"ҰБТ психологиялық дайындық" (Жасөспірімдердің суйцидімен күресу,мазасызданудан қалай айырылуға болады?)

Жоспар:
1.Ұлттық бірінғай тестілеуге психологиялық дайындық;
2.Балалар суйцидымен күресу шаралары;
3.ҰБТ.ның психологиялық жағдайына талдау;
4.ҰБТ жөнінде психологиялық дайындық.балалар денсаулығының алдын алу;
5.ҰБТ жөнінде психологиялық дайындық жұмысынын әдіснамасы;
6.Әдістемелік ұсыныстар:жобалау үлгісі;
7.Мазасызданудан қалай айырылуға болады?
Оқушыларға әлеуметтік-психологиялық көмек көрсету барысында мамандар үшін ең маңықды мәселе-оқушылардың психологиялық денсаулығын қамтамасыз ету, жағымсыз жағдаяттардан сақтау және болдырмау болып табылады.
Мамандар арасындағы соңғы мәліметтерге қарағанда, оқушы балалар арасында суицидтік мінез-құлық пайда болуда. Яғни балалардың әлеуметтік-психологиялық қолайсыз жағдайларда өз-өздеріне қол жұмсаулары, сол арқылы өз өмірлеріне нұсқан келтірулері. Суицидтік мінез-әрекеттің көптеген себептері болады. Көптеген келеңсіз жағдайларда өз-өздерінің психологиялық-эмоциялық күйлерін басқара алмай немесе шиеленістен шығудың жолдарын таба алмай, ауыр эмоциялық жағдайларды көтере алмай, аяқ жағы қайғылы оқиғаларға ұшырап жатады. Оның ішінде ең өзекті және жиі кездесетін себеп-салдарды мысал ретінде келтіре кетейік.
Әлеуметтік-психологиялық тұрғыдағы себептері: басындағы қатыгездік, қарым-қатынастың бұзылуы, психологиялық климаттың балаға жағымсыз әсер етуі, отбасындағы басқару стилі, үлкендер тарапынан күш көрсетуі, әке-шешесі тарапынан балаға тиісті көңіл бөлінбеуі, құрбы-құрдастары, көше мен ауланың жағымсыз әсерлері мен қысымдары және т.б.
Педагогикалық-психологиялық тұрғыдағы себептері: оқушылармен жүргізілетін педагогикалық-психологиялық дайындық жұмыстарының жоқтығы немесе нашарлығы (балалардың проблемалы жағдаяттарда өз-өздерін басқара алмауы, жағымсыз жағдаяттарда өз-өздерін дұрыс бағыттай алмауы, өз-өзінің ішкі мәселесі мен жағдайын реттей алмауы, кері әсерлерге қарсы тұра алмауы, өзіндік ішкі қорғаныс бағытының жоқтығы, алға жетелейтін мақсат қоя алмауы, сол мақсатқа жетудегі өзіндік стратегияларының жоқтығы немесе оны құра алмауы, қиын жағдайлардан шыға алмауы, ішкі эмоциялық күйлерінің тұрақсыздығы, фрустрацияға, стресске бейім мінез-құлық, емтихан, ҰБТ жағдайларында, әсіресе, теріс немесе төмен нәтижеге ие болғанда өздерін ұстай алмауы және т.б.); мамандар педагогикалық-психологиялық біліктілігін төмендігі, яғни нақты балалар суицидіне байланысты зерттеу, түзету, алдын алу жұмыстарының педагогикалық және психологиялық әдіснамасының жоқтығы, сондай-ақ арнайы жұмыс бағдарламасының жасалмағандығы (арнайы тәрбие жұмысының ұйымдастырылмағаны) және т.б.
Экономикалық-психологиялық тұрғыдағы себептері: балалардың құрбы-құрдастары қатарынан қаржы-қаражат , киім киісі, ақша жарату, материалдық-тұрмыстық жағдай жағынан жетіспеушілік көруі және т.б.
Биологиялық-генетикалық тұрғыдағы себептері: кейбір жағдайларда балалардың себептен-себепсіз өз-өздеріне қол жұмсауын мамандар тұқым қуалаушылықпен байланыстыра түсіндіреді, бірақ бұл басқа себептерге қарағанда төменгі көрсеткішті көрсетеді. Сондықтан да мамандар көбінесе жоғарыдағы негізгі, әсіресе, педагогикалық себептерге бағытталады.
Осы орайда, білім беру мекемелері алдында көптеген міндеттер тұр әрі олардың бірқатары іске асырылуда. Педагог-психолог мамандар арасында оқушылар суицидінің алдын-алуға және болдырмауға бағытталған арнай іс-шаралар мен бағдарламалар жасап шығарылып, тәжірибеге енуде. Соның бірі-оқушыларды ҰБТ-ға психологиялық даярлау арқылы жасөспірімдер арасындағы суицидтік мінез-құлықтың алдын алу шарасы болып табылады.
Мектеп психологы: Б.Сабырбаев
        
        Абай атындағы орта мектебі. КММ
ЖОСПАР:
Мектеп психологы:Сабырбаев Б.С.
Оқушыларға әлеуметтік-психологиялық көмек көрсету барысында мамандар
үшін ең маңықды мәселе-оқушылардың ... ... ... ... жағдаяттардан сақтау және болдырмау болып табылады.
Мамандар арасындағы соңғы мәліметтерге қарағанда, оқушы балалар
арасында суицидтік ... ... ... Яғни ... ... ... ... өз-өздеріне қол жұмсаулары, сол арқылы
өз өмірлеріне нұсқан келтірулері. Суицидтік мінез-әрекеттің көптеген
себептері болады. Көптеген ... ... ... ... ... ... ... немесе шиеленістен шығудың жолдарын таба
алмай, ауыр эмоциялық жағдайларды ... ... аяқ жағы ... ... ... Оның ... ең өзекті және жиі кездесетін себеп-салдарды
мысал ретінде келтіре кетейік.
Әлеуметтік-психологиялық тұрғыдағы себептері: басындағы қатыгездік,
қарым-қатынастың бұзылуы, психологиялық климаттың ... ... ... отбасындағы басқару стилі, үлкендер тарапынан күш көрсетуі, әке-
шешесі тарапынан балаға тиісті көңіл бөлінбеуі, құрбы-құрдастары, көше мен
ауланың ... ... мен ... және ... тұрғыдағы себептері: оқушылармен
жүргізілетін педагогикалық-психологиялық дайындық жұмыстарының жоқтығы
немесе нашарлығы (балалардың проблемалы жағдаяттарда өз-өздерін басқара
алмауы, жағымсыз жағдаяттарда ... ... ... ... ... ... мен ... реттей алмауы, кері әсерлерге қарсы тұра алмауы,
өзіндік ішкі ... ... ... алға ... ... қоя ... ... жетудегі өзіндік стратегияларының жоқтығы немесе оны құра
алмауы, қиын ... шыға ... ішкі ... ... ... ... бейім мінез-құлық, емтихан, ҰБТ
жағдайларында, әсіресе, теріс немесе төмен нәтижеге ие болғанда өздерін
ұстай алмауы және т.б.); мамандар педагогикалық-психологиялық біліктілігін
төмендігі, яғни нақты ... ... ... ... ... алдын
алу жұмыстарының педагогикалық және психологиялық әдіснамасының жоқтығы,
сондай-ақ арнайы жұмыс бағдарламасының жасалмағандығы (арнайы ... ... және ... ... ... ... құрбы-
құрдастары қатарынан қаржы-қаражат , киім киісі, ақша жарату, ... ... ... ... көруі және т.б.
Биологиялық-генетикалық тұрғыдағы себептері: кейбір жағдайларда
балалардың ... ... қол ... ... ... ... түсіндіреді, бірақ бұл басқа себептерге
қарағанда төменгі көрсеткішті көрсетеді. Сондықтан да мамандар көбінесе
жоғарыдағы негізгі, әсіресе, педагогикалық себептерге бағытталады.
Осы орайда, ... беру ... ... ... ... тұр әрі
олардың бірқатары іске асырылуда. Педагог-психолог мамандар арасында
оқушылар суицидінің алдын-алуға және болдырмауға ... ... ... мен ... ... ... тәжірибеге енуде. Соның бірі-
оқушыларды ҰБТ-ға психологиялық даярлау арқылы жасөспірімдер арасындағы
суицидтік мінез-құлықтың алдын алу шарасы болып табылады.
Балалардың өмірлік ... ... ... бас ... талдау мәліметтеріне қарағанда соңғы 2,5 жылдың ішінде
«балалар арасындағы суицид» фактілері, өз-өзіне қол жұмсамақ болған
әрекеттері өзекті мәселе болып табылады және ... ... ... ... талап етеді. Тек көрметілген уақыт аралығында
балалар арасында 750 суицидтік фактісі және 1146 ... қол ... ... орын ... ... ... себептері ретінде
балалардыңәлеуметтік-психологиялық қиын күй кешулері, ауыр психологиялық
жағдайлары, өзара жағымсыз қарым-қатынас, ... мен ... ... көоген
нашар өмірлік жағдайлар, үлкендер тарапынан қысым көруі, ... ... жеке ... ... ... көрмеуі, қиын
жағдайларға қарсы тұра алмауы сияқты мәселелер көрсетілген. Балалардың қиын
жағдайда мұндай әрекеттерге баруы-олардың психологиялық жас ерекшелігімен
түсіндіріліп, мамандар ... ... ... ... қажеттілігі айтылған.
Қазақстан Республикасында 1994 жылы ретификацияланған «Бала құқығы
конвенциясы» бойынша мемлекет және барлық заңды қатысушылар бала құқығын
қорғауға ... ... Бала ... ... заңсыз әрекеттерден,
күштерден, физикалық және психологиялық зорлық-зомбылықтан, үлкендер, ... ... оның ... ... ... ... көрсетілген
жағымсыз күштерден және бала өміріне келтірілген зауалдардан қорғауды
қамтамасыз етеді.
Алайда, ... ... ... бала өмірін, құқығын қорғау
шараларының әлі де болса жеткіліксіздігін көрсетеді. Балалар мен олардың
отбасына деген арнайы (психологиялық кеңес ... ... ... ... ету, тіпті кейбір жағдайларда тек қана көңіл бөлуді қамтитын) ... ... ... ... ... мәселе болып табылғандықтан, білім беру ұйымдарында
оқушылардың арасындағы «суицидтің» алдын алу және болдырмау шаралары қолға
алынып, тиімді әдіснамалар қайта қарастырылып, психолог ... ... ... ... ... тиіс.
Қазіргі кезде елімізде оқушылардың мектеп бітіруі, яғни жалпы орта
білім алуды аяқтауы, яғни онық бағалануы ҰБТ (ұлттық бірыңғай тестілеу)
шарасы ... ... ҰБТ тек ... мектептен алған білім деңгейін
бағалап қана қоймайды, сонымен қатар түлектердің ... ... ... ... (ЖОО) ... ... оқу грантының иегері
болуы-болмауында шешуші рөл атқарады. Оқушыларды мектепті аяқтауы ҰБТ
рәсімімен аяқталады.
ҰБТ-оқушылар үшін ең маңызды кезең болып табылады. ... ... орта ... ... ... ... ... саналады. Бір
ұпайдың жетпей қалуынан оқушылар мемлекеттік оқу грантынан, көп жағдайда
ЖОО ақылы түрде оқуға түсу ... ... ... үшін ... ... ... тапсыру ұғымы мүлде мойындалмайды, өдеріне қажетті ұпай
санын жинай алмау – үлкен психологиялық дағдарыс болып табылады. Жалпы ... ... ... – көп ... балаларды жағымсыз психологиялық
соққыға әкелуде. Оқушылардың ҰБТ жағдайындағы жеке басының психологиялық
күй –жайы оларды нашар күйзеліске, стресске әкеліп соқтыруы мүмкін. Кейде
тесті жақсы, ... ... ... ұпайын жинаған жағдайдың өзінде,
жоғарғы көрсеткіш иегерлері біраз уақытқа дейін психологиялық жағымсыз
күйді бастан өткізеді. Мұның ... ... ... дайындалуымен
байланысты болатын уақыт кестесінің қысымдығымен, жеке бастарындағы
уайымдауларымен, жыл бойы бастан ... ... ... ... үрей
сезімдерімен, алынған тестің нәтижесіне ұзақ уақытқа дейін сенбеуінен
туындайтын «түсініксіз» сенімдерімен және т.б. психологиялық
ерекшеліктерімен түсіндіруімізге болады. Ал нәтижелері теріске шыққан
оқушылардың психологиялық ... ... ... ... ... ҰБТ ... ... оқушылар арасында ғана емес, олардың
отбасы, ата-анасы, мектепте, психолог мамандар арасында, мектеп пен
жанұялық өзара қарым-қатынаста жүреді. Мұның өзі оқушылардың ішкі ... ... ... ... балалар өздерін үнемі бақылау астында сезінеді,
кейде өзіне бағытталған үлкендер тарапынан көптеп бөлініп жатқан көңіл
аударушылықты қатты сезінеді, содан «егер ... ... ... ... ... ... ... ойдан туындайтын қорқыныш сезімдері де болады.
Балалар көбінесе, бұрын-соңды өздеріне деген үлкен жауапкершілікті сезініп
көрмеген, сондықтан ... ... ... ... «балам, жақсылап
дайындал» деген сияқты сөздерді жауапкершілік тұрғыдан қабылдап, алдын ала
үрейлене бастайды. Тек отбасы ... ғана ... ... ... ... ... ... тарапынан болатын «жақсылап дайындалайық!» деген
сөздер де жеткілікті. Көптеген мұғалімдер өз пәні бойынша жыл бойы ... ... ... ... үшін ... мектептер оқушылардың
бос уақыттарынҰБТ-ға әр пән бойынша дайындайтын факультативтік, яғни
қосымша сабақтармен қамтып қояды, ата-аналар балалардың үдегі бос уақытының
дайындықпен ... ... ... ... ... дайындық
пен уайым үстінде. Жеке басының психологиялық қысымға ... ... Бұл ... ата-аналар мен педагог мамандарына ескере жүрген жөн.
Егер оқушы жай, сабырмен, яғни айтарлықтай қысым ... ... еш ... ... ... ... тіпті ҰБТ кезінде де
психологиялық жағымсыз күй кешеді, себебі топтағы атмосфераның жалпы қысымы
оқушыға беріледі (жұғады). Бұны оқушылардың тыныс алу ... ... ... те ... Сонымен қатар, топтың
психологиясында «бір-біріне жұғу» немесе «жұқтыру» деп ... ... ... және оның ... ... бар. ... ... ұжымындағы жекелеген оқушылардың жағымсыз психологиялық
әсерлері мен күйлерінің бір-біріне санасыз ... ... ... ... ... ... Яғни ... педагогикалық үрдістегі жүріп жатқан
дайындық шаралары оқушылар тобына психологиялық (тікелей немесе жанама)
әсерін тигізбей қоймайды. Мысалы, белгілі бір ... ... ... ... өз-өзін ұстауы қалыпты болуы мүмкін. Бірақ тестілеу
кезінде топтың атмосферасындағы психологиялық ... ... ... алмасады. әлгі баланың да ішкі күй-жағдайының бұзылуы әбден мүмкін –
ау. Сондықтан, оқушыларды кез келген жағымсыз психологиялық жағдайға ... бұл ... ... ... ... ... маңызы зор.
11-сынып оқушыларының жас ерекшелік психологиясын ескеретін болсақ,
осы кезеңде оқушының бойында өзіндік сана, өзіндік «Мен деген» бейне
қалыптасады, өзін және ... ... ... ... ... ... беделін сезіне бастайды. Кей жағдайларда
бәсекелестік те байқалады, бұл ҰБТ ... үшін кері және ауыр ... ... қатарынан аз ұпай жинап қалып қою, оқуға
қатарларынан қалып түсе алмай қалуы, өзінің бәсекелес құрбысының бар
болғаны бір немесе бірнеше ұпай ... ... 11 жыл бойы ... ... ... ... ... сыныптасының бірыңғай тестен кездейсоқ «5» алып,
жоғары ұпай жинап қалуы, осы кезде тек жақсы оқып, ... ... ... ... ... ... өзінің төмен ұпай жинап қалуы-оқушыны ең
ауыр психологиялық дағдарысқа алып келеді. Өз-өзін құрбы-құрдастарының
алдында «ұят» сезімінде қалғандай ... ... ... ... ... ... ішкі кикілжің пайда болады; күтілген нәтижеден
төмен баға алып, қалған жағдайларда балалар, көбінесе өз достарын көруден
де бас ... қиын және ... ... тап ... Осы ... ... ... әлеуметтік-психологиялық қиын күй кешулері-көптеген
жағдайларда өздеріне қол жұмсауға, өміріне нұқсан келтіруіне, суицидтік
мінез-әрекетке алып ... ... ... ... мұндай ауыр жағдайларда
«өзін өзі ұстау және бағыттау стратегияларын» білмейді. Жас ерекшелік
психологияларына сәйкес қиын жағдайды балалар көбіне ауыр ... ... мен ... ... өмірден түңілдіріп,
өздеріне қол жұмсауға алып келуі мүмкін.
Мектептегі психологиялық қызмет мақсат-міндеттерінің бірі – оқушылардың
психологиялық денсаулығын қамтамасыз ету болып табылады. Сондықтан, біз ... ...... ... аса ... аударуымыз қажет:
• оқушылар арасындағы «әлеуметтік-психологиялық қиын жағдайдағы» сауатсыз
стратегияны жою
• «кез-келген жағдаяттан дұрыс, әрі ұтымды шешім ... ... ... ... ... ... даму ... қалыптастыру
Оқушыларға психологиялық қызмет тарапынан келесі көмектер көрсетіледі,
мұны «оқу үрдісіне психологиялық-педагогикалық жетекшілік ету» қызметі
деп те атайды:
• диагностика (дер кезінде ... ... ... ... ... алу ... ... тәрбие
• сауықтыру және дамыту және т.б.
Бұл қызметте балалардың психологиялық денсаулығына байланысты келесі
міндеттері анықталған:
• жеке тұлғаның психикалық денсаулығы үшін қызмет көрсету, ... ... ... ... құру
• жеке тұлғаның психикалық денсаулығы үшін салауатты өмір салтын
қалыптастыру
• психологиялық қиын және қауіпті жағдайдағы ... дер ... ... ... арнайы шаралар құру
• жеке тұлғаның психикалық денсаулығына байланысты кеңес беру (керек
жағдайда ... ... Жеке ... ... ... сақтау, қорғау үшін ата-аналармен,
педұжыммен, басқа да қажетті орталықтармен байланысу, бірлескен әрекетте
жұмыс ... және ... ... ... ... ... қиын және
қауіпті жағдайларын ескере отырып, оларға мамандар тарапына арнайы іс-
шаралар және мектептерде «Оқушыларды ҰБТ-ға психологиялық дайындау» жұмысы
міндетті түрде ... ... ... сипаты шамамен мынадай болуы керек:
• мұндай шаралар арнайы мақсатқа бағытталған оқу-бағдарламасы ретінде
жасалып шығарылуы ... ... ... ... ... келісе отырып,
қосымша сабақ ретінде факультативтік кесте бойынша немесе оқушылардың
сабақтан бос уақытында олармен өзара ... ... ... ... керек.
• ҰБТ-ға психологиялық дайындық жұмысын мамандандырылған немесе арнайы
даярлықтан өткен психолог маман өткізеді
... ... тек ... ғана емес, олардың отбасымен,
педұжыммен т.б. жан-жақты бағытта жүргізілуі керек
• Жұмыс ... ... ... мектептің, оқушылардың,олардың
проблемалары, сұраныстары ерекшелігіне сәйкес жасалады.
• Жасалған жұмыс ... ... ... ... ... ... өзгеруі мүмкін, сондықтан бағдарламаны «жобалау принципі»
бойынша жасау қажет.
Мына төменде берілген «ескертпе»жеткіншек оқушыларға арналған. Кеңес
парағы ретіндетаратылып беру үшін ... ... ... ... ... Нұрмұхамбетова Т.Р. (Тәжірибелік психология, 2
том). Берілген ескертпені таратып беру шарт емес, мектептегі «психолог
бұрышына», мектеп ... және т.б. ... ... ... ... психологы осындай ескертпелерді оқушыларға, ата-аналарға,
педұжымға деп арнайы дайындауына болады. Берілген ... ... ... жеке ... ... жасауға қажетті ретінде
ұсынылады.
1. Тарықпаңыз. Есіңізде болсын, адамның ішкі-жағдайы, көңіл-күйі
өзгермелі, депрессия мен мазасыздану күйлері міндетті түрде өтіп
кететініне әр ... ... ... ... ... құралыңыз сияқты ішімдікке немесе темекіге ұмтылған
не пайда бар? Өмірде одан да ... ... ... ... ... мен ... ... тәсілдер бар, мәселен, жақсы
әуен, достармен әңгімелесу, спорт, серуен, көңіл көтеру және ... ... ... болуы неден екенін түсінуге тырысыңыз. Мүмкін,
бұл жағдай белгіліадамдармен талас-тартыспен, жеке басыңыздың шешілмеген
мәселелерімен, ... ұзақ ... ... ... ... ... жағдайларда әсері ауыр тиетін нәрселердің
болмауы жөн. Оларды ең болмаса азайтуға немесе сол ... ... ... ... түрде тырысуыңыз керек. Оған шамам
келеді деп өзіңізге-өзіңіз ... ... ... ... ... ... қайталап соқпауға
тырысыңыз. өмірдің үйреншікті ырғағына түспеген жаңалықтар ендіруге
тырысыңыз.
5. ең басты мәселе: бойыңызды мазасыздық ... ... ... ... ... жою туралы маңызды шешімдерді қабылдамаңыз. Мұндай жағдайда
өзіңіз теріс бағалап жүрген мәселелер бұрмаланған қалыпта қабылданған
болуы мүмкін. Жылдам, асығыс қабылданған ... ... қате ... алып келуі ықтимал. Оқиғаның мән-жайына, мәселенің негізіне
толық түсінгеннен кейін өзіңіздің жіберген қатеңізді қатты өкініп,
кінәні сезінуден айыға алмай қиналасыз.
6. ... ... ... ... кезінде бейтарап,
өзіңізге қатысы жоқ тақырыпта сөйлескен жөн. Өз мәселелеріңіз туралы
«ойламауға» тырысыңыз. Әйтпесе, өз жағдайыңыздан шыға ... ... ... ... ... ... ... Сіздің өміріңізде болған жағымды
кездерді, бақытты уақыттардың майда-шүйделеріне дейін еске ... ... ... ... бөленіңіз.
8. Менің алдымда тұрған барлық проблемаларды шешуге шамам келеді деген
ұстаным сіз үшін жетекші екенін ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Білім беруді дамыту18 бет
ҰБТ-ға оқушыларды дайындаудың тиімді әдістері мен тәсілдері4 бет
''SC Food'' ЖШС-нің ірі қара мал бұзаутазын алдын алу және онымен күресу шаралары.14 бет
«Жасөспірімдердің өзіне – өзі қол жұмсаудың алдын алу шаралары»4 бет
«ОҚО Сайрам ауданы бойынша ауылшаруашылығы малдарының «бруцеллез (сарып)» ауруынан алдын алу және онымен күресу шаралары64 бет
Ірі қара малының листериоз ауруын балау, дауалау және онымен күресу шаралары.31 бет
Адам саудасы және онымен күресудің өзекті мәселелері40 бет
Адам саудасымен күресудің халықаралық құқықтық механизмдері51 бет
Адамды саудаға салу қылмысының жасалуы мен күресуінің шаралары6 бет
Алаяқтық және онымен күресудің проблемалары мен болашақ мәселелері91 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь