"ҰБТ психологиялық дайындық" (Жасөспірімдердің суйцидімен күресу,мазасызданудан қалай айырылуға болады?)


Жоспар:
1.Ұлттық бірінғай тестілеуге психологиялық дайындық;
2.Балалар суйцидымен күресу шаралары;
3.ҰБТ.ның психологиялық жағдайына талдау;
4.ҰБТ жөнінде психологиялық дайындық.балалар денсаулығының алдын алу;
5.ҰБТ жөнінде психологиялық дайындық жұмысынын әдіснамасы;
6.Әдістемелік ұсыныстар:жобалау үлгісі;
7.Мазасызданудан қалай айырылуға болады?
Оқушыларға әлеуметтік-психологиялық көмек көрсету барысында мамандар үшін ең маңықды мәселе-оқушылардың психологиялық денсаулығын қамтамасыз ету, жағымсыз жағдаяттардан сақтау және болдырмау болып табылады.
Мамандар арасындағы соңғы мәліметтерге қарағанда, оқушы балалар арасында суицидтік мінез-құлық пайда болуда. Яғни балалардың әлеуметтік-психологиялық қолайсыз жағдайларда өз-өздеріне қол жұмсаулары, сол арқылы өз өмірлеріне нұсқан келтірулері. Суицидтік мінез-әрекеттің көптеген себептері болады. Көптеген келеңсіз жағдайларда өз-өздерінің психологиялық-эмоциялық күйлерін басқара алмай немесе шиеленістен шығудың жолдарын таба алмай, ауыр эмоциялық жағдайларды көтере алмай, аяқ жағы қайғылы оқиғаларға ұшырап жатады. Оның ішінде ең өзекті және жиі кездесетін себеп-салдарды мысал ретінде келтіре кетейік.
Әлеуметтік-психологиялық тұрғыдағы себептері: басындағы қатыгездік, қарым-қатынастың бұзылуы, психологиялық климаттың балаға жағымсыз әсер етуі, отбасындағы басқару стилі, үлкендер тарапынан күш көрсетуі, әке-шешесі тарапынан балаға тиісті көңіл бөлінбеуі, құрбы-құрдастары, көше мен ауланың жағымсыз әсерлері мен қысымдары және т.б.
Педагогикалық-психологиялық тұрғыдағы себептері: оқушылармен жүргізілетін педагогикалық-психологиялық дайындық жұмыстарының жоқтығы немесе нашарлығы (балалардың проблемалы жағдаяттарда өз-өздерін басқара алмауы, жағымсыз жағдаяттарда өз-өздерін дұрыс бағыттай алмауы, өз-өзінің ішкі мәселесі мен жағдайын реттей алмауы, кері әсерлерге қарсы тұра алмауы, өзіндік ішкі қорғаныс бағытының жоқтығы, алға жетелейтін мақсат қоя алмауы, сол мақсатқа жетудегі өзіндік стратегияларының жоқтығы немесе оны құра алмауы, қиын жағдайлардан шыға алмауы, ішкі эмоциялық күйлерінің тұрақсыздығы, фрустрацияға, стресске бейім мінез-құлық, емтихан, ҰБТ жағдайларында, әсіресе, теріс немесе төмен нәтижеге ие болғанда өздерін ұстай алмауы және т.б.); мамандар педагогикалық-психологиялық біліктілігін төмендігі, яғни нақты балалар суицидіне байланысты зерттеу, түзету, алдын алу жұмыстарының педагогикалық және психологиялық әдіснамасының жоқтығы, сондай-ақ арнайы жұмыс бағдарламасының жасалмағандығы (арнайы тәрбие жұмысының ұйымдастырылмағаны) және т.б.
Экономикалық-психологиялық тұрғыдағы себептері: балалардың құрбы-құрдастары қатарынан қаржы-қаражат , киім киісі, ақша жарату, материалдық-тұрмыстық жағдай жағынан жетіспеушілік көруі және т.б.
Биологиялық-генетикалық тұрғыдағы себептері: кейбір жағдайларда балалардың себептен-себепсіз өз-өздеріне қол жұмсауын мамандар тұқым қуалаушылықпен байланыстыра түсіндіреді, бірақ бұл басқа себептерге қарағанда төменгі көрсеткішті көрсетеді. Сондықтан да мамандар көбінесе жоғарыдағы негізгі, әсіресе, педагогикалық себептерге бағытталады.
Осы орайда, білім беру мекемелері алдында көптеген міндеттер тұр әрі олардың бірқатары іске асырылуда. Педагог-психолог мамандар арасында оқушылар суицидінің алдын-алуға және болдырмауға бағытталған арнай іс-шаралар мен бағдарламалар жасап шығарылып, тәжірибеге енуде. Соның бірі-оқушыларды ҰБТ-ға психологиялық даярлау арқылы жасөспірімдер арасындағы суицидтік мінез-құлықтың алдын алу шарасы болып табылады.
Мектеп психологы: Б.Сабырбаев

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге




Абай атындағы орта мектебі. КММ

ЖОСПАР:

Мектеп психологы:Сабырбаев Б.С.
Оқушыларға әлеуметтік-психологиялық көмек көрсету барысында мамандар
үшін ең маңықды мәселе-оқушылардың психологиялық денсаулығын қамтамасыз
ету, жағымсыз жағдаяттардан сақтау және болдырмау болып табылады.
Мамандар арасындағы соңғы мәліметтерге қарағанда, оқушы балалар
арасында суицидтік мінез-құлық пайда болуда. Яғни балалардың әлеуметтік-
психологиялық қолайсыз жағдайларда өз-өздеріне қол жұмсаулары, сол арқылы
өз өмірлеріне нұсқан келтірулері. Суицидтік мінез-әрекеттің көптеген
себептері болады. Көптеген келеңсіз жағдайларда өз-өздерінің психологиялық-
эмоциялық күйлерін басқара алмай немесе шиеленістен шығудың жолдарын таба
алмай, ауыр эмоциялық жағдайларды көтере алмай, аяқ жағы қайғылы оқиғаларға
ұшырап жатады. Оның ішінде ең өзекті және жиі кездесетін себеп-салдарды
мысал ретінде келтіре кетейік.
Әлеуметтік-психологиялық тұрғыдағы себептері: басындағы қатыгездік,
қарым-қатынастың бұзылуы, психологиялық климаттың балаға жағымсыз әсер
етуі, отбасындағы басқару стилі, үлкендер тарапынан күш көрсетуі, әке-
шешесі тарапынан балаға тиісті көңіл бөлінбеуі, құрбы-құрдастары, көше мен
ауланың жағымсыз әсерлері мен қысымдары және т.б.
Педагогикалық-психологиялық тұрғыдағы себептері: оқушылармен
жүргізілетін педагогикалық-психологиялық дайындық жұмыстарының жоқтығы
немесе нашарлығы (балалардың проблемалы жағдаяттарда өз-өздерін басқара
алмауы, жағымсыз жағдаяттарда өз-өздерін дұрыс бағыттай алмауы, өз-өзінің
ішкі мәселесі мен жағдайын реттей алмауы, кері әсерлерге қарсы тұра алмауы,
өзіндік ішкі қорғаныс бағытының жоқтығы, алға жетелейтін мақсат қоя алмауы,
сол мақсатқа жетудегі өзіндік стратегияларының жоқтығы немесе оны құра
алмауы, қиын жағдайлардан шыға алмауы, ішкі эмоциялық күйлерінің
тұрақсыздығы, фрустрацияға, стресске бейім мінез-құлық, емтихан, ҰБТ
жағдайларында, әсіресе, теріс немесе төмен нәтижеге ие болғанда өздерін
ұстай алмауы және т.б.); мамандар педагогикалық-психологиялық біліктілігін
төмендігі, яғни нақты балалар суицидіне байланысты зерттеу, түзету, алдын
алу жұмыстарының педагогикалық және психологиялық әдіснамасының жоқтығы,
сондай-ақ арнайы жұмыс бағдарламасының жасалмағандығы (арнайы тәрбие
жұмысының ұйымдастырылмағаны) және т.б.
Экономикалық-психологиялық тұрғыдағы себептері: балалардың құрбы-
құрдастары қатарынан қаржы-қаражат , киім киісі, ақша жарату, материалдық-
тұрмыстық жағдай жағынан жетіспеушілік көруі және т.б.
Биологиялық-генетикалық тұрғыдағы себептері: кейбір жағдайларда
балалардың себептен-себепсіз өз-өздеріне қол жұмсауын мамандар тұқым
қуалаушылықпен байланыстыра түсіндіреді, бірақ бұл басқа себептерге
қарағанда төменгі көрсеткішті көрсетеді. Сондықтан да мамандар көбінесе
жоғарыдағы негізгі, әсіресе, педагогикалық себептерге бағытталады.
Осы орайда, білім беру мекемелері алдында көптеген міндеттер тұр әрі
олардың бірқатары іске асырылуда. Педагог-психолог мамандар арасында
оқушылар суицидінің алдын-алуға және болдырмауға бағытталған арнай іс-
шаралар мен бағдарламалар жасап шығарылып, тәжірибеге енуде. Соның бірі-
оқушыларды ҰБТ-ға психологиялық даярлау арқылы жасөспірімдер арасындағы
суицидтік мінез-құлықтың алдын алу шарасы болып табылады.

Балалардың өмірлік құқығын қорғау жөнінен бас генералдық
прокуратурасының талдау мәліметтеріне қарағанда соңғы 2,5 жылдың ішінде
балалар арасындағы суицид фактілері, өз-өзіне қол жұмсамақ болған
әрекеттері өзекті мәселе болып табылады және мамандар тарапынан арнайы
шараларды ұйымдастыруды талап етеді. Тек көрметілген уақыт аралығында
балалар арасында 750 суицидтік фактісі және 1146 өз-өзіне қол жұмсамақ
болған әрекеті орын алған. Берілген мәліметтер себептері ретінде
балалардыңәлеуметтік-психологиялық қиын күй кешулері, ауыр психологиялық
жағдайлары, өзара жағымсыз қарым-қатынас, қоғам мен отбасы тарапынан көоген
нашар өмірлік жағдайлар, үлкендер тарапынан қысым көруі, рухани-моральдық
демеудің болмағандығы, жеке басындағы проблемаларының қолдау көрмеуі, қиын
жағдайларға қарсы тұра алмауы сияқты мәселелер көрсетілген. Балалардың қиын
жағдайда мұндай әрекеттерге баруы-олардың психологиялық жас ерекшелігімен
түсіндіріліп, мамандар тарапынан арнайы жұмыс жасау қажеттілігі айтылған.
Қазақстан Республикасында 1994 жылы ретификацияланған Бала құқығы
конвенциясы бойынша мемлекет және барлық заңды қатысушылар бала құқығын
қорғауға барынша атсалысады. Бала құқығы барлық заңсыз әрекеттерден,
күштерден, физикалық және психологиялық зорлық-зомбылықтан, үлкендер, ата-
анасы немесе оның орнындағы заңды жауапты тұлғалар тарапынан көрсетілген
жағымсыз күштерден және бала өміріне келтірілген зауалдардан қорғауды
қамтамасыз етеді.
Алайда, алдымыздағы берілген мәліметтер бала өмірін, құқығын қорғау
шараларының әлі де болса жеткіліксіздігін көрсетеді. Балалар мен олардың
отбасына деген арнайы (психологиялық кеңес беру, көмек көрсету, материалдық
қамтамасыз ету, тіпті кейбір жағдайларда тек қана көңіл бөлуді қамтитын) іс-
шаралардың ұйымдастырылуы қажет.
Қазіргі кездегі өзекті мәселе болып табылғандықтан, білім беру ұйымдарында
оқушылардың арасындағы суицидтің алдын алу және болдырмау шаралары қолға
алынып, тиімді әдіснамалар қайта қарастырылып, психолог мамандар суицид
мәселесіне байланысты жұмыстарын күшейтуі тиіс.
Қазіргі кезде елімізде оқушылардың мектеп бітіруі, яғни жалпы орта
білім алуды аяқтауы, яғни онық бағалануы ҰБТ (ұлттық бірыңғай тестілеу)
шарасы бойынша жүргізіледі. ҰБТ тек оқушының мектептен алған білім деңгейін
бағалап қана қоймайды, сонымен қатар түлектердің мектептен кейінгі жоғарғы
оқу орындарына (ЖОО) түсуі-түспеуінде, мемлекеттік оқу грантының иегері
болуы-болмауында шешуші рөл атқарады. Оқушыларды мектепті аяқтауы ҰБТ
рәсімімен аяқталады.
ҰБТ-оқушылар үшін ең маңызды кезең болып табылады. Себебі, ҰБТ-
оқушылардың орта білімін жалпы бағалау көрсеткіші болып саналады. Бір
ұпайдың жетпей қалуынан оқушылар мемлекеттік оқу грантынан, көп жағдайда
ЖОО ақылы түрде оқуға түсу мүмкіндігінен айырылады. Оқушылар үшін келесі
жылы оқуға қайта тапсыру ұғымы мүлде мойындалмайды, өдеріне қажетті ұпай
санын жинай алмау – үлкен психологиялық дағдарыс болып табылады. Жалпы жыл
аяғындағы ҰБТ-ға дайындық – көп жағдайда балаларды жағымсыз психологиялық
соққыға әкелуде. Оқушылардың ҰБТ жағдайындағы жеке басының психологиялық
күй –жайы оларды нашар күйзеліске, стресске әкеліп соқтыруы мүмкін. Кейде
тесті жақсы, ойдағыдай орындап, қажетті ұпайын жинаған жағдайдың өзінде,
жоғарғы көрсеткіш иегерлері біраз уақытқа дейін психологиялық жағымсыз
күйді бастан өткізеді. Мұның себебін балалардың қарқынды дайындалуымен
байланысты болатын уақыт кестесінің қысымдығымен, жеке бастарындағы
уайымдауларымен, жыл бойы бастан кешірген ҰБТ-ға деген қорқыныш, үрей
сезімдерімен, алынған тестің нәтижесіне ұзақ уақытқа дейін сенбеуінен
туындайтын түсініксіз сенімдерімен және т.б. психологиялық
ерекшеліктерімен түсіндіруімізге болады. Ал нәтижелері теріске шыққан
оқушылардың психологиялық күй-жағдайы мүлдем нашарлайды деуге болады.
Жалпы ҰБТ жағдайына дайындық оқушылар арасында ғана емес, олардың
отбасы, ата-анасы, мектепте, психолог мамандар арасында, мектеп пен
жанұялық өзара қарым-қатынаста жүреді. Мұның өзі оқушылардың ішкі жағдайына
теріс әсерін береді, себебі балалар өздерін үнемі бақылау астында сезінеді,
кейде өзіне бағытталған үлкендер тарапынан көптеп бөлініп жатқан көңіл
аударушылықты қатты сезінеді, содан егер осыны ақтай алмасам, ойдағы
үмітті ақтай алмасам деген ойдан туындайтын қорқыныш сезімдері де болады.
Балалар көбінесе, бұрын-соңды өздеріне деген үлкен жауапкершілікті сезініп
көрмеген, сондықтан өздеріне отбасы тарапынан айтылатын балам, жақсылап
дайындал деген сияқты сөздерді жауапкершілік тұрғыдан қабылдап, алдын ала
үрейлене бастайды. Тек отбасы жағдайында ғана емес, кейде мектепте оқушылар
үшін педагог мамандары тарапынан болатын жақсылап дайындалайық! деген
сөздер де жеткілікті. Көптеген мұғалімдер өз пәні бойынша жыл бойы бос
уақытын оқушыларды тестілеуге дайындау үшін жаратады, мектептер оқушылардың
бос уақыттарынҰБТ-ға әр пән бойынша дайындайтын факультативтік, яғни
қосымша сабақтармен қамтып қояды, ата-аналар балалардың үдегі бос уақытының
дайындықпен өтуін қадағалап отырады, құрбы-құрдастарының барлығы дайындық
пен уайым үстінде. Жеке басының психологиялық қысымға түсуінің себебі
осында. Бұл жағдайды ата-аналар мен педагог мамандарына ескере жүрген жөн.
Егер оқушы жай, сабырмен, яғни айтарлықтай қысым көрмей, кейбіреуі
тіпті еш дайындалмай жүргеннің өзінде-көп жағдайда, тіпті ҰБТ кезінде де
психологиялық жағымсыз күй кешеді, себебі топтағы атмосфераның жалпы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жеке жұмысты қалай ашуға болады?
Жасөспірімдердің психологиялық ерекшеліктері
Тілді қалай тез арада үйренуге болады?
Мектепте оқуға психологиялық дайындық жолдары
Жағымсыз эмоция деген не және оны қалай басқаруға болады?
Жасөспірімдердің қарым-қатынаста зейін қасиеттерінің психологиялық ерекшеліктері
Жасөспірімдердің интимді-тұлғааралық қармы-қатынастардың психологиялық ерекшеліктері
Жасөспірімдердің есірткі қолдануына қарсы кеңес берудің психологиялық маңыздылығы
Бес-алты жастағы балалардың мекетепке психологиялық дайындық мәселелері
Мұндайлар бізде де болады
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь