Өскемен қаласының жер беті суларының жалпы сипаттамасы

КІРІСПЕ
1 ӨСКЕМЕН ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕР БЕТІ СУЛАРЫНЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ
1.1 Өскемен қаласының табиғат жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2 Өскемен қаласының табиғи суларының ластаушы көздері ... .. ... ... ... ... ...
2 ӨСКЕМЕН ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕР БЕТІ СУЫНЫҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫНА БАҒА БЕРУ
2.1 Су объектілерінің сандық және сапалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2 Жер беті суларының ластануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3Топырақ суларының ластануы, оның жер беті суларына әсері ... ... ... ... ... ..
2.4 Қала канализациясына лақтырылатын өнеркәсіптік ағынды сулар ... ... ...
2.5 Тазарту қондырғыларының сипатталуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.6 Табиғи сулардың фондық концентрацияларын анықтау әдістері ... ... ..
3. Су объектілерінің экологиялық жағдайын жақсартуға бағытталған шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
КІРІСПЕ.

Өзектілігі. Соңғы жылдары қоршаған ортаға деген жасанды ықпал жасау қарқынды өсіп келеді. Өндірістік қызмет нәтижесінде орасан зор қалдықтар жиынтығы түзіледі. Олар қоршаған ортаның жағдайына кері әсерін тигізіп және оның ажырамас бөлігі ретіндегі адамға да әсер етеді.
Су – маңызды табиғи ресурс. Ол өмірдің негізін құраушы зат алмасу процесстерінде басты роль атақарады. Үлкен маңызды орынды су - өнеркәсіп саласы мен ауыл шаруашлығы саласында алады. Жалпыға белгілісі, оның адамның тұрмыстық қажеттіліктері үшін, өсімдіктер мен жануарлар үшін де қажетті екендігі, барлық тірі организмдер үшін ол өмір сүру ортасы болып табылмақ. Қалалардың өсуі мен өнеркәсіптің қарқынды дамуы, пайдалы жерлердің кең ауқымда пайдаланылуы, мәдени-тұрмыстық жағдайлардың жақсартылуы мен басқа да бірқатар факторлар, күннен–күнге сумен қамтамасыз етілу мәселесін күрделендіріп отыр. Суға деген қажеттілік өте зор және жылдан – жылға өсіп отыр. Жыл сайынғы су шығыны жер бетіндегі барлық сумен қамтылу түрлері бойынша 3300-3500 км3 құрайды. Мұндағы сумен қамтылудың 70 пайызы ауыл шаруашылығына тиесілі. Қазіргі кезде су ресурстарын тиімді пайдаланудың мынадай бағыттары анықталынуда: шикі сулар ресурстарын кеңінен өндіру және толық тиімді етіп пайдалану, су көздерін ластауды болдырмайтын, оған тыйым салатын жаңа технологиялық процесстерді жасау, таза сумен қамтылуды азайту, шикі суды пайдаланушы түсті металлургия өнеркәсібінде , оның мөлшерін көп шығындамайтын жаңа технологиялық процесстерді жасап шығару, су көздеріне келіп түсетін ағынды суларды тазартудың осы заманғы технологияларға сай келетін жаңа, тиімді әдістерін қолдану, енгізу неғұрлым ластанған ағынды сулардың бөліктерінде локальді тазалау тәсілдерін қолдану.
Өндірістік қызмет нәтижесінде барлық мүмкін болатын қалдықтар жиынтығы түзіледі, олар қоршаған ортаның жағдайына кері әсерін тигізеді
және оның ажырамас бөлігі ретіндегі адамға да әсерін тигізеді.
Өскемен қаласының су ресурстары өнеркәсіптік кәсіпорындардың токсиндік компоненттерімен ластануы бойынша интенсивті күш түсіруші жағдайды бастан кешіруде. Бұл мекемелер өзен желілері шоғырланған зонада орналасқан. Осында жылу энергетика саласының ірі кәсіпорындары да орналасқан.
Мұндай орналасу мынаған ықпал етеді яғни барлық газ тектес сұйық және қатты қалдықтары бар ластаушы заттар мүлтіксіз өзен желілеріне келіп түсуде. Осының нәтижесінде сулардың ластану мәселесі өте маңызды болды.
Ғылыми зерттеу объектісі: Өскемен қаласының су объектілері болып Зерттеу нысаны: Өскемен қаласындағы су объектілерінің ластану жолдарын анықтау.
Жұмыстың мақсаты: Өскемен қаласы аумағының су объектілерінің экологиялық жағдайын қарастыру, талдау жасау және оны ластанудан сақтандыру шараларын қарастыру.
ҚОЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.

1. Алферова Л.А., Начева А. П. Замкнутые системы водного хозяйства промышленных предприятий, комплексов и районов. // Под общ. ред.
2.Выявление приротетных экологических проблем Восточно- Казахстанской области // Робочие материялы семинара 28-29 октября 1997 года.- Усть-Каменогорск, 1997.-С.15-21.
3. Грушко Я.М..Вредные органические соединения в промышленных и сточных водах. – Л.,Химия,1976. – 170с.
4. Грушко Я.М. Вредные неорганические соединения в промышленных и сточных водах. – Л., Химия, 1979. – 161с.
5. Голубовская А.С.Биологические основы очистки сточных вод – М.: Издательство Высш.Школа, 1982.-271с.
6. Журнал // Экосфера. – Усть-Каменогорск, 2004. – С.45-52.
7. Линева Л.А., Андронова С.В. Физико-географические условия Восточно-Казахстанской области // Экология Восточного Казахстана: проблемы и решения. – Усть-Каменогорск, 1999. – С. 7-11.
8. Ласкорин Б.Н. Проблемы развития безотходных производств. – М.,1985. – 334с.
9. Оценка воздействия на окружающую среду (ПредОВОС). ТЭО «Восстановление Окружающей Среды г. Усть-Каменогорска» Книга 1, Книга 2. Алматы, 2005
10. Владимирцева В.М Отчет по загрязнению подземных вод на территории ВКО за период 1991-1996 гг. // Министерство геологии и охраны недр Республики Казахстан. Территориальное управление «Востокказнедра». – Усть-Каменогорск, 1997.
11. Панин М.С. Тяжелые металлы в технологических и сточных водах промышленных предприятий г. Семипалатинска – С., 1997г.
12. РНД 1.01.04 – 94. Правила охраны поверхностных вод от загрязнения сточными водами, Алматы, 1994.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ
РЕСПУБЛИКАЛЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАЗЫНАЛЫҚ ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ҒЫЛЫМДАРЫНЫҢ
ФАКУЛЬТЕТІ
Экология кафедрасы
БІТІРУ ЖҰМЫСЫ
Тақырыбы: ӨСКЕМЕН ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕР БЕТІ
СУЫНЫҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫНА БАҒА БЕРУ
Ғылыми жетекші:
аға ... ... » ... ... ... ... » ... ... ... ... » ... Ж.Д.
Өскемен, 2007
МАЗМҰНЫ.
|КІРІСПЕ | |
|1 ... ... ЖЕР БЕТІ ... ... СИПАТТАМАСЫ | ... ... ... ... | ... | |
|1.2 Өскемен қаласының табиғи суларының ластаушы көздері...... | ... | |
|2 ... ... ЖЕР БЕТІ ... ... ... БАҒА БЕРУ | ... Су объектілерінің сандық және сапалық | ... | ... Жер беті ... ... | ... | |
|2.3Топырақ суларының ластануы, оның жер беті суларына | ... | ... Қала ... ... ... ... ... | ... | ... ... ... ... | ... | ... ... ... фондық концентрацияларын анықтау әдістері ..........| |
|3. Су объектілерінің экологиялық жағдайын жақсартуға бағытталған шаралар| |
|.........................................................................| |
|.................................. | ... | ... ... | ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ | ... | ... ... ... ... ... деген жасанды ықпал жасау
қарқынды өсіп келеді. ... ... ... орасан зор қалдықтар
жиынтығы түзіледі. Олар ... ... ... кері ... ... және
оның ажырамас бөлігі ретіндегі адамға да әсер етеді.
Су – маңызды табиғи ресурс. Ол өмірдің ... ... зат ... басты роль атақарады. Үлкен маңызды орынды су - өнеркәсіп
саласы мен ауыл шаруашлығы ... ... ... ... оның ... қажеттіліктері үшін, өсімдіктер мен жануарлар үшін де ... ... тірі ... үшін ол өмір сүру ортасы болып табылмақ.
Қалалардың өсуі мен өнеркәсіптің қарқынды ... ... ... кең
ауқымда пайдаланылуы, мәдени-тұрмыстық жағдайлардың жақсартылуы мен басқа
да бірқатар факторлар, ... ... ... ... ... отыр. Суға деген қажеттілік өте зор және жылдан – жылға ... Жыл ... су ... жер ... ... ... ... түрлері
бойынша 3300-3500 км3 құрайды. Мұндағы сумен қамтылудың 70 пайызы ауыл
шаруашылығына тиесілі. Қазіргі ... су ... ... ... ... ... шикі сулар ресурстарын кеңінен өндіру және
толық тиімді етіп пайдалану, су ... ... ... оған ... жаңа ... ... ... таза сумен қамтылуды
азайту, шикі суды пайдаланушы түсті металлургия ... , ... көп ... жаңа ... ... жасап шығару, су
көздеріне келіп түсетін ағынды ... ... осы ... сай келетін жаңа, тиімді әдістерін ... ... ... ағынды сулардың бөліктерінде локальді тазалау тәсілдерін
қолдану.
Өндірістік қызмет нәтижесінде барлық мүмкін болатын қалдықтар
жиынтығы түзіледі, олар қоршаған ортаның ... кері ... ... оның ажырамас бөлігі ретіндегі адамға да әсерін тигізеді.
Өскемен ... су ... ... ... ... ... ... интенсивті күш түсіруші
жағдайды ... ... Бұл ... өзен ... ... ... ... жылу-энергетика саласының ірі кәсіпорындары да
орналасқан.
Мұндай орналасу мынаған ықпал етеді яғни ... газ ... ... ... қалдықтары бар ластаушы заттар ... өзен ... ... Осының нәтижесінде сулардың ластану мәселесі өте маңызды ... ... ... ... ... су объектілері болып
Зерттеу нысаны: Өскемен қаласындағы су ... ... ... мақсаты: Өскемен қаласы аумағының су объектілерінің
экологиялық жағдайын қарастыру, талдау жасау және оны ... ... ... Өскемен қаласының су объектілерінің осы заманғы жағдайын,
табиғи сулардың ластау ... ... ағын ... жіктелуі мен
сипаттамасын, тазарту құрылғыларының жалпы сипаттамасын беру.
2 Өскемен қаласының ... ... ... ... ... және оның экологиялық жағдайына баға беру.
3 Өскемен қаласының су объектілерін жақсарту үшін ластандырушы
көздерден сақтандыру шараларын ... ... ... ... ... ... әдістері.
Ғылыми жаңалық: Өскемен ... ... ... ... салыстырмалы талдау жасай отырып, оның жер ... ... ... баға ... ... маңызы: Осы берілген зерттеу жұмыстарының
мәліметтерін Шығыс Қазақстан аумағының су электр станциясы орталығының іс-
әрекеттерінде, өнеркәсіп ... және ... ... ... ... ... ... ЖЕР БЕТІ СУЛАРЫНЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ
1.1 Өскемен қаласының табиғат жағдайы
Өскемен қаласы дала зонасында құрғақ типті-бетегелі ... ... ... ... ... ... орналасқан. Облыс
территориясында дала зонасының негізгі дала ... ... ... ... ... ... және ... қатысы тұрғысынан алсақ, облысқа Алтай кені белдеуі
енеді, ол мынаны білдіреді, яғни ... және ... ... бай ... қорларының болуымен түсіндіріледі.
Басты өзен ретінде трансшекаралық Ертіс өзені болып ... ... ... және ... секілді үш мемлекеттің территориясынан ағып
өтеді. Оның ірі салалары болып: Бұқтырма, ... Уба, ... ... ... ... ... ... солтүстік-батыс
шетінде, ашық жерде орналасқан. Оған таяу жерде ... ... ағып ... ол ... су ... ... ... салаларға бөлінеді.
Метеостанцияның орналасу аймағы төменгі температурамен, тынышжел режимімен
және әсіресе ... суық ... жиі ... тұмандармен
сипатталады.
Метеостанцияның орналасу орнымен қала орталығы арасындағы
температуралардың айырмашылығы 100С-қа жетеді. ... ... ... ... да білінеді. Егер метеостанция орналасқан ... ... 8-10 м/с жел ... ... ... ... ... датчик бойынша 18-20 м/с, ал ... ... ... желдің күші 23-25 м/с-қа ... ... ... ... ... Өскемен қаласының
климаты туралы мынаны айтуға болады.
Қаланың ... ... ... ... жылдық ауа
температурасы – 2,70С. Аса суық қаңтар ... ... ... ... ... Аса жылы ... айының орташа айлық температурасы
+20,50С.
Өскемен қаласы үшін жауын –шашынның орташа жылдық ...... ... ... ... бөлінуі бірқалыпты емес, жауын-шашынның
көп мөлшері жылдың жылы уақытында түседі. Көп мөлшердегі орташа айлық ... ... 60 ... тең, ... айы ... ... ... ең аз
түсетін айлары қаңтар және ақпан – 25 мм-ден. Жауын-шашынды күндердің ... күні ... ... ... ал ең аз ... ... ... ай-
қыркүйек айы.
Желдің орташа жылдық жылдамдығы – 2,3 м/с, ... ... ... ... ... ... ... айларында және қазан-қараша
айлары бойында байқалады.
Бір жылдағы 10 м/с-тан жоғары жылдамдықтағы жел соққан күндердің
орташа саны – 86,6, 15 ... ... 20 ... ... ... ... ... тіркелген ең жоғарғы жел жылдамдығы-37 м/с.
Өскемен қаласында шығыс және ...... ... ... ... ... жылдың жылы уақытында өзгереді, ... ... ... бағыттық желдері бар жағдайлар саны ... ... ... емес ... ... ... -12.11, қар ... – 03.04. Тұрақты қар жамылғысының жату ұзақтығы – 142 күн.[9]
1.2 Өскемен қаласының табиғи суларының ... ... Су ... ... және ... көрсеткіштері
Ертіс өзені ағын сулардың төменгі бөлігінде, төменде ... ... су ... ... ағып жатыр. ШҚ Гидрометеорология және
мониторингі орталығының мәліметтері бойынша Ертіс өзенінің орташа көп жылғы
есептік ағын ... ... ... ... ... ... ... Осы учаскедегі Ертіс өзенінің ең кіші орташа
айлық шығыны 162 м3/с, ... ... ... – 1,31 м/с, ал ... тереңдігі
– 1,7 м, арнасының ені – 250 м.
Ертіс өзенінің жоғарғы ... ... ... одан ... су пайдаланушыларынан келіп түсуші өнеркәсіптік және тұрмыстық
ағынды суларға байланысты, яғни олар өздерінің ... ... ... ...... және Үлбі ... ... Мұнда Ертіс өзенінің
құрамы мен суының сапасына аса маңызды әсерін тигізетін, түсті металлургия
кәсіпорындарының ағынды суларын ... ... ... ... 1.1 ... ... 1.1 Су ... критерийлері.
|Сапа класы |Су сапасының сипаттамасы |Мөлшері |
|2 ... |0,3-1,0 |
|3 ... ... |1,0-2,5 |
|4 ... |2,5-4,0 ... ... ... заттардың орташа концентрациясы 1.2, 1.3,
1.4 кестелерінде келтірілген.
|Орналасуы |Feж |Fe |Fe |Сu |Zn |
| | |(2+) |(3+) |(2+) |(2+) ... ... |150 |150 |70 |460 |11 ... ... |150 |330 |430 |280 |2 ... өндірісі |410 |60 |40 |470 |5 ... емес |2040 |180 |220 |2990 |3 ... | | | | | ... | | | | | ... |2700 |50 |110 |7800 |31 |
| | | | | | |
| | | | | | ... бояу |37 |820 |250 |500 |3 ... | | | | | ... жуу ... |1700 |1220 |100 |1750 |134 ... жуу |180 |140 |190 |920 |18 ... жылдары Өскемен қаласында беттік және топырақ суларын
ластауға өздерінің қомақты үлестерін қосып келе ... ... ... ... ... пен тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары саны өсіп
келеді. Осындай кәсіпорындардың ағынды ... ... ... ... бар ... ... ... қоспалармен, мұнай
өнімдерінің қалдықтарымен ластанған және оларды бүгінгі таңда жою ... ... ... биологиялық тазарту әдістері теория жүзінде
органикалық ... ... 90-95 ... ғана ... ... ... ... 80 пайыз ғана болып отыр. Толық ашымаған, қиын түрде ашуға
жататын заттар су көздерін ластауда.
Ауыр ... ... ... әсіресе гальваникалық өндірістің
кәсіпорындарында кездеседі. Мұнда қорғасын мөлшері он есе, ... ... ... ... – жүз есе және мың есе ... ... зауытының негізгі ластаушылары гальваникалық
цехта қолданушы хром және никель болмақ. ... ... ... ... ... хром және никельмен байытылады. Нейтралдық локальдік ... ... ... хром ... анағұрлым төмендеп қалады.
Тазарту қондырғыларынан ... су ... ... ... және ары қарайғы тазарту үшін қала ... ... хром ... ... ... ағынды сулардағы хромның бастапқы судың
құрамындағы мөлшерінен асып түседі.
Технологиялық жолдан өткен су ... ... ... процесске жіберілуші су құбырындағы сумен салыстырғанда көп
мөлшерге ие, атап айтсақ, 12585,7 есе бір ... ... ... түсетін ағынды сулар, зауыт ішілік
тазартудан өтсе де, ... ... ... ... сумен
салыстырғанда, көптеген ... ... ... ... мыспен, ваннадиймен).
Қала канализациясына келіп түсуші ағынды сулардағы зиянды
заттардың көпшілік бөлігін ... ... ... ... олар ... ... автопарктерден, автокөлікті жанар-жағар маймен қамту
орынынан, ... ... ... жуу ... ... ... түседі.
Мұнай және мұнай өнімдері канализацияның тазарту ... және ... қиын ... ... органикалық заттарына жатады. Су бетінің
мұнай қабығы 0,5 мм ... ... ... ... ол су ... ... ... ауыр металлдармен ластанған
ағынды сулары ... ... ... ... ... үшін сол жақ ... тазарту қондырғыларына 167033 м3/тәулігі
көлемінде келіп түседі.Әртүрлі ағын ... ... ... лай ... соң ... көп ... түзіледі.[2]
Ағынды суларды тазартумен байланысты технологиялық сұрақтарды
шеше отырып, «Өскемен водоканал» кәсіпорынын ағынды сулардың тұнбаларын ... ... ... сулардың тұнбаларын өңдеу технологиясына тәуелділігінен
тұнбаны өңдеудің ... ... ... ... ... ... сулардың тұнбаларын тыңайтқыш ретінде қолдану мәселесі
бойынша зерттеулердің экологиялық мәнділігін анықтаушы басты фактор ... ... ... ... ... Өскемен қаласын тазарту
қондырғыларының ... ... ... ауыр ... ... мөлшері 100 г суға келетін грамм есебінен алынады.
Металлдардың ... ... ... ... ... ... жасау, құрал-жабдықтар жасау ... ... үшін ... ... ... ауыр ... ... екі жолы
белгілі болды. Оның біріншісі тұнбалар құрамында ауыр металлдардың болуы
және ... ... көп ... ... нормасы есебінен
қабылдануы, тұнбалардың құрамын химиялық құрамын реттеп отыру, ... ... ... ... ... ал оның анализін жасау
ондағы өзгерістерді бағалайды.
Тұнбалардағы ауыр металлдар әртүрлі ... ... ... түрі әр ... де алдыңғы орында. Жекелей алсақ, ... ... ... оның ... үлесіне 24 пайыз,
никель карбонатына – 32 пайыз келеді екен.
Ауыр металлдардың суда еритін түрлерінің ... ағын ... ... емес – ... ... үлестен бастап, бірнеше пайыздық
үлестерге шекті ... ... есте ... жөн, ... ... ... ... маңызды айналуларды келтіреді, яғни ... ... ... Ауыр ... ... қозғалатын түрге ауысып,
өсімдіктер үшін қол жетерлік болмақ, екінші жағынан топырақ саласымен ... ... ... ӨСКЕМЕН ҚАЛАСЫНЫҢ ТАБИҒИ СУЛАРЫНЫҢ ЛАСТАНУЫНА ЭКОЛОГИЯЛЫҚ БАҒА БЕРУ ЖӘНЕ
ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ЖАҚСАРТУДЫҢ НЕГІЗГІ ЖОЛДАРЫ
2.1 Жер беті, топырақ ... және жер асты ... ... ... ... ... орташа ластану заттарының
концентрациясы 2003 ж. мына шамаларды ... ... ... 2,3-6,5 ... ... ... газы 5,0-7,6 мг/л, аммоний азоты мөлшері 0,15-1,12
ШРМ, нитрит азоты 0,03-3,57 ШРМ, мырыш 0,2-2,5 ШРМ, ... ... 1,3 ... 0,3-1,1 мг/л, ... ... мг/л, гидрокарбонаттар 94,1-
107 мг/л, қаттылық мөлшері 1,70-1,83 мг-экв/л.
Келесі заттардың мөлшері су беті құрамында ... ... ... (3+) ... ... қорғасын, кобальттың, кадмийдің,
сынаптың, тронцийдің, мышьяктың, кальцийдің, магнийдің, сульфаттардың,
хлоридтердің, цианидтердің, роданидтердің, ... ... ... ... заттардың максималды концентрациясы
мынаны құрады: өлшенген затта 3,6 мг/л, Рн 8,6, көмірқышқыл газы 15,0 ... ... ... 8,3 ШРМ, нитрит азоты 9,2 ШРМ, жалпы темір мөлшері
8,2 ШРМ, (2+) ... 10,0 ШРМ, (3+) ... 1,6 ШРМ, мыс ... 6,0 ... 9,9 ШРМ, мұнайөнімдері 4,6 ШРМ, марганец 3,7 ШРМ, ... ... ... 140 мг/л, ... 2,50 ... учаскедегі оттектік режим қалыпта. БПК 5 үш ... асып ... ... қаласы ГЭС-інен 0,8 км төменгі плотина ағысында – екі
жағдайда және 3,01 мгО2/л(08.07.2003 ж ... және 3,80 ... ... ... ... 0,35 км төмен, сол жақ жағалау ағысында – бес
жағдайда да ... ... ... ... ... 0,35 км ... оң жақ ... ағысында – бір
жағдайда нормадан асып кетті және мынаны құрады 3,30 ... ... ... 2002 ... сияқты, 2003 жылы да сапасы бойынша 3 классқа
жатады, және де қалыпты-ластанған суларға ... ... ... 1,14 құраса, 2002 жылы 1,44 болған еді).[12]
Атмосфералық сулар, жауын және қар сулары – континентальды су
көздері мен ... ... ... ... негізгі толығу көзі болып
табылады. Жауын және қар суларының құрамы маңызды ауытқуларға ұшырайды және
олардың ... ... ... ... ... ... жақын маңда атмосфералық сулар кәсіпорындардың газды
шығаруларының құрамындағы заттармен ... ... ... және қар ... ... ... ... сульфиттер көп.
Тұрғылықты жерлерге олардың территориясына түсетін атмосфералық
сулар ... ... ... шайып кетеді. Ластану дәрежесі
бойынша жауын-шашын ағынды суларының алғашқы тобына тұрмыстық ағын сулары
сәйкестендірілген. ... ... ... мөлшері жауынға шекті
құрғақшылықтың ұзақтығына байланысты.
Өнеркәсіп ... ... ... ... ... бірге, сол өндіріске тән ластаушыларды алып кетеді, сондықтан
да зауыттар территорияларында ауыр металлдармен жұмыс ... ... және ... ағын ... ... комплексті қондырғыларды
ескерген жөн, сондай-ақ ... ... жою, оның ... ... бар ... да ... дұрыс.[28]
Қаланың ағынды суларына шаруашылық – тұрмыстық сулар мен
кәсіпорындардың ағынды сулары ... ... олар қала ... орналасқан.
Шаруашылық-тұрмыстық суларға пәтерлерден, ауруханалардан, мектептерден,
қонақүйлерден және адамдардың болатын басқа желдерінен келіп ... ... Әр ... ... қала ... орташа есеппен мына
мөлшерде ластаулар келіп түседі екен (граммен алғанда):
Өлшенген заттар ... ... ... БПК5 ... ... сұйықтық БПК20 ... ... ... ... ... ... елді ... су ... нормасы тәулігіне 400
литрге жуық. Иә, су ... ... ... ... ағын ... ... ағын сулар. Өндіріс саласының барлық түрлерінің
арасында су пайдаланушылар арасында белсенділері болып – қара ... ... ... ... мұнай өнімдерін өңдеу өнеркәсібі белгілі.
Таза суды ала отырып, өнеркәсіп кәсіпорыны оны лас ... Ағын ... ... мен ... концентрациясы өндірістің
түріне байланысты. Мысалға, қорғасын-мырыш комбинатының ағын сулары ... мен ... ... ... құрамынан асып түсуі ... ... үшін ... ... ... ... болуы тән және
т.с.с. Ағын сулардың жалпы сипаттамасын беру мүмкін ... ... ... ... ... ағын ... ... заттарды құрайды,
олар су көздеріне түскен болса, ондағы барлық тірі ағзаларды құртып ... Жаңа өнім ... ... және ... ... ... яғни ағын ... жануарлар мен өсімдіктер әлеміне әсері беймәлім
заттардың келіп түсулері. Бұған ... ... ... ... ... табылатындығы.[25]
Өнеркәсіптік ластанулардың арасынан су ... ... және ... емес ... бар. ... емес ... ... жағдайларда гидробионттардың қырылуына ... ... ... комбинатының ағын суларында талшық бар, ол ... ... ... ... балықтар мен гидробионттардың сүзу аппараттарына түссе,
олардың жойылуына әкеледі.
Анағұрлым токсинді ... ... ... ... ... ... Олардың көбісі 1 мг/л ... ... ... ... заттардан ең токсиндісі
цианидтер, мышьяк ... мыс пен ... ... Планктонды
организмдер токсиндік заттарға өте сезімтал, ... ... олар жеке ... мен ... ... ағын суларда токсиндік
дәрежесін көрсетуші мақсатында қолданылады.
Су көздерінің ... ... ... ... ... ... ... көрініс табатын суларды айтуға ... ... ... мен жартылай өнімдерінің суытылуына қажетті ағынды суларды
жатқызуға болады. Ережеге сай, мұндай ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Мысалы, жылу алмасу аппараттарының
тығыз емес болуы арқылы. ... ... ... ... ... сулардың әсері көпжақты. Жазғы мезгілде ... ... су ... ... ... ... Осы себеппен онда максималды жазғы температурасымен салыстырғанда 3
градусқа артық температурадағы су ... су ... ... суларды құюға қатаң тыйым салынған. Қысқы маусымда жылы сулар
мұз қабатының ... жол ... және сол ... атмосфералық
реаэрацияға жағдай жасайды. Су көздеріне шартты-таза сулардың түсуі кезінде
мынаны ескерген жөн, яғни олар ... ... алып ... ... бірге ағын сулармен бірге өзендерге мұнай өнімдерінің ... ... ... және ... ... ... ... мүмкін.[3]
Тұрақты түрде келіп түсуші ағынды сулардың маңызды бөлігін
рудниктен шығатын және ... ... ... ... ... сулары
құрайды, олардың құрамында металлдардың қоспалары болады, әсіресе марганец,
темір, кадмий, ... ... ауыр ... ... ... мен металлургия су жүйелерінде бұзылыстардың ... ... ... ... ... болуы технологиялық тізбекте
заттарды жоғалтумен байланысты. Барлық бұзылыстар полиметаллдық сипатта
болмақ, тез және ... ... ... ... ... көрініс
тапқан. Тіпті кен орындарын игеруді тоқтатқан соң да, дондық тұнбалар ... ... ... ... көзі болмақ. Химиялық элементтердің су
фазасынан шығарылуы су массасының уақытша ғана тазаруының куәсі, ... су ... ... ... мүмкін емес. Орын ауыстыруы ... ... ... айдынға араласады.
Ауыр металлдардың өзендерге келіп түсуінің көздері ... ... ... ... ... ... ... ағын сулар табиғи өзен суларына екі есе мөлшерде
сынапты, 12-13 есе ... ... мыс және ... ... ... 30 есе сүрме мөлшерін қосады.
Химиялық элементтердің ... ... ... ... үшін ... ... жоғары. Әсіресе ол мырыш пен кадмийге
қатысты маңыздырақ. (жалпы концентрация коэффициенті К 13-11 есе ... ... ... түсу ... мыс ... 7,4); хром(К 5,7-
5,4) ; қорғасын(К4,5); никель (К 3,1); ... 2,3). ... ... су көздерінің ластануына маңызды үлесін ... ... ... ... ... ... сулардың өнеркәсіптік
ағыны – қондырғыларды тазалаудан кейінгі канализациялық ағын сулар – жауын-
шашын сулары. Канализациялық ағын ... ... мен хром ... 53 және
55 пайызды құрайды. Басқа элементтер үшін ... ағын ... ... ... ... 10-20 пайызды құрайды.[11]
Топырақ сулары су ресурстарының табиғи циклін тұрақтандыруда
маңызды роль атқарады және олар кең ... су ... ... ... мен көлдер байланысын сақтап қалады, сондай-ақ ағып өтуші
ағыстардың буфері ... ... және қар ... ... пайда болған сулар беткі
қабаттарға бөлінеді, олар жер беті ... ... жер асты ... Жер асты ... ... сулары болып табылады және содан кейін
өзендер мен көлдер суы ... ... ... суды ... тұру ... олар жер ... ... қаласында су жүргізуші сулар көздері үшін ... ... ... ... олар қаладан ағып өтеді. Қазіргі кезде қалада
топырақ суларының ауыр металлдармен ластану мәселесі тұр және ... ... ... ... ... мен топырақ суларының арасындағы байланыс
болмақ. Төменде топырақ суларының ... ... ... ... ... ... топыраққа сіңуі,
- ластанған өзен-көлдермен байланыс;
- жер асты ағыстарының суларының таулы аймақтан болуы.
Қолға алынған шаралар:
- ауыр ... ... ... ... ... ... ... мен технологиялық ағын суларды ескерген тазалау қондырғыларын
қарастыру;
- өнеркәсіптік ... ... ... өзен мен ... ... ... ағын суларды тазалау;
- жер асты суларынан алынған суларды тазарту.
Осы шаралар арқылы ... ауыр ... ... Басқа жағынан, тұрмыстық сулармен ... ... ... ... шешімдер қабылдаған дұрыс және нормадан асып түсетін
зиянды заттары бар ... ... ... ... ... ... ... және нормаға сәйкес келгенген соң ғана өзенге лақтыру.[22]
Жоғарыда айтылғандай, топырақ суларының ластануымен ... аса ірі ... ... жатады, олар барлық салада
қарастырылады. Яғни, оларды тау-кен өнеркәсібіне ... алып ... ... ... ... ... оның жағдайын жақсарту шаралары,
болашақта қоршаған ортаны қорғау бойынша шаралар, қалалық су ... үшін ... ... мен ... ... Өскемен қаласының
топырақ асты суларының ластану ... ... ... яғни ... суының ластануы топырақ суларына сіңеді де, сол арқылы топырақ
сулары ластанады. ... шара ... ... ... тазарту болып
табылмақ, олар Ертіс өзеніне құятындықтан. ... ... ... ... ... ... Осы ауданнан ағып шығатын ағынды сулар
Үлбі және ... ... ... құятындықтан, әкімшілік шешімдерді
күшейтуді қарастыру қажет, мысалы, ауыр металлдар ... ... ... ... ... ... мен осы зауыттарда
ағыстарды тазарту үшін қондырғыларды қайта ... ... ... жоқ ... мен ... және жинаушылары орналасуымен жер асты суларының ластануы мен
шлейфтер арасында өзара байланыс бар. 2.1. кесте осы ... ... ... металлдар алдыңғы орында. Ауыр металлдармен
кластанудың күшті ... көзі ... ... ... территориясы,
шлактар мен қорғасын-мырыш комбинатының қалдық сақтаушы қоймалары, сондай-
ақ Үлбі металлургия ... шлам ... ... ТМК ... өңделіп
шығушы тұздар жер асты суларының хлоридтермен ... ... ... ТЭЦ-тің золоотвалдары фтор мен бормен ластану көздері. Үлбі ... ... ... ... ауыр ... ластанудың көзі болып
табылмақ.
Конденсатор зауытының шламотстойниктерінде көмірсулармен ластану
мүмкіндігі бар.
Өскемен қаласы жер асты суларының ластануының қазіргі деңгейі ... ... 1940 ... ... ұзақ ... ... нәтижесі, ол
кездері металлургия зауыттары салынған еді және олар қаланың маңызды ... ... еді. Қала көп ... ... қалдықтарды және
өнеркәсіптік қалдықтарды ... ... ... да ... ... асты ... ... ошақтарында ластаушы заттардың көп мөлшерін
құрамына сақтауда, олар өз ... ... ... штормдар түрінде және
бұзылған ... ағып ... ... су ... ... суларына
сіңіп отыр. Қатты қалдықтар мен ... ... ... ластаушы ағынның көбеюіне өз үлесін қосты. Сулық горизонтта ... жер асты ... еруі мен ... ... процесі кезінде
ластану шлейфінің формасына әсерін тигізеді. Пайдаланылмай тасталған
скважиналардың саны бұл ... жер асты ... ... 20 жылда ластануының
өсуіне куә.
Соңғы оныншы бесжылдықта ластану бір ғана және сол ... ... оның су ... ... бір ғана әдіспен жүргізілген,
осыған байланысты мына ... ... ... яғни ... ... көздер
мен олардың есебінен табиғи шаңдану мен ерудің есебінен орналасу арасындағы
тепе-теңдікке қол жеткізілген. Иә, бұл ... мына ... анық ... ... ... қиылысу болмаса, ластанудың да ... ... сол ... ... жаңа ... туындауына жол
берілмейді. Су бассейнін тазалау көптеген онжылдықтарды ... ... ... және жер асты ... ... және ... ... алу
өте кең ауқымды, күрделі, ұзақ жұмыс болмақ.
Жер асты суларының құрамында байқалған ластаушы ... ... ... 2.1 Жер асты суларының құрамында байқалған ластаушы заттар.
|Ластану көзі ... ... ... АҚ ... ... ... пен ... ... |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, |
|учаскелері мен ... |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, |
| | ... ... ... ... ... мен ... емес ... ... ... ... Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al ... кетуі | ... АҚ ... ... ... ... және ... |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, ... ... щелоктар |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, ... ... ... |
|Қатты ... мен ... ... емес ... ... ... |Cl, Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al ... АҚ ... ... ... ... ... |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, ... мен ... ... |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, ... ... танатал, бериллий, |Токсиндік емес заттары: ... және азот ... ... Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al |
|ҮМЗ АҚ ... ... ... жол бойында орналасқан қатты |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, ... ... , уран ... |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, ... уран ... ... емес заттар: ... ... |Cl, Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al ... | ... ... ... ... ... ... ... майлар мен шламдардан |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, ... ... ... |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, |
| ... емес заттар: |
| |Cl, Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al ... АҚ ... ... ... ... және |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, ... ... |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, |
| ... емес заттар: |
| |Cl, Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al ... АҚ ... ... ... щелоктар |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, |
| |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, |
| ... емес ... |
| |Cl, Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al ... ... АЭС-і ЖШС |Токсиндік заттар: ... ... |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, |
| |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, |
| ... емес заттар: |
| |Cl, Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al ... қ. ... ... ... ... ... |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, |
| |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, |
| ... емес заттар: |
| |Cl, Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al ... ... жер ... заттар: ... ... ... |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, ... |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, |
| ... емес заттар: |
| |Cl, Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al ... ... жер ... ... ... ... қалдықтардан |Noz, NOa, NH4, Sr, F, Cr, Mo, Mn, ... |Co, Cu, Hg, Tl, Pb, As, Sc, |
| ... емес ... |
| |Cl, Na+K, Li, Ca, Mg, Fe, Zn, Al ... көптеген ішуге жарамды су қақпалары Ертіс пен Үлбі
өзендерінің бойына орналасқан. ... су ... ... ... режимдік желісі бар.[4]
Соңғы жылдары қаланың өндірісі белсендірек ... ... жер асты ... ... жаңа ... ... Мұнда егер қаланың негізгі су қақпасында жер асты суларының
ластану дәрежесі 2003-2004 жылдардағы жағдайы ... ... ... ... ... су ... ... қалыпты және төтенше жоғары
деңгейдегі ластану дәрежесімен сипатталмақ.
Жоғарыда келтірілген ақпараттан шығатыны Жаңа Согра, Солтүстік-Атаман,
Пионерск, ... ... ... су қақпаларының жер асты сулары
қанағаттанарлық сападағы сулар деп танылған (ондағы заттар шектік-
рұқсатталған ... ... ал ... заттар қоспасы 3-тен
аспайды, ол рұқсатталған және ластанудың қалыпты дәрежесіне сәйкес келеді).
Суды ластаушы өнеркәсіптік зоналарда(Алтайский геолог, ІІІ мөлтек ауданда,
және ... ... ... ... ... ... ... асып
түсуде және олардың қоспаларының қосындысы тұрақты түрде 10-12-ге жетіп
отыр, бұл өз ... ... және ... ... дәрежесіне
жеткендігін көрсетеді.[24]
2.2 Тазарту қондырғыларының сипатталуы
Ертіс өзенінің сол жақ ... ... ... ... ... Үлбі ... ... құятын жерінен 3,8 ... - ... ... ... және ... ... ортасындағы
жағалауына қарама-қарсы 0,6 км жерде орналасқан, яғни олар ... және ... ... ... ... ... Оның жанында
бір ғана мекеме бар. Осыған ... айта ... ... кең ... ... ... тек бір ғана ... болуы.
Сол жақ жағалау канализациялық тазарту қондырғыларына ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде қалыптасады. Қаланың канализациялық желілері қала
ауданының 90 ... ... ... ... ... сол жақ ... ... жақ жағалауы, Аблакетка ауданы, ... ... ... ... ... ... қондырғылары ІІІ кезекті құрылысқа есептелген:
1977 ж. жобалық қуатқа қол жеткізілді, оған құрылыстың І және ІІ ... ... – 78000 ... және бір ... ... сүзгілердегі
тазалауды және аэротенкалардағы ағынды сулардың биологиялық және ... ... ... ... ... ... ... кезде қаланың канализациялық ағынды суларын қабылдап
алушы тазалау ... 3 ... ... ... ... Осы ... болған соң да ағынды сулардың экологиялық нормасын болжауға мүмкін
болмай отыр. ... ... ... ... қондырғыларында
өнеркәсіптік ағынды суларын тазалау ... осы ... ... ... ... ойлап тауып, қолдану арқылы, тазалау
қондырғыларының жұмысын тиімдірек етуге және ондағы ... ... ... ... ... ... сол жақ жағалау тазалау қондырғылары механикалық ... ... ... биологиялық тазалау блогынан, ағынды суларды
тазалауға дейінгі цехтан және ағынды сулардың ... ... ... тазалау қондырғылары блогына: торлар, көлденең
айналмалы қозғалысы бар песколовкалар және алғашқы ... ... ... блогына: ағынды суларды шамадан асырмай
құятын аэроараластырғыштар үш дәлізді, екінші реттік радиалды отстойниктер
кіреді. ... ... ... кейін ағынды су сұйық хлормен
залалсыздандырады және Ертіс өзеніне жіберіледі.
Ағынды суларды ... ... ... бүгінгі таңда
тазалауға дейінгі цех іске қосылмай тұр. Осыған ... ... ... суда өлшенген заттардың көп ... бар, ол ... ... ... ... ... әкеліп соқтырады.
Сол жақ жағалау тазалау қондырғыларының территориясында тұнбаны
механикалық тазалау цехы ... Онда ... және ... реттік
отстойниктер, метантектер, 24 лай карталары ... ... 0,0864 ... ... ... белгіленбеген.
«Өскемен водоканал» ММ–де механикалық қондырғыларда тазалаудан
кейін 1900 м3 құм жиылады. Бұл құм ... ... ... ... ... ... 2003 ж. ... реттік
отстойниктердегі тазалаудан кейін түзілген тұнба ... 94 ... ... ... зат ... 2500 т ... Шикі ... лай карталарына келіп
түседі. Ары қарай ... ... ... ... ол ... аэрация
станциясында орналасқан.
«Өскемен водоканал» ММ–нің тазалау қондырғыларындағы тұнба
токсиндік ... 4 ... ... ... ... қондырғыларына келіп түсетін ағынды
сулардың факті бойынша шығыны 167033 м2/ тәулігіне құрамақ. ... ... іске қосу ... ... 166000 м3/тәулігіне құрамақ.
Биологиялық тазартылған ағынды ... ... ... ... сол жақ ... ... табылады, ол балық шаруашылығының
реттелген су торабына жатады.
Ертіс өзенінің осы учаскесіндегі режим Өскемен ГЭС-і және ... ... ... ... ... ... ... ағынды
суларын лақтыру өзен сағасынан 3073 км қашықтықта, Өскемен қаласы ГЭС-інен
20 км қашықтықта, ... ... ... ... Үлбі өзенінің оң жақ жағалауы
сағасынан 5 км қашықтықта жүзеге асырылады.
Тазарту ... ... өзен ... ... ... 400 км ... орналасқан. Құбырлар өзен сағасына тігінен
максималды су деңгейінен 96 м және 71 м ... су ... ... сулар 60967 мың текше метр/жыл көлемінде шығарылады.
Максималды сағаттық шығыны – 10182 текше метр/сағатына.
«Жаңа согра» ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады және сұйық хлормен залалсыздандырған
соң бір реттік шығарылымда Маховка кіші ... ... ары ... Үлбі
өзеніне. Жылдың жылы мезгілінде биологиялық сағаларда тазаланған ағынды
суларды ... ... ... ... жобалық өнімділігі – 10,0 ... (3650 мың ... 2004 ... ... бойынша жүктелім 11,2
мың м3/тәулігіне, 4119 мың м3/тылына.
Механикалық тазалау ... ... ... ... ... ... ететін көлденең екі секция және екі ... ... ... ... ... ... үш ... тамышыл биосүзгілер, төрт екінші реттік тік отстойниктер, екі тік
отстойниктер, жоғары-төмен жүретін екі ... екі ... ... ... тұнба, лайлы ауданда кептіріледі
және санитарлық бақылау органдары талаптары ... ... ... ... факті бойынша дәрежесі мынаны құрады: толық ... ... ... ... – 90 ... тұзды аммоний бойынша – 76 ... ... – 60 ... СПАВ бойынша – 53 пайыз.[5]
Ұйым: «Өскемен водоканал»МҚМ кәсіпорыны.
Қуаттылығы: 78000 м3/тәулігіне.
Ағынды суларды тазалау жүйесі: ... ... ... мен ... сүзгілеу.
Тұнбаны өңдеу жүйесі: қалыңдату немесе күнге кептіру.
Тазалау ... ... рет 1972 ж. ... 1977 ж. ... қол жеткізілді және ол арқылы 1 және 2 ... ... ... ... ... ... қамтылған. Олар
механикалық және толық биологиялық тазалауды қамтыған. Қазіргі кезде сол
жақ жағалау тазалау ... қала ... ... ... ... ... ... шығыны 167033 м3/тәулігіне, ол ... ... 2,27 есе асып ... ... ... мөлшерден асып түсу режимінде
жұмыс істейді, мұнда резервті торларға ағынды суларды беру мүмкіндігі ... ... ... тәртібінде тазалау қондырғыларын жоспарлы жөндеу
мүмкін ... ... ... ... ... ... ... келтірусіз және жұмысын күшейтусіз оларды қолдану ары қарай мүмкін
емес.[19]
2.3 Сол жақ жағалау ... ... ... ... ... ... ... технологиялық
талаптарға жауап бере алмайды және су сапасының нормасын қанағаттандыру
үшін ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері бойынша тұнбаны өңдеуге арналған
қондырғылары ... ... және ... ... ... ... ... сулардың тазалану қызметі төмендейді, сондай-ақ түзілген
тұнба ашық ауданда қалып қоюда. Тұнба көлемі ашық ауданда қалып ... ... м3 ... ... жағымсыз иістің бірден-бір көзі болмақ, ол өз
кезегінде санитарлық – гигиеналық мәселе тудырады. Бұдан ... ... ... ... ол ... ... мен топырақ суларының
ластануының себебі болып ... ... ... ... ... үшін
қондырығларды қайта жабдықтау қажет.
Сондай-ақ, тұнбаны жою үшін жаңа орын ... салу ... ... ... ... ... тазалау қондырғыларының
комплексі бар:
Ертіс өзенінің сол жақ ... ... ... оң жақ ... ... 14500 ... ... оң жақ жағалауындағы тазалау қондырғылары
комплексі ... ... ... ... екі ... ғана ... ... сол жақ жағалау және Согра комплекстері. Мұндағы ... ... көне ... ... табылады. Ол 1950 жылдары салынған еді.
Қазіргі кезде осы комплекстерге су өз ... асып ... ... ... ... артық су ... ... ... ... ... 1996 ж. ағын ... орташа шығыны
177400 м3/тәулігіне құрады. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ауданына түсірудеміз. Бұған қоса, комплекстерде
түзілген тұнбаны қайта өңдеу мүмкін болмай отыр, сондықтан бұл өз ... ... ... ... ... ... ... отыр. Осы жайттар Ертіс
өзенінің ластануының басты факторы болып отыр. Жоғары ... ... ... ... ... ... мынадай
шаралар ұсынылып отыр:
- өнімділіктің жетіспеушілігі;
- дұрыс жөнделмеген тазарту қызметтері;
- қысқы мерзімде тұнбаны өңдеу ... іске қосу ... ... ... ... ... ... өнімділікті арттыру;
- қызмет істеп тұрған қондырғылардың қызметін жетілдіру;
- ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігі мәселесін шешу үшін, қондырғыларды
кеңейту үшін құрылыстар ... ... және ... қызметін жетілдіру
мәселесі қалып отыр. ... ... ... істеп тұрған тазалау
қондырғыларын жеке-жеке технологиялық блоктарға бөлу арқылы, әрбір блоктағы
міндетті жеке –жеке ашып, ... ... ... жақ жағалау комплексі келесі технологиялық блоктардан тұрады:
- алғашқы ... ... ... өңдеу;
- өңдеуге дейінгі тазалау;
- залалсыздандыру;
- тұнбаны өңдеу.
Әр блоктағы іске қосу жағдайы мен сипаттамаларын ... ... ... ... ... күйде қалып отыр. Кейбір
технологиялық блоктарда басқа түрлерінің қызметтерінің жұмыс ... ... ... асып ... басқасының негізгілері төменде
келтірілген:
- биохимиялық ... ... ... ... келіп түсетін
ағын сулардың 70 пайызына ғана;
- екінші реттік өңдеу, лақтырылған судағы оғаш дисперсті қоспалар
үш реттік жобалық ... ... ... тазалауға дейінгі тазалық жоғарғы мәндерге ... ... ... ... мерзімдегі тұнбаны өңдеу мүмкін емес.
Келіп түсетін ағын сулардың көлеміне қатысты алғандағы сол ... ... ... қажетінше жетіңкіремейді. Сондықтан да,
келіп түсетін су сапасы нормадағы көрсеткіш ... асып ... жақ ... ... ... өңдеу жүйесінің мәселесі,
төменде келтірілген ретте қазіргі қондырғылардың ... мен ... ... ... ... ең ... ... жоспары қарастырылып
отыр:
- қызмет атқарушы қондырғылардың өнімділігіндегі жетіспеушіліктерді
жою ... ... ... ... ... ... ... қызмет істеп тұрған қондырғыларды жетілдіру және қайта қалпына
келтіру;
- ... ... ... ... ... орындарында тазалау қондырғыларының
комплексі бар:
Ертіс өзенінің сол жақ ... ... ... оң жақ ... ... 14500 ... оң жақ ... ... 1996 ж. ... ... еді. Согра комплексі ескірген және оны жабуға шешім қабылданған еді,
бірақ өнімділіктің жетіспеуінен ол жұмысын жалғастыруда. Қазіргі ... ... ... ... кезекті өнімділік 88300 м3/тәулігіне құрайтын құрылыс
жобаланған еді, кейіннен ... 166000 ... ... ... үшінші кезекті құрылысты бітірген соң, Согра комплексін жауып
тастағанның өзінде барлық ... ... ... ... болса да тазаланады
деп күтілуде.
Бірақ мұнда да жетіспеушілік туындамақ, яғни 4000 ... ағын ... ... ... ... ал 2010 жылы тіпті бұл
көрсеткіш 28000 м3/тәулігіне болмақ. Бұған қоса тағы да 28000 ... ... ... ... болар еді.[17]
Қазіргі кезде ІІІ реттің құрылысы жүріп жатыр, ... ... ... және жұмыстың қатал климаттық жағдайларда өтуіне
байланысты бөлмеден тысқары ... ... ... ... ... ... 480000 м2 үлкен аумақты
территорияны алып жатыр және қондырғылар арасындағы ара қашықтық та ... ... Ал ІІІ ... ... бұл кең ... сәл ... 60000 ... ретті өнімділігі бар тазарту қондырғылары үшін
қажетті және қабілеттігі 200 т/тәулік болатын тұнбаны өңдеуші ... ... ... етуге болады екен. ... ... ... ... үшін ... ауданды және Ертіс өзенінің сол жақ
жағалауындағы комплексті ... ... ... аумағында
тұнбаларды өңдеу қондырғыларына арналған аумақты таңдап алған жөн ... ... ... ... үшін ... таңдауда,
оның басқа тазарту қондырғылармен үйлесуін, техникалық қызмет көрсету және
эксплуатация үшін жайлылығын, жобаның ... ... ... ... ... ... технологиялық құрылымын бақылау.
Тазалауға дейінгі жүйелердің анағұрлым жауапты қондырғысы ретінде
биофильтрлер мен құм фильтрлері болмақ. Қазіргі жұмыс істеп ... ... ... ІІІ ... ... тазаланған су екінші отстойниктен,
реттеуші резерваурға келіп түседі, одан ... ... ... ... Кеңейтілген биофильтр бір ауқымға ... 100 ... ... сипатталады және биофильтрдің осы кеңейтілген
бөлігі үшін сипаттамаларын ... үшін ... ... ... ... әртүрлі бактерияларға, зиянды
қалдықтарға ... ... ... ... Бұл ... нәтижесінде
фильтрлер жұмысын тоқтатады, олар ... ауа ... ... ... сөйтіп фильтрлер тазаланады. Фильтрлер жуылады,
бактериялар мен ... ... ... шайылып кетеді.
Тазарту қондырғыларының құрылысын салу ... ең ... ол ... салу ... ... Бір ғана әдіс ... ... болжалынған экономикалық тиімді, эксплуатациялық тиімді қондырғылар
тұрғызу ... ... ... 7-10 жылға ілгері масштаб қарастырылады.
Сол жақ жағалау суларының тазарту қондырғылары арқылы қоршаған
ортаның ластануының негізгі және ... ... ... ... ... өзені ағынды суларына келіп түсуі. Барлық өнеркәсіптік және ... ... ... су ... түскенге дейін тазалаудан, ... ... ... ... ... ... өзінде ауыр металлдар
мөлшері нормадан асып түсіп кездесіп ... ... ... ... ... тасталуын қамтамасыз ете алмайды.
Қаланың тазарту қондырғылары 100 пайыздық тазаланған суды бере
алмайды, сулардың құрамындағы ауыр ... су ... өтіп ... ... ... ... мөлшері, тазалау
қондырғыларына бағытталған және оның ... ... 4.1 ... 4.1 ... қондырғыларына бағытталған металлдардың рұқсаттық
концентрациясы және оның төмендеу размері.
|Металл ... ... ... тазалау |
| |мг/л ... ... |
| | ... ... % ... |0,5 |80 ... |0,5 |50 ... |0,1 |60 ... (ІІІ) |2,5 |80 ... |1,0 |50 ... |0,1 |50 ... |0,1 |50 ... |1,0 |50 ... |0,005 |- ... ... ... ағын ... табиғи сулардағы хромның
жоғары дәрежеде болуына септігін тигізеді. Хромнан басқа, сол жақ ... ... ... түсетін өнеркәсіптік кәсіпорындардың ағын
суларында басқа да ауыр металлдар түрлері көптеп кездеседі.
Молибден, кадмий, ... үшін ... ... ... ... ... пайыз, ваннадий, никель, кобальт
үшін – 23,5-25,0 пайыз қорғасын, мыс, мырыш үшін - 6,4-12,0 ... ... – 0,8 ... ... ... ... ... пен титан құрамы
керісінше көбейді, ... ... ... Бұл мынаны білдіреді, қатты
күйіндегі ... ... ... ... ... металлдардың көпшілік бөлігі, тазарту қондырғылары
территориясында ағын ... ... ... ... ... ... ... мыс құрамы шектік рұқсаттық
концентрациясынан асып кеткендігі, яғни 99 пайыз, мырыш – 59 ... ... ... ... ... дәрежеге жетіп отыр, яғни 1,6-
2,6 өте қауіпті ластану ... ... ... ... ... мына ... байқалған, яғни мыс, мырышқа 20-30 пайыздан жоғары болып
келсе, бұл көрсеткіштер Ертіс су ... ... су ... ғана ауыр ... ... ... сәйкес, мынадай қорытынды жасауға болады – гидросфераның
негізгі ластану ... ... ... ... ... ... ... ағын сулары осы ауыр металлдарды құрап
отыр.[21]
2.4 Өскемен қаласы су объектілерінің ... ... ... ... ... суының сапасының қалыптасуы табиғи процесстердің
әсерінен болып қана қоймайды, сондай-ақ әртүрлі антропогендік сипаттағы
түрлі ... ... ... де ... ... табиғи сулардың
ластану деңгейіне әсерінің ... баға беру су ... ... ... түрде жоспарлау үшін қажет болмақ.
Ластандыру заттары көздерінің кезектесуі, олардың әсер ету
дәрежесі бойынша ... ... ... ... ... ... ... бекітілген нормадан асып ... ... ... ... су объектілерінің жағдайына баға беру жүргізіледі;
- осы ... ... ... бар жинақтар бөліктері бөлініп
алынады және судың ластану дәрежесі ... суды ... ... ... су ... ... химиялық құрамының қалыптасуы процесіне әсер етуші табиғи
құрамның әсерін ескеру үшін ... ... ... ... ... анықтау қажет. Фондық концентрацияны бекітудің қарапайым
тәжірибесі антропогендік әсерге ұшырамаған өзен бөліктері сулары сапасына
негізделген. Осы негіздегі суларға ... ... ... ... сапасының көрсеткіштерінің фондық мәніне баға беруде ... ... жөн, яғни әр ... мезгілде ол әр түрлі ... ал ... ... әр ... ... ... атқаратындығы.
Сондықтан фонның сипатын бөліп көрсету қажет, әр түрлі жекелеген су ... ... ... ... бұзылған гидрохимиялық режимі бар ағыстарды
табу өте қиын. Өзеннің жоғарғы ... ... онша көп ... ... ... ... Ең дұрысы алдын ала ақпараттарға
сүйену, яғни ... ... күш ... ... ... ... болмауы жағдайында, фондық тәртіпті бағалауды ластаушы
заттардың сандық мөлшері арқылы да анықтауға болады. Ол өз ... ... ... енгізуге жол береді. Бір өзен ... ... ... ... ... ... Егер олар бір ... ... ... ... жағдайларда ғана олар бір--бірінен
асып түсіп жатады, ол су жинаушы ауданның металллогендік және ландшафтық-
географиялық ... ... ... ... ... ... ағынды сулармен ластанады.
Диффуздық ластану көздерін анықтау өте күрделі. Атмосфералық
жауындар, ... ... ... ... ... ... ... өте маңызды ластану көздері болып табылады. Осы ... осы ... ... ... натуралды әдістері, сондай-ақ
есептік әдістер қолданылады.
Ластау заттарының ... баға беру ... ... ол мына теңдіктен көрініс тапқан:
GH=G∑ – G ф-G к
Мұндағы GH- ... ағыс ... ... ... ... заттар ағыны жиілігі
G∑ - есептік ағыстағы ластаушы заттардың жалпы ағыны жиілігі;
G ф, G к – ... күш ... мен ... ... ... ластаушы заттар ағынының жиілігі.
Барлық келіп түсуші ластаушы заттардың ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасайды.
Осыған байланысты, тиімді су қорғау шараларын таңдағанда,
ластаушы заттардың су ... ... ... ... ... ескерген дұрыс.
2001 ж. Өскемен қаласы өнеркәсіптік қалдықтарды жинаушылардан
келіп түсетін қалдықтар негізінде жер асты ... ... ... ... ... Осы ... көпшілігі осы уақытқа шекті
орындалған жоқ. Ластану шлейфтері жер асты суларының ағынына ұшырауда, ... ... ... ... ... ... су қақпаларының істен шығуына
әкелуде. Болашақта қаланың су ... ... ... ... ... Үлбі және Ертіс өзендерінің оң ... жер асты ... ... ... ... ... Қазіргі кезде
ТЭО көптеген шараларды ұсынып отыр. Олардың құрамына кіретіндер: өнеркәсіп
орындарынан ағынды суларды ағызбау, шламжинаушыларға ... қою. ... ... ... орталық өнеркәсіп комплексінің шеткі жақтары бойынша ... ... ... алу, осы суларды тазарту және жер асты ... ... ... нұсқалары. Бірақ жер асты ... ... тек ... ... ... ... ... мүлдем жауып тастау керек.
Жұмыс ТЭО –ның «Өскемен қаласы қоршаған ортасын ... ... ... ... іске ... ... ... ысоңғы жылдары төмендеді, осыған
байланысты сулардың ... ... таза және ... ластанған қалыпта.
Жекелеген таза зонаны бөліп көрсету ... ... ... ... қаласы
сулары әр түрлі деңгейдегі латау көздері арқылы ластануда. Сондықтан әр ... әр ... ШРМ ... асып ... көрсеткіштер байқалуда.
Соңғы жылдары істен лас су қақпалары шығарылып, тазалары іске
қосылуда. Солардың бірі солтүстік Атаман су ... ... Бұл ... пайыз ауыз суымен қамтылуларына мүмкіндік берді. Сонымен ... ... ... әлі де ... ауыз суын ... жүйеден ала алмай
отыр.
Жер асты суларының сапасын жақсартуға байланысты ұсынылатын
шаралар жиынтығы ... ... ... ... ... ... ... қамту және канализация жүйелерін жетілдіру ... ... ... ... ... ... жетілдіру;
- жалпы ұйымдастыру жұмыстары.
Жер асты суларына әсерді азайтушы шаралар:
- тазаланған ағынды суларды дамыту және олардың ... ... ... ... өнімділікке сәйкес ғимараттар өлшемдерін
кішірейту;
- жинаушылардан эрозиялық шығындарды ... шаң ... ... үшін ... ... жақсарту;
- қалдықтарды екінші реттік қолдануға байланысты әдістерді дамыту;
- ... ... ... ... ... қолдану;
- жетілген технология есебінен қалдықтар түзілуін азайту;
- қалдықтарды қоймалаудан бұрын өңдеу;
- қалдықтарды сапалы басқару;
- су шаруашалығы қызметін ... ... ... жер ... ... су ... ... бойынша ұсынылатын шаралар:
- қаланың 3 реттік құрылыс тазалау қондырғыларын ... ... қала ... ... жауын суларын жинау мен тазалау ... ... ... ... беттік суларды қорғау ... ... ... ... ағынды суларды локалды тазалауды қолдану;
- жер асты канализациясы мен су құбырлары ... ... және ... ... жеке ... тұрғын үйлерін орталық су жүйесіне қосу;
- жер асты суларының нитраттармен мен аммоний ... ... ... жеке ... ... су ... ... қамтамасыз
ету;
- жергілікті құдықтардан сапасыз суларды тұтынуды болдырмау;
- өзен арналарындағы су шаруашылығы қызметін бақылау.
Ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ... тиіс. Ал үкімет
бақылаушы ретінде болса, олардың әрқайсысының өз міндеттері айқын анықталса
өнеркәсіп саласы қысқа ... ... ... өз өзгерістерін
енгізсе.
2 Екінші жағынан су насосы жүйесіне су қабылдаудың ... ... ... ... ... ... жұмысы ескірген
қондырғылар есебінен қиындатылған. Ауыр металдарды ... ... ... ... болмай отыр. СЭС ... ... жер асты ... ... ... ... бақылауды
қолға алып отыр. Жер асты суларының сынамасын алу үшін ШҚО ... ... ... және шеткері аймақтардың жер асты
суларының ... ... ... қоршаған ортаны қорғау агенттігінің
«Жалпы ережелерінің» үшінші деңгейіне сәйкес ... ... ... және суды ... жүйелерін осы жүйелерді жетілдіру
жолымен қысқарту, сусыз процесстерге өндірісті көшіру, ағын ... ... ... ... құру.
Ағынды суларын лақтырулары мүмкін болмайтын ірі ... ... ... ... бірі ... су өңдеу жүйесін құру.
Түсті металлургия зауыттарында су ресурстарын ... ... ... ... ... кері сумен қамтылуды енгізу;
- кері сумен қамтылудың әдістерін жасау;
- жаңа тиімді ... мен ... ... ... ... ... ... тиімдісін жетілдіру;
- эмульсионды ағындыларды жағу мен ерітінділерді ұшып ... ... ... ағын ... ... ... құралдарды жасау.
Түсті металлургия мен өнеркәсіптің басқа салалары бойынша кері
сумен қамтылуды енгізу ең тиміді ... ... ... ... схемасында ағынды суларды локальдік тазалаудың болашағы зор болып
отыр.Электрохимиялық ... ... ... ... алу мен ... ... өлшенген заттарды алуда қолданылады.[23]
Осыдан басқа осы әдіс көмегімен ауыр металлдар иондарын алуға да
жағдай жасалған.
Түсті металлургия саласында ... ... ... ең арзан
әдісі болып табиғи сорбенттермен сорбциялау болып ... Олар ... ... мыс, ... ... ... ... лып шығады.
Машина жасауда ағынды сулар әлсіз ыдыратылатын ... ... ... ауыр ... ... сипатталады.
Энергетикадағы жылу электр станциялары таза суды тұтынушылардың
бірі және жылумен ластанудың көзі болып табылады.
Су көздерін жылумен қызудан сақтаудың ... ... кері ... ... ... яғни ... және жасанды суытқыштары бар. Ең тиімді
шешімі сумен суытуды ... ... ... ... май станцияларының желілерінің, қаланың әр түрлі
нүктелерінде дамуы, су ... ... ... тудырып отыр. Осы
жағдайда арзан, тиімді локальдік тазалау әдістерін қолдану қажет ... ... әдіс ... ... ... росводоналадка» ЖАҚ
-ның ұсынылған әдісі тиімдірек болып отыр. Олардың ... ... 5 және 20 ат ... ... ... ... өнімдерінен ағынды суларды
тазартудың ұсынылып отырған технологиясы жаңа тазалау қондырғыларының
құрылысында қолданылады. ... ... ... ...... ... қолдану. Ағынды суларды тазарту ауыспалы кассеталық
фильтрлерде жүзеге ... ... ... –құдықтарының диаметрі 1,5м болатын
жүйелер.
Өнімділігі 5 аттық күші бар тазарту ... үш ... ... ... 10 ... күші бары – бес ... ... диаметрі 2 м болатыны мұнай ұстап қалушы қондырғысымен, ... ... күші бар ... ... ... ... жөнделініп
жатыр. Тазалау қондырғыларын жасау үшін, негізінен, коррозияға төзімді
қабаты бар ... ... ... ... шыны пластикті де
қолдануға болады.
Ағынды ... ... ... ... ... ескерген жөн, яғни ағынның кинематикалық құрылымы. Турбуленттік
ағындарда пульсация құбылысына су ... ... да әсер ... сулар өзенге түсе сала, турбулентті араласудан соң, ағынға ілеседі.
Ластаушы заттар қосылып, көбею ... ... ... Осы ... нәтижесінде ағынның өздігінен тазаруы жүреді.
Өзеннің өзінің табиғи суының араласуы нәтижесінде ластау концентрациясының
мөлшері ... ... ... ... неғұрлым жоғарғы турбуленттік
байқалған ауқымда ... ... ... ... ... жасауға болады: алдымен
сулардың шығу аймағының ... ... білу ... және ... ... конструкциясын шешуге болады.
Бұдан басқа Ертіс өзенінің бір бөлігінің гидрохимиялық зерттеуін
жүргізу қажет, себебі соның негізінде ластаулар ... және ... ... ... бар ... ашу үшін.
Осындай шаралар болашақта Ертіс өзенінің сол жақ жағалау тазалау
қондырғыларынан ластануына жол бермейді.
Қоршаған ... ... ... ең ... ... ... енгізу, оның ішінде ... ... ... сол жақ жағалау тазалау қондырғыларына).
ҚОРЫТЫНДЫ.
Қорыта келгенде су ... ... ... таңда адамзат
қоғамының негізгі мәселесіне айналып отыр. ... ... ... ... ... қарау тіпті табиғи құбылыс болып отыр. Соңғы жылдары су
ғана қамтымаған, тіпті ... бір ... ... мен ... су
бассейндерінің ластануының мәселесі ортақ ел болып шешетін ... ... ... ... ғана біз, ... аймақтың су
көздерінің санитарлық жағдайын реттеуші, тиімді су қорғау шараларын ... және аз ... ... ... ... ағынды суларды 20 шығарушылары
орналасқан. Ластау көздері ретінде ... ... ... ... бар ... бар. ... жуу ... сулары, әр түрлі
текті қалдықтар жиналған. Олар су ... ... ... ... ... Су айдыны бірнеше километерге созылған аумақта әр түрлі ауыр
металлдармен ластанған, атап ... ... ... ... және ... ... бүгінгі күні ішуге жарамды ауыз суымыздың өзі ластанып
отыр. Осыған байланысты қаланың ... ... ... ... ... ... ... кезде тазарту қондырғылары аумағын кеңейту мақсатында ІІІ
реттік құрылыс жүргізіліп жатыр, тіпті ол ... ... ... ... су көздерінің тұтас тазаруы мүмкін емес. ... су ... ... осы ... озық ... пайдалану
арқылы қоршаған ортаға зиянын тигізетін қондырғыларды өндірістен ... және сол ... ... су ... ластануын болдырмау басты
міндет болып тұр. Ол үшін қаржыландыруды тиісті дәрежеде қамтамасыз ету
арқылы ... ... ... ... ... ... ... осы жобада ұсынылған шаралар Өскемен қаласының су объектілерінің
экологиялық жағдайын жақсарту бойынша тиісті органдарға, ... ... ... ... Сол ... осы шаралар бүгінгі күннің басты
мәселесінің өзектілігін шешеді деген ойдамын.
НӘТИЖЕСІ:
1. Ертіс өзені суының сапасы ... 3 ... - ... ... оның азот ... мыспен, мырышпен ластанғаны,Үлбі өзені
суының сапасы бойынша 3 классты – мырыш пен мыспен ... ... ... ... ... жобаланған қуатының
жеткіліксіздігімен және ... ... ... реттік құрылысының ұзақ
уақытқа созылуымен байланысты, қаланың ағынды сулары ... ... ... ... мөлшерге дейін жеткілікті дәрежедегі тазартылған
ағын сулардың мөлшері тәулігіне 200 ... ... ... ғана ... Жер асты ... ... кең көлемді айдыны ҮМЗ,
Өскемен қалалық ТЭЦ-інде, жиһаз шығаратын комбинаттарда, және де ... ... ҮМЗ ... ... ... ... қалыптасып отыр.
Айдынды шектеуші шекарадағы жер асты суларының ластану деңгейі мыс, мырыш,
қорғасын, марганец, ... ... ... ... және ... жүздеген есе
ШРМ-ге тең, фтор мен ... ... -200-300 ШРМ, ... мен ... – 3-30 ... тең ... азот аммоний бойынша – 50 ШРМ-ге тең (ҮМЗ
саласы, өндірістік аудан мен ... ... ... ... су ... ... бойынша ұсыныстар:
1. Қаланың 3 реттік құрылыс тазалау қондырғыларын ... іске ... Қала ... ... ... ... ... мен тазалау үшін канализация
жүйесінің құрылысын қайта қарау;
3. Жер бетті суларын қорғау ережелеріне сәйкес ... ... ... ... ... ... өткізу.
4. Жер асты канализациясы мен су құбырлары жүйесін қайта жарақтандыру және
жөндеуден өткізу;
5. Жеке ... ... ... ... су жүйесіне қосу;
6. Жер асты суларының нитраттармен мен аммоний азотымен ластануын болдырмау
үшін, жеке сектордағы үйлерді лас су ... ... ... ... құдықтардан сапасыз суларды тұтынуды болдырмау;
8. Өзен арналарындағы су шаруашылығы қызметін бақылауға алуды қамтамасыз
ету..
ҚОЛАНЫЛҒАН ... ... ... Л.А., ... А. П. ... ... водного хозяйства
промышленных предприятий, комплексов и районов. // Под общ. ... ... ... ... ... ... // Робочие материялы семинара 28-29 октября 1997 года.- Усть-
Каменогорск, 1997.-С.15-21.
3. Грушко Я.М..Вредные ... ... в ... и сточных
водах. – Л.,Химия,1976. – 170с.
4. Грушко Я.М. Вредные неорганические соединения в промышленных и ... – Л., ... 1979. – ... ... А.С.Биологические основы очистки сточных вод – М.:
Издательство Высш.Школа, ... ... // ...... 2004. – ... ... Л.А., Андронова С.В. Физико-географические условия Восточно-
Казахстанской ... // ... ... Казахстана: проблемы и
решения. – ... 1999. – С. ... ... Б.Н. ... ... ... ... – М.,1985. –
334с.
9. Оценка воздействия на окружающую среду (ПредОВОС). ТЭО «Восстановление
Окружающей ... г. ... ... 1, ... 2. ... ... ... В.М Отчет по загрязнению подземных вод на территории ВКО
за период 1991-1996 гг. // Министерство геологии и ... недр ... ... ... ... – Усть-Каменогорск,
1997.
11. Панин М.С. Тяжелые металлы в технологических и ... ... ... г. Семипалатинска – С., 1997г.
12. РНД 1.01.04 – 94. ... ... ... вод от ... ... ... 1994.
13. СНиП 2.04.03 – 95. Канализация. Наружные сети и ... М., ... ... М.С. ... ... водных ресурсов и ущербов от
загрязнения водной среды. – Алматы, 1999. -342с.
15. Шабалин А.Ф. Оборотное водоснабжение ... ... . ... ... ... С.В. Очистка промышленных источников вод.-М., 1985. -200с.
17. Сайт http: // meteo. host. ... ... В.В., ... о ... ...... работ по
перехвату загрезненного подземного стока УК МК АО «Казцинк» скважинным
водозабором, ТО «Гидротехсервис» , 1999 ... ... ... ... ... ПДС и Анализ водохронных
мероприятий для их достижения , 2000г. ТОО «Востокводоочистка».
20 Инстукция по нормированию сбросов загрязняющих ... в ... ... ... от 21 декабря 2000г.
21. ҚР Биоресурстар және ... ... ... ... ... ... төлемдерді анықтау әдістемесі Алматы, 1994ж.
22. Вахлер Б.Л., ... и ... на ... ... , ... ... Д.И., ... водоснобжение (системы водяного охлаждения),
Москва «Стройиздат»,1980г.
24. Родзиллер И.Д. Прогноз качества воды водоемов приземных сточных вод.
Москва ... ... ... Г.С., ... ... ... ... ирадиацонной
безопасности по международным стандартом. Энциклопедия, ... ... ... Н.Ф., ... воды имикробиялогия, Москва «Высшая школа», 1979г.
27. Гамер П. и др., ... воды для ... ... Москва
«Стройиздат», 1986г.
28. Терновцев В.Е., Пухачев В.М., ... ... ... вод, ... Гвоздев В.Д., Ксенофонтов В.С. Очистка производственных сточных вод и
утилизация осадков, Москва «Химия» 1988г.
30. ... ... су ... 09 ... 2003 ... 1.3 2002 ... ... концентрациялар.
|Орналасуы |2002 ... ... ... |
| |Ғе ... ... ... |Сu(2+) |Zn(2+) |М/ө |As |
| |ПРК |ПРК |ПРК |ПРК |ПРК |ПРК |ПРК ... ... ... ... ГЭС-і |0,10 |0,00 |0,02 |1,70 |0,40 |0,90 |0,00 ... 0,8 км ... су ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... шетінде; аспалы көпірден 0,35 км |0,23 |0,00 |0,05 |3,00 |1,10 |1,07 |0,00 ... Үлбі ... ... 3,2 км | | | | | | | ... | | | | | | | ... 1.4 2003 ... ... ... |2003 жылғы орташа концентрациялар |
| ... |
| |01 |
| |01 ... |02 |03 |04 |05 |06 |07 |08 |09 |10 |11 |12 ... | |ГЭС
плотинасынан 0,8 км төмен қарай |0,67 |1,05 |0,8 |1,22 |1,13 |1,21 |0,7
|1,38 |0,95 |1,37 |0,52 |0,93 |0,97 | ... ... 0,35 км ... ... ... 3,2 км ... |4,68 |8,63 |3 |5,58 |0,97 ... |2,4 |1,9 |2,06 |2,31 |2,41 |3,19 | |

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жер кадастры81 бет
Жер сілкінсе, жағдайымыз не болмақ? Мекемелер мен мамандар ойлары3 бет
Жер салығы – тұрақты не уақытша пайдалануға берілген жер телімі6 бет
Жер салығына жалпы сипаттама және оның құрылу ерекшеліктері12 бет
Жер. Жерге орналастыру3 бет
Менеджер болуы керек..4 бет
Қазақстан Республикасын жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару14 бет
Қазақстан Республикасындағы жер кадастрын нормативті - құқықтық реттеу10 бет
Ертіс өзеніне физикалық-географиялық сипаттама10 бет
Өскемен қаласындағы жер үсті суларының ластауына экологиялық баға беру46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь