Аграрлық секторда кәсіпкерлікті дамытуды жетілдіру жолдары ( Оңтүстік Қазақстан облысының мәліметтері негізінде

Мазмұны:
1.Зерттеу тақырыбының өзектілігі.
2.Зерттеудiң мақсаты мен мiндеттерi .
3.Зерттеу жұмысының ғылыми тәжірибелік маңызы.
4.Публикациялар.
КІРІСПЕ

Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Аграрлық салада жүргiзiлген реформа нәтижесiне екi тұрғыда баға беруге болады: бiрiншiден, агроөнеркәсiп кешені өндiрiсінде көп укладты экономика қалыптасты, шаруашылық субъектiлерiне толық дербестiк берiлiп, олардың өз қызметтерiн өздерінің жүзеге асыруына және өндiрген өнiмдерiнің бөлуiне мүмкiндiк жасалынды, яғни нарықтық қатынастың, кәсiпкерлiктiң дамуының бiр орталықтан басқару жүйесiн толықтай дерлiк әлсiреттi; екiншiден, асығыс жүргiзiлген институционалдық өзгерiстер, агросектордағы экономикалық қатынастардың салааралық диспаритетін (теңсiздiгін) күшейтті. Агроөнеркәсiп кешенінде интеграция мен кооперативтік жүйенің дамуы үшiн жағдай жасаудың орнына, ауыл шаруашылығы өнiмдерiн өңдеушi және қызмет көрсетушi кәсiпорындарды жекешелендiру, ауылдық тауар өндiрушiлердiң басым бөлiгiн ұсақ, жеке өндiрiске бағыттады. Барынша тиiмдi ұйымдық құрылымдардың қалыптаспауы, қажеттi инфрақұрылымды қалыптастырмастан нарықты ығыстыруға, өңдеушi және сауда ұйымдарының нарықтағы монополиялық жағдайының күшеюiне алып келдi. Реформа барысында тиімді шешiмiн таппаған бұл мәселелер агроөнеркәсiп кешенiнде шаруашылық байланыстарды жаңаша қалыптастыру қажеттiлiгiн тудырып отыр. Осы тұрғыдан алып қарағанда ауыл шаруашылығын материалдық-техникалық жағынан қамтамасыз ету, оның өнiмдерiн өткiзудi және өңдеудi жоғары деңгейде ұйымдастыру-шаруашылық байланыстардың нарықтық экономикаға тән жаңа әдiстерiн барынша жетiлдiрудi және ол байланыстарды реттеудiң экономикалық механизмiн жасауды талап етедi. Онсыз ауыл шаруашылығы мен оған қызмет көрсетушi салалардың қажетті мәселелерiн оңды шешу мүмкiн емес. Сондықтан мемлекеттiк реттеу мен өзiн-өзi реттеудi үйлестiруге, тауар өндiрушiлердi ынталандыру мен протекционизмге негiзделген экономикалық механизм қажет. Оның негiзiн баға және қаржы-несие қатынастарының өзара байланысы құрайды, ал оның құрылымының басты элементтерi – баға, несие, салық, жоспарлау болып табылады.
2008 жылғы 6-ақпан айында «Қазақстан халқының әл ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» тақырыбымен Қазақстан Республикасының Президентінің жолдауында айтылғандай: «Дамудың жаңа кезеңі ел агроөнеркәсіп кешенінің алдына бірқатар жаңа, аса маңызды міндеттер қойып отыр. Өткен 5 жылда Қазақстан аграрлық секторды дамытуда айтарлықтай нәтижелерге жетті. Ауыл шаруашылығының жалпы өнімі 2002 жылмен салыстырғанда 2 есеге жуық өсті. Инвестициялар 3 еседен астамға ұлғайды. Бұл аграрлық секторды мемлекеттің орасан қолдауы нәтижесінде
        
        Аграрлық секторда кәсіпкерлікті дамытуды жетілдіру жолдары
( Оңтүстік Қазақстан облысының мәліметтері негізінде)
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Аграрлық салада жүргiзiлген реформа
нәтижесiне екi ... баға ... ... ... агроөнеркәсiп кешені
өндiрiсінде көп укладты экономика қалыптасты, шаруашылық ... ... ... ... өз ... ... ... асыруына
және өндiрген өнiмдерiнің ... ... ... яғни ... ... ... бiр орталықтан басқару жүйесiн толықтай
дерлiк әлсiреттi; екiншiден, асығыс ... ... ... экономикалық қатынастардың ... ... ... ... кешенінде интеграция
мен кооперативтік жүйенің ... үшiн ... ... ... ... ... өңдеушi және қызмет көрсетушi кәсiпорындарды
жекешелендiру, ауылдық тауар ... ... ... ... ... ... ... тиiмдi ұйымдық құрылымдардың қалыптаспауы,
қажеттi инфрақұрылымды қалыптастырмастан нарықты ығыстыруға, өңдеушi және
сауда ... ... ... ... ... алып ... ... тиімді шешiмiн таппаған бұл ... ... ... ... ... ... ... тудырып
отыр. Осы тұрғыдан алып қарағанда ауыл ... ... ... ету, оның ... ... және өңдеудi жоғары
деңгейде ұйымдастыру-шаруашылық байланыстардың нарықтық экономикаға тән
жаңа әдiстерiн ... ... және ол ... ... механизмiн жасауды талап етедi. Онсыз ауыл шаруашылығы мен
оған қызмет көрсетушi салалардың қажетті мәселелерiн оңды шешу ... ... ... ... мен өзiн-өзi реттеудi үйлестiруге, ... ... мен ... ... ... ... Оның ... баға және қаржы-несие қатынастарының өзара
байланысы құрайды, ал оның құрылымының басты элементтерi – ... ... ... ... ... жылғы 6-ақпан айында «Қазақстан халқының әл ауқатын ... ... ... ... тақырыбымен Қазақстан Республикасының
Президентінің жолдауында айтылғандай: «Дамудың жаңа кезеңі ел агроөнеркәсіп
кешенінің алдына бірқатар жаңа, аса маңызды міндеттер қойып ... ... ... ... аграрлық секторды дамытуда айтарлықтай нәтижелерге ... ... ... ... 2002 ... ... 2 ... жуық
өсті. Инвестициялар 3 еседен астамға ұлғайды. Бұл аграрлық ... ... ... ... мүмкін болды. Соңғы жылдары қазіргі
заманғы технологияларды қолдаудың арқасында дәнді-дақылдарды жинау күрт
артты. 2004 жылдан ... ... ... ... ... ... жылдарының өзінде кепілді кіріс алуына мүмкіндік туғызды.
Қабылданған шаралар ауыл шаруашылығындағы ... ... төрт ... ... өсіміне оң ықпал етсе, 4 миллиард АҚШ доллары мөлшерінен асып ... бен ... өмір ... жақсарту мемлекеттік саясаттың
басым бағыты болып қала береді. Қалыптасқан әлемдік үрдістермен ... ... ... ... ... ... ... экономикамыздың жоғары
маңызды, табысты саласы болуы тиіс. Ауыл шаруашылығы өнімдеріне баға ... және ... ... ... сала өте ... ... сондықтан
біз оған ақша салуымыз қажет. Ауылдың бұған екпінді еңбегімен және жоғары
қайтарыммен жауап ... ... ... ... ... реттеуде экономикалық
механизмнiң негiзгi элементтерiн қолдана отырып, ауыл ... мен ... ... ... ... ... ... анықтау үшiн
экономикада өтiп жатқан процестердi терең ... ... ... ... ... байланыстардың экономикалық
механизмi жөнiндегi және ондағы ... ... ... мәселе ТМД
елдерiнiң ғалымдары Л.Абалкин, П.Бунич, А.Калыныш, ... ... ... ... ... ... В.Назаренко,
А.Руцкой, Е.Строев, А.Чаянов, В.Фроловтың еңбектерiнде ... Бұл ... ... ... ... үшiн негiз болып
табылады және агроөнеркәсiптегi экономикалық механизм ... ... ... ... ... ... бұл мәселеге көптеген ғалымдардың еңбектерi арналған. Атап
айтқанда: Т.Ашимбаев, Р.Аутов, Л.Әбдильдина, Т.Есполов, ... ... ... Ш.К. Көпешев, К.Кубаев, ... ... ... ... ... А.Нұрсейiт,
О.Сәбден, К.Сағадиев, С.Сатыбалдин, Ж. Сулейменов, М.Сигарев, А.Челекбаев
және тағы басқа қазақстандық ғалымдардың еңбектерi, ... ... ... ... ... іс-әрекеттерін»ң дамуына терең
баға беруге мүмкiндiк беретiндiгін оның ... зор ... ... ... ... диссертациялық зерттеудiң тақырыбын, мақсаты мен
шешу жолдарын анықтауға негiз болды.
Зерттеудiң мақсаты мен ... ... ... ... ... ... ауыл ... кәсiпорындары мен оған
қызмет көрсетушi сала ... ... ... ... ... реттеудiң экономикалық механизмiн кешендi түрде
талдау және ... ... – оны ... ... ... жөнiнде
ұсыныстар жасау болып табылады.
Мақсатқа жету үшiн төмендегiдей мiндеттердi шешу алға тартылды:
- кәсiпкерлiктi дамытудың ... ... оны ... ... мәнімен құрылымын теориялық және әдістемелік
негіздерін ұсыну;
-нарықтық қатынас жағдайында шаруашылық байланыстарды ... ауыл ... ... ... ... ... жетілдірудін тұжырымдау;
- агроөнеркәсіп кешенінің өндірісінің қазіргі жағдайын талдау және ауыл
шаруашылығына ... ... ... ... ... ... аграрлық саладағы шаруашылықты реттеудің құқықтық әдістері мен шарт
жасаудың ерекшіліктерін, даму шараларын әзірлеу;
- ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... салу,
қаржы-несие мәселелерді жетілдірудің кәсіпкерлікті дамытуға тигізетін әсері
жөнінде ұсыныстар жасау.
Зерттеу объектiсi: Оңтүстiк ... ... ... ... тауар өндiрушiлері.
Зерттеу пәнiне нарықтық қатынастарды тереңдету жағдайындағы ... ... ... ... өндiрiсi, ондағы жаңадан
қалыптасқан шаруашылық байланыстарды реттеумен ... ... ... ... ... ... ... өндірісіндегі
кәсіпкерлік-шаруашылық жүргізудің экономикалық механизмінің ... ... ... мен ... ... заң ... ... Президентiнiң Жарлықтары, Үкiметтiң экономикалық
мәселелер жөнiндегi қаулылары, аграрлық өзгерiстер жөнiндегi басқа ... ... ... ... ... эмпирикалық базасы ретінде Қазақстан
Республикасының ... ... ... мен ауыл ... ... ... облысының экономика, ауылшаруашылығы
департаментінің, облыстық статистикалық басқармасының мәлiметтерi, сондай-
ақ монографиялық зерттеулер және жеке ... ... ... ... талқылау есеп-конструктивтiк, ... ... ... және ... да ... ... алынды.
Зерттеудiң ғылыми жаңалығы. Зерттеу барысында алынған төмендегi
нәтижелер диссертациялық ... ... ... анықтайды:
- кәсіпкерліктің ғылыми тұрғыдан ... ... ... механизмінің мәнімен құрылымы, баға белгiлеу, салық салу, қаржы-
несие мәселелері бағытталды;
- кәсiпкерлiк экономиканың аграрлық және ... ... ... ... ... ... байланыстарды
қалыптастыру жолдары, тиiмдi әдiстерді өндіріске енгізу жолдары ұсынылды;
- кәсіпкерліктегі ... ... ... ... тиімді жолдары ұсынылды;
-кәсіпкерлікті мемлекет тарапынан құқықтық-нормативтік қолдау, дамыту
кезіндегі аумақтық ... ... ... шешу үшін тиімді бағыттар
ұсынған;
- ... ауыл ... мен ... ... ... салық салу мен қаржылық қолдау мәселелерін шешуде жаңа әдістік
тәсілдер ... ... ... ... құрылымдарды материалдық-техникалық
жабдықтау – лизингтік қатынастарды пайдалану мен ... ... ... ... шығарылған ұсыныстардың негізгі тұстары:
- кәсіпкерлікті ғылыми тұрғыдан дамытудың түсінігі, ... ... ... ... реттеудің экономикалық
механизмінің мазмұны, қалыптастыру жолдары;
- ауыл шаруашылығындағы ... ... ... бір-біріменен
қатынастағы тиімді әдістері, қаржылық қолдау мәселелері;
- аграрлық ... ... - ... ... өзара экономикалық реттеудің бағыттарын жетілдірулері.
Зерттеу жұмысының ғылыми тәжірибелік ... ... ... ... қорытындылар, ауыл шаруашылығындағы құрылымдарда еңбек
ұйымдастыру, тұрақты ... өнім ... ... ... ... теориялық-әдістемелік көмектесе отырып,
бәсекелестікке ... өнім ... ... ... ... ... ... «Кәсіпкерлік экономикасы», ... ... ... ... ... «Агробизнес»,
«Экономикалық теория», «Экономиканы мемлекеттік ... ... тағы ... ... ... пайдалануға болады.
Зерттеу жұмысының нәтижелерін апробациялау және жаңалау.
Жұмыстың негізгі мазмұны Қазақстан ... ... ... дамыту және шешу жолдарына арналған, ғылыми
тәжірибелік, халықаралық конференцияларда апробацияланған. ... ... ... ... ... реализации рыночных реформ на постсоветском ... 2001), ... ... ... ... ... ... қаласы, 2001), «10 лет реформа на ... ... ... ... ... 2002),
«Постстабилизационная модель развития Казахстана» (г.Алматы, ... ... ... в ... в ХХІ ... ... ... проблемы реализации рыночных реформ на ... ... ... Диссертация тақырыбы бойынша 11 ... ... ... Оның ... алты ... ... ... Республикасы Білім және
ғылым министрлігінің білім және ғылым саласындағы Бақылау ... ... ... ... ... және ... ғылыми - өндірістік
конференцияларда жарияланған. Жалпы басылымның көлемі – 4,2 табақ бет.
Диссертациялық жұмыстың ... мен ... ... жұмысы
кіріспеден үш бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланған әдебиеттер тізімінен
тұрады. Жұмыстың мазмұны 139 компьютер мәтінінде, оның ... – 28 ... -
29 ... ... берілген.
Жұмыстың бiрiншi тарауында кәсiпкерлiк байланыстарды реттеудiң
экономикалық механизмiнiң теориялық ... ... ... ... ... кәсiпкерлiкті дамытудың негiзi ... ... ... ... ... ... тәсiлдері мен олардың ұйымдық-құқықтық негiздерiнiң қалыптасуы
зерттелген.
Екiншi тарауда әр ... ... ... ауыл ... ... материалдық-техникалық жабдықталу деңгейi,
олардың өңдеушi сала кәсiпорындарымен байланыстарының даму барысының
нәтижелерi және ... ... ... сай ауыл ... мен оған
қатысты салалар арасында кәсiпкерлiкті реттеудiң экономикалық механизмiн
дамытудың қажеттiлiгi негiзделген.
Үшiншi тарауда ... ... ... әр түрлi меншiк
жүйесіменен шаруашылық құрылымдардың арасындағы кәсiпкерлiкті ... ... және ол ... ... ... жүргiзудiң әдiстерi
ұсынылды.
Жұмыстың қорытындысында зерттеудiң негiзгi нәтижелерi ... ... ... ... ... өмір ... келе ... адам баласына
тән, іскерлік белсенділігі, қабілеті. Өйткені, адамдар өмір сүру үшін
қызмет етуі ... Сол ... ... өмір ... ... ... басқа да керекті заттарды қамтамасыз ете алады. ... ... ... орта ғасырдан басталған. Оған себеп болған
факторлар: қоғамда көпестер, саудагерлер, қол ... ... бола ... ... ... жай ... ... басқа
қоғамда білікті жұмыскерлер тобының ... ... ... ... ... сол ... ... істейтін кәсіпорындарда, жұмыс істей
бастағанынан ... ... ... ... ете ... Дүние жүзіндегі
кейбір мемлекеттерде XVI ғасырдың ортасынан бастап акционерлік қоғамдар
құрылып, оларда ... ... ... бола бастады. 1554-жылы Англия
мемлекетінде сауда компаниясы құрылды. 1660 жылы ... ... Ост ... ... ... ... бастады. Ал, XVII ғасырдың аяғында кейбір
мемлекеттерде акционерлік банктер іске қосылып капиталдарын ... ... ... ... ... ... ... еңбек
нарығын, бизнесті, кейбір ғалым экономистер бір ұғым деп санап жүр. Бұндай
ойға қосылуға болады. ... ... ... ... күші ... мол ... іске ... К.Маркстік әдебиеттерде «жұмыс күші»
деп осы ... ... ... айтады. Өйткені, басқа өндіріс
факторларына қарағанда кәсіпкерлік еңбектің ерекшелігі сонда. Мұндағы ең
бастысы еңбектің қай түрі ... ... ... ... ... байланысты.
Сонымен, кәсіпкерліктің негізгі сипаттамаларына тоқталатын болсақ,
оларды былай деп тұжырымдауға ... ... өзі ... немесе сатып
алатын кәсіпорындарда өзінің меншікті құралдары мен уақытын жұмсай ... жаңа ... ... Ол өндіріске әр ... ... ... ... істеуі тиіс. Өнім өндіру үшін кәсіпкер өз ... ... ... ... ... өткізу (сату) үрдістеріне жаңадан әдістер
табуы керек. Міне сол жағдайда ғана ол өзінің ісін әр ... ... ... ... ... жасайтын шараларды ғана өндіріске енгізуге
ынталы.
Қоғамда кәсіпкерліктің түрлері атқаратын міндеттеріне қарай ... ... ... ... ... ... қаржылық;
делдалдық; қамтамасыздандыру; кеңес беру (консультациялық); тағы басқа да
кәсіпкерліктер болуы ... ... түрі ... ... - жеке ... ... муниципалды, қоғамдық құрылымдар. Экономикасы нарықтық ... келе ... ... ... ... ... ... Республикасы үшін
де, кәсіпкерлікті дамыту өзекті мәселе. Өйткені, нарықтық экономиканың ...... ... ...... ... жолында жұмыс істейді, соның кепілі. ... да, ... ... ... тағы да басқа мәселелерді зерттеу және
оны талдау қазіргі дүние жүзіндегі мемлекеттердің ... ... ... ... ... айналуда.
Аграрлық кешенінде еңбек нарығын зерттеп жүрген экономист-ғалым С.Қ.
Сұрағанова кәсіпкерлердің жұмыс күшінің анықтамасын былай деп түсіндіреді:
«Жұмыс күші ... - ... ... ... ... жұмыс
күшінің ұлғаймалы ұдайы өндірісі жөнінен кәсіпкерлер, еңбекшілер және
мемлекеттер арасындағы меншік қатынастардың ... бір ... ... ... анықтамалардан кәсіпкерлердің еңбек нарығын
құрайтын төрт негізгі элементті атап көрсетуге болады. ... ... ... және ... ... ... индустриалды-интеграциялау кезеңіндегі кәсіпкерлік
жұмыстар көп жақты құбылыс, оның ... ... ... ... ... Бірқатар зерттеушілер өз көзқарастарын ... ... ... сұраныс пен ұсынысты білдіретін болса да, сатып
алушылар мен сатушылардың арасында кеңістік байланыс ... ... ... ... ... ... Ал, ... -
кәсіпкерлікті тиісті механизімдермен, мөлшерлермен ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
ететін экономикалық қатынастар жүйесі деп те түсіндіреді. ... ... ... біз, ... ... лайықты өнім
өндіру жағдайында, кәсіпкерлер мен жалдамалы жұмысшылармен, мемлекет және
қоғамдық ұйымдар арасындағы мүдденің ... жету ... ... ... деп ... кездегі көптеген ғалым-экономистер кәсіпкерлердің еңбектерін
сегментке бөлуге назар аудармайды. Біз кәсіпкерлердің еңбектерін ... ... ауыл ... ... ... бойынша
жіктеудің керектігі барына көңіл бөлдік. Оның басты себебі кәсіпкерлікпен
әртүрлі деңгейдегі жұмысшы - ... ... ... Олар аумақтық
белгісі бойынша, әлеуметтік статусы бойынша, біліктілігі бойынша, ... ... ... ... статусы бойынша тағыда басқа белгілері
бойынша бөлінуі мүмкін ( сурет 1).
Сурет 1 - Ауыл ... ... ... ... с к е р п е - ... ... қатарлы және өте көлемді түсінік, ол бір мағанада емес.
Американдық ғалымдардың оқулықтарында бұл ... ... ... ... өнім өндіру, жұмыспен қамту, білім ... ... ... ... ... экономиканың негізгі ... ... ... мемлекеттерде кәсіпкерлер экономикалық қарым-
қатынас ... ... өз ... ... ... емес. Кәсіпкер әр
уақытта өз пайдасын ойлай отырып, басқаның да ... зер ... ... ... кәсіпкерліктегі әріптестеріне, бұл көзқараста
«пайда» сөзінің орнына «өзара пайда» деген сөзді ... жөн. ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлер,
мекемелер арқылы табылатын табиғи игілік, өндірісті сату және ... ... ... ... ... ... алып келетіндігін көздеген мекемелер немесе
жеке тұлғалар деген тұжырымдаманы ... Сол ... ... ... екінші тарапты алдауына мүмкіндік бермейтін шындық қызмет.
Қазақстан Республикасы өзінің егемендігін, тәуелсіздігін алғаннан
кейін, ... ... ... қызмет көрсетуде, ... ... және орта ... ... мүмкіндік алды.
Бірақта, алғашқы кезде олардың тарихи дамуы ... ... ... ... кезде бұл кәсіпкерлер экономиканың жасаушы күші ... ... ... ... бойынша топтарға бөлуде бай
тәжірибе ... ... ... ... үшін ... ... ... қандай да бір ортақ әмбебап өлшемі ғылыми түрде дәлелденген жоқ. Әр
мемлекет өзінің ұлтынын ерекшелейтін, экономикасындағы салалық ... ... ... ... бөлу ... белгілеуде.
Агроөнеркәсіп өндірісі мен оның салаларын да шаруашылық жүргізудің
экономикалық механизімінің мәнін ... ... ... ... іске ... ... назарға алуымыз керек.
Өйткені, көптеген елдердің тәжірибесі көрсетіп отырғандай, ... бір ... ... ... ... ... ... мен
өндірілген тауарларға меншік ... ... іске ... ... Оны ... ... бүгінгі сипаты айқынырақ
көрсетіп отыр.
Экономикалық механизм – ... ... ... ... ... бола ... ... кәсіпорындардың
залалсыз қызмет істеуінің мәнін ашып көрсетеді. Экономикалық ... ... ... ... заңда белгіленген шеңберде жұмыс
істеуі үшін жағдай жасауды білдіреді.
Экономикалық механизм - ... ... ... ... ... күштер және қоғамның қондырмасы арасындағы ... ... ... ... ол ең ... ... содан соң
тұтынушылардың және жалпы қоғамның экономикалық ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Өйткені, бұл
жағдайда негізгі ... ... ... ... ... ... ... пайдалану тілегі; үшіншісі үшін, салық алу мен өркендетудегі өлшемі.
Агроөнеркәсіп өндірісінде шаруашылық ... ... ...... ... негізге ала отырып, онда
қалыптасқан ... ... ... экономикалық әдістерінің
жүйесі. Демек, экономикалық механизм, ... ... ... ... ... және оған ... заңдар «қызмет істейді» деген
көзқарас білдіруге болады (сурет 2).
Экономиканы модернизациялау ... ... ... мен
экономикалық механизмнің маңызды элементтерінің бірі ауыл ... ... ... және ... қамтитын жоспарлау болып
табылатынын әлемдік тәжірибе дәлелдеп ... ... ... ... механизмінің бір бағыты ретінде ... ... ... ... деген жалған догмадан арылу керек. Нарықтың
дамуы ғылыми ... және ... ... ... 2 - ... механизм жүйесі
Ауыл шаруашылығын жоспарлау және материалдық-техникалық жабдықтау сала
кәсіпорындарымен шаруашылық байланыстарды ұйымдасытру негізінде ... ... ... ... ... және ... ... байланыстардың әрқайсысының өзіндік ерекшеліктерінің барлығын
ескере ... ... ... ... ... және экономикалық қарым-қатынас
жүйесінің өзгеруі алдымен меншік түрлеріне және ... ... ... ... ... ... ... өту барысында меншік түрлерінің
жылдам қарқынымен ... ... ... ... ... ... себепкер болады (кесте 1).
Объективті экономика заңы мен ... ... ... күштер
мен өндірістік қатынастардың даму деңгейі, өндірісті шынайы қоғамдастыру
заңы аграрлық саладағы шаруашылықтардың ... ірі ... ... алып ... ...... ... кәсіпкерлік-шаруашылық жүргізу үлгілері
|Жіктелу белгілері ... ... ... ... ... ... |Сала ішіндегі, сала аралық ... ... ... |Қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... қарай ... ... ... ... ... ... экономикалық |
|Іс-әркеттің тәсілі бойынша ... ... ... ... ... ... ... 2005-2010
жылдарға арналған мемлекеттік стратегиясында жаңа технологияны өндіріске
енгізу, жаңа ... ... ... ... ... дамыту мен
жетілдіруге басты назар аударылған. ... ... ... ... арасында дәнекер болып табылатын кәсіпкерлер бірлестіктерінің
мемлекет ... ... ... ... ... көрсетуде қарастырылған.
Оңтүстік Қазақстан облысы, республикадағы ауыл шаруашылық саласының
дамыған аймақтарының негізгілерінің бірі. Бұл аймақта республика ... ... ... ... 2,3 ... ... ... Аймақта
халықтың өсуі, оның ішінде еңбек жасындағы белсенді ... ... ... ... күштердің баяу дамуы, әлеуметтік - ... ... ... ... ... ... еске ала ... облыс көлемінде әсіресе, ауыл
шаруашылығында кәсіпкерлікті дамыту өзекті мәселелердің біріне айналуда.
Кейінгі ... ... ауыл ... ... ... оның ... ... табысқа жеткенімен, бұл салада әліде болса пайдаланылмай
жатқан мүмкіндіктер жеткілікті. Осыларды іске ... ... ... ... ... ... өмір ... отыр. Бұл туралы мемлекеттің
Призеденті өзінің 2007 жылғы халыққа ... ... ... ... ... қоры ... кәсіпкерлік әлуеті мен бастамашылығын
іске асыруға тырысқан түрлі топтары үшін қаржы ресурстары мен ... ... ... ... ... Қазақстан облыстық статистикалық басқармасының мәліметтері
бойынша 2006 жылы облыс ... ... ... 119,0 ... ... (көрсетілген жұмыстар мен қызметтер) өндірген немесе өткен
2005 жыл мен салыстырғанда бұл көрсеткіш 1,3 пайызға ... ... ... жылы ... колдау мақсатында облыстық бюджеттен,
«Жергілікті деңгейде шағын ... ... үшін ... ... 30,0 млн. ... қарастырылған. Аталған несиелік
қаржының 9,5 млн. теңге ауыл ... 10,0 млн. ... ауыл ... ... өңдеуге, 0,5 млн. теңге жылыжай соғуға 10,0 млн теңге
қызмет көрсету саласына ... 3 - ... ... өндірген өнімінің көлемі
(млрд.тенге)
Е с к е р т у - ... ... ... ... ... ... ... басында кәсіпкерлік құрылымдарына екінші ... – 17,03 ... ... ... ... ... ... қоғамның аймақтық филиалы - 38,7 млн. теңге, «Несие беру»
Қазақстандық қоры - 1,72 ... ... және ... мен ... ... қоғамдық қорына - 57,1 млн. теңге несие каражаттарын бөлді.
Қазіргі кезеңде ... - 77 ... ... ... ... 2006 жыл мен ... 28,0 ... өсіп, бұл республикадағы
микрокредиттік ұиымдардың үштен бір бөлігін құрап отыр (кесте 2).
2 кесте - 2004-2006 жылдар ... ... ... кәсіпкерлеріне берілген
кредиттік қаражаттар (млрд.теңге)
|Көрсеткіштер |2004 |2005 |2006 |2006 ж |
| | | | |2004 .% ... ... ... ... | | | | ... ішінде: | | | | ... ... ... ... |14458,0 |16438,0 ... |
|б) микрокредиттік ұйымдар |312,0 |342,0 | |253,3 ... ... ... ... ... АҚ | | |794,00 | ... филиалы |221, |241,0 | |175,3 ... ауыл ... ... | | |387,0 | ... ... беру ... Шымкент|1476,0 |1576,0 | |149,4 |
|филиалы | | |2205,0 | ... ... ... |1119, |1139,0 | |153,9 ... ... ... |21,0 |26,0 |1721,0 |264,4 ... Облыстық бюджет |33,0 |35,0 |57,0 |90,9 |
| | | |30,0 | ... с к е р т п е - ... ... ... ... ... |
|мәліметтерімен құрастырылған ... ... ... ... 2006 жылы ... ... ұйымдардың ішіндегі, микро кредитті ұйымдар үш есеге жақын, Оңтүстік
Қазақстан облысының фермелер мен кәсіпкерлерді қолдау қоры 2004 жыл ... 2,6 есе ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің даму жағдайын аудандар
бойынша талдайтын болсақ, Шымкент қаласы мен ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік субъектілердің
саны 2005 жыл мен салыстырғанда 2006 жылы 27,4% төмендеген, ал Мақтаарал
ауданында керісінше 6,1% ... ... ... ауыл шаруашылғының жалпы өнім көлемі 2006 жылы тұтас алғанда
100,4 млрд. теңгені (ағымдағы республиканың орташа бағасы мен) құрады. ... ... ... ... мен салыстырғанда 11,6% артық, оның ішінде мал
шаруашылығы - ... 41,9 ... ... ... 41,6 %, ... – 58,9 ... теңге, немесе 58,4% ... 2005 жыл ... - 16,1 және 5,6% ... Ауыл ... жалпы өнім
көлемінің басым бөлігі Мақтаарал ауданы – 18,9 % ... 17,1 ... ... - тиісінше – 15,8 % немесе 14,2 млрд. және Сайрам ауданы 10,3 ... 9,3 ... ... құрайды.
Облыс бойынша 2006 жылдың аяғында 70,88 мыңнан асатын шаруа (фермер)
қожалықтары тіркелді. Оның 80,7 ... ... өнім ... ... ... ... (фермер) қожалықтарының ... ... ... ... - мақта өндіретін аудандарда.
Мысалы; Мақтаарал ауданында мұндай шаруашылықтардың саны 21,1 ... ... ... барлық шаруашылықтардың 29,8 %; Сарыағаш
ауданында тиісінше – 8,5 мың ... 12 %; ... – 5,3 % ... ... – 4,8 мың ... 6,8%; ... 7,4 мың ... 10,4% құрайды.
(кесте 3).
3 кесте - Облыс көлеміндегі ауыл шаруашылығындағы ... ... ... мен онда жұмыс істейтін жұмыскерлердің саны (1.01.2007ж)
|Аудандар ... ... ... ... ... өндіретін |
| ... ... ... |
| | ... ... саны мың |
| | | ... |
| ... |% ... |% | ... ... |70886 |100,0 |62906 |88,7 |157,0 ... Арыс қ. |1056 |1,4 |560 |53,0 |1,7 ... ... қ |7402 |10,4 |5796 |78,3 |12,6 ... Мақтаарал қ. |24146 |29,8 |20416 |96,5 |71,2 ... ... |4799 |6,8 |4485 |93,5 |84,4 ... ... |2747 |3,9 |1683 |61,3 |4,7 ... Сарыағаш |8523 |12,0 |8499 |99,7 |13,9 ... ... |5340 |7,5 |4953 |92,7 |15,1 ... ... ... |28,2 |16498 |83,0 |29,4 ... с к е р т п е - ... Қазақстан облыстық статистикалық басқармасының |
|мәліметтерімен құрастырылған ... ... ... жағдайын, ауыл шаруашылығы кәсіпкерлерді
материалдық - техникалық құралдар мен жабдықтайтын өнеркәсіп салалары ... ... ... ... Оның ... ауыл ... ... ерекшелігіне байланысты. Ол, материалдық-техникалық
жабдықтаудағы ... мен ... ... ... бірі - ауыл ... өндірістік кезеңнің жұмыс
кезеңімен тура ... ... ... уақыт екі кезеңнен құралады:
бірінші ... - ... адам ... ... ... өндірістік
процесс кезеңі, екіншісі - табиғи процестердің әсері мен жасалатын ... ... ... нәтижесінде ауыл шаруашылығында, оның қоғамдық
сипатына байланыссыз, ұдайы өндіріс табиғи процесі мен ... ... ... Бұл ... ауыл шаруашылық өндірісі үшін маңызды
экономикалық ерекшеліктер.
Сондықтан да, ауыл ... ... ... ... ... жұмыс істеу үшін техникалық жарақтануы жоғары
деңгейде болуы тиіс. ... ... ... ... мына ... ... көруге болады (кесте 4).
4 кесте - Облыстың ауыл ... ... ... базасының
көрсеткіштері (дана)
| Көрсеткіштер |2004 |2005 |2006 |2006 ж. % |
| | | | |- 2004 ж. ... ... ... ... ... |3379 |2199 |2131 |72,7 ... тракторларды қосқанда) |2931 | | | ... ... |2399 |2133 |1825 |76,1 ... ... | 405 |3 10 |153 |37,8 ... | 230 |190 |121 |52,6 ... | 690 |671 |598 | ... ... |57 |43 |35 |86,7 ... ... |123 |82 |57 |61,4 ... ... |313 |271 |198 |46,3 ... ... | | | |63,3 ... ... және ... машиналар | 15 | 13 |12 |80,0 ... ... ... | 2 | 2 |2 |100,0 ... | 953 | 758 |603 |63,3 ... ... | 154 | 117 |87 |56,5 ... ... ... | 101 | 84 |50 |49,5 ... | 158 | 83 |87 |55,1 ... с к е р т п е - ... ... облысының ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... республикамызда ауыл шаруашылығын ... ... ... ауыл ... ... ... мен
өңдеуді тұрақтандыру мақсатында бірқатар заңды және ... ... ... Сондай құжаттардың бірі - ... ... ... ... ... 2000 жылы ... ... лизингі туралы»
заң.
Агроөнеркәсіп кешеніндегі лизинг (агролизинг) - бұл ... ... ... арнайы тартылған қаражатты ... ауыл ... ... техникалық жарақтану деңгейін
көтеру мақсатында машиналарды, жабдықтарды, ... ... ... тағы ... ... мақсаттарға тұрақты-жағдайларда ұзақ
мерзімді жалдау. Яғни, лизинг - бұл арендалық операциялардың бір ... түрі ... ... ... айтқанда, ол құрылымы күрделі
мүліктік қатынастар. Оны кәсіпкерлік қызметтің жаңа бір ... деп ... ... ( ... ... кесте - ... ... ... ... ... ... ... алынған техникалар, аудандар ... жыл ... ... ... ... ішінде |“БРК-Лизинг” |
| ... ... млн. | ... ... ... ... | ... |
| ... | | ... |
| | | ... ... меке | |
| | | ... АҚ ... | |
| | | | ... | |
| ... ... ... лизинг шарт жасау жылдан жылға өріс
алуда. 2007 жылға дейін лизинг шартымен ... 280-ге жуық ... ... ... бастап оның саны – 334-ке жетпек, ал құны 2 еседен ... ... ауыл ... құрылымдарда кәсіпкерлікті дамыту, материалдық-
техникалық базаны жетілдіруді талап етеді.
Ауылдағы өндірістерде лизингтік қатынастарды ары қарай дамыту үшін ... ... ... паркін жаңарту мақсатында «Ауыл көмек» жабық
акционерлік қоғам ... Оның ... - ... ... пен
коммуналдық меншік жекешелендіру ... ... ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері
мен «Алатау» жабық акционерлік қоғамы болып отыр.
Президенттің кейінгі жылдардағы ... ... ... тұрақты дамуына бағытталған мәселелердің кең өріс алуы үшін
жағдай жасау керектігін, ... ... ... ... өз ... ... тиіс және кәсіпкерліктің жаңа идеологиясын
қалыптастыруын керек екенін атап өтті.
Осындай жаңа инновациялық экономиканы ... ... ... ... ... кәсіпкерлер өздерінің құрылымын
өзгертуде және экономикалық көрсеткіштері ... Оған ... ... үш
жылдағы (2004-2006ж.) «Ынтымақ» өндірістік кооперативінің дамуы дәлелдейді
(кесте 6).
6 кесте - «Ынтымақ» ... ... ... ... динамикасы
|Көрсеткіштер ... ... бұл ... стратегиясында қойылған мақсаттар
бірлесіп тиімді жұмыс істеуге кірісе бастады.
Индустриялық-инновациялық даму стратегиясы ісін ... ... ... бәсекелес түрлерін өндіру мен ... ... ... ... және ... әртараптандыру, жаңғырту негізінде
елдің экономикасының ұзақ ... ... ... ... етілетінін
тәжірибелер көрсетуде.
Республика саяси және ... ... ... ... ұзақ ... стратегиялық саясаты негізіндегі инновациялық
бағыттарға бет алған ... ... ... ... ... ... тәжірибесі қолда бар мүмкіндіктерден бастау қажет екендігін
көрсетіп отыр. «Біз іс ... ... ... беретін үздік халықаралық
тәжірибелерді енгізуіміз қажет», - деп атап көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... қарастыруымыз керек.
Кластер мен экономика өзара тығыз байланысты. Бұл ... ... ... және өз ... ... ... ... туғызады. Сонымен, қатар құрылған ... ... ... ... жолдағы – «Оңтүстік Арнайы
Экономикалық Аймақ» болып отыр ... ... 4 - ОАЭА ... ... ... Қазақстан
облысындағы кластерлік дамуы
Е с к е р т п е – ... ... ОАЭА ... ... ... ... ... мақсатында
кәсіпкерлік қызметпен айналысатын субъектілерге кедендік құжаттарды
рәсімдеуде және ... ... ... ... енгізу қолға алған.
Бұл шаралар кәсіпкерліктегі жаңа кәсіпорындардың ашылуына позитивтік ықпал
етіп, облыстағы нақтылы ... ... жаңа өріс ... ... ... ... өндірісімен айналысатын кәсіпкерлердің
дамуына теріс әсерін тигізіп ... ... ... бірі шаруа
(фермер) қожалықтардың ұсақ құрылымдардың көптігі.
Бұл мәселе жөнінде мемлекет Президенті 2005 ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық мәселелеріне арналған кезекті
Кеңесте, ауыл шаруашылығының дамытудың жаңа ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығында ұсақ құрылымдар басым. Олар қазіргі замандағы
аграрлық технологияны ... ... ... ... ауыл шаруашылығында
орта және ірі тауар өндірушілердің көбеюіне сенім мол. Халқаралық тәжіребе
оны растайды», – деген ойды айтты.
Осыны ескере ... ... және мол ... өнім ... үшін ... ( 2007 ... ... Қазақстанда, оның ішінде Оңтүстік Қазақстанда
ұсақ шаруа қожалықтар өз еркімен біріктіріліп ірі және орта ... ... ... ала ... ( ... ... кесте - Оңтүстік Қазақстан облысының аудандары бойынша мақта өндіретін
құрылымдардың ірілену ... ... ... ... ... ... |Оның ішінде іріленгенге |
| | ... |
| ... ... % ... ... % ... Арыс |1342 |2,6 |233 |17,4 ... |21186 |41,6 |3739 |17,9 ... |4304 |8,5 |928 |21,6 ... ... |3188 |6,3 |313 |10,0 ... ... |8186 |16,1 |1229 |15,4 ... |7346 |14,4 |1940 |26,4 ... |5340 |10,5 |1362 |25,5 ... ... | | | | ... | | | | |
| |50880 |100,0 |9744 |19,2 ... с к е р т п е- ... ... ... статистикалық басқармасының |
|мәліметтерімен құрастырылған ... ... ... 2007 ... ... ... облыстағы
51 мыңға жуық мақта өндіретін шаруашылықтардағы, шаруа қожалықтарының 19,0
пайызынан асатыны ірі және орта өндірістік кооперативтерге өз ... ... ... ... ... бастаған. Олардың бірігуі, ондағы жұмыс
істейтін ... ... ... ... сапалы, мол көлемде өнім
өндіруіне ... ... ... Мысалы; Ордабасы ауданындағы мақта
өндіретін өндірістік кооперативтегі ... ... ... ... ... 240 гектарлық мақталық егістіктен, әр бір гектарынан 29,4
центнерден шитті-мақта ... ... ... тиімділігін 46,1 пайызға
көтерді. Ал, Шардара ауданындағы (Бірлік) ... ... ... ... 36,4 ... ... өнімін өндіріп,
өндірістің тиімділігін 53,2 пайызға жеткізді т.б.
Кәсіпкерлердің тиімділігін арттыратын, бәсекелікке ... ... ... бірі - ... ... ... ... туып отыр. Бұл жөнінде мемлекеттің Президенті 2007
жылғы наурыз ... 5 ... ... ... ... ... кеңесте сөйлеген сөзінде бұл жөнінде тағы да тоқтала
келіп быйлай деді: -«Республикамызда әзірге ұсақ ... қара ... ... ... ... көп ... тұр. Ал, енді
айтарлықтай экспорттық әлеуеті бар бірде-бір консерн жоқ».
Осыны ... ... ... ... ... ... 2007 ... басындағы, 67,5 мыңға жуық кіші ... өз ... ... ... 9170 ... ... Бұл процесс кәсіпкерлердің тиімді, сапалы
жұмыс істеуіне ... ... ... ... оны ... ... көрсетіп отыр. Бұған мысал ретінде «Ынтымақ»
өндіріс кооперативінің 2007-2009 ... ... ... ... ... ... кесте 8).
8 кесте - «Ынтымақ» өндірістік кооперативінің экономикалық қаржылық
жағдайына болжам (млн. ... |
| ... |
| | |
| | ... ... |
| | ... ... 2009 жылы ... өнімнің өсуі екі еседен
артады, 2004-2006 жылдарға қарағанда. Ал, алынатын таза табыстар ... ... 85,5 ... ... ... ... ... кәсіпорындардағы жұмыс
істейтін (өнім өндіретін) кәсіпкерлердің жұмысын зерттеу және ... ... ... ерекшілігін ескере отырып тиімді және
тәртіпті түрде мәселелерін шешу үшін ұтымды бағдарламалар қабылданып оларды
жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... негізгі тұжырымдамалар жасалынып,
зерттеу нәтижелерінен ауыл шаруашылығындағы ... ... ... үшін мынандай ұсыныстар тұжырымдалды:
1. Нарықтық қатынас жағдайында, кәсіпкерлік – ... және ... ... Ауыл ... бұл ... агроөнеркәсіп кешенінің
экономикасын дамыту үшін, жұмыскерлер мен жұмыс берушілер (кәсіпкерлер)
арасындағы ... ... ... ... және ол тікелей мемлекеттің,
кәсіпорындардың ықпалында болады. ... ... ... ... ... шаруашылық саласындағы кәсіпкерлікті қалыптастыру заңдылықтары және
оның көп тармақты ... ... ... мен ... Ауыл ... ... кәсіпкерлікті реттеу (жетілдіру)
барысында дүние жүзіндегі экономикасы ... ... ... ... зерттеліп, олардың негізінде республикадағы, оның ішінде
аймақтардағы ұтымды кәсіпкерлікті жетілдірудің мынандай ... ... ... ... ... ... негіздеу, ол үшін кәсіпкерлерден алынатын салық мөлшерін
төмендету,ал ... ... ... салық мөлшері 0,1 пайыздан
көтермеу және салық төлеуден толық босатуды қарау;
- республикадағы кәсіпкерлік ... ... ... ... (ХЕҰ) ... ... ... сәйкестігін қамтамасыз
ету;
- мемлекеттік жұмыспен қамту қызметі керектігін жандандыру, халықты
жұмыспен қамтудың мемлекеттік бағдарламаларын дамытуға ... ... ... ... үшін әлеуметтік әріптестік
институттарын, олардың жүйесін ... ... ... ... ... ... ... қорғауда белсенді шаралар ... ... ... ... ... ... ... облысының ауыл шаруашылық саласының кәсіпкерлік
ерекшеліктерін айқындай отырып, осы кезеңдегі саланың дамуы жағдайындағы
жұмыспен ... ... ... ... ... ... төмендеу
болып отыр. 2007 жылы кәсіпкерлік жұмыстың тиімділігі бұрынғы жылдармен
(2004-2006) салыстырғанда 48,4% - дан ... ... ... ... әлде
болса ауыл шаруашылығындағы кәсіпкерлердің тиімді жұмыс ... ... ... Мысалы; тозған техникамен жұмыс істеуі, жаңа техника
алуға қаржының ... ... ... ... еңбек
ұйымдастырудағы және еңбек ақы төлеудегі кемшіліктер, ерекшеліктер, шаруа
(фермер) қожалықтарында жаңа ... және ... ... ... Ауыл шаруашылығында кәсіпкерлердің жұмысын реттеуді жетілдіру,
ондағы жұмысшы – қызметкерлердің ... ... ... үшін кәсіби
жағынан оларды дайындау және ... ... ... қабылдаудың
қажеттілігі тууда. Сонымен бірге, кәсіпкерлікпен айналысатын ... ... ... істеуіне мемлекет тарапынан қолдау жасау,
кәсіпкерлікке мамандандыру, оған инвестиция тарту.
5. Ауыл ... ... ... ... өңдеумен қайта
өңдеудің кластерлік жүйесін қалыптастыру барысында, жаңа ... ... ... қарастыру. Сонымен бірге, ... ... үшін ауыл ... ... ... ... ... қуаттарын толық және тиімді пайдалану.
6. Агроөнеркәсіп кешенді реформалауда республикадағы ауыл шаруашылық
саласындағы ... ... ... өз ... ... ... Меншік иелеріне экономикалық дербестілігін сақтай отырып, ... ... ... ірі ... ... ... ... мұндай жолы кәсіпкерлердің
тиімді жұмыс ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесі көрсетіп отыр. Бүгінде әлемде жетпістен
астам мемлекеттің, жүз жетпіс ұлттық одағын ... ... ... бірігіп алты жүз млн - нан аса кооперативтер жұмыс
істеуде.
7. Ауыл ... ... ... - ... жүйесін дамыту үшін:
- техника, энергетика және материалдық ресурстардың бағасының жоғары
болуына байланысты, ауылдық тауар ... ... ... ... ... ... ... салалардың қуаттылық деңгейін толық
пайдалану мақстатында, лизинг ... ... ... ... ... лизингі
туралы”, заңын жетілдіру қажеттілігі туып отыр;
- өндіріс ... - ... ... ... болмауы
жағдайында ресурс өндіруші сала кәсіпорындардың монополистік ... ... жою ... ... ... кәсіпорындардың санын көбейту,
сол арқылы өнеркәсіп өнімдері мен ауыл шаруашылық өнімдері ... ... ... ... ... техникалардың пайызын кәсіпкерлер үшін төмендету
және лизинг беру мерзімін ұлғайту;
- ауыл шаруашылығында тауар өндіруші кәсіпкерлерді мемлекет ... ... ... ... қабылдау, ол үшін біртұтас
техникалық саясатты жүргізу.
8. Оңтүстік Қазақстан облысында «Еркін Экономикалық Аймақ» (ЕЭА) ... ... ... ... ... облыстың экономикалық дамуына оң
әсерін тигізумен ... ... ... ... мемлекеттің
дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ ) кіруіне және ... ... ... ... ... ... беретін, отандық ауыл шаруашылық
өнімдерін бәсекелікке қабілеттілігін ... ... ... ... банк ... микрокредиттік жүйені жетілдіру керектігі туып
отыр.
Бұл мәселе ауыл шаруашылығындағы өнім ... және ... ... ... ... ауылдық жерлерде “Бір терезе қағидасы” бойынша
қаржы маркетингін қалыптастыру, бизнесті қолдайтын ... ... және ... ... ... құру ... ... байланысын реттеуді жолға қоюға мүмкіндік береді.
9. Мемлекет Президентінің наурыз айының бірінші жұлдызындағы 2007 жылғы,
Қазақстан халқына жолдауындағы кәсіпкерлерді ... ... ... іске ... ... ауыл шаруашылық саласында жоғарғы ірі
техниканы тиімді пайдалану, кәсіпкерлік жүйені ... ... іске ... несиелерді, басқада ресурстарды тиімді пайдалану мақсатында ауыл
шаруашылығындағы тауар өндіруші ... ... ... жұмыс істеуге ұйымдастыруды мемлекет тарапынан қолға алу,
ұсақ тауарлы ... ... ... ...... ... ... бұл жөнінде “Ынтымақ”
өндірістік кооперетивінің тәжірибесін пайдалану ұсынылады. Бұл жүйе
қорларды ... ... ... ... машина технологиялық
станциялардың тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік жасап, кәсіпкерлердің
еңбек ұйымдастыруына және еңбек ақы төлеудің жаңа ... ... ... ... БОЙЫНША БАСПАҒА ШЫҒАРЫЛҒАН ҒЫЛЫМИ ЖҰМЫСТАР
ТІЗІМІ
1 Кәсіпкерліктегі инновацияны дамытудағы ... ... ... жағдайлар. // С. Сейфуллин атындағы Аграрлық университет «Ғылым
жаршысы» журналы № 2(49) / - 2008 жыл 7 ... ... ... ... ... жж. ... ... болжамын талдаудың маңызы. // С. Сейфуллин атындағы Аграрлық
университет «Ғылым жаршысы» журналы № 3(50) / - 2008 жыл 7 ... ... ... ... ... и его роль ... агропромышленного комплекса (на материалах ЮКО хлопководства) //
Международная ... ... ... ... ... ... ... достижения проблемы» в рамках Y
Сатпаевских чтений, посвященная 15-летию независимости РК 12-14 ... ... 4 ... Агроқұрылымдарда кәсіпкерлікті дамытудағы қаржылық жағдайының
болжамын талдаудың маңызы.// ... ... ЕҰУ ... ...... ... 2 шығарылым - 2008 жыл 11б.
5 Ауыл шаруашылық өндірісте ... ... ақы ... ... бизнес университеті «Хабаршы» журналы №3 2008
ж 5б.
6 Агроқұрылымдағы ... ... ... ... атындағы Халықаралық Қазақ Түрік унверситеті «Хабаршысы» журналы
№ 1 (61) 2008 жыл 5б.
7 Повышение эффективности агропромышленного ... в ЮКО (на ... // ... ... ... конференции
Ауезовские чтения -3 Южно-Казахстанский Государственный Университет именим
М.О.Ауезова том –IY 27-30 ... ... 2001 год 6 ... ... и ... ... ... сельскохозяйственного
производства.// Алматинский институт экономики и статистики. 10 ... ... ... ... научной конференции
«Региональные проблемы реализации рыночных реформ на ... ... ... 2001г 7 ... Аграрлық өндірістік кешенінің даму жолындағы ғылыми техникалық
прогрестің әсері // Халықаралық ғылыми ... ... ... кейінгі (кейбір) даму моделі, 1 бөлім, маусым 6-7. ... ж 5 ... К ... ... ... хлопка и роли в ней стран СНГ //
Научные ... ЮКГУ им. М.О. ... ... № 2-3 2002 г. 4 п.с 6 п.л
11 Особенности рынков ... и ... в них ... // ... ... ЮКГУ им. М.О. Ауезова Шымкент № 2-3
2002 г. 4 ... ... ... ... ... ... АГРАРНОМ СЕКТОРЕ
(на материалах Южно казахстанской области)
Специальность 08.00.05 – экономика и управление народным ... темы ... ... ... в ... ... ... что до сих пор не разработаны механизмы,
способствующие достижению ... цели ... ... - ... отечественного производства, наращиванию его ... ... ... и ... ее ... до уровня
конкурентоспособности на мировых рынках и т.д.
Отечественное сельское хозяйство по ... ... ... ... и ... Об этом ... техническая и технологическая деградация, низкий уровень
рыночной инфраструктуры, ... ... ... ... ... ... ... сельских товаропроизводителей к рынкам. В
этой связи ... пути ... ... в ... на ... ... ... является весьма актуальным.
Цель, задачи исследования. Цель ... ...... и ... по ... ... сельхозтоваропроизводителей с ... ... на ... ... ... ... ... поставленной цели предлагается последовательное решение
следующих задач:
-изучить теоретико-методологические основы экономических отношений и
механизм их ... в ... ... в ... ... ... ... экономических взаимоотношений
сельхозтоваропроизводителей всех форм ... и ... ... рынка;
-изучить экономические взаимоотношения сельхозтовароппроизводителей с
агросервисными, заготовительными, перерабатывающими ... ... и ... ... ... ... ... области и дать его экономическую оценку;
-разработать предложения по формированию системы цен в агропромышленном
производстве;
-определить эффективность кооперации на ... ... ... ... ... с ... структурами.
Предмет и объект исследования. Предмет исследования - совокупность
организационно-экономических ... ... с ... ... с ... ... ... производства Южно-Казахстанской области.
В качестве объекта ... ... ... всех форм ... и ... ... и перерабатывающие предприятия и организации, финансовые
учреждения и т.д.
Методология и методика ... ... ... ... ... ... отечественных и
зарубежных ученых-экономистов в области теории и практики функционирования
экономического механизма ... в ... ... и ... ... ... ... в
условиях рынка, Указы Президента Республики ... ... РК и ... нормативно-правовые документы, рекомендации,
материалы конференций и совещаний работников АПК.
В зависимости от цели и задач в ... ... ... ... ... абстрактно-логический – для ... ... ... ... и ... их ... в
АПК; статистико-экономический, балансовый - при анализе ... ... ... и ... предприятий
агропромышленного производства, а также финансовых ... ... – для ... ... ... ... области; монографический – при ... ... ... а ... экспериментальный метод.
В диссертации использованы законодательные и нормативно правовые акты
Президента и ... ... ... ... ... явились данные агентства по статистике Республики Казахстан,
отчетные документы ... ... сфер ... ... ... ... учреждений и
статистические данные зарубежных ... а ... ... ... ходе личных исследований автора.
Научная новизна исследования. В ... ... ... основные теоретико-методологические и практические результаты,
определяющие научную новизну диссертации и ... ... ... ... ... ... с системами
агросервиса, заготовки, переработки, финансирования, формирующие их
производственно–хозяйственную деятельность;
-дан прогноз развития ... ... ... ... ... ... ... оценка эффективности процессов кооперации на ... ... ... ... ... сельхозтоваро
производителей.
Научно-практическая значимость ... ... ... ... из ... исследования, использованы при
создании и функционировании сельскохозяйственных ... всех ... и ... в системе рыночных отношений, при
совершенствовании экономических взаимоотношений с ... ... ... ... компаниями, фондами); а также при
составлении прогноза развития области на ... ... ... ... ... А ... результаты проведенных
исследований могут найти свое применение при разработке агропромышленного
комплекса и его различных сфер. Работа выполнялась ... ... ... ... ... с планом научных исследований.
Диссертационная работа выполнена в ... с ... ... ... РГКП «Казахский НИИ экономики и организации АПК» по
теме 08.00.05. « Экономика и управление народным хозяйство»
Апробация и ... ... ... Основные научные
положения диссертации, выводы и ... ... ... ... автором работах, доложены на ... ... ... ... независимости Казахстана» (Алматы, 2001год.);
- «Постстабилизационная модель развития Казахстана»(г.Алматы, 2001 г.);
-«Становление рыночной системы в Казахстане в ХХІ ... ... ... ... ... ... ... на постсоветском
пространстве» (г.Актобе, 2001год)
Публикации. Результаты диссертационного исследования опубликованы в 11
научных работах, ... ... 4,2 ... и ... ... ... диссертации состоит из введения,
трех глав, ... и ... ... ... Она ... на 139
страницах компьютерного текста, содержит 28 ... и ... Ainur ... WAYS OF ... ENTERPRISES IN AGRICULTURAL SPHERE
(based on the materials of Southern Kazakhstan)
Specialty 08.00.05- Economy and national economy ... ... of the research ... results in the agricultural sphere of the republic ... lack of ... ... ... of the reform main ... increasing efficiency of the domestic production, developing its output,
improving the quality of ... and ... its prime cost to ... of competitive ability in the world market and etc.
Domestic agriculture is not enough efficient and ... in ... This can be attested by ... technical and technological
degradation, low level of market ... ... ... expenses and difficult access for the majority of ... to the markets. In this ... the research of ways ... ... in the ... field at the stage of ... is rather ... purpose and tasks of the research.
The purpose of the ... is the ... of ... ... on ... economic ... of farming producers
with market subjects aimed at increasing the efficiency of ... achieve the purpose some ... ... of the ... tasks
are suggested:
- to study methodology- theoretical footing of ... and ... of their ... in ... on the market conditions;
- to estimate the present economic interrelation system ... ... ... of all patterns of ownership
and economy with the market ... to study economic ... of ... ... and agro service and storage ... ... ... and government;
- to ground future ... trends of ... in South ... region and give its ... to develop the ways of price system forming in agro ... to define the ... efficiency of ... to ground the ... of economic ... between
agricultural commodity producers and state structures.
Subject and object of ... subject of the research is a complex of economic - ... of ... ... ... and market subjects ... purpose of ... the efficiency of agrarian production in South
Kazakhstan region.
As the object of the research ... ... of all ... ... and economy, agro service and storage ... ... ... etc. are taken.
Methodology and technique of the research.
As a methodology- theoretical basis of the research become works ... and foreign ... in the ... and ... field ... economy ... in ... economic interrelations and
manager functioning ... on the market ... the Decree of ... ... of RK ... and other corresponding legal
documents, recommendations, conference and AIC meeting materials.
Depending on the purpose and tasks in the ... ... methods were used: abstract – logical method for ... bases of economic ... and their ... ... ... AIC; economic-statistical one, balance methods for analyzing production-
financial activity of ... other agro ... ... ... organizations; calculated-constructive method – for predicting
the development of farming ... of South ... ... method – for ... separate farming units in the region ... ... novelty of the ... the process of research the following main theoretic- methodological
and practical results were ... which ... ... novelty of
the dissertation:
- agricultural production producers’ interrelations with ... of agro service, storage , ... finance ... their economic activity are ... agricultural production development in South ... is ... some growth criteria of ... production are
determined;
- the efficiency of cooperation ... at ... level is ... state support ... of farming ... is ... and practical importance of the research.
According to the results of the research some ... ... were used at ... and ... ... of all forms of ... and economy in the system of ... at developing economic interrelations with market infrastructure
(banks, exchanges, companies, assets); they were also used at ... region ... for future trends by South ... ... Besides these results can find their ... at developing
an agro industrial complex and its ... aspects. This work was ... ... to the ... ... ... of thesis with the research ... thesis is carried out according to the research plan of ... SRI of Economy and ... of AIC” on theme ... and national economy management”.
Approbation and realization of the research results.
The principal positions, conclusions and recommendations of ... are stated in the reports and approved at the ... ... - ... ... «10-th anniversary of Independence of Kazakhstan» (Almaty, 2001);
- «Post - stabilization model of Kazakhstan’s ... ... ... of market system in ... in XXI ... ... «Regional Problems of market reforms realization on post-soviet area»
(Almaty, 2002).
Issued works. The results of the research are ... in ... works with total amount of 4,2 p. ... ... and volume of the thesis. The text of the thesis ... ... three ... conclusion and a list of bibliography
cited. It is stated on 139 sheets of computer text, 28 contains charts ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру жолдары
( Оңтүстік Қазақстан облысының мәліметтері негізінде)
08.00.05 – Экономика және халық шаруашылығын басқару
(салалар мен қызмет өрістері бойынша)
Экономика ... ... ... ... үшін дайындалған диссертацияның
Авторефераты
Басылымға қол қойылды
Қағаз форматы 60х84 1/16. Басылым – RISO. ... 1,5 п.л ...... 120 ... көзі: www.TemaKosan.net интернет сайты
-----------------------
Кәсіпкер жұмысшы –қызметкерлердің жіктелуі
Аумақтық
Әлеуметтік статусы бойынша
сыртқы
ішкі
аймақ-
тық
Ауыл шаруашылы
ғынан босаған жұмыскерлер
Жұмыс
сыздар
Оқушы
лар
халық
аралық
ұлттық
жергі
лікті
мамандығы мен кәсібі ... ... сала ... ... ішіндегі, кәсіпорын арасындағы
Қалалық,
ауылдық
егін
шілер
Трак
торшылар
Сауын
шылар
мал
шы
лар
гендерлік белгісіне қарай
әйелдер
ерлер
Зейнет-
керлер
лер
Мүге
дектер
тер
жұмыспен қамтылма
ғандар
Коммерциялық және бухгалтерлік есеп
Өзіндік құн мен оның ... ... ... ... және оның ... жалақы төлеу
механизмі
Мемлекеттік тапсырыс
Салық салу
Жоспарлау
Дифференциалдық рента
Лизинг
Жер салығы
Инвестиция
Микроэкономикалық деңгей
Макроэкономикалық
деңгей
Экономикалық механизм
жүйесі
Қаржылық институттар (Инвестцициялық қорлар, «Қазақстанның дамуы банкі»,
«Шағын кәсіпкерлікті ... АҚ, ... ... банктер, несиелік
серіктестіктер және т.б.)
Импортттық жеткізушілер (соның ішінде шағын және орта кәсіпорындар)
машиналар мен құрал жабдықтар, жинақтаушылар, шикізат және ... ... ... ... ... және орта кәсіпорындар) машиналар мен
құрал жабдықтар, жинақтаушылар, шикізат және т.б.
Технология (Салалық ҒЗИ, лабораториялар, сынақ станциялары және тағы ... ... оқу ... ... ... ... ... шағын және орта кәсіпкерлік
субъектілері
МЕМЛЕКЕТ
Тұтынушылар
(Экспорт)
ҚР тұтынушылары (соның ішінде шағын және орта ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыл шаруашылығын несиелеудің экономикалық мәні және оның теориялары77 бет
Экономикадағы сараптау жүйелері74 бет
Excel ортасында графиктер мен диаграммаларды тұрғызу7 бет
Ауаны ластаушы элементтердің биотаға және адам денсаулығына әсері8 бет
Ауыл шаруашылық дақылдарының фосформен қоректендіру оптимизациясы12 бет
Материалдық қорларды пайдалануды талдау4 бет
Тәжірибе мәліметтерін статистикалық өңдеу4 бет
Тәжірибе мәліметтерін статистикалық өңдеу жайлы ақпарат4 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь