
Гидрокрекинг өнімдері, жанармай нобайлары бойынша, көбінесе катализдік өнімдерімен ұқсас болады: газ тәрізді өнімдердің ... ... ... С3 - С4 ... болады, сұйық өнімдерде таралымды қосындылар көп болады.
Катализдік крекингке қарағанда, ... ... ... ... ... және ... ... болмайды. Гидрокрекинг газойлдары, сонымен қатар, катализдік крекинг газойлдарымен салыстырғанда, азырақ хош иістенген болады.
Гидрокрекингтің болашақты ... ... ... ... ... ... ... дистилляттарыды және деасфальтизаторларды).
3. Селективтік гидрокрекинг. Бұл процесс шикізаттан гидрогенолиз жолымен ... ... ... ... мен ... алу ... қалыпты құрылымды алкандарды алып тастауға бағытталады. Бұл процесте катализатор ретінде геометриялық селективті цеолиттер қолданылады, олардың кіріс терезелерінің өлшемі (0,5 - ... ... ... ... ... және онда тек қана ... алкандардың молекулаларына, диаметрі 0,49 мм, реакция жасайды. Селективтік гидрокрекингті гидроизомеризация сияқты тура ... ... және ... ... ... ... ... үшін пайдаланылады. Процесті 300 - 430 0С температурада, 2 - 10 МПА қысымда, шикізатты берудің ... ... 0,5 - 2 ч-1 ... ... ... 80- 87c/o - ін ... Майдың сапасы төменгі температурада еріткіштермен цепарафинизациялауда алынатын майлардың сапасына жуық төмендетіле алады.
4. Гидродеароматизациялау. Катализдік гидродеароматизация - жоғары ... ... ... ... тура ... және екінші реттегі шикізаттан алатын негізгі процесс. Тура айдалатын орта ... ... ... ... ... ... байланысты 14 - 35 c/o ... ал ... рет ... ... - 70 c/o - ке ... ... ... 0,2c/o және азоты 0,001c/o кем тура айдалған шикізатты өңдеуді бір ... ... ... ... бар ... ... беру көлемдік жылдамдығы 4τ-1 - де жүргізеді. Бұл жағдайда арендерді жоюдың толықтығы 75 - 90c/o ... ... ... көп ... ... - ала ... ... болады. Екінші реттегі шикізат қатаңырақ жағдайда өңделеді - температурасы 350- 4000С, қысымы 25 - 35 МПА. ... ... ... ... ... ... мұнай өңдеу процестерінде ең тиімді, икемді 8 мұнай шикізаттарының кез келген түрінен керекті катализаторлармен процесті ... ... ... ... іс ... ... ... көп ассортименттерін алуға болады.
Мақсатына байланысты өндірісте пайдаланылатын гидрокрекинг процесі былай бөлінеді:
- бензин фракциаларын ... ... ... алу ... ... олар ... ... өндірісінің құнды шикізаты, автомобиль бензинінің жоғарғы октанды құрастырушысы болып саналады;
- бензиндердің октан санын ... ... және ... ... қату ... ... қазан отынының түсін және тұрақтылығын жақсарту мақсатында гидрокрекингтеу және ... ... ... реактив және дизель отындарын алу, жоғары индексті майлар немесе каталитикалық крекинг шикізатының негізін құрайтын компоненттер алу ... ... ... ... ... ... аз күкіртті қазан отындарын, каталитикалық крекингтің және ... ... ... аз ... кокс алу ... ... фракцияларын гидрокрекингтеу. Бензин фракцияларын гидрокрекингтеудің негізгі мақсаты С4 - С5 ... ... ... ... ... ... ... есебінде қолданылатын изокомпонент, С4 - С5 - ... - ... ... ... шикізатын алу болып саналады. Шикізат есебінде тура айдалған ... ... ... және ... ... пайдалануға болады. Катализатор есебінде цеолиттерді пайдаланады: ҮСКЭ, реонит, пентасилдың металдардың (Мо және Ni) гидрлеуші оксидтермен біріктірілген төсегіш ... ... ... ... ... ... Изобутан мен изопентан алуға бағытталған процесті 3500С, 4Мпа және 0,5 - 1,5 сағ-1 ... ... ... ... ... ... 85 - 180 0С көрсетілген жағдайда 31c/o изо - С4Н10, 16c/o изо - С5Н12 және 9,7c/o изо - С6Н14 ... газ ... (С1 - С2) өте аз ... ...
Изориформинг процесін тура айдалған бензиндерді гидрокрекинг пен риформингтің бірікпесі есебінде, жоғары октанды автомобиль бензиндерін алуға бағытталған деп ... ... ... ... ... және ... екі ... бірінші сатысында 330 - 350 0С, 4МПа және 1,5сағ-1жүргізеді. Изокомпонентті (і - С4 - і - С5 - ... ... ... күкіртсізденген қалдық күкірт мөлшері 1млн-1 риформинг сатысына жіберіледі. Бұл процеске ГКБ - 3М өндірістік катализаторды алюминий ... ... ... ... одан ... никель және цеолитті натрий мөлшері 0,1c/o кем қосумен алады.
Вакуум дистиллятын 15 МПа ... 15 МПа ... ... ... үлкен икемдік сипатты. Бұл процеске шикізат есебінде вакуум дистилляттары немесе олардың жай кокстеу қондырғысынан шыққан ауыр дистилляттарымен қоспасы пайдаланылады. Бір ... ... ... ... өнімдерді ең көп мөлшерде алуға болады: реактив, қысқы арктикалық және жазғы дизель отынын, май ... ... ... Бұл ... ... беру ... өзгерту арқылы (0,5сағ-1 - реактив отынына, 0,7сағ-1 жазғы дизель отынына), щикізатқа есептегенде қуатын ... ... ... және ... температурасын (әдетте 6 0С шамасында) алынады. Соңғыны әдетте катализатор активтігінің төмендеуінің уақыт өткен ... ... ... үшін ... ... кезде бұрынғы КСРО - да вакуум дистилляттарын 15 МПа қысымда гидрокрекингтеуді реактив, арктикалық қысқы дизель отындарын және доғары ... ... алу ... ... ... ... дистиллятын соңғы қайнау температурасы 5000С жоғары емес және металдар мөлшері 1 - 2 млн-1 көп емес ... ... ... ... және ... отындар алу мақсатында бір сатыда, әртүрлі катализаторлады бірнеше қабат (беске ... ... ... ... ... гидрокрекингтеу процесінің бір сатылы жүйесін 1 суреттен көруге болады.
1 сурет. Вакуум дистиллятын гидрокрекингтеу процесінің бір сатылы ... 2 - ... ... ... 3 - ... қысымды сепаратор; 4-фракциялаушы колонна;
I-шикізат; II - жаңа сутегі; III - рисайкл; IV - ... ... V - отын ... VI - С3 - С4 ... VII - ... бензин; VIII - ауыр бензин; IX - ... ... ... ... ... 250С ... болмас үшін катализатор қабаттарының арасына суытушы газ беру көзделген және оларда контакт - ... ... газ бен ... ... ... жылу және масса алмасуды жақсарту мақсатында және катализатор қабатында газсұйық екі фазалы ағымның ... ... ... ету үшін ... ... ... ... қосымша ағымның кинетикалық энергиясын сөндірушімен жабдықталады, коррозия өнімдерін ұстау үшін тор қорабымен және ... ... екі ... ... ... ... немесе реактив отын шығымы бір сатылы жүйемен өңдегенге қарағанда аз. ... екі ... жүйе өте ... бұл ... ... кез ... ... мүмкіндік береді, сонымен қатар, қондырғының қуатын өзгерпей - ақ дизель отынын көп өндіруден реактив ... көп ... ... болады.
ІІ БӨЛІМ. ГИДРОКРЕКИНГ ҚОНДЫРҒЫЛАРЫ.
2.1. Гидрокрекинг реакторы.
Реакторды процестің ... ... және онда ... ... жүру ... ... отырып жасайды. Оны 2 суреттен көруге болады.
2 сурет. Гидрокрекинг реакторы.
1-газ өнім қоспасын шығару штуцері; 2-суытушы газды; 3-газ шикізатты ... ... ... ... ... 6-корпус; 7-бөлуші табақша; 8-футеровка; 9-катализатор; 10-фарфор шарлары.
Гидрокрекинг реакторы ... ... ... және ... ... жарты дөңгелек келген аппарат, диаметрі 1,4-тен 4,0 м-ге дейін, қабырға қалыңдығы - 50-255 мм, ... ... ... - 16-20 м. ... ... ... ... сутекті және сульфидті коррозияға тұрақты болаттан (құрамында Cr және Mo бар) құяды. Ішін торкрет бетонмен қаптайды. Газ-шикізат қоспасын жоғарғы ... ... ... ... бар ... ... өндіреді. Реакция өнімдерін шығаруды катализаторды ұстауға арналған арнайы ... ... ... ... ... ... іске ... Оны қосымша 2 ден көруге болады.
Реакция жылу эффектісінің жоғары болуына реакторға суытушы ағым беру қажеттігі ... Осы ... ... 2-4 ... торларға қабат-қабат етіп орналастырып, араларына арнайы бөлуші ... ... ... ... ... қондырғысын тағы да каталитикалық крекингтің шикізатын сапалылығын арттыруымен бірге, аз күкіртті қазан отынын алуға да пайдаланады. ... ... ... (300-480°C фракциясын) күкірт мөлшері 2,83% сутегінің парциалды өысымы - 3,2-3,6 МПа, ... - ... ... жылдамдық 1 сағ-1 гидротазалауда күкірттің 90%-ы бөлінеді. Мұнда ... ... ... ... ... (350°C
2.2. Реакциондық аппарат.
Берілген химиялық процестерді жүзеге асыру үшін реактор таңдауда көптеген факторларға назар аударылады: ... ... ... оның ... және шығыны, процестің термодинамикалық ерекшеліктері - адиабаталық, изотермиялық немесе химиялық реакцияның өтуіне ... ... ... жылу ... ... қолданылатын жылуагенттерінің қасиеттері, процестің периодты немесе үздіксіз жүруі.
Реактордың қарапайым түрі - бұл ... ... ... ... ... цилиндрлі аппаратта жүретін реактор. Бұндай реакторлар реакция барысында температура өзгеруі ... ... ... үшін ... ... ... ... температура өзгеруі шикізатпен біргеинертті заттардың жылу агент түзуінен ... ... ... ... эффектісін сіңіруі (экзотермиялық реакция) немесе адиабаталық реактордың ерекшелігі оның гидрокрекингтегі реакциялық камерасы шыдамды. Мұнда құбырлы пеште 470 - 500 0С ... ... ... ... ... Камера көлемін, сұйық және бу ағыстың бөлшектері крекинг терең шегіне жеткенше жоғары температурада тұратындай етіп таңдап алынады. Крекингтің эндотермиялық ... ... ... ... ... ... ... жағдайда каталитикалық процестер үшін адиабаталық реактор көп қолданылады. процесс стационарлы катализатормен толтырылған цилиндрлі реактордың барлық ... ... бір ... ... немесе арнайы бөлінген перфорирді бөлгіштердің әр бөлігінде орналасады.
Бұл реакторлар шикізаттың орналасуы және ... ... ... ... радиалды немесе аксиалды қозғалысына қарай. Радиалды қозғалысты реактор сұйық және ... газ ... ... қолданылады. Радиалды қозғалыс шикізаттың ағыс шығынын азайтады. Гидрокрекинг процесінің реакторлы-регенераторлы қондырғысын 3 суреттен көруге болады.
3 сурет. Гидрокрекинг процесінің реакторлы-регенераторлы ... ... ... екі сатылы циклоны; 4-тұйық ағысты екі сатылы циклон; 5-түтін газының сыртқы коллекторы; 6-булағыш секция; 7-су буын ... ... ... ... реттегіш; 9-ауа реттегіш; 10-тығыз фазада катализаторды салқындатқыш; 11-жаңа катализаторды енгізу клапаны; 12-лифт-реакторға ... ... ... ... ... II-гидрокрекинг өнімі; III-түтін газы; IV-ауа; V-катализатор.
2.3. Гидрокрекинг процесінде ... ... ... Гидрокрекинг катализаторларының ассортименті айтарлықтай кең, бұл процесс қажеттілігінің әртүрлілігімен түсіндіріледі. Әдетте, олар келесі компоненттерден тұрады: қышқылдық, гидротациялаушы және байланыстырушы. Олар ... ... ... ... ... етеді.
Қышқылдық компонент ретінде крекингтеуші және изометриялық қызмет атқаратын ... ... ... алюмосиликаттар пайдаланылады. қышқылдықты күшейту үшін катализаторға галоген, қосымша оксидтік қосындыларды ендіреді немесе алдын ала деалюминилеу немесе цеолитті декатиондау жүргізеді. ... ... ... ... Pt, Pd, Ni, Co, Fe ... ... ... қатар кейбір металдардың: Mo, W оксидтері немесе сульфидтері қызмет атқарады. Белсенділікті ... үшін ... ... VІІІ ... қалпына келтіреді, ал оксидтік молибден және құрамында вльфрамы бар катализаторлар сульфиттелінеді. ... ... ... ... үшін әр ... ... ... Проматорлар ретінде ең белгілі болып ренит, родий, иридий, VІІІ топ металдары үшін жерде сирек кездесетін ... және ... үшін VІ топ ... негізіндегі кобальт және никель оксидтері саналады. Байланыстырушының қызметін, көбінесе, ... ... ... ... ... ... ... кремний, титан, цирконий, магний және цирконий силикаттары атқарады. Гидрокрекингтің ең ... ... ... ... және ... ... белсенділігі бар катализаторларды пайдалануда жемісті болды.
Селективтік гидрокрекинг процесінде катализаторлар ретінде модификацияланған өзіндік молеклярлық - ... ... бар ... ... ... т.б.) қолданылады: цеолиттердің қуыстары тек қана әдеттегі құрылымдағы алкандардың молекулалары үшін ... ... ... ... гидрациялау - дегидрациялау қызметін бір сатылы гидрокрекингтегідей, металдар және ... ... ... ... ... ... азырақ құнды және қымбат болып келеді. Әдетте, бұл күкірттің кобальтпен, молибденмен немесе никельмен, алюминий оксидімен қосындысы. ... ... ... ... ... ... түрінде орналасады. Катализдік риформинг сияқты гидрокрекингті көбінесе екі ерітіндіде өткізеді.
Шикізат 290-4000С дейін қыздырылған және 84-140 атмосфералық ... ... ... және ... ... ... ... қабатынан өткенде шамамен 40-50% шикізат крекингке, жанармайдың қайнау температурасына сай ... ... ... ... шығу ... 2000С).
Катализатор және сутегі кейбір жағдайларда бірін бірі толықтырып отырады. Біріншіден, катализаторда крекинг жүргізіледі. Крекинг ... ... үшін жылу ... ... ... процесс). Осы уақытта сутегі молекулалармен реакцияға түседі, олар крекингте, оларды қанықтыра отырып пайда болады. Бұл жағдайда жылу ... ... яғни ... ... - ... болады. Осылайша, сутегі крекинг жүру үшін жылу бөліп шығарады.
Екіншіден, олар ... бірі ... ... болуды толықтырып отырады. Крекингте олефиндер пайда болады, олар бір ... ... ... парафин құрайды. Гидрациялау есебінен екілік байланыстар тез қанығады. Бұл жағдайда көбінесе изопарафиндер туындайды, сонымен ... емес ... ... ... ... қоспа бірінші реактордан шыққанда оны суытады, жандырады және сутегіні бөлу үшін сепаратор арқылы ... ... тағы да ... ... және ... ... ал ... айдауға түседі. Бірінші реакторда алынған өнімдер РК-ға бөлінеді және нәтижесінде не қажет болатындығына байланысты олардың бөлігі бөлініп шығады.
Керосиндік ... ... ... сияқты бөліп шығаруға немесе газойлмен бірге айдаудан қалған қалдық ретінде қалдыруға болады. Айдаудан қалған қалдықты тағы да сутегі ... ... және ... ... жібереді. Бұл зат гидрациялауға, крекингке және риформингке бірінші реаторда ұшырағандықтан, ... ... ... ... ... жүреді (жоғарырақ температурада және қысымда). Бірінші кезеңнің өнімдері сияқты, екінші реатордан шығатын қоспа ... ... ... және ... ... ... ... қасиеттерінің бірі болып өнім көлемін 25% ұлғайту саналады. Крекинг пен гидрокрекингтің бірігуі ... ... ... ... ... айтарлықтай төмен болатын өнімдерді береді. Әдетте, сутегінің шығымы 2500 ст.фут3/баррелді құрайды.
Гидрокрекингтің ауыр өнімі - бұл лигроин (нафта), олардың ... ... ... басым болады (яғни ароматикаға жеңіл өтетін қосындылар). Бұл өнімді, көбінесе, риформинг қондырғысына жақсартуға жібереді.
Керосиндік фракциялар өнімді ... ... ... ... үшін ... ... болып табылады.
Гидрокрекинг пен гидротазалаудың катализаторлары бұлар - алюмосиликаттар негізіндегі никель, кобальт, молибден, вольфрам ... мен ... ... ... ... ... алюмосиликаттар (синтетикалық цеолиттер) және басқалары. Бұлардың бірі катализатор уына, әсіресе күкіртті қосылыстарға ... ... ... катализаторларының құрамында гидрлеуші компонент ретінде платина, кобальт немесе никель, вольфрам немесе ... ... ал ... ... және изомеризациялау үшін алюмоселикат енгізіледі.
Гидрокрекинг процесі шикізаттың қасиетіне және мақсатына ... бір ... екі ... ... Ауыр ... үшін гидрокрекингті екі сатымен жүргізеді:
- шикізаттың молекулалық массасын кеміту, оны сутегімен қанықтыру, күкірттен, оттегіден және ... ... ... су және аммиак түрінде жартылай немесе толық ... ... ... ұзақ ... ... ... сутек қысымы арқылы крекинглеу.
Гидрокрекинг кезінде мынадай өзгерістер болады:
+ жоғары молекулалық қосылыстардың ... ... ... ... ... ... циклді көмірсутектерді диалкилдеу;
+ алкандар мен циклоалкандарды изомеризациялау;
+ ароматты сақиналарды гидрлеу;
+ күкіртті, оттекті және азотты қосылыстарды гидрлеу.
2.4. Гидрокрекинг реакторын автоматтандыру.
Реактор әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... процесс жоғары қысымда, жоғары температурада және үлкен жылдамдықта өтетіндіктен қауіпсіздікке байланысты оны ... ... ... ... жөн. ... отындарды гидрокрекингтеу реакторының автоматтандыру схемасын қосымша 3 тен ... ... Онда ... ... дизельдік отыннан күкіртті және басқа да қосылыстар жойылады. Шығыны тұрақтандырылған шикізат (1 - 1 ... 1 - 5), ... ... ... ... ... ... ... шикізат қоспасы жылуалмастырғыштан Т - 1 өтіп, пеште П қыздырылады (3 - 1...3 - 6 ... ... ... Р - 1 және Р - 2 ... ... ... ... отын құрамындағы күкірт циркулляциялық газдың сутегімен қосылады. Реактор жұмысы ... ... ... көп көңіл бөлу керек. Оның ішінде көпнүктелі автоматты потенциометрге қосылған көпзоналы термоэлектрлі түзгіштер орнатылған. (4 - 1, 4 - 2 ... - 1, 7 - 2). Оның ... ... ... сыртқы қабырғаларының температурасы өлшенеді (5 - 1 ... 5 - 13, 6 - 1 .. 6 - 13). ... ... ... ... автоматтандыру құрылғыларымен жабдықталған. Екіншілік құрылғылар үшін оператор бөлмесінде орнатылған беттік щиттер ... ... ... ... реттеу үшін инематикалық сызба (миомосхема) қоданылады. Бұнда технологиялық қондырғы элементтері және маңызды құбырлар көрсетілген. ... ... ... ма, өшіп тұр ма), процесс параметрлері (қалыпты жағдайда ма, әлде белгіленген көрсеткіштен асып бара ма) және ... да ... ... ... ... ... ... көрсетіліп отырады. Схеманы оператор щитінде орнатады. Қазіргі кезде технологиялық процестерді автоматтандыру үшін техникалық заттар комплексі қолданылады. Осындай комплекстің бірі режим - 1Д ... ... ... ... ... ... ... жиналған функционалды модульдер, электрлі реле, реттегіш блоктар және ... ... ... ... Бұл ... басқару және реттеу функцияларын жүзеге асырады: оператор - технолог шақыруы бойынша әртүрлі параметрлердің мәнін индикациясын өлшеу, маңызды ... ... ... ... ... мәндердің өшіп қалу сигнализациясын, шақыру бойынша жеке параметрлерді тіркеу, бірконтурлы және каскад байланысты схема бойынша автоматты реттеу, орындағыш ... ... және ... ... және ... ... - Г. Қ. Бишімбаева, А. Е. Букетова. - Алматы : ... ... - ... ... ... - ... : Экономика, 2007.
* - Серікбаева Жаса.- Химия мектепте, 2004ж.
* > Коныспаев С.Р. 2005ж. ... ... Т.П., ... Б.Б. , ... для ... ... ... Мановян А.К. , Учеб.пособие для вузов, М., Химия, 2001
* ... Т.П., ... С.А. , 3 ... Атырау, 2005
* Омарәлиев Т.О., Астана, Фолиант, 2005
* Абайылданов Қ. Н., Нұрсылтанов Ғ. М. ... мен ... ... ... ... - ... ҚазҰТУ, 2003, 464-467 б.
* Альбом технологических схем процессов в переработки нефти и ... - Под ред. Б. И. ... - М.: ... 1983. 29-33 с.
* ... ... схем процессов в переработки нефти и газа. - Под ред. Б. И. ... - М.: ... 1983. С29-33.
* ... А.Г., Львова А.И. / Сарданашвили А.Г., Львова А.И. - М.:Химия, 1980.-285 с.
* ... А.А., ... Е.Н. , ... ... М.: ... 1983.-185 с.
* Белянин Б.В., Эрих В.Н. / Белянин Б.В., Эрих В.Н. - М.: ... 1979.- 302 ... ... Р.Т., ... Р.А. / ... Р.Т., ... Р.А.- М.,19 94.-294 с.
* Суханов В.П. , Учеб.для средних проф.-техн. учебных заведений, М., Высшая школа, 1979
* Эрих В.Н., ... М.Г., ... М.Г. / Эрих В.Н., ... М.Г., ... М.Г. - М.: ... 1985. -286 с.
* Ахметов С.А. / Ахметов С.А. - Уфа: Гилем, 2002.-218 с.
* Суханов В.П. / ... В.П. - М.: ... ... ... ... С. З., ... А. Н., Рамм В. М. Процессы и аппараты химической технологий. Учебник для ... Изд. . ... 1968. - 848 с. ...
Қосымша 1. Гидрокрекинг процесінің принципті схемасы.
Қосымша 2. Газ шикізатты өндірудегі бөлуші жабдық:
1-термопараларға штуцер; 2-газ ... ... ... ... ... 4-конус; 5-перфорацияланған жарты дөңгелек қалпақ.
Қосымша 3. Дизельдік отындарды гидрокрекингтеу реакторының автоматтандыру схемасы.

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстанның энергетика жүйесі."8 бет
"Қоршаған ортаны қорғау."9 бет
TRACE MODE®G жаңа буындағы жобалу технологиясы9 бет
«Интергаз Орталық Азия» ақ компаниясы қызметіне талдау14 бет
«Маңғыстаумұнайгаз» АҚ30 бет
«Мұнай кенорынды игеруге және пайдалануға салынған ақша қаражаттарының тиімділігін талдау»8 бет
«Мұнайдың химиялық анализі» бағдарлы элективті курсын оқыту әдістемесі61 бет
«ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ-ның 2007 жылы қаңтар-қыркүйек айларында атқарған жұмысының қорытындысы34 бет
«Қараарна мұнай кен орындарының топырағының ауыр металдармен ластануы»51 бет
Автоматтандыру объектісі ретіндегі магистралды мұнай құбыры61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь