Қазақстандағы инновациялық қызметті ұйымдастыру

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 3

1 ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 5
1.1 Инновацияның экономикалық мәні, түрлері, инфрақұрылымы 5
1.2 Инновациялық процестің негізгі кезеңдері 9

2 ҚАЗАҚСТАННЫҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ 12

2.1 Кәсіпорындағы инновациялық қызметті ұйымдастыру 12
2.2 Нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорынның инновациялық қызметі 15

3 ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӨНЕРКӘСІП КӘСІПОРЫНДАРЫНДА ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ 19

3.1 ҚР.дағы инновациялық қызметті дамыту ерекшеліктері 19
3.2 Қазақстандағы инновациялық қызметті қаржыландыру механизмдерін жетілдіру 22

ҚОРЫТЫНДЫ 30

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 32
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, өспелі глобализация және қатаң бәсекелестік жағдайларында экономиканың дамуы айтарлықтай дәрежеде инновациялық және өндірістік инфрақұрылымның дәрежесіне, қазіргі ғылым, технология мен техника жетістіктерін қолдану дәрежесіне тәуелді.
Қазіргі әлемдік экономикада инновацияның алар орны орасан. Инновациялық тәжірибені өндіріске қолданбастан бәсекеге қабілетті өнім алу мүмкін еместігін дамыған елдер ертерек түсініп, бар күшті осы салаға жұмсауда. Осыған байланысты нарықтық экономика кезеңінде бәсекелестік күресте инновация өнімнің өзіндік құнын азайту, инвестиция ағынын арттыру, өнім өндірушінің имиджін қалыптастыру және жаңа нарықтарды бағындырудағы аса тиімді әрі таптырмас құралға айналады.
Шетелдік тәжірибе дәлелдегендей, нарықтық экономикасаның субъектісі ретінде мемлекет өз әлеуметтік-экономиалық көрсеткіштеріне жету үшін ғылыми және инновациялық қызметті реттеуге қатысады. Ғылымның артықшыл бағыттарын таңдау жаңа білімдерді алу мүмкіндіктерін бағалаудан және елде қойылған міндеттерді шешуге қабілетті ғалымдардың шолуынан шыға, тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамудың анықтаушы факторы ретінде технологиялардың ғылыми негіздерін өңдеу қажеттілігі күшінде жүргізілуі керек.Фундаменталды зерттеулердің бағыттары аса перспективті жарынды бағыттарға сәйкесітігіне тұрақты мониторингті талап етеді, әлемдік ғылымның даму үдерістерін және елдің стратегиялық басымдықтарын ескерумен Қазақстан әлемдік дәреже нәтижелеріне жете алатын проблемалар өзекті болып табылады. Жоғарыда айтылғандарға сәйкес, курстық жұмыстың мақсаты нарықтық экономика жағдайларындағы ииновациялық даму ерекшеліктерін ескеру, инновациялық кәсіпкерліктің маңызды принциптерін, әдістерін, амалдарын баяндау, сонымен қатар отандық инновациялық кәсіпкерліктің қызметін дамыту болып табылады. Осы жұмыстың негізгі міндеттері:
1. Инновациялық кәсіпкерліктің теориялық негіздерін қарастыру.
2. Қазақстандағы инновациялық кәсіпкерліктің жағдайын талдау.
3. Нарық жағдайында ұлттық инновациялық кәсіпкерлік жүйесін жетілдіру жолдарын қарастыру.
Бірінші тарауда инновацияның мәні мен маңызы, ғылыми-техникалық саясатты қалыптастырудағы инновациялық басқару мақсаты мен міндеті қарастырылады.
Нарық жағдайында инновациялық кәсіпкерліктің проблемаларына, Қазақстанның ғылыми-техникалық потенциалына, индустриалды-инновациялық стратегиясына бағалау екінші тарауда жүргізіледі.
Қазіргі кезде Қазақстанда инновациялық кәсіпкерлікке жете көңіл аударылмайды, сонымен қатар, ұлттық инновациялық саясат барынша жетілдіруді талап етеді. Сондықтан үшінші тарауда инновациялық қызметтің
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. «Инновационный менеджмент»: Учебник для вузов. Под ред. С.Д.Ильенковой.-2-е изд.-М.: ЮНИТИ-ДАНА,2003.-343с.
2. Быковский Е.М. «Венчурный капитал. Венчурное финансирование»:- М.:ЗелО, 1996.-с.245-270.
3. Яушев Р.А. Методические указания к практическим занятияи по дисциплине «Инновационный менеджмент» на тему «Экономическая оценка инновационного проекта».КарГУ,2001.
4. Фишер Г. Еще раз о причинах «Японского экономического чуда». Российский экономический журнал. 1995.№8,55с.
5. Крицков В.Ф., Ягудин С.Ю. “Особенности оценки эффективности создания и освоения новой техники в шинной промышленности”, М. ЦНИИТЭНЕФТЕХИМ, 1991г.
6. Кохно П.А. и др. “Менеджмент”, М. “Финансы и статистика”, 1993г.
7. Лукашевич И. “Развитие идей Н.Д.Кондратьева в теориях длинных волн нововведений”, “Вопросы экономики”, 1992г., № 3.
8. “Менеджмент организации”.Под ред. д.э.н.,проф. Румянцевой З.П., д.э.н.,проф. Соломатина Н.А., М. ИКФА-М, 1995г.
Мескон М.Х., Альберт М., Х
9.Оглобин Е., Санду И. «Организационные основы инновационной деятельности в АПК»// АПК: экономика, управление. №4, 2003, стр. 28.
10.Твис Б. «Управление научно-техническими нововведениями» - Москва: Наука, 1989, стр.271
11.Перлаки И. «Нововведения в организациях
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
3
1
ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
5
1.1
Инновацияның экономикалық мәні, түрлері, инфрақұрылымы
5
1.2
2
Инновациялық процестің негізгі кезеңдері
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ... ... ... ... қызметті ұйымдастыру
12
2.2
Нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорынның инновациялық қызметі
15
3
3.1
3.2
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӨНЕРКӘСІП КӘСІПОРЫНДАРЫНДА ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
ҚР-дағы ... ... ... ... ... қызметті қаржыландыру механизмдерін жетілдіру
19
19
22
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
30
32
КІРІСПЕ
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, өспелі глобализация және қатаң бәсекелестік жағдайларында экономиканың дамуы айтарлықтай ... ... және ... ... дәрежесіне, қазіргі ғылым, технология мен техника жетістіктерін қолдану дәрежесіне тәуелді. Қазіргі әлемдік экономикада инновацияның алар орны орасан. Инновациялық тәжірибені ... ... ... ... өнім алу ... ... дамыған елдер ертерек түсініп, бар күшті осы салаға ... ... ... ... экономика кезеңінде бәсекелестік күресте инновация өнімнің өзіндік құнын азайту, инвестиция ағынын арттыру, өнім өндірушінің имиджін қалыптастыру және жаңа ... ... аса ... әрі ... ... ... Шетелдік тәжірибе дәлелдегендей, нарықтық экономикасаның субъектісі ретінде мемлекет өз әлеуметтік-экономиалық көрсеткіштеріне жету үшін ... және ... ... ... ... ... артықшыл бағыттарын таңдау жаңа білімдерді алу мүмкіндіктерін бағалаудан және елде ... ... ... ... ... шолуынан шыға, тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамудың анықтаушы факторы ретінде технологиялардың ғылыми негіздерін өңдеу қажеттілігі ... ... ... ... бағыттары аса перспективті жарынды бағыттарға сәйкесітігіне тұрақты мониторингті талап етеді, әлемдік ғылымның даму ... және ... ... ... ... ... ... дәреже нәтижелеріне жете алатын проблемалар өзекті болып ... ... ... ... курстық жұмыстың мақсаты нарықтық экономика жағдайларындағы ииновациялық даму ерекшеліктерін ескеру, инновациялық кәсіпкерліктің маңызды ... ... ... ... ... ... отандық инновациялық кәсіпкерліктің қызметін дамыту болып табылады. Осы жұмыстың негізгі ... 1. ... ... ... ... қарастыру. 2. Қазақстандағы инновациялық кәсіпкерліктің жағдайын талдау. 3. Нарық жағдайында ұлттық инновациялық кәсіпкерлік жүйесін жетілдіру жолдарын ... ... ... мәні мен ... ... ... ... инновациялық басқару мақсаты мен міндеті қарастырылады.
Нарық жағдайында ... ... ... ... ... потенциалына, индустриалды-инновациялық стратегиясына бағалау екінші тарауда жүргізіледі. Қазіргі кезде Қазақстанда инновациялық кәсіпкерлікке жете ... ... ... қатар, ұлттық инновациялық саясат барынша жетілдіруді талап етеді. ... ... ... ... ... ... ... бағыттары, Қазақстан экономикасы жағдайында инновациялық кәсіпкерлік жүйесін ... ... ... ... Қазақстан экономикасы нарықтық қатынастардың қалыптасу үрдісінің жүруімен сипатталады. Қазақстанның аймақтық дамуы тар ішкі нарықпен, өндірілген ... ... ... ... ... ... ... тұрғындардың әлеуметтік дифференциясының тереңдеуімен, байланыстырылған ішкі факторлардан, сондай-ақ ... ... да, атап ... ... ... ... ... әлемдік бірлестіктің мемлекеттерімен инновациялық жобаларды бірг еіске асыруынан, нарық коньюктурасасыныңтербелуінен тәуелді болады. Бұл ... ... ... ... ... ... тыс қала ... Шаруашылық жүйесінде болсын, әлеуметтік салаларда болсын, әлем елдерінің бір-бірімен бәсекелестігі күшейеді, одан әрі күшейе түседі. Ал енді осыған қабілеті мол ... ... ... ... Қай ... ... да дүние жүзіндегі орны, экономикасының төменділігі, әлеуметтік жағдайының дұрыстығы бұлардың инновацияны дұрыс қолдануымен байланысты.
Курстық ... ... үш ... ... тұрады. Алғашқы тарауда инновациялық процестерді басқарудың теориялық аспектілері, инновация түсінігі, мәні, мақсаты және оның ... ... ... ... ... нарық жағдайындағы Қазақстан Республикасындағы инновациялық кәсіпкерлік процестерін басқару, ... ... ... ... ... ... ... дамуды мемлекеттік реттеудің ерекшелігі, инновациялық үдерістердің жүзеге асыру барысы талданған. Үшінші тарауда заманауи кәсіпорындардың инновациялық қызметін басқарудағы жаңа ... ... ... ... ... ... негізде жүргізу бағыттары ұсынылған. Курстық жұмысты орындаудың теориялық және әдістемелік негізі ... ... мен ... мәліметтері, оқулықтар, оқу құралдары, мерзімді басылымдар, интернет ... ... ... ... болып табылды.
1 ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
+ Инновацияның экономикалық мәні, түрлері, инфрақұрылымы
ұғымын экономикалық ... ... ... 30 - жылдарында Й.Шумпетер енгізді. Қазіргі кезде көптеген əдебиеттерде инновацияға əртүрлі анықтамалар берілген:
инновация дегеніміз жаңа идеяларды түрлендіруге ... ... түрі ... рынокқа енгізілген жетілдірілген өнім;
инновация - практикалық қызметте пайдаланылған жаңа немесе жетілдірілген ... ... - ... ... жаңа ... ... инновация дегеніміз - əкелетін ғылыми - техникалық, ұйымдастырушылық, қаржылық жəне коммерциялық іс - ... ... ... ... ... ... Я.Корани, П.Хейне, П.Ф.Друкер, Н.Г.Менкью, Г.Хоскинг, Й.Шумпетер, В.Леонтьев жəне т.б. ... ... ... ... ... бейнелейтін экономикалық қатынастардың қазіргі заманғы теориясын дамытты.
Алайда бұл ғалымдардың еңбектерінің ... ... ... ... ... ... ... мəселенің жеке тұстарын ғана шешуге арналған. Қазіргі уақытта инновациялық өнімді тиімді жасап, ұтымды пайдалану қатынастарын сапалы түрде ... ... аса ... ... - ... ... шешу мүмкін еместігін түсіну енді жеткілікті емес. Ал бұл ... тəн ... ... ... ... ... институтттары, өзіндік нарықтық қатынастары бар елдің барлық инновациялық потенциалының дамуын талап етеді.
Шағын инновациялық бизнес мəселелері жақсы зерттелген шет ... оны ... ... ... ... бар. ... ... тəжірибені қазақстандық болмысқа дəлме - дəл тікелей көшіру мүмкін емес жəне ол шет елдегідей тез жəне оң ... бере ... Осы ... ... құралдарды отандық жағдайға бейімдеу үшін өтпелі ғылыми - зерттеу жүйесінің қалыптасу кезеңінде шағын инновациялық кəсіпкерліктің айрықша ... жан - ... ... ... ... технологиялық инновациялар өнімдік жəне үрдістік инновацияларға айналуы мүмкін. Өнімдік инновация дегеніміз - жаңа материалдар мен ... ... ... ... жаңа өнім алу ... технологиялық жаңа жəне технологиялық жетілдірілген өнімдерді əзірлеу жəне енгізу болып табылады. Ал ... ... ... жаңа ... өнімдерді табыстау əдістерін қоса технологиялық едəуір жетілдірілген ... ... ... жəне енгізу кіреді. Мұндай инновациялар жаңа өндірістік жабдықты, ... ... ... жаңа ... ... ... ... пайдалануда, сондай - ақ зерттеулер мен əзірлемелер нəтижелерін пайдалануда негізделуі мүмкін. Əдетте мұндай инновациялар өндірістің тиімділігін арттыруға ... ... бар ... табыстауға бағытталған, бірақ сондай - ақ кəдімгі өндірістік тəсілдерді пайдалана отырып өндіруге немесе жеткізуге ... ... жаңа ... ... ... ... ... жеткізуге арналуы мүмкін. Өнеркəсіпте технологиялық инновацияға мынадай өзгерістер жатпайды: өнімдердегі ... ... жəне т.б.) ... ... оның конструкциялық орындалуын өзгеріссіз қалдыратын, осы немесе басқа ... ... ... ... жеткілікті елеулі əсер етпейтін елеусіз техникалық немесе өнімнің сыртқы ... ... - ақ оған ... материалдар мен компоненттер.
Сонымен қатар инновациялар өнімнің маңыздылығы мен ... ету ... ... ... салаішілік, кəсіпорын ішіндегі инновация деп бөлінеді.
Салааралық ішіндегі инновация - екі немесе одан да көп сала ... ... ... пайда болған инновация. Салаішілік инновация - белгілі бір сала ішінде ашылған жаңалық. Кəсіпорын ішіндегі ... - ... ... ... ... яғни ... ... сапасына тиімді əсер ететін фактор.
Атақты экономист Г.Менш инновациялардың 4 категориясын көрсетеді:
1. ... ... ... ... ... нарыққа бұрын болмаған жаңа тауарлар, қызметтер, машиналар, технологиялар ... Олар ... ... ... жəне аса ірі ... ... салымдарын қажет етеді.
2. Жақсартылған инновациялар. Мұндай инновациялар нарықта бір ... мен ... ... бір ... ... ... жетілдіруге бағытталған.
3. Кешенді инновациялар. Мұндай инновациялар ... ... ... жəне екі ... одан да көп ... ... немесе бірлесуінен қалыптасатын өнімдер мен қызметтерден құралады.
4. Радикалды инновация. Мұндай ... ... жаңа ... ... ... ... қалыптасуына алып келеді [31].
Қазіргі кезеңде әлемдік экономикалық жүйенің қарқынды дамуы ғылымды қажетсінетін өнімдер мен оны ... ... ... құру және ... байланысты. Ол үшін негізделген ғылыми - зерттеулер ... ... және ... ... шұғыл түрде өндіріске енгізу үлкен жетістік. Сонымен, ғылымда жаңа технологиялық бағыттар пайда болады. Осылардың бәрін дұрыс бағытқа салу, тиімді пайдаланып ... ... жету үшін ... ... ... ... ... мынадай жүйелік буындарын бөліп көрсетуге болады:
өндірісті - технологиялық: технопарктер, инновациялы - технологиялық орталықтар, бизнес - инкубаторлар және ... ... ... ... - ... ... қамсыздандыру, инвестициялық;
ақпараттық: орталық - талдау, статистикалық, ақпараттық және т.б.;
кадрлық: ... ... ... оқу мекемелері (әсіресе инновациялық менеджмент саласынан), технологиялық аудит, маркетинг және т.б.
Бәсекеге қабілеттілік мәселелерін шешу үшін Қазақстанда көп деңгейлі инновациялық ... ... ... Оған ... ... ... - жоғары оқу орындары, ғылыми - зерттеу институттары, ғылыми орталықтар, оқытатын ... ... бәрі ... ... дайындау мен жаңа ой - пікірлер ұсынады;
бизнес-технологиялық кешендер - жаңа ... ... ... ... мен жаңа тауарларды әзірлеумен айналысады;
қолдаушы кешендер.
Инновациялық қызметті ... ... ... ... мен ... ... ... мен дамыту, оларды мемлекеттік қолдау Қазақстанның əлемдік нарыққа өту, ... ... ... ... мен ... ... шарты болып табылады. Алайда ҚР - ның Индустриялық - инновациялық дамуының ... ... ... ... ... ... инновациялық инфрақұрылым субъектілері қажетті деңгейде жұмыстарын атқармайтыны жəне ... ... ... (ҰИЖ) ... үшін керекті қызметті көрсетпейтініне баса назар аударылып отыр.
Бұл жерде ең негізгі кемшілік - инновациялық ... ... жəне ... элементтерінің құрылымдығының болмауы.
Дүние жүзінде жаһандану үрдісінің күрделенуіне байланысты бәсекеге қабілетті экономиканы қалыптастыруда ... ... ... ... ... ... мен инновациялық инфрақұрылымынын дамытуға басымдық беріп отыр. Өйткені ұлттық ... ... және ... ... ... ... олардың жеткен жоғары жетістіктеріне инновациялық инфрақұрылымның оңды әсер еткенін байқаймыз. ... ... ... үлесі де қомақты. Сондықтан да, дамыған елдердің қатарына кіруге талпыныс білдіріп отырған Қазақстанның өзінің мүмкіндіктері мен ... ... сай ... ... ... мен ... дамыту өзекті мәселе болып отыр.
Инновациялық инфрақұрылым - ... ... ... ... ... ... өнім, қызмет, жұмыс түрінде көрініс табуына дейінгі барлық кезеңдерді қамтитын іс-шаралардың жүруіне ыңғайлы жағдай жасайтын, қажетті жұмыстар мен ... ... ... ... тұрады.
Инновациялық инфрақұрылымның негізгі міндеті инновациялық өнім өндірумен (қызмет көрсетумен, жұмыс ... ... ... ... көрсету деп топшыласақ, онда инновациялық инфрақұрылымды қалыптастыру мемлекеттің техникалық, технологиялық, ... ... ... жағдайын жақсартып қана қоймай, сонымен бірге оның әлемдік экономикадағы тұғырын көтеруге де, сыртқы нарықтарға шығып, ондағы өзінің орнын ... ... ... де ... ... ... ... келуге болады.
Инновациялық инфрақұрылымның экономикалық маңызы елдің экономикалық даму стратегиясын айқындаумен, ... құны ... ... ... ... ... ... жандандырумен және басқалармен анықталады (Қосымша А).
Қазақстанның ұлттық инновациялық инфрақұрылымының қазіргі жағдайы әрине ... ... ... ... ерекшеліктеріне байланысты. Олардың қатарына әлемдік нарықтағы көмірсутек шикізатына бағаның күрт өсуі, қара және ... ... ... ... ... ... ... байланысты қаржылық және коммерциялық кәсіпкерліктің қанат жаюы, еліміздегі табиғи ресурстарды игеруге қатысы бар халықаралық байланыстардың нығаюы сынды факторларды ... ... ... де, бұл ... әлі де ... ұлттық экономиканың біржақты дамып отырғанын көрсетеді. Өйткені тек шикізатқа ғана бағытталған экономиканың ... бір ... ... ... ... болатыны белгілі. Бұның салдарын қазіргі кезде орын алған әлемдік қаржы дағдарысынан да байқау қиын ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымын ел аумағында инновациялық қызметті жүзеге асыратын мамандандырылған субъектілердің ғана ... ... ... ... қызметтің жүруіне ыңғайлы жағдай жасайтын ұйымдардың өзара байланысқан жүйесі ретінде қарастырған жоқ ... ... 2009 ... ... ... ... және өңірлік үлгідегі оннан астам технопарктер құрылып, ... ... ... жылдары өңірлік технопарктерден , Орал қаласындағы технопаркі, Қарағанды аймақтық технопаркі, ... ... ... ... - ... ... Ақтөбе қаласындағы аймақтық индустриалды - технологиялық паркі, Қызылорда қаласындағы технологиялық паркі жауапкершілігі шектеулі ... ... Бұл ... ... оқу ... ... ... технопарктерді де (әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қ.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті, Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан ... ... ... ... ... Ал ұлттық технопарктердің қатарына Алматыдағы ақпараттық технологиялар паркі, Ұлттық индустриалды мұнай-химия технопаркі (Атырау қаласы), ядролық ... ... ... ... Ғарыштық мониторинг технопаркі (Приозерск қаласы), биотехнология технопаркі (Степногорск қаласы) кіреді.
1.2 Инновациялық процестің негізгі кезеңдері
Инновациялық процесс ... ... ... ... ... немесе технологиялық идеяларды жаңа технологияға айналдырудың тұрақты және үздік ағымы, оларды сапалы жаңа өнім алу мақсатында тікелей өндірісте қолдануға дейін ... ... ... ... ... ... ... болуынан басталады және коммерциялық жүзеге асырумен аяқталады. Ол ғылымды, техниканы, ... ... және ... біріктіреді, осылайша өндіріс, алмасу, тарату және тұтыну қатынастарының барлық жиынтығын қамтиды. Бұл процесс ғылыми-техникалық және ... ... ... ... ... бұл ... ... және заңды.
Идеяның туылуы, жаңалықтың жасалуы және таралуы кезінен бастап оны ... ... ... ... ... ... деп ... Жұмыс жүргізудің жүйелілігін ескерумен инновацияның тіршілік айналымы инновациялық процесс сияқты қаралады. Американдық экономист-ғалым ... ... атап ... инновациялық процесс - ғылымды, техниканы, экономиканы, кәсіпкерлікті және басқаруды ... ... ... ... Ол ... ... тұрады және идеяның туындауынан оны коммерциялық жүзеге асыруға дейін созылады, осылайша барлық ... ... ... ... ... ... Оның ... белгісі - инновацияның міндетін аяқтау, тәжірибелік жүзеге асыру үшін жарамды нәтижесін алу.
Инновациялық іс-әрекеттің функционалдық бағыттанушылығы оны ... ... ... ... ... еңбегі нәтижелерін оларды нарықта тауар ретінде жүзеге асыруға жарамды деңгейге дейін тездете ... ... ... ... ... жеке ғалымдар, мысалы, В.А.Ванин, Н.Г.Ионов ұғымын ... ... ... ... ... ... ... басқару объектісі сияқты өзіне тек маңызды іздену және іс жүзінде қолданылатын зерттеулерді, ғылыми-техникалық және ... ... ғана ... ... ... маркетингке жататын оның сатыларын да енгізеді.
Инновациялық кеңістікте идеядан тұтынуға дейінгі барлық тізбек қамтылады: , бұл жерде нарық тек ... ... ғана ... сонымен қатар ғылыми-техникалық даму стратегиясына да шешуші әсер көрсетеді. Бұл кеңістікте ... ... ... ... ... ... және ... интегралдау көлемдерін
тереңдету және ұлғайту бифуркация нүктесі болып табылады, ал орталық ғылыми-техникалық іс-әрекеттің өзін-өзі дамытуынан соңғы нақтылы өзгерістерге ауысады, атап ... ... ... салаларында.
Инновациялық процестерді кезеңдерге бөлудің бірнеше варианттары бар. Оларды біріктіре отырып, келесі бөлуді қабылдаймыз.
* Іс жүзінде қолданылу ... ... ...
* ... ... ... және эксперименттік зерттеулер жүзеге асырылады, олар мамандандырылған лабораторияларда, конструкторлық бюрода, тәжірибелі өндірісте де және ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың ғылыми-өндірістік ... де ...
* Жаңа өнім ... ... кезеңде коммерциялық процесі жүзеге асырылады.
Бұл тұжырымдамаға сәйкес, инновация негізгі ... ... ... және ... ... саласында аяқталады. Инновациялық процестің бұл үлгісі сызықтық үлгі деп аталады. Оның түсіндіруінде ірі зерттеу ... жаңа ... ... ... ... ... автоматты және орынды жүйелілікте жаңа өнімдер мен технологиялық процестер пайда болады. Бұл үлгіге ... жаңа ... ... ... ... ... түрде әкелуі керек (сурет 1).
Тәжірибелік-конструкторлық зерттеулер, эксперименттер
Өндіріс
Жаңа ғылыми зерттеулер ... ... және іс ... ... ... ... - 1. Инновациялық процестің сызықтық үлгісі
Бұл үлгі нарық пен экономикалық конъюнктураның әсерін, өнеркәсіп пен ғылым арасындағы байланысты, инновация ... осы ... және ... ортада қолдану мүмкіндіктері мен қауіп-қатерлерін, кәсіпкерлердің дәлелдері мен мүмкіндіктерін ескермейді.
Жаңалықты ... ... ... сызықтығын бұзады, жеке жаңалықтарды табуды қиындатады, себебі жаңалықты дамытуға мүмкіндік жасайтын элементтердің көпшілігі, сонымен бірге басқа ... ... ... да мүмкін. Соңғы кездері инновациялық процесс пен инновациялық іс-әрекет туралы ... ... ... ... ... ... ... тізбекпен беру және нарыққа жаңа тауарды жылжыту туралы сияқты ғана емес, және құраушылар мен топтар арасындағы кері байланыстардағы құрылым болып та ... ... ... сызықтық емес үлгісі былай қорытындыланды: жаңалықтың идеясынан оны жүзеге асыруға дейінгі жылжулар шамасы бойынша зерттеулер мен ... ... рет ... ... ғылым инновациялық идеялар көзі, инновациялық іс-әрекеттер үшін алдын-ала жағдайлар жасау ғана болып табылмайды, ол инновациялық айналымның ... ... ... ... мүмкін. Бұл үлгінің кемшілігі - инновациялық процестің кезеңдері өзара жеткіліксіз келісілген, кезеңдер ... кері ... ... ... процесс тиімділігін оны енгізгеннен кейін анықтауға болады, өйткені жаңалық нарықта пайда болғаннан соң ғана оның ... жаңа ... ... ... ... болады. Инновациялық процесс үлгісі инновациялық іс-әрекетте жеке ... ... ... ... ... ... осынысымен инновацияны сатылар бойынша жоспарлау мүмкіндігін ашады: инновациялық кезеңдер міндеттеріндегі конъюнктуралық өзгерістерді ескереді.
Инновациялық процесте ғылыми-зерттеу, техникалық-технологиялық, өндірістік, сауда ... ... ... ... мақсаттарымен анықталады, бұл процесс қолдағы бар қорларды бағалаудан, ... ... ... ... және ... ... ... аяқталады.
Кез-келген күрделі жүйе инновациялық процесс сияқты тұтастыққа, құрылымға және өсуге ие. Ол эмпиристік ... жай ... ... ол әр ... ... ... және ... бойынша өзгереді. Инновациялық процестің әрбір кезеңі жеке жүйе ... ... ал ол ... ... ... ... әрқайсысы біртұтастылықты құру үшін басқасымен өзара әрекеттесуде жұмыс істейді. Инновациялық процестің барлық кезеңдері ... ... олар ... ... ... өзара келіседі. Инновациялық процестің келтірілген үлгілері көпшілік мақұлдаған болып табылады және мәні бойынша ғылыми зерттеуден өнім өңдеуге, өңдеуден өндіруге, өндіруден ... ... ... ... ... ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ
+ Кәсіпорындағы инновациялық қызметті ұйымдастыру
Нарықтық қатынастарға көшу кезеңінен бас ... ... ... ... және өнімге сүйеніп жұмыс жасайтын кәсіпорындар нарықта мықтап тұра ... Егер ... ... ... ... ... жаңалықтарды енгізуге кететін шығындар азайып, табыс көбейeді деген алдамшы пікір пайда болуы мүмкін. Алайда бұл бағытта жылжыған кәсіпорындар тез ... ... ... ... ... Статистика көрсеткендей, өндірісі дамыған Батыс елдерінде кәсіпорындар мен мемлекет инновацияның бәсекелестік үшін маңызы зор ... ... ... Өнеркәсібі дамыған алдыңғы қатарлы елдер әлеуметтік жалпы ... 3 ... ... ... ... . ... айналымды жоғарылатуда шешуші роль атқарады, бұл - кәсіпорын ... ... ... ... ... Мысалы, 1588 жылы неміс фирмасы Байерндтің 50 пайыз айналымы және 70 ... ... ... ... ... ... мен өндірістік үрдіс-тәсілдер арқасында болды. Жоспарлы шаруашылық жүйесінде де инновациялық қызметке еңбек өнімділігін жоғарылату факторы ретінде үлкен мән берілген. Мысалы, ... ... жаңа ... ... енгізіліп, құрылыс ұйымының жоспар көрсеткіштерін артығымен орындауға тырысқан, озық тәжірибелер мен жаңа техниканы пайдаланғаны үшін сыйлықтар тағайындалып отырған.
Ең үлкен инновациялық ... ... ... ... ... бәсекелестікке қарсы тұра алатын кәсіпорындар жеткен.
Жоспарлы шаруашылық жүйесіндегі инновацияны нарықтық экономикадағы инновациямен салыстыра отырып, үш негізгі кемшіліктерді айқындауға ... ... іске ... жаңа ... мен ... қатаң түрде орталықтан реттеліп отырған. Бұл орталықтандырылған жүйе инновациялық процестердің қарқынды ... ... ... ... әлсіретіп жіберді;
- нарық қажеттіліктерін және шығындарды сезіну өте дәрменсіз дамыды;
- ... ... ... ... ... ... ... өнімдер өндіреді. Жалпыға бірдей қабылданған өлшем бойынша салалар бәсеке қабілетті деп есептеледі. Егер де оған дүниежүзілік ... 2,5, -3,0 ... ... ... тауар топтарының үлесі 2008 жылғы көрсеткіштері бойынша Қазақстан келесі негізде жіктеледі: ауылшаруашылық өнімдері - 0,18 ... ... ... - 0,02 ... ... - 0,22 ... минералдар - 0,49 пайыз .
Бұндай төмендегі көрсеткіштер бойынша халықаралық саудадағы Қазақстанның ... ... аса ... ... ... ... ... дайын өнімдер үлесінің аз болуымен бірге ішкі нарықта өндіріс мүмкіндіктері бар тауарлардың тұтынушы қажеттіліктерін толық қанағаттандырмай, көршілес ТМД ... ... ... ... ... төмендігі. Мысалы: кондитер тауарлары Украинадан импортталатын карамельдер 2007-2008 жылдар бойынша 15 есе ... ал ... ... ішкі ... 45 ... ... ұсынысы бойынша республиканың 2015 жылға дейінгі индустриалды инновациялық дамуының бағдарламасы өңделген. Бұл ... ... ... салалық бағдарламалар қарастырылады. Оның маңыздылығы ел экономикасының шикізат секторынан жоғары технологиялық негізінде дайындалған дайын өнім болып табылады.
Инновациялық-технологиялық даму барысымен ... ... ... ... құқықтық нормалардың көлемді жүйесі. Олар селективті инновациялық ... ... ... Бұл ... жаңа ... жете ... ... етуге бағытталған.
Мұндай механизмнің басты мақсаты, біріншіден экономиканың даму қарқынын күшейтетін әлеуметтік, экономикалық және саяси ... ... ... ... бөле ... ғылым мен техниканың потенциалын бағалау, екіншіден, жаңалықтың ықпалы тұтастай бағаланғанына көз жеткізу, үшіншіден, басқаруды жаңа сапалы өнім мен ... ... үшін ... ... қамту.
Қалыптасатын инновациялық-технологиялық дамудың экономикалық механизімінің құрылымы мыналар:
1. Иновациялық әрекеттің экономикалық құралдар жүйесі.
2. Экономиканың ... ... ... жүйесі.
3. Жаңа технология нарығын жасау.
4. Мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымды жасау.
6. Ішкі өндірістік экономикалық механизм.
Экономиканың инновациялық-технологиялық ... ... ... ... асыруда мақсатты ғылыми-техникалық бағдарламалардың қалыптасуы үлкен роль ... ... - ... ... ... ... ұтымды шешуге бағытталған шаралар жиынтығы. Мақсатты ғылыми-техникалық бағдарламалар, олардың бағытына қарай, арнайы қорлар жүйесі арқылы ... ... ... бағдарламалар қорларын, министрліктерді, ведомстваларды, басқару органдарын ірі өндірістік жобаларды қаржыландыруға ... ... ... ... ... ... ... ерекше ғылыми-техникалық мәселелерін шешуге бағыттайды. Ірі көлемді бағдарламаларды жүзеге асыру, үнемі әрекет жасап отырған ұйым құруды талап етуі ... ... ... ... ... тәрізді. Басшылық пен бағдарламаны орындаушылар арасындағы қарым-қатынастың негізгі құралы бағдарлама қорынан төленетін, ғылыми техникалық өнімге тапсырыс болып ... ... ... ... және ... ... тәжірибесі, инновациялық инфрақұрылымның қалыптасуы мен дамуына көптеген факторлар әсер ... көз ... Бұл ... оның ... ... шикізаттардың мол қорын, географиялық орны мен климатын, мемлекеттік институттардың ... даму ... және ... ... ... ... ... қызметін атқаратын кеңестік және делдал фирмалар жүйесін дамытып, оған барынша қолдау көрсеткен дұрыс. Елде тұтас ақпараттық инфрақұрылым қалыптасуы ... Ол ... ... ... және ... мүмкіндік беретін кәсіпорындардың экономикалық, технологиялық ақпараттардан хабардар болуын қамтамасыз етеді.
Инновациялық ... ... ... ... оның ... ... ... қамтамасыз етуге және нарықты жоғары үстеме күші бар бәсекеге төтеп беретін әртүрлі өніммен ... ... ... ... тетік болып табылады.
Инновациялық саясат еліміздің ішкі жалпы өнімін өзгеше жаңа өніммен технологиялар түрлерін өндіруді игеру және ... ... ... ... ... өнім ... кеңейтуді қамтамасыз етуге арналған.
Инновациялық даму әрекетінің мақсаттарына қол жеткізу үшін келесі міндеттерді орындау қажет:
- инновациялық әрекет етуші ... ... ... ... ... ... инновациялық әрекеттің инфрақұрылымын құру;
- инновациялық әрекетті жүзеге ... ... ... ... ... ... ... бақылау қою;
- отандық тауарлардың ішкі, сондай-ақ сыртқы нарықта өткізуге бағытталған өндірістің технологиялық қайта ... ... ... ... - техникалық прогреске қатысуына жағдай жасау.
Бұл міндеттердің шешілуі инновациялық даму басымдықтары мен технологиялық жаңашылдықтың экономиканың қай саласында ... ... ... бере ... ... толтыруға мүмкіндік болса, сол салаларды кезеңмен жүзеге асырылуына негізделеді.
Атап айтқанда инновациялық қордың құрылуы, технологиялық инкубаторлардың қалыптасуы мен дайындығы, ... ... кіші және ... ... қолдау, ғылыми-технологиялык дамудың негізінде кәсіпорындардың технологиялық жақсаруы, тауарлардың ... ... ... ... ... ... лицензия, патент және технологияның сатып алынуы; басымды ғылыми-технологиялық кешеннің жүзеге асырылуы, жоғары сапалы тауарлар шығару. Шет елден ... ... ... алу ісін ... кажет.
Экономикалық қатынастардың жалпы жүйесінде инновациялық қызметтің алатын орны ... ... оның ... - ... тиімділігін көтеру, ғылыми ауқымды өнімдердің көлемін арттыру ... ... ... экономикалық қуаты анықталады.
+ Нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорынның инновациялық қызметі
Инновациялық кәсіпорындар мен ұйымдар мемлекеттік, кәсіпкерлік салаларға жоғары білім беру және жеке ... ... ... ... салаларға бөлінеді. Мемлекеттік секторға қатысты инновациялық ұйымдардың ерекшелігі, ол ... ... ... мен ... Олар ... ... және ... қызметке байланысты іс әрекеттерді жүзеге асырады.
Нарықтық реформалардың ... ... ... емес ... және инновациялық фирмаларды құруға көмек көрсету. Олардың иелері жеке ғалым-кәсіпкерлер, өнеркәсіптік және комерциялық ... ... ... да ... мүмкін. Мемлекет қаржыландырылуын тоқтатқан зерттеулерді жекеменшік ғылыми-техникалық ұйымдарға беруі немесе ... ... Ол ... ... жыл бойы ... ... айналысуы керектігі жөнінде шарт жасалуы қажет. Жоғары ... ... ... және ... да ... оқу мекемелерін (қаржыландыру көзі мен құқықтық статусына байланыссыз) ғылыми-зерттеу институттарын, клиникаларды, жоғары оқу орындарының ... ... ... ... дамыған Батыс елдерінде жобаларды басқару бойынша қызмет көрсететін комерциялық ... көп ... ... ірі ... ... ... жатады.
Қазақстан мынадай ұйымдарды құру , Бруклиндік институт, ... ... ... ... ... зерттеулер орталығы мемелкеттік ғылыми техникалық және басқа да бағдарламалардың іске асуын қамтамасыз ... Бұл ... ... бәрі ... ... ... бақуатты федералды бюджет, аймақтық бюджет, жергілікті бюджет, бюджеттік емес ... ... ... және аралас қаржыландыру болып бөлінеді.
Экономиканың әртүрлі секторларында ғылымиға жұмсалған шығындар тұрақталуда.
Мемлекет негізгі зерттеулерге - 44% шығын, қосымша зерттеулерге 20% және 36% ... ... ... жұмыстарына бөлінген. Жиынтық шығындардағы мемелкеттердің үлесі 25% ... ... Жеке ... ... қаржыландырудағы үлесі 70%, оның ішіне 4%-негізгі, 14%-жанама және 82%-өңдеулер құрастырылуға жұмсалады. Инновациялық жаңалық деңгейіне байланысты, инновациялық ... ... ... ... одинарлық жаңалықтар қалыптастыруы мүмкін.
Қазақстанда инновациялық кәсіпкерліктің дамуына акциялардың еркін қозғалысын қамтамасыз ететін құнды қағаздар институтының инфрақұрылымын қалыптастыру әсер ... ... ... ... инновациялық кәсіпорындарды венчурлы қаржыландыру жүйесін қалыптастыру табылады. Олар негізінен венчурлы қорларға негізделеді. Мұндай қорлар нарықтық экономикасы бар ... ... ... саласында белсенді қызмет етеді. Бірақ біздің ел үшін қаржылық инфрақұрылымның жаңа құбылысы болып табылады.
Нарықтық экономикалы елдерде инновациялық кәсіпкерліктің көп ... түрі ... ... іскерлік жатады. Оған әртүрлі кәсіпкерлік кіреді. Қаржылық және жеке меншік ... ... ... екі ... ... ... ... Венчурлы капитал компаниялары және олардың қаржыландырылатын кіші инновациялық фирмалар. Тәуекел іскерлігі нарықтық экономикада бәсекені ... ... ... ... ... ... қатынастар жиынтығынан тұрады. Ол инновациялық қызмет нәтижелерін айырбастау процесінде ... ... ... ... инновациялық сипаты бойынша (лицензия нарығы, технология нарығы) сатып алу типі бойынша (кәсіпорындар мен ұйымдар) меншік түрі инновацияны өткізу орны бойынша ... ... ... нарығында айырбас объекті болып интелектуалды өнімді қолдану ... ... ... ... ... технологиялар жатады. Бұл нарық тәжірибеде өз тиімділігін дәлелдеген технологиялық процесстер мен өндірілген өнімдер сатылып, сатып алынады.
Нарықтық экономика ... ... ... ең ... тұтынушыны таңдауға мүмкіндік береді. Нарық ғылыми-техникалық және инновациялық өнімнің өндірістік шығындарын анықтайды, сол арқылы бағаны қалыптастыратын нарықтық құн анықталады. ... ... ... бір ... ... оның құны ... яғни ... бағаланған құны. Инновациялық өнімнің тұтыну құнының ерекшелгі оның құнын және қалыптастыру әдісін анықтауға әсер етеді.
Инновациялық өнімннің бағасын қалыптастырудың қиындығы олардың ... тех ... ... идеалдық көрініс табуында. Инновациялық объект жаңалығымен ерекшеленіп жеке сипатта болуына ... ... ... баға қою ... ... Ол ... қалыптастыру барысында жаңалықта қалыптастыруға кеткен шығынмен байланыстыруға болмайды. Себебі инновациялық салада нақты шығын көлемі мен пайда көлемі ... ... ... бола ... сонымен қатар инновациялық өнім бағасы, бірнеше факторлар әсерінен пайда болады. Сондықтан негізгі бағаны анықтағанда инновациялық өнімнің жоғарғы және ... ... ... ... ... өнім ... ... қызметкерлердің еңбек ақысы мен материалдарының шығын сомасынан, ... ... ... ... ... ... Сатып алушы бағасы кіріс арасындағы айырмашылықтан тұрады. Жаңалықты енгізуден жоғары экономикалық тиімділік алу ... оны ... ... шығын көлемі аз болуы керек.
Инновациялық процесте шығындар мен ... ... ... аз ... материалдық өндіріс саласына қарағанда инновациялардың құндылығы инновациялардың пайдалылығымен анықталады, яғни экономикалық субъектілердің қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіндігімен тұтыну үшін инновациялық өнім ... ... оның ... ... оның баға ... мен ... Яғни
Өжаңа х Бескі
Қ= --------------------- - Өескі
Бжаңа
мұндағы:
Өжаңа, Өескі - жаңа және ескі өнім ... ... - жаңа және ескі өнім ... - ... үшін жаңа өнім ... ... үшін инновациялық өнім құндылығы оның алатын қосымша пайдасына байланысты.
Тұтынушы үшін инновациялық өнім құндылығы қосымша пайдасымен ... Оның ең ... ... ... ... ... байланысты. Осылайша енгізілген жаңалықты қолдану, ең үлкен жалпы пайда алып келуі керек, яғни егер ... ... алу үшін ... аз ... жұмсаса, онда қосымша пайда (көздері) көлемі депозит ... ... ... ... Егер ... қаражатын жұмсаса несие пайызынан көп болуы қажет. Осылайша ... ... ... көп ... ... алып келуі керек. Сондықтан инновациялық салада келісілген баға қолданылады. Әлемдік нарықта қалыптасқан лицензия бағасы, мысалы қосымша пайдаға жаңалықты ... ... ... ... өнімді қолдану нәтижесінде алынатын
Ц=К х Р х П х ... - ... ... ... мен ... ... ... пайданы бөлу коэфиценті;
Р - инновацияны қолдану нәтижесінде алынатын ... өнім ... ... ... ... - бір жылдық өнім көлемі;
Т - ... ... ... ету ... ... ... түрінде инновациялық өнімнің ерекшелігін есепке ала отырып, оның бағасы оны ... ... ... ғана ... с/қ ... ... ... тұруы керек. Тиімділік көлемі енгізілген жаңалықтан алынатын ақша қаражатының сапасы мен жаңалық енгізуге кеткен жалпы шығын ... ... ... анықталады. Инновациялық өнім бағасының шегі нарық бәсекесінің заңдарымен реттеледі. Өндірушілер құн заңын ескерместен экономикалық негізсіз баға қоя ... ... ... және ... ... шығындарын азайтуды, іс-жүзіндегі бәсекелерді, олардың күшті және әлсіз жерлерін анықтайды. Бәсекелестер келесідегідей топтасуы ... ... ... ... ... ... тауарды алмастыратын өнімді өндіруші компаниялар.
Бірінші топқа жапондық , , және т.б. компаниялар жатады.
Олар басқалардың енгізген жаңа технологиясын сапалы, сенімді және ... өнім ... ... ету үшін ... ... ... ... , инструменті және т.б. фирмалар жатады. Ол ... ... ... ... ... және жаңа өнім ... ... басты орын алады.
Ғылыми сыйымда өнім үлесінің көбеюі тауар құнындағы еңбек ақының өсуіне алып келеді, яғни ел ... ... ... ... Өнеркәсіптік өндіріс үшін коньюнктура төмен болғандықтан мемелкет ғылыми сыйымды өнімді өткізудің ішкі және ... ... ... жоқ. ... елімізде мемелкеттік деңгейде коньюктуралық өнім түрін анықтап, оған қажет технологияны қалыптастыру керек.
3 ҚАЗАҚСТАННЫҢ ... ... ... ... ... ... ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
3.1 ҚР-дағы инновациялық қызметті дамыту ерекшеліктері
Қазіргі кезде əлемнің көптеген елдерінде мемлекет инновациялық қызметке құқықтық, ұйымдастырушылық жəне қаржылық жағынан ... ... Бұл ... ... Қазақстан да бар. Мемлекеттік инновациялық саясатты ҚР Үкіметі əзірлейді жəне жүзеге асырады.
Стратегияны icкe асыру оны өнеркәсіптік өндірісті ... даму ... сай ... әрекет ететін жоғарғы білікті кәсіби мамандармен қамтамасыз етуге тікелей тәуелді. Бұл ғылыми, инженерлік-техникалық, ғaлым-кoнcтpyктop мамандарға да, ұйымдастыру-басқару мамандарына (менеджерлерге) да ... ... ... ... шешу үшін ... ... ... және жоғарғы технологиялар жaғдaйындaғы жұмыска қажетті түрлі кәсіптердің мамандарын даярлаудың арнаулы стратегиясы әзірленеді.
Стратегияда тікелей ... ... да ... ... ... жұмыспен қамтамасыз ету болып табылады. Қocылған құны жoғapы өңдеуші өнеркәсіп ... ... ... бip жағынан жұмыспен қамтудың өсуіне және жұмыс күшінің салааралық қайта айналуына алып келеді, ал екінші ... ... даму ... ... әcipece ... ... жұмысшыларды жұмыспен қамтудың төмендеуіне әкеп соғады.
Cоңғы проблема жумыс күшінің салааралык, қайта айналуы мен ... ... оны ... ... ... ... ... Бұл кадрларды, оның ішіндe жұмысшы мамандарын кәсіби даярлау және қайта даярлауды мемлекет арқылы да, ... ... ... мен ... үй, ... ... өндірістік инфрақұрылымды және т.б. дамытудың жекеше жүйесі арқылы да жүзеге асыруды талап етеді.
Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы: 2012 ... І ... ... ... субъектілерін, оның ішінде технопарктер, конструкторлық бюролар, технологиялар трансфертінің халықаралық орталықтарын, АЭА сияқты нысандарды құру және оларды басқару арқылы елімізде ... ... ... ... ... республикада 9 арнайы экономикалық аймақ құрылған. Оның ішінде үш ... ... ... ... аясында 2011 жылдың соңында нақты салалық бағыт бойынша құрылған. ... жеке ... ... ... ... ... ... металлургия және металл өңдеу саласына бағытталған. Алматы облысындағы арнайы ... ... ... ... ... ... ... Ал Павлодар облысындағы арнайы экономикалық аймағы химия және мұнай химия өнеркәсібін ... ... 4 ... бюро жұмыс істеп жатыр, олар - Астанадағы көлік машиналарының конструкторлық бюросы, Өскемендені кен-металлургиялық жабдықтар КБ, Петропавлдағы мұнай-газ жабдықтарының және ауыл ... ... ... ...
... бағдарламасының аясында Экспорт және инвестиция жөніндегі ұлттық агенттігі экспорттаушыларды сервистік және ... ... ... ... шикізаттық емес экспортты дамыту мен алға жылжыту жөніндегі жұмыстарды іске ... ... 20 ... ... ... тауарлар мен брендтерді таныстыру жөніндегі 60 арнайы іс-шара, 14 сауда миссиясы, сатып алушылар мен ... ... ... 67 экспортшының 50 шетелдік көрмеге қатысуына қолдау көрсетілді. Осынау іс-шаралардың нәтижесінде 520 млн. ... ... ... ... жасалды.
Оған қоса, 2011 жылы 81 отандық экспортшыға ... ... ... байланысты 101 млн.теңге соманың шығыны өтеп берілді.
Машина жасау. 2012 жылдың І ... ... ... ... ... көлемі 125 054 млн. теңгені, нақты көлем ... 120,1 ... ... ... қоса, компьютерлер, электронды және оптикалық өнімдер өндірісінде 5 551 млн. теңге соманың өнімі, 15 180 млн. ... ... ... ... ... атап көрсетіліп отыр. Басқа санаттарға қосылмаған машиналар мен жабдықтар өндірісінде 21 075 млн. ... ... ... 12 574 млн. теңге соманың автокөлік құралдары, трейлерлері мен жартылай тіркемелері, 17 030 млн. ... ... ... ... құралдары өндірілген.
Тағы бір айта кететін жайт, 2012 жылдың қаңтар-наурыз айларында еңбек өнімділігі жан басына шаққанда 3,7 мың АҚШ долларын ... ... ... ... ... ... айларында ағаштан жасалған бұйымдардың өндіріс көлемі 2884 млн. ... ... ... емес ... ... ... 49 526 млн. ... қағаз және қағаз өнімдерінің өндірісі- 6 925 млн. теңгені, жиһаз өндірісі- 6 356 млн. ... кен ... ... ... ... ... -23 981 млн. теңгені құрады.
Химия өнеркәсібі. Қаңтар-наурыз айларында химия ... ... ... 43 664 млн. ... ... ... көлем индексі 2011 жылдың сәйкес кезеңіне қатысты 111,7 пайызды құрады.
Есептік кезеңде сондай-ақ, жалпы өнеркәсіп көлеміндегі саланың ... 0,9 ... 1,1 ... дейін, жалпы өңдеу өнеркәсібіндегі үлесі - 3,1 пайыздан 4 пайызға дейін ұлғайды. ... ... ... ... ... ... ... - 9,4 пайызға, сабын мен үстіңгі-белсенді заттардың (ПАВ) өндірісі- 29,3 пайызға, натрий триполфосфаты - 17,4 пайызға, ортофосфор қышқылы - 29,6 ... ... ... - 2 ... ... өндірісі - 78,5 есеге өсіп отыр.
Фармацевтикалық өнеркәсіп. Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің ақпараты бойынша, 2012 ... ... ... ... ... ... ... көлемі - 6 115 млн. теңгені, нақты көлем индексі- 123,1 пайызды құрады.
Отандық фармацевтикалық өнімдер өндірісінің нақты мәндегі ... 12,5 ... ... Ал ... ... ... ... 21,8 млрд. теңгені, нақты көлем индексі- 94,7 ... ... Ал ... ... өнімділігі жан басына шаққанда 21,5 долларды шамалап отыр. ... ... ... ... ... дамытуға қатысты 27 жоба енгізілген, оның ішінде 10 жоба 2010-2011 жылдары іске ... ... 17 жоба 2014 ... ... іске асырылып бітеді.
Жеңіл өнеркәсіп. 2012 жылдың алғашық үш айының қорытындысы ... ... ... ... ... - 10 085 млн. ... нақты көлем индексі - 110,9 пайызды құрады.
Оның ішінде, 4 793 млн. теңгенің тоқыма өнімдері (НКИ - 109,7 ... 4639 млн. ... ... (НКИ - 122,0 пайыз), 653 млн. теңгенің былғары және оған жататын ... ... (НКИ - 65,6 ... ... 2012 жылдың І тоқсанындағы электр қуатының өндірісі 25,9 млрд. кВ/сағатты құрады, яғни өндіріс көлемі өткен жылдың ... ... ... 6,5 ... ... ... қуатымен жабдықтаудың І тоқсандағы НКИ 106,5 пайызды құрады.
Индустрияландыру картасының аясында электр энергетикасы саласының бірнеше инвестициялық жобасы іске ... ... ... ЖЭС -ның ... ... ... ... құрылысы, Екібастұз ГРЭС-2 стансасының үшінші энергоблогының құрылысы, Екібастұз ... ... №8 ... ... ... т.б. ... ... тиімділік. Еліміз экономиканың энергетикалық тиімділігін жақсарту жөніндегі технологияларды ұсынуда. Үкімет өнеркәсіптің энергия қамтымын 2015 жылға қарай 10%, онжылдықтың соңына қарай 25% ... ... ... Заң ... ... ... Республикасының энергия тиімділігін арттырудың 2012-2015 жылдарға арналған кешенді жоспары бекітілді.
Жоспар Мемлекеттік ... ... ... кәсіпорындар энергоаудитін жүргізу, кәсіпорындардың отын-энергетикалық ресурстарының барлық түрлеріне ішкі техникалық есептеуді ұйымдастыру, сондай-ақ энергоменеджмент ... ... ... жүйелік шаралардан тұрады.
Құжатқа сәйкес, Мемлекеттік энергетикалық реестрге кіретін өнеркәсіптік кәсіпорындар үшін электр энергия ... ... ... және ... ... ... ... алдын ала бағалаусыз жобаланған энергия көздерінің жылу және ... ... ... ... тыйым салуды, сондай-ақ газ-электр стансаларының бу қазандықтарында газды ... ... ... ... ... ҚР Заңы ... тұжырымдамасын әзірлеу қажет.
Кешенді жоспар сондай-ақ типтік бюджетітк нысандарға энергоаудит жүргізу, бюджеттік ұйымдарды ... ... ... ... энерготиімділік және терможаңғырту көрсеткіштерін енгізу, жылу тұтынымын реттеудің автоматтандырылған жүйесін орнату үшін жекеменшік қаржы тарту және ... мен ... ... және әр ... жыл ... 10 үйге терможаңғырту элементтері негізінде күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу мәселелерін қамтиды.
Республикамызда Индустриялық - инновациялық даму стратегиясын іске ... үшін даму ... ... Олар тұрақты даму қоры құрамына ... Оған АҚ, АҚ, АҚ, АҚ, АҚ, АҚ, АҚ, , , ... даму ... ... АҚ-ы, АҚ - ы ... даму институттары алғашқы тұрақтану кезеңінен өтіп, инновациялық жобаларды кешенді қолдау тəртібіне көшті.
3.2 ... ... ... ... ... ...
Инновациялық қызметті қаржыландыру жүйесі бір бірімен тығыз байланысты, бағынышты элементтер жиынтығынан тұрады және оған келесілер ... ... ... ... үшін қажет қаржы ресурстарының түсу (қаржыландыру процесі);
әртүрлі көздерден түсетін ... ... ... ... механизмі;
инновациялық процеске авансталған қаражаттың қайтымды болуы.
Инновациялық іс әрекетке қызмет ететін қаржылық жүйе болып қаржылық көздер, инвестицияларды қолдануға бақылау орнатушы ... ... ... және ... капиталға тартылған капиталдың тиімділігін бағалау. Инновациялық қызметті қаржыландырудың ерекшелігі болып, оны қаржыландыру көздерінің көптігі табылды. Ол ... ... ... ... ... ... ... Инновациялық жобалардың қаржылық қайтымдылығының өсуі маңызды жинақтаушы көрсеткіш болып табылады. Оның негізінде инновациялық қызметтің соңғы ... ... және ... саясаттың жүзеге асуы анықталады. Ол саясатты шаруашылық субъектілердің өзі және ... ... ... ... Қаржылық қамтамасыз етудің мәні оның негізгі қызметтерінде көрініс табады: Өндірістік, бөлу бақылау өндірістік қызметті қаржылық және материалдық ... тепе ... ... асырады.
Қаржылық қамтамасыз етудің өндірістік қызмет инновациялық инвестиция айналымында көрініс табады. Қаржылық ... ... ... ... деңгейінде инновациялық капиталдық реттілігін қамтамасыз етеді (ғылыми-техникалық өнімді сатып алу; капиталдың өсуі; инновациялық капитал айналымының өндірістік, тауарлық және ақша кезеңі). ... ... ... ... ... ... салаларына құйылатын инвестицияның жылдамдығын көбейтеді немесе азайтады, ол инновациялық нарықта қалыптасқан іскерлік конъюнктурасына байланысты.
Отандық инновациялық ... ... ... ... ... ... 1991 ж ... бюджеттік және орталық тындырылмаған бағытта болған. Қазіргі таңда инновациялық қызметті қаржыландырудың көзі болып:
мемлекеттік және аумақтық деңгейлерді бөлініп жатқан ... ... мен ... ... ... құрылған ҒЗКТЖ-ды қаржыландыру бюджеттік емес арнайы қаражаттары;
әртүрлі коммерциялық құрылымдардағы қаржы ... ... ... несие қаражаттары;
инновациялық жобалар үшін арнайы несиелер;
шетел инвестрлары.
ҚР-да инновациялық қызметті мемлекеттік қаржыландыру
Қазіргі кезде Қазақстанда инновациялық белсенділіктің төмендеуі инновациялық ... ... ... ... мен ... болады. Бұл тәуекелдік жоғары болуы инновациялық процесті қаржы-несиелік қамтамасыз ету әдістері мен ұйымдастыру принциптерінің жетілмегеніне және инновациялық қызметті қаржыландырудың нормативті ... ... ... де ... ... ... ... сектордағы инновациялық процесті тоқтатудың негізгі себептеріне келесілер ... ... ... ... ... ішкі және әлемдік нарықта өнімнің бәсекелестігі қамтамасыз ететін инвестициялық ... ... ... ... ... ұзақ ... ... тарту үшін оңтайлы жағдай жасау мәселесі қойылуда.
Ол ұйымдастырушылық экономикалық қатынастардың жиынтығын қалыптастыру қызметімен тікелей байланысты болады, ол ... ... ... ... ету үшін ... ... ... дамыған Батыс елдерінде инновациялық қызметтерді қаржыландыру негізінен мемлекеттік емес көздерден жүзеге асады. Жаңа технология мен ... ... ішкі ... ... ... ... төмендеуіне байланысты ғылыми зерттеу және жобалау жұмыстарына демеуші әрі бағыттаушы болып, ал ... ... ... ... ... ... Бұл үшін несие немес қайтарымсыз субсидиялар беретін арнайы қорлар жүйесі қалыптасуда. Отандық инновациялық қызмет нарығы мен ғылыми сыйымды өнімдердің ... ... ... ... инновациялық қызметті қаржыландыру механизмін нарықтық шарттардың жағдайына ... ... ... ... ... ... шарттардағы салалары бойынша қалыптастыру инновациялық қызметті қаржыландыру мәселелері бойынша шешімдерді орталықсыздандыруға мүмкіндік береді.
Дамыған нарықтық экономикалы ... мыс, АҚШ ... ... ... 2,2-2,7% осы ... ... ... 1,8-2,3%; Германия мен Жапония 2-2,9%; Англияда 2-2,5% жұмсалады. Батыстағы экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымына ... ... ... ... ... ЖҰӨ-ң 2,2% құрайды. "ірі жеті" елдерде - 2,4%, ал АҚШ - 2,6%, Ресейде 0,9% ... ... ... бұл ... өте ... ... ... табылады.
Нарықтық қатынастар жағдайындағы инновациялық саланы қаражаттық қамтамасыз етудің әлемдік тәжірибесіне сүйене отырып, мұндай қаржы үшін тек орталықтан емес, сондай-ақ бюджеттік емес ... ... ... ... ... ... ... болатынын айтуға болады.
Орталықтанған қорлардан жаңа бәсекелі өнімге баға қосымшаларын төлеуге болады. Мемлекеттік инвестициялық саясат даму бағдарламасының ... іске ... Оған ... тез ... және ... ... ... қамтамасыз ететін салаларда өндірісті дамыту;
ғылыми сыйымды салалар мен ... ... ... ... ... салаларына қолдау көрсету;
экономиканы технологиялық қайта құру негізінде бәсекелі машина жасау ... ... ... ... ... ... ... өсу ырғағының жоғарлауы алады және дәл осы Қазақстандағы экономикалық өзгерістердің негізгі бағыты ... ... ... ... бағдарламасы оңтайлы инвестициялық жағдай жасауды қамтамасыз етеді . Ол жоғары технологиялы өнімге, өндірістік қызметті қайта қалыптастыруға, өндірістің инфрақұрылымын жаңартуға және жеке ... ... ... ... тікелей инвестицияның ағымына үлес қосады.
Экономиканың тоқырау жағдайында мемлекеттік бюджеттен тек жалпы экономикалық деңгейдің дамуына әсер ететін маңызды иннвестициялық ... ғана ... ... Қайтымсыз бюджеттік қаражатты бөлген кезде несиені беру принциптеріне негізделуі керек, яғни тез, қайтару және төлем принциптері мемлекеттік ... ... ақша ... ... ... үшін басқа да принциптерді қолдануға болады:
тез қайтым ... ... ... бар жүзеге асу кезеңінде тұрған немесе аз ғана жұмысты қажет ететін жобаларға салу. Мұнымен қатар қайтарым сөзінің мағынасы ... ... ... қосымша құнмен қайтарылуын түсіну керек;
уақытша бөлу принципі-экономикалық барлық салаларын қамтитын инновациялық жоба инвестицияланады.
Экономикалық әртүрлі салаларына мемелкеттік бюджет қаражатын инвестициялау ... ... ... ... ... ... тауарларына бәсекелі тауар және қызметке сұр. Жоғары тауарларға бағытталған өндіріске назар ... ... ... ... ... тарту үшін несие пайызын төмендету керек. Бизнес-жоспарда маңызды орынды маркетингтік зерттеулер алады. Оның ... ... ... ... ... деңгейі анықталады. Капитал салымының өтелу мерзімі екі жылдан аспауы керек.
Шетелдік компаниялар тәжірибесіне сүйене отырып, ... ... да жаңа өнім ... ... ірі және орта ... ... көзі ... табылатынын айту керек.
Қазақстанның шаруашылық тәжірибесінде қарыз міндеттемесін қажет қаржылық ресурстарды тарту үшін жер инновациялық қызмет үшін шығару кең ... ... оны ... ... ... мен кірісінің төмендігі және оған деген мемлекеттік кепілдіктің жоқтығынан.
Сондықтан ... ... ... үшін ... ... керек. Соның нәтижесіне қаржылық тұрақтылық пен экономикалық өсу ... ... ... ... ... қатар Қазақстанның қор нарығында деривативтер таралуы керек-опциондар мен ... ... ... ... ... алу құны сатылады. Ол да инновациялық қызметке қажет қаржы қаражатын тартуға мүмкіндік береді.
Қазақстан экономикасының нақты ... ... ... ... өсу ... ... және ... байланысты болып келеді:
ұлттық тауар өндірушілердің өніміне бағаның ... ... ... экспорттан қолма-қол ақша көп түседі;
табиғи монополия қызметіне бағаның өсуіне;
қарыз капиталының құнына, сондай-ақ экономикадағы ақшаның сан және сапасына.
Капиталдың ... ... іске асуы мен ... ... және ... ... кедергі болатын сепебтердің бірі болып табылады. Зерттеулер нәтижесінде кәсіпорындардың тек жартысы ғана өз кірісін өндірісті дамытуға бағыттайтыны анықталды. Кірістің көп ... ... ... ... ... мен ... құнды қағаздарды жинақтауға жұмсалады екен.
Инновациялық қызметтi дамытуға арналған қаражаттан басқа ғылыми-техникалық бағдарламалардың және маңызды жобалардың ... ... ... ... ... ... ... зерттеулердi қаржыландыру сақталады. Салалық ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша орындалған қолданбалы ... ... ... ... ҰИҚ және ... ... ... одан әрi коммерциялизацияланатын болады.
Қазақстан Республикасының ұлттық инновациялық жүйесiн қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... ... құны 2005-2015 жылдарға 139 795,13 млн.теңге, оның iшiнде, республикалық бюджеттен - 77 272,3 ... және ... ... - 2 112 млн.теңге құрайды және кем дегенде 60 410,83 млн.теңге сомасында отандық және шетелдiк капиталды тарту жоспарлануда.
Кесте-1 ... ... ... ... 795, 13
7544,80
126 787,23
5 463,10
республика-лық бюджет
77 272,30
5 282,80
66 526,40
5463,10
жергіліктібюджет
2 112,00
2112,00
-
-
жекекапитал
60410,83
150,00
60260,83
-
1 кезең2005-2007жж.
38 797,50
7544,80
28156,73
3095,97
республика-лық бюджет
24786,77
5282,80
16408,00
3095,97
Жергілікті бюджетжалғасы
2112,00
2112,00
-
-
жекекапитал
11898,73
150,00
11748,73
-
2005 жыл
11313,51
4094,80
6668,21
550,50
республика-лық ... ... ... ... ... бюджет
30814,03
-
29701,90
1112,13
жергіліктібюджет
-
-
-
жекекапитал
17968,64
-
17968,64
2011-2013жылдар
31328,98
-
30575,98
753
республика-лық бюджет
13002,9
-
12249,9
753
жергіліктібюджет
-
-
-
-
жекекапитал
18326,08
-
18326,08
2014-2015жылдар
20885,98
-
20383,98
502
республика-лық бюджет
8668,6
8166,60
502
жергіліктібюджет
-
-
жекекапитал
12217,38
-
12217,38
Инновациялық қызметтi дамытуға арналған қаражаттан басқа ғылыми-техникалық бағдарламалардың және маңызды жобалардың шеңберiнде ... ... ... ... ... ... зерттеулердi қаржыландыру сақталады. Салалық ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша орындалған қолданбалы ғылыми әзiрлемелердiң бiраз көпшiлiгi ҰИҚ және ... ... ... одан әрi ... ... Осы ретте, республикалық бюджеттен инновациялық инфрақұрылымды ... ... ... және ... ... ... ... басқа iс-шараларды қаржыландыруға, сондай-ақ қолданбалы ғылыми-зерттеулердi, оның iшiнде ғылыми-техникалық бағдарламалар арқылы қаржыландыруға бөлiнетiн жыл сайынғы қаражат көлемi тиiстi жылға ... ... ... ... болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі таңда әлемдік экономиканың көшбасшыларына айналып, жоғары технологиялар саласы мен ... ... ... озық ... көрсете білген бірқатар елдер бар. Бұл елдер шикізатты алу мен оны ... ... ... ... ... ... сондай-ақ шикізатты толық өңдей отырып, одан дайын өнім жасауға дейінгі үрдістерді қамтитын индустриалды кезеңдердің барлығынан өтіп, енді жоғары технологиялар мен ... ... ... экономиканы жасақтаумен, оның басым бағыттарын жетілдірумен айналысуда. Осы тұрғыдан алғанда Қазақстан Республикасында аталған бағыттарда көптеген жұмыстар ... ... Атап ... ... 2003 жылы ... ... ... қалыптастыру және экономиканың нақты, түпкі өнім өндіру секторын өркендету әрі әртараптандыру ... , 2005 жылы , ел ... ... ... ... ... 2006 жылы ҚР Заңы қабылданды. Осылардың негізінде 2003 жылдан бастап отандық инновациялық әзірлемелерді қолдау мен оны ... ... ... ... ... Республикасын болашағы зор шетелдік технологияларды трансферттеу алаңы ретінде дамытуға бағытталған инфрақұрылым ... құру ... ... кетті.
Индустриялық-инновациялық дамуды қалыптастыру аясында мемлекет тарапынан жүргізіліп жатқан саясаттың алғашқы нәтижелері де көрініс бере бастады. Мәселен, еліміздің индустриялық-инновациялық ... ... ... ... ... ж.ж.), ... даму институттары және инновациялық инфрақұрылым элементтері, яғни, ... ... ... ... ... ... қалыптасты.
Міне мұның барлығы да отандық инновациялық инфрақұрылымды дамытудың тиімді тетіктерін қалыптастыруды қажет етеді. ... тек ... ... ... ... ел ғана инновациялық ортаның толыққанды қатысушысы бола ... ... ... ... ... дамыған елдер болашақтың бағдарын елдегі табиғи ресурстарға қарап емес, адам капиталының, оның интеллектуалдық қуатының шамасына, инновациялық өнім, қызмет, сапалы ... ... ... ... өндірістік инфрақұрылымның мүмкіндіктеріне, ғылыми-зерттеу, ғылыми-ізденушілік орталықтарының шамасына қарап ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету еліміздің негізгі ұстанымдарының біріне жатады. Ашық нарықтың ... ... бірі ... ... ... ... ... деп білсек, онда осы талапқа сай экономика құрылымын жасақтау басты міндет болып қала бермек. Нарықтың үдемелі және өзгермелі сұранысын тез ... ... ... ... ғана ... ... ... Сондықтан да, ұлттық экономиканың жедел және тұрақты дамуы еліміздегі инновациялық орта мен инновациялық инфрақұрылымның ... ... ... тікелей тәуелді деуге толық негіз бар. Осыған орай, 2010 жылы Қазақстан Республикасының үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының ... ... ... ... бағдарламасы әзірленді.
Инновациялық инфрақұрылымды дамыту бағытында инновациялық әлеуеті мен өзіндік даму үлгісі қалыптасқан елдердің ... ... ... мен озық ... ... ғылыми сыйымды әрі жоғары технологиялы инновациялық өнімдерді шығарудағы ... ... ... ... ... инновациялық инфрақұрылымын дамытудың экономикалық механизміндегі негізгі тетіктер ретінде жағымды экономикалық ортаны ... ... ... ... ... арттыру, оларды мемлекеттің қоғамдық, өндірістік, әлеуметтік, ғылыми және ... да ... ... ... ... өзара үйлесімділігін қамтамасыз ету, сондай-ақ ғылыми-техникалық әлеуеттің мүмкіндіктерін пайдалану және оларды елдің барлық салаларында сынауға және қолданысқа ... ... ... ... ... ... ... жағдайға көшуi барысында инновациялық мүмкiндiктерi маңызды деңгейі көтерiлдi. Инновациялық экономиканы қайта ұйымдастыруға ғылыми сыйымдылықты өндiрiстi тек дамытуға ... ... Бұл ... ... ... ... ... маңызды факторы болып табылады.
Бiздің елiмiз үшiн экономикада ... ... ... ... ... ... ... тәжiрибелерiн шығармашылық түрде қолдану маңызды болып табылады. Ол инновациялық қызметтің ... даму ... iске ... ... бередi. Бұл сұрақтарды зерттеу маңыздылығы - ғылыми-техникалық инновациялық саясатты аумақтық басқару органдарын құру арқылы жүзеге асырғанда арта түседi. ... ... ... ... ... үлкен назар аудару, Қазақстан экономикасының әлемдiк шаруашылыққа мәртебелi енуi бойынша маңызды жұмыстар атқарылу қажетттiлiгiне тiкелей байланысты. Көптеген ... ... ... ... ... ... қызметтің артта қалып дамымауына байланысты болып табылады. Сонымен ... осы ... ... ... ... ... ... маңызды мәселелердің бiрi болып табылады.
Жоғарыда айтылғанның бәрi ҚР инновациялық-инвестициялық мәселенің теориялық және практикалық мәнiн, яғни бұл ... ... ... ... ... ... таңда көптеген әлеуметтiк-экономикалық мәселелердi шешуде инновациялық қызмет өнiмiн тиiмдi пайдалану маңызды болып табылады. Бұл ... ... ... ... дамуын қамтамасыз етеді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* : Учебник для ... Под ред. ... ... ... ... Е.М. :- ... ... Яушев Р.А. Методические указания к практическим занятияи по дисциплине на тему .КарГУ,2001.
* ... Г. Еще раз о ... . ... ... ... ... ... В.Ф., Ягудин С.Ю. "Особенности оценки эффективности создания и освоения новой техники в шинной промышленности", М. ЦНИИТЭНЕФТЕХИМ, 1991г.
* Кохно П.А. и др. ... М. ... и ... ... ... И. "Развитие идей Н.Д.Кондратьева в теориях длинных волн нововведений", "Вопросы экономики", 1992г., № 3.
* "Менеджмент организации".Под ред. д.э.н.,проф. Румянцевой З.П., ... ... Н.А., М. ... 1995г.
Мескон М.Х., Альберт М., Х
9.Оглобин Е., Санду И. // АПК: экономика, управление. №4, 2003, стр. ... Б. - ... ... 1989, ... И. - ... ... ... С., Гурвич Ф. - Москва: Наука, 1990, стр. ... Т. - ... НИЦ ... 2002, стр. ... И.В. ... ... управление, финансирование. Учебник для студентов вузов.- М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2005г., 448 ... И.И. ... и ... инвестиций: Учебное пособие. -Мн.: Высшая школа. 2003. - 255 б.
16.Попков В.П., ... В.П. ... и ... ... Спб: Питер, 2001. -224 б.
17.Мелкумов Л.С. Инвестиции: Учебное пособие. -М: ИНФРА-М, 2003.-254

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аймақтағы петроглифтерді зерттеу ісінің қалыптасуы мен дамуы16 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Лизинг және әлемдік лизингтік нарықтың қалыптасуы28 бет
Рекреациялық туризмді жоспарлау және ұйымдастыру30 бет
Тірі табиғат объектілерінде қордаланған адамдардың қажетіне керекті биологиялық ресурстарға өсімдіктер және жануарлар ресурстары162 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан мен Италия арасындағы іскерлік туризм18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь