Жалгерлік есеп

Кіріспе 2
1. Жалгерлік туралы жалпы түсінік 5
1.1 Жалгерліктің мәні және маңызы 5
1.2 Жалгерліктің түрлері 10
2. Жалгерлік есебін ұйымдастыру 13
2.1 Қаржыландырылған жалгерлік есебі 13
2.2 Операциондық жалгерлік есебі 19
2.3 Жалгерліктің өзге түрлерінің есебі 22
Қорытынды 27
Қолданылған әдебиеттер тізімі 30
Кіріспе

Бүгінде бухгалтерлік есеп басқару жүйесінде ең басты орын алады. Ол кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттап және басқарушылық шешімді қабылдау үшін негіз бола отырып, тұтынуды, таратуды, айналысты және басқа да өндіріс процесін шынайы көрсетіп береді. Қазақстан Республикасының бухгалтерлік Стандарттарында және субъектілердің жоспарында бекітілген жалпы қағидалары мен ережелерінің негізінде құрылады және ол бүкіл алынған ақпараттарды пайдаланушылардың талабына, қызметтің құрылымына, ұйымның нысанына, айрықша ерекшелігіне есептің сәйкес келуін қамтамасыз етеді.
Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектінің күрделі экономикалық тетігін нақты, жақсы жолға қоймайынша, сондай-ақ толық, сенімді ақпаратсыз басқару жүйесін іс жүзінде жүзеге асыру мүмкін емес.
Есепке алынған ақпараттың көмегімен шаруашылық жүргізуші субъектілердің және олардың құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел басқару үшін, экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлар жасау үшін, сөйтіп, ел экономикасының даму заңдылықтарын зерделеу және зерттеу экономикалық тетіктің бірі ретінде пайдаланылады.
Қаржылық есептілік – пайдаланушыларға бухгалтерлік есепте жинақталған экономикалық ақпаратты ұсынудың маңызды әдісі. Ол кәсіпорында сыртқы пайдаланушыларға ұсынатын қаржылық ақпараттың сипаты мен көлеміне байланысты. Оның мақсаты – кәсіпорынның қаржылық жағдайы, қызмет нәтижелері және қаржылық жағдайындағы өзгерістер жөніндегі ақпараттарды жинақтап, бір жүйеге келтіріп сыртқы пайдаланушыларға ұсыну.
Қаржылық есеп беруге дайындық қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттарына сәйкес жүргізілуі тиіс. Олар қаржылық есеп берудің дайындалуы мен ұсынылуы негізінде алынған қағидаларды анықтайды. Қаржылық есеп – шын мәнінде шаруашылық бірліктердің үлгілері.
Қаржылық есептілік істің нақты жағдайын толық бейнелемегенімен, ол бухгалтерлердің осыған жету жолындағы талабының ең жақсысы болып табылады. Бұл есептер сандық түрде ғана емес, сапалық сипатта да болуы керек.
Қазіргі нарықтық жағдайда экономикалық қатынастардың дамып келе жатқан кезінде бухгалтерлік, қаржылық есептің маңызы өте зор. Қаржылық есеп шаруашылық субъектілер сонымен қатар заңды және жеке тұлғалар арасындағы болып жатқан көптеген қаржылық операцияларды көрсетеді. Сол операциялардың ішінде жал операциясы да ерекше орын алады. Сондықтан осы тақырыпта жал мәселесін қарастырмақпын яғни жал туралы барлық қаржылық мәліметтерді, оның мәні мен маңызы, жал келісімі, оның жіктелуі (түрлері) және есепке алынуы сияқты ақпараттарды толық беруге тырысамын.
Жал есебі тақырыбының өзектілігі жал мәнін сонымен қатар оның барлық түрлерінің есебін қалай жүргізетінділігінен тұрады.
Жалгерлік есебі тақырыбының мақсаты - қазіргі нарықтық жағдайға сай жал қатынастарын кеңінен ашып көрсету, сонымен бірге оның қалай есепке алынатындығын ашып көрсету және шаруашылық жүргізуші субъектілермен
жүргізілетін жал есебінің тәртібін анықтау болып табылады.
Жалдау келісім шарты – бұл жал беруші мен жал алушының арасындағы болған шаруашылық операциясын яғни жас берушінің дүниені жалгерге уақытша пайдалануы үшін бергенін растайтын құжат.
Жалға жасалатын келісім шартта: жалға берілетін мүліктің құрамы мен құны; жал ақысының мөлшері, жалдың мерзімі; жалға алынған мүліктің жөндеу шарты және қалпына келтіру бойынша тараптардың міндеттері; жал ақысын төлеудің және мүлікті қайтарудың тәртібі және т.б. карастырылады.
Негізінен алғанда, жалға алу нысаны оның мәнін белгілейді, демек, жалға алу нысаны мен жал бойынша жасалған келісім-шарттың жағдайы есепте көрсетілетін операцияға да әсер етеді.
Жалдау келісім шарты – бұл жал беруші мен жал алушының арасындағы болған шаруашылық операциясын яғни жал берушінің дүниені жалгерге уақытша пайдалануы үшін бергенін растайтын құжат.
Жалға жасалатын келісім шартта: жалға берілетін мүліктің құрамы мен құны; жал ақысының мөлшері; жалдың мерзімі; жалға алынған мүліктің жөндеу шарты және қалпына келтіру бойынша тараптардың міндеттері; жал ақысын
төлеудің және мүлікті қайтарудың тәртібі және т.б. қарастырылады.
Негізінен алғанда, жалға алу нысаны оның мәнін белгілейді, демек, жалға алу нысаны мен жал бойынша жасалған келісім-шарттың жағдайы есепте көрсетілетін операцияға да әсер етеді.
Кез келген заңды тұлға қызмет атқару барысында шаруашылық қызметтің тиімді жақтарын көбірек іздейді. Соның бірі мүлікті жалға алу болып табылады. Өйткені оның құнын бірақ толық төлемей, біртіндеп төлеуге мүмкіншілік бар. Осының барлығы курстық жұмыстың өзектілігін
сипаттайды.
Курстық жұмыстың мақсаты кәсіпорынның жалгерлік есептің ұйымдастырудың теориясы мен тәжірибиесін зерттеу қойылған мақсатқа сәйкес төмендегідей міндеттерді шешу қарастырады:
1. Кәсіпорында қаржыландыру және операциондық жалдаудың есебін қарастыру.
2. Жалгерлік төлемнің сомасын есептеудің методикасы мен танысу.
3. Қаржыландырылған жалдау операция бойынша жалға берушімен жалға алушы арасындағы байланысты қарастыру.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1.Салық және бютжетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі), Алматы, 2005ж.
2.Қазақстан Ресубликасының заңы «ҚР-ң кейбір заң актілеріне қаржы лизингі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы»//Егемен Қазақстан.-2004ж. 16 наурыз.-3 б.
3.Қ.Р Азаматтық Кодексі
29-тарау Жалпы ережелер
Мүлікті жалдау 265-274б.
4. Стандарты бухгалтерского учета РК (№ 17), Алматы, 2001, 136-142 б.
5. Бектаев Қ. Сөздік., 2001.
6. Даулетбеков А.Д., Тулешова Г.К. Финансовый лизинг и операционная аренда//Бизнес класс. Октябрь.- 2003.- № 10.-2-16 б.
7. Дорошева Г. Особенности учета арендных операций//Файл Бухгалтера.- 2004.- № 36.-7-11б.
8. Жуков В.Н. Учет операций по аренде зданий и помещений// Бухгалтерский учет.-2001.-№ 2.- 26-33 б.
9. ҚЕХС бойынша шоттар жоспары // Бухгалтер бюллетені // №3 қаңтар, 2006 жыл.
10.Міржақыпова С.Т. Банктердегі бухгалтерлік есеп.- Алматы: Экономика, 2004.
11. Мұқамбаева С. Ағымдағы жалдың есебін жүргізу// Бухгалтер бюллетені.-2001.-№ 41.- 4-8 б.
12. Назарова В.Л. Шаруашылық жүргізуші субектілердегі бухгалтерлік есеп.-Алматы: Экономика, 2005.- 143-147 б.
13. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет в отраслях.- Алматы: Экономика.- 2005.- 64 б.
14. Насырова М.Р., Тоқсанбай С.Р., Құлпыбаев С.К., Гуляева С.П. Қазіргі экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздік анықтамалық.- Алматы, 2003.
15. Нурсеитов Ә.О. МСФО 17 «Аренда»// Бюллетень бухгалтера МСФО.-2003,- №4.
16. Нурсеитов Э.О. Аренда.- Алматы:LEM.-2003.- 80б.
17. Нурсеитов Э.О. Аренда: правовые аспекты, учет и налогообложение.- Алматы,-2002.- 40б.
18. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп.-Алматы.- 2003.- 68-78 б. 3.Тулешова Г.К. Финансоый учет и отчетность в соответствий с международными стандартами. І часть.- Алматы, 2004.- 89 б.
19.Тулешова Г.К. Финансоый учет и отчетность в соответствий с международными стандартами. І часть.- Алматы, 2004.- 89 б.
20. Төлешова Ғ. Қ. «Дамыған қаржылық есеп» Алматы, Экономика, 2005
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе 2
1. Жалгерлік туралы жалпы түсінік 5
1.1 Жалгерліктің мәні және ... ... ... ... 10
2. Жалгерлік есебін ұйымдастыру 13
2.1 Қаржыландырылған жалгерлік есебі 13
2.2 Операциондық жалгерлік ... ... ... өзге ... ... ... ... әдебиеттер тізімі 30
Кіріспе
Бүгінде бухгалтерлік есеп басқару жүйесінде ең басты орын ... ... ... ... ... және ... шешімді қабылдау
үшін негіз бола отырып, тұтынуды, таратуды, айналысты және басқа да өндіріс
процесін шынайы ... ... ... ... бухгалтерлік
Стандарттарында және субъектілердің жоспарында бекітілген жалпы ... ... ... ... және ол бүкіл алынған ақпараттарды
пайдаланушылардың талабына, қызметтің құрылымына, ұйымның нысанына, айрықша
ерекшелігіне есептің сәйкес ... ... ... ... ... жағдайында шаруашылық жүргізуші
субъектінің ... ... ... ... ... жолға қоймайынша,
сондай-ақ толық, сенімді ақпаратсыз басқару жүйесін іс жүзінде жүзеге асыру
мүмкін емес.
Есепке алынған ... ... ... жүргізуші
субъектілердің және олардың ... ... ... ... ... экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлар жасау үшін,
сөйтіп, ел экономикасының даму ... ... және ... ... бірі ретінде пайдаланылады.
Қаржылық есептілік – пайдаланушыларға бухгалтерлік есепте жинақталған
экономикалық ақпаратты ұсынудың маңызды ... Ол ... ... ... қаржылық ақпараттың сипаты мен ... Оның ...... ... ... ... нәтижелері
және қаржылық жағдайындағы өзгерістер жөніндегі ақпараттарды жинақтап, бір
жүйеге келтіріп сыртқы ... ... есеп ... дайындық қаржылық есеп берудің халықаралық
стандарттарына сәйкес ... ... Олар ... есеп ... мен ... негізінде алынған қағидаларды анықтайды. Қаржылық
есеп – шын ... ... ... үлгілері.
Қаржылық есептілік істің нақты жағдайын толық бейнелемегенімен, ол
бухгалтерлердің осыған жету жолындағы талабының ең ... ... ... есептер сандық түрде ғана емес, сапалық сипатта да болуы ... ... ... экономикалық қатынастардың дамып келе
жатқан ... ... ... ... ... өте зор. Қаржылық есеп
шаруашылық субъектілер сонымен қатар заңды және жеке тұлғалар арасындағы
болып ... ... ... ... ... Сол ... жал ... да ерекше орын алады. Сондықтан осы тақырыпта жал
мәселесін қарастырмақпын яғни жал ... ... ... ... мәні мен ... жал ... оның ... (түрлері) және есепке
алынуы сияқты ақпараттарды толық ... ... ... ... ... жал ... ... қатар оның барлық
түрлерінің есебін қалай жүргізетінділігінен тұрады.
Жалгерлік ... ... ... - ... ... ... ... қатынастарын кеңінен ашып көрсету, сонымен бірге оның қалай есепке
алынатындығын ашып көрсету және шаруашылық ... ... жал ... ... ... ... ... келісім шарты – бұл жал беруші мен жал алушының арасындағы
болған шаруашылық ... яғни жас ... ... ... ... үшін бергенін растайтын құжат.
Жалға жасалатын келісім шартта: жалға берілетін ... ... ... жал ... ... жалдың мерзімі; жалға алынған мүліктің жөндеу
шарты және ... ... ... тараптардың міндеттері; жал ақысын
төлеудің және мүлікті қайтарудың тәртібі және т.б. ... ... ... алу ... оның ... белгілейді, демек,
жалға алу нысаны мен жал бойынша жасалған ... ... ... ... да әсер етеді.
Жалдау келісім шарты – бұл жал беруші мен жал ... ... ... ... яғни жал берушінің дүниені жалгерге уақытша
пайдалануы үшін бергенін растайтын құжат.
Жалға жасалатын келісім ... ... ... ... құрамы мен
құны; жал ақысының мөлшері; жалдың мерзімі; ... ... ... ... және ... ... бойынша тараптардың міндеттері; жал ақысын
төлеудің және мүлікті қайтарудың ... және т.б. ... ... ... алу нысаны оның мәнін белгілейді, демек,
жалға алу нысаны мен жал бойынша жасалған келісім-шарттың ... ... ... да әсер етеді.
Кез келген заңды тұлға қызмет атқару барысында шаруашылық қызметтің
тиімді жақтарын көбірек ... ... бірі ... ... алу ... Өйткені оның құнын бірақ толық төлемей, ... ... бар. ... ... ... ... ... жұмыстың мақсаты кәсіпорынның ... ... ... мен ... зерттеу қойылған мақсатқа сәйкес
төмендегідей міндеттерді шешу қарастырады:
1. Кәсіпорында қаржыландыру және ... ... ... ... ... төлемнің сомасын есептеудің методикасы мен танысу.
3. Қаржыландырылған жалдау операция бойынша жалға берушімен жалға алушы
арасындағы байланысты қарастыру.
1. ... ... ... ... ... мәні және ... алу ... шаруашылық операциялардың арасындағы кең таралған
түрі болып табылады. Жалдау операциялары бухгалтерлік есептілікпен ... ... ... мен ... ... ... ... машина, жабдық және көлік құралдары түріндегі дүниенің
меншікті иесі болып ... ... ... оны ... бере ... ... – мүлікті жалдау, жалға беруші жалгерлерге мүлікті белгілі
бір сыйақы – жалгерлік ақы үшін уақытша ... ... ... Жал ... мәні ... ... беру негізінде талданатын мүлікті пайдалану
құқығына байланысты тәуекел мен ... ... ... ... ... жалға берушіге көшетіні негізінде белгіленеді. Жалға берілген мүлік
үшін ақы ретінде жалгерлік ... ... ақы – ... ... ... ... үшін заттай,
ақшалай немесе аралас нысандарда төленетін ақы.
Жал есебін ұйымдастыру үшін 17 ҚЕХС «Жалгерлік» ... ... ... ... мен ... ... артықшылықтары бар:
1. Жалгерлік арқылы ақшалай мәселелер шешіледі. Өйткені жалға алынған
активтің 100 % -қ құны ... Ал ... ... ... 80%-қ құны ғана шегеріледі. Сонымен қоса, жалгерлік
бойынша ... ... ал ... ... ... ... Операциондық жалгерлік жал алушыға ... ... ... ... ... қарамастан қаржыландыруды
жүргізуге мүмкіншілік береді.
3. Жабдықты жалгерлікке алған ... ... және ... ... ... ... алу үшін тапсырыс береді және оны іске
қосу үшін қосымша жұмыстар жүргізіледі.
4. Жалгерлік арқылы ... ... ... ... ... мүмкіншілік бар.
5. Қысқа мерзімді жалгерлік арқылы активтердің ескіруімен құтылуға
болады.
6. Жалгерлік арқылы табыс салығын ... ... ... ... ... болады.
7. Жал алушы үшін өнеркәсіптік жабдық диллер мен дистребьютер жал
беруші болса, ... ... ... мақсатында қолданылады. Ал
несиелік институттар және коммерциялық жал берушілер үшін және
қосымша қаржылық қызметтердің түрі болып ... ... ... ... ... ... ... 100%-қ қаржыландыруы пайыздық
төлемдердің жоғары болуын көрсетеді
2. Қысқа мерзімді жалгерлік ... ... ... оның пайыздық
төлемдері ұзақ мерзімді жалгерліктен артық болады.
3. Мерзімдік жалгерлік кезінде жабдық ... ... ... ... ... ... ... Ұзақ мерзімді жалгерлік кезінде бекітілген қойылым жал алушыны
кредиторды зияндық ... ... егер ... ... ... субъект үшін өзінің қаржылық жағдайын және төлем
кабілеттілігін ... ... өз ... сатып алғанша, ... ... ... объектілерін уақытша пайдалануға, яғни
жалға алған тиімді болуы мүмкін.
Қазақстан Республикасындағы жалдық қатынастарды ... ... ... ... ... бөлімінің 29 тарауы арналған.
Енді жалгерліктің объектілерін қарастырайық. Жалгерліктің объектісі
болып тұтынылмайтын заттар түріндегі мүліктер ... ... ... процесінде өзінің ... ... ... ... ... Жалгерліктің объектілеріне бұл талап
жалгерлік ... ... ... алынған зат жалға берушіге қайтарылуы
керектігіне байланысты қойылады.
Жалгерліктің ... ... ... ... жер ... ... ... кәсіпорындар және басқа да мүліктік кешендер;
ғимараттар, құрал-жабдықтар, көлік құралдары және тағы басқа ... ... ... ... ... ... ... қойылады. Мысалы, прокат келесімі бойынша жалгерлердің қолдануына
тек ... ... қана ... ... ... ... ... 595-бабының 1 бөлімі), ал қозғалмайтын мүлік прокат
объектісі болып ... ... ... ... ... ... ... соң иесіне қайтарылатын болғандықтан оның ... ... ... ... ... ... саналмайды.
Осыған байланысты келісім-шартты құру кезінде қатысушылар жал объектісі
туралы толық мәліметтерді ... ... Егер ... ... ... ... келісімі жасалған болып саналмайды (ҚР-ң Азаматтық Кодексінің ... ... ... ... ... иелену яғни меншік құқығы
ауыспайды.
Жалгерлік есеп №7-ші "Жалгерлік есеп" деп ... ... ... ... ... келісім шарты қол қойылған күннен бастау алады.
Жал мерзімі – көпке дейін өзгертуге жатпайтын ... ... сол ... алынған мүлік келісім-шартпен рәсімделеді, сондай-ақ ... ... ... оның ... ... ... ... ұзартылуы
мүмкін. Және бұл мерзімде шартты бұзуға болмайды.
Жалгерлік мерзімінің басы - жалгерліктің келісімін ... ... ... ... қабылдаған дата.
Әділетті құн – бұл активті ауыстыруға немесе міндеттемені жабуға
болатын ... ... ету ...... жолға берілге активтен
экономикалық пайда алуды көздейтін есептелген мерзім.
Экономикалық қызмет ету мерзімі – ... ... ... ... ... ... немесе
- активтен түсетін тауарлар немесе бұйымдар саны.
Жалгерлік шартының қатысушылары болып жал беруші және ... ... ...... және ... ... ... басқа да мүлікті
уақытша иеленуге және пайдалануға беретін заңды немесе жеке тұлға.
Жалгер (жалдаушы) – ... ... ... бір ... уақытша
иеленуге және пайдалануға алатын заңды немесе жеке тұлға.
Жалға ... ... ... ... ... ... белгіленген
ақы алады. Ал жалгер ай сайын немесе ... ... ... аванстық түрде
сол ақыны ... ... ... ... беруші ретінде заңды және жеке тұлғалар (жеке
кәсіпкерлер ретінде тіркелген және ... бола ... ... жеке ... ... ... ... құқығы бар
(себебі олар кәсіпорын және т.с.с.). Заңды тұлғалардың құқықтық қабілеті
оның қызметінің аяқталған ... ... ... ... ... жалға беру мүлікті қолдану құқығының өткерілуі ... ... ... ... ... беру тек оның ... ғана ... ... ... ... ретінде заңмен немесе ... ... өкіл бола ... жағдайда заңда жалгерлік шарты бойынша жалға беруші ретінде тек
арнайы ұйым ғана ... ... ... ... ... ... беруші болып ұйым ғана табылады.
Жалгерлік шартының талаптарын сақтамау ... үшін ... ... ... жал ... ... ... қандай нысанда болуы керек
екендігіне тоқталайын. Егер ... ... ... ... ... 1 ... ... уақытқа жасалған жал келісім шарты мерзіміне
тәуелсіз ... ... ... ... Бұл ... ... ... Азаматтық Кодексімен белгіленген:
Прокат келісімі үшін (595, 596 баптар), көлік құралдарын жалға алу
үшін (585, 586 баптар), ... мен ...... ... ... және ... жалгерлігі (573 бап).
Егер жал шартының жазбаша түрі ... ... ... келісімімен белгіленуі мүмкін. Жал келісімінің ауызша түрі
тек жеке тұлғалар арасындағы өзара жал қатынастарында ... ... ... мына ... ... ... келісім-шарт 1 жылға дейін жасалса;
- прокат келісімі болып табылмаса;
- ... ... ... ... жалға алу туралы
келісім болмаса;
- қатысушылардың келісімі бойынша жазбаша түрде рәсімделмесе.
Жал ... жал ... ... Егер ... ... онда ол ... ... жасалған болып табылады. Бұл
жағдайда ... ... одан ... жақты ескертіп бас тартуы
мүмкін. Жал келісімі жал мерзімі біткен соң тоқтатылады. Осы ... ... ... қайтаруы қажет. Егер жалдаушы мүлікті қайтармаса немесе
уақытында қайтармаса онда жал ... одан ... ... талап етуге құқылы.
Экономикалық тұрғыдан жал төлемі жал беруші үшін ... ал ... ... ... ... ... сәйкес жал шартының қатысушыларымен жал төлемі
ретінде нақты ақша сомасы немесе мүлік (жұмыс, қызмет) анықталады. Егер ... ... ... ... ... онда тек сол ... ғана көрсетіп қоймай, оның құның қоса көрсету ... ... және ... есепте көрсетуге жеңіл болады.
Жал төлемінің мерзімі жалгер және жал берушімен анықталады. ... ... ... ... қарастырайық:
1. Мысалы, кәсіпорын қойманы жалға алып отыр. Жалгердің кінәсінсіз
қоймада өрт болды. Қойманың ... ... ... ... ... жал төлімінің қысқартылуын талап етуге құқылы.
2. Мысал, «А» кәсіпорыны «В» кәсіпорынынан құрал-жабдықтарды жалға
алып ... ... ... кепіл объектісі болып
табылатындығы туралы ескерткен жоқ. Осы жағдайда «А» ... ... ... ... ... ... ... жал төлемін 2 рет қатарынан мерзімінде төлемесе онда жал
беруші жал ... ... ... ... түрлері
Қазіргі нарықтық экономика кезінде жал есебін ұйымдастыру жалгерлік
қатынастардың негізгі ... ... ... ... ... ... ретінде жалдың жіктелуін қарастырып өте керек. Жалгерлік 17
ҚЕХС ... ... және ... ... ... ... ... – жалгерлік туралы шарт, бұл
шартқа сәйкес активті ... ... ... ... ... ... ... бұл орайда меншік иесінің
ауысатындылығына, ауыспайтындыға қарамастан алушыға өтеді. Жалгер жалданған
мүлікті өзінің балансында ... ҚЕХС ... ... ... деп ... егер келесі
талаптар сақталса:
1) Егер қаржылық мерзімнің соңында жал берушіге активтің ... ... ... ауысатын болса;
2) Нарықтық құннан төмен баға бойынша активтерді сатып ... ... ... ... ... ... ... мерзімінің көптеген ... ... ... (75%-н ... одан ... ... басталу жатасындағы жалға алынған мүліктің нарықтық
құнына тең немесе одан көп ... ... ... ... ... ... ... жалгерлік
қаржыландырылған болып танылады.
Жалгерліктің жіктелуі тек шарт нысанына ғана ... ... ... ... да ... Сондықтан егер меншік құқығы жалгерге
ауыспаса да, бірақ жалдың мәні оны қаржыландырылған деп жіктеуіне әкелсе,
онда қаржылық ... ол ... ... болып бейнеленеді. Жалдың
классификациясы жалгерліктің басында айқындалады. Егер жал шартының ... ... жал ... және ... ... ... өзшгертуге
келіссе онда ҚЕХС бойынша бұл жалдың басқа классификациясына әкеледі.
Жер және қозғалмайтын ... ... алу ... жал ... ... ... ... экономикалық негіздеген қызмет мерзімі
болмағандықтан, бұл жал ... ... ... Бұл ... ... ... төлем ретінде қарастырылуы қажет.
Қаржыландырылатын жал өз мәні бойынша жалға алушының ... ... ... ... ... болып табылады.
Операциондық жалгерлік (ағымдағы) деп – қаржыландырылатын жалгерліктен
басқа, кез ... ... ... ... ... ... ... бүтін жалгерлік мерзімінің бойында жүйелі түрде әрбір есеп ... ... ... ... ... жалгерлікте, активке деген меншік
құқымен байланысты тәуекелділік пен марапаттау жағдайы жалға ... ... ... ... ... берген активтері амортизацияланатын
мүлік ретінде қарастырылады және ... жал ... ... ... ... ... енгізіледі. Ағымдағы жалгерлікті жалға алушының мүлікті тек
уақытша иемденуі деп түсіндіріледі.
Жалға ... ... ... ... негізгі құралдар өздерінің жалға
алынуы немесе ... ... ... қарай 3 түрге бөлінеді:
• Қысқа мерзімді жалдағы негізгі құралдар
• Орта мерзімді жалдағы негізгі құралдар
• Ұзақ мерзімді жалдағы ... ... ... ... құралдарды қысқа мерзімге жалға алу
немесе беру-деп 1 жылға дейінгі ... ... ... ... ... ... ... Халықаралық стандарта бұны «Рейтинг» немесе
«Чартер» деп те ... ... ... 1 жыл ... 3 жыл ... ... ... немесе жалға берілуі орта мерзімді жал ... ... ... ... бұл ... ... - деп ... бұл түрлері бойынша негізгі құралдарды жалға ... ... ... ... шаруашылық субьектісі сол негізгі құралдарды жалдық
мерзімі аяқталғаннан кейін оларды иесіне қайтарып береді.
Шаруашылық субьектілерінде негізгі ... 3 ... ... ... алу ... беру ұзақ ... жал ... жатқызылады. Жалдың бұл
түрі халықаралық стандартта «Лизинг» - деп те ... ... ... ұзақ ... ... алудың немесе жалға
берудің өзі ж ай және қаржыландырылған болып 2 түрге бөлінеді.Егер жалға
алынған ... ... ... ... ... ... жал ... көрсетілген мерзімі аяқталған соң міндетті түрде иесіне
қайтарылатын болса, онда ол ұзақ ... ... ... ... ... ... Ал ұзақ ... жалға алу немесе берудің қаржыландырылған
түрі бойынша келісім ... ... ... ... соң негізгі
құралдарды жалға алушының сатып алуына ... бар ... ... ... есебін ұйымдастыру
2.1 Қаржыландырылған жалгерлік есебі
Қаржылық жалға тапсырылатын ... құны ... ... ... таза ... ... тең ... берешек ретінде көрсетіледі.
Ең аз шамада түсіп жатқан жал төлемдерін жалға беруші жалға берілген актив
құнының ... мен ... алу ... қарастырады. Қаржыландыратын жалға
дүние-мүлік беруден түсетін табысты тану ... ... ... жал кезінде жалға беруші жалға тапсырылатын объектілер
құнын баланс есебінен шығарады және жал процентінің бөлігінде ... ... ... ... ... жал) ... дүние-мүлік актив ретінде, ал ең аз ... ... ... ... - жал басындағы екі бағаның: өткізу бағасы немесе егер ең аз
шамадағы жал ... ... құны ... ... ... ... бағасы бойынша міндеттеме ретінде ... ... ... ... ... ... алушы жасайды. Амортизация бойынша
шығындар мен сыйақы төлеу жалдың барлық мерзімі бойы әрбір есепті ... ... ... ... ... жайттар айқын көрсетілуі тиіс:
Қаржыландырылатын жалгерлікке алынған мүліктің жалпы құны; ... алу ... ... және ұзақ ... міндеттемелер;
қаржыландырылатын жалгерлік және мерзімі бір жылдан артық біртұтас (кері
қайтарымсыз) ... ... ... ең ... ... төлемдер
(төлемдердің жүзеге асырылу мерзімі мен сомалары қысқаша формада көрсетілуі
тиіс) бойынша міндеттемелер; жалгерлікті немесе ... ... алу ... ... ... келісім-шарттардан туындайтын күтпеген жалгерлік
төлемдер және басқа да ... ... ... ... ... ... жайттар айқын көрсетілуі
тиіс:
Қаржыландырылатын жалгерлікке жалпы капитал салымы (ақша қаражатын
жұмсау); ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ осыған байланысты есепті кезең ішіндегі активтердің түрлері
бойынша жинақталып қалған амортизациялық аударымдар.
Жалға ... ... ... ... ... ... мынандай
жағдайда берілуі мүмкін:
- жалға алынған мүлікті ... ... ... ... немесе
жал соңында анықталған бағасы бойынша жалға алушының сатып алу
құқығы бар болса;
- егер де жалға ... ... ... ... ... ... егер де негізгі құралдың жал мерзімі біткен кезде бастапқы құны
оның 20%-зын ғана құраса;
- бүкіл жал кезеңінде оның ... құны ... жал ... ... жал ... ... соң ... алушы жалға берушіден негізгі құрал
объектісін сатып алуға немесе алмауға құқы бар ... жал ... ... ... ... ... баланста
бір ғана баға бойынша көрініс табады.
Жал төлемі екі төлемнен ... ... ... ... ... ... және ... міндеттемесінен, демек объектінің
баланстық құнын ... ... ... міндеттемесін өтеуден).
Жалгерлік төлем: ағымдағы бағасы бойынша ... ... ... ... ... үшін ... ... ескере отырып)
есептелінуі мүмкін.
Дисконтталған қүн ... ... ... жал ... өте аз
(минималды) деңгейін анықтау үшін қарастырылган ... ... ал егер де оны ... мүмкін болмаған жағдайда қарыз
капиталына пайдаланатын өсіп (артып) отыратын ... ... ... мөлшерлемесі акша ағынының болашактағы құнын
анықтайтын арнайы кестесінен алынып анықталады және ол келесідей ... ... = PV (1 + ... FV - n ... ... ақша ... ... құны;
РV - есептеу кезінде салынған сомасы;
r - пайыздық ... - ... ... алынған жылдар саны.
Жал алушының қарыз капиталына өсіп (артып) ... ... - бұл ... мөлшерлемесі, оны осы тәріздес жал үшін жалға алушы
төлейді; немесе бұл мөлшерлемені ... ... жал ... ... алады.
Жалгерлік мерзімінің барысында келісім-шартқа сәйкес жалға берушіге
минималды жал ... ... жал ... – бұл төлем түрі, оны жалгерлік мерзімінің
барысында, жалға алушы жүзеге асырады ... ... құны мен ... ... ... олар жалға берушіге өтелуі керек).
Қаржыландырылатын жал жағдайында қабылданған ... ... ... ... ... ... бойынша және 4150 «Жал бойынша ұзақ
мерзімді борыштар» шотының ... ... ... ... алынған негізгі құралдар бойынша амортизация есептелді:
7210 «Әкімшілік шығыстар» шоты және 7110 «Өнімдерді ... ... ... көрсету бойынша жалпы шығыстар» шоты ... ... ... ... тозуы» шоты кредиттеледі.
Жал проценті бөлігінде жалға төленетін ақы есептеледі:
7310 «Сыйақы түріндегі шығындар» шоты дебеті;
4160 ... ... шоты ... ... ақы (жал ... + жал ... х 16% ҚҚС ... «Өтелетін қосымша құн салығы» шот дебеті;
4150 «Жал ... шот ... ... өтеу үшін жал ... ... дебеті,
1040 және 1010 «Ағымдық шоттағы ақша» және «кассадағы ұлттық валюта»
шот кредиті;
Жыл қорытындысы және процент бойынша ... ... ... ... ... ... «Жиынтық табыс (залал) дебеті.
7310 «Сыйақы түріндегі шығыстар» кредиті;
Жал мерзімі біткен соң ... ... ... ... ... ... кейін жалға алушының меншігіне көшеді:
- Объекті құнына:
2410/1 «Меншікті негізгі ... шот ... ... ... жалға алынған негізгі құралдар» шот кредиті
- тозу сомасына:
2420/2 «Ұзақ мерзімге жалға салынған негізгі құралдардың тозуы» шот
дебеті;
2420/1 «Меншекті ... ... ... шот ... жал ... пайдалануда болған негізгі құралдарды жалға бергенде:
а) берілген объектілердің баланстық құны есептен шығарылады:
7410 «Негізгі құралдардың істен ... ... ... шот ... ... құралдар» шот кредиті;
ә) бұрын есептелген тозу сомасы есептен шығарылады:
2420 «Негізгі құралдардың тозуы» шот дебеті.
2410 «Негізгі құралдар» шот кредиті;
б) ... ... ... ... келісілген (келісім-шарттық)
құнына:
2180 «Басқадай» шот дебеті
6210 «Істен шыққан негізгі құралдардан ... ... шот ... ... жал ... ... сомасына:
«Есептелген сыйақылар» шот дебеті.
3520 «Алдағы кезең кірісі» шот кредиті;
г) жалға төленетін ақы ҚҚС сомасына:
2180 «Басқадай» шот дебеті.
3130 «Қосылған құн ... шот ... ... ... ... жал проценті есепті кезең кірісі деп
танылады:
3520 «Болашақ кезең кірісі» шот дебеті;
6120 ... ... ... мен ... ... ... ... алушыдан түскен жал төлемі:
1040 «Ағымдық шоттағы ақша»,1010 «Кассадағы ... ... ... шот ... ... шот ... есепті кезең соңында:
- жиынтық табысты азайту үшін шығындар есептен шығарылады:
5420 шот дебеті;
7410 шот кредиті;
- ... ... ... үшін ... есептен шығарылады:
6210 «Негізгі құралдардың істен шығуынан алынған табыстар».
6120 «Акция бойынша ... ... ... ... ... шот ... сәйкес қаржыландырылған жал жалгердің қаржылық есептілігінде
актив және міндеттеме ... ... ... Осыған байланысты жалға
алынған мүліктің құны және қаржыландырылған жал бойынша ... ... тең ... ... ... ішінде бұл сомалар бір-бірінен жалға
алынған мүліктің баланстық құны амортизацияны есептеумен анықталатындығына
байланысты ... ... ... міндеттеме жал төлемін төлегенде
азая береді. Актив және міндеттеме сомасы бір-біріне тең ... ... ... міндеттмені жабуы қажет.
Жал төлемі қалған міндеттеме сомасына процент түрінде анықталады және
әр кезеңге ... ... үшін ... ... ... ... құрал-жабдықты 5 жылға жалдау келісімінде жылдық
жалгерлік төлем 25000 теңге сомасында қарастырылған. Шарт талаптары бойынша
жал төлемдері әрбір есеп беру кезеңінің ... ал ... ... шарт
жасасу кезінде жасалады. Жалға алынған ... құны 10000 ... ал жал ... үшін ... – 12500 теңге. Пайыздық қойылымы
(жылдық) – 12,5 %. Бухгалтерлік ... ... ... жазуларды жазуына
болады:
1) Дт 2400 «Машиналар және ... 4150 « ... ... 10000 тг.
2) Дт 2920 «Басқадай алдағы кезең шығындары»
Кт 4160 «Төлеуге ... 2500 ... Дт 4150 ... ... 3310 ... ... 2500,0 тг.
4) Дт 3310 «Төлеуге шоттар»
Кт 1040 «Ағымдағы шоттағы ақша» 2500
1 жылдың ... жал ... ... пайыздар сомасы есептеледі:
Дт 7310 «Сыйақы түріндегі шығыстар»
Кт 2920 «Басқадай ... ... ... 937, 5 ... және жал ... ... 937,5 және 1562,5 мың ... теңгені береді. Жал төлемдерінің графигін келесі кестеде көрсетуге
болады:
|Кезең |Жал ... ... % |Жал ... ... ... | ... ... ... ... | | | ... | |
|1 ... басы |10000,0 |0 |2500,0 |2500,0 |0 |
|1 ... аяғы |7500,0 |973,5 |1562,5 |2500,0 |2000,0 |
|2 ... аяғы |5937,5 |742,2 |1757,8 |2500,0 |2000,0 |
|3 ... аяғы |4179,7 |522,5 |1977,5 |2500,0 |2000,0 |
|4 ... аяғы |2202,2 |297,8 |2202,2 |2500,0 |2000,0 |
|5 ... аяғы |0 |0 |0 |0 |2000,0 ... | |2500,0 |10000,0 ... |10000,0 ... ... 7500,0 х 12,5% = 937,5
5937,5 х 12,5% =742,2
4179,7 х 12,5% = 522,5
2202,02 х 12,5% = 297,8
Жал ... ... 2500,0 – 937,5 = 1562,5 ... бойынша жалға алынған мүлік үшін 125000,0 тг ... ... ... яғни жыл ... 25000 тг ... тиіс.
Қаржыландырылған жал бойынша айтылмай кеткен бұл осы жал мен лизингтің
ұқсастықтары мен ... ... ... ... жал және қаржыландырылған лизинг біртекті болып келеді.
Себебі жал объектісі жалгердің мүлкі болып есептеледі. Ал ... ... ... ... ... бұрын қолданылмаған мүлік
беріледі, ал жалға қолданыста болған ... ... ... ... ... есебі
Ағымдағы жалгерлікке алынған актив жал берушінің ... Жал ... ... түскен табыс, амортизация бойынша
шығындар жал берушінің кіріс және шығыс туралы есептілігінде ... ... ... ... ... ... ... беруде:
2410/2 «Жалға берілген негізгі құралдар» шот дебеті
2410/1 ... ... шот ... ... кезең үшін жалға төленетін ақы есептелді:
2180 ... шот ... ... төленетін ақы бойынша ҚҚС сомасына:
2180 «Басқадай» шот дебеті;
«Қосылған құн ... шот ... ... жалға берілген негізгі құралдар бойынша амортазация
есептелді:
7470 «Басқадай» шот дебеті;
2420 «Негізгі құралдардың тозуы» шот кредиті;
г) ... ... ... ... жалға төленетін ақы:
1040 «Ағымдық шоттағы ақша», 1010 «Кассадағы қолма-қол ұлттық валюта»
шоттар дебеті;
«Басқадай» шот ... ... ... ... ... жиынтық табысты арттыру үшін есептен шығарылады:
6280 «Басқадай» шот кредиті;
5420 «Жиынтық ... ... шот ... ... жиынтық табысты азайту үшін есептен шығарылады:
5420 «Жиынтық ... ... шот ... ... шот ... жал ... біткен соң негізгі құралдар жалға берушіге қайтарылады:
2410/2 «Меншікті негізгі құралдар» шот дебеті;
2410/1 «Жалға берілген негізгі құралдар» шот ... ... ... ... ... ... құралдардың құнына:
2410 «Жалға алынған негізгі құралдар» шот дебеті;
ә) есепті кезең үшін амортизация бөлігінде ... ... ... «Әкімшілік шығындар» шот дебеті,
7110 «Тауарларды өткізу бойынша шығындар»,
4430 ... шот ... Жол ... ... ... төленетін ақы есептелді:
7310 «Сыйақы бойынша шығындар» шот дебеті,
4160 «Төленентін ... шот ... ... төленетін ақы (ғимараттан басқасы) ҚҚС сомасына:
1420 «Өтелетін қосымша құн салығы» шот дебеті,
4430 ... шот ... ҚҚС ... ... құн ... шот ... «Өтелетін қосымша құн ... шот ... ... берушіге есепті кезең үшін жалға төленетін ақы аударылды:
4160 «Төленетін сыйақы» шот дебеті, 1040, 1010 шот ... жыл ... ... жал ... ... ... ... үшін
есептен шығарылады:
5420 «Жиынтық табыс (залал)» шот ... ... шот ... жал мерзімі біткен соң жалға берушіге негізгі құрал объектілерін
қайтару:
2410 «Жалға алынған негізгі құралдар» шот кредиті
Ағымдағы жал ... ... ... ... ... ... ... үшін жалпылай немесе оның
құрамдық бөліктері бойынша:
- мерзім сайын немесе бір мезгіл төленетін нақты сомадағы төлемдер;
- ... ... ... ... немесе табысты пайдалану
нәтижесінде алынған белгілі үлес;
- жалгер көрсеткен белгілі қызметтер;
- ... ... ... ... ... ... меншігіне
немесе жалдауына беруі;
- жалданған мүлікті ... ... ... ... ... ... немесе күрделі мүмкін) жалгерге жүктеу түрінде
белгіленеді.
Тараптар мүлікті ... үшін ... ... ... ... ... ... төлеудің өзге нысандарын жалдау шартында қарастыра
алады.
2.3 Жалгерліктің өзге түрлерінің есебі
Жалдың қаржыландырылған және ... ... ... ... өттік. Енді одан басқа түрлерін атап өтейік.
Қазақстан Республикасының Азаматтық ... 29 ... ... ... мынадай түрлері белгіленген:
- лизинг;
- кәсіпорынды жалдау;
- үйлер мен ғимараттарды жалдау;
- ... ... ... ... ... ... (қайтарылмайтын) жал – бұл ... ... ... да бір ... болғанда;
- жалға беруші рұқсат бергенде;
- тап сол жалға берушімен сол немесе сондай мүлікті жалдауға жаңа
жалдау ... ... ... ... ... жалдың тоқтатылғаны үшін жеткілікті
өтемақы болып табылатын қосымша сома ... ... ... ... өзге ... ... тағы да ... қарастырады:
1) Сату типі бойынша жалгерлік
2) Активті сату арқылы мүлікті қайтадан ... ... ... келісім шарты бойынша активті сатып алу
4) Несиені қолданатын жалгерлік
5) Жердің жалгерлігі
Сату типі ... ... - ... ... ... ұзақ ... ... белгілейді. Бұл жерде жалгерлік өндірісті қаржыландыратын
көз болып табылады. Сондықтан пайда бөлек 2 бағытта ... ... ... ... және ... ... ... келісім шарт бойынша инвестициялар.
Өндірістің табысын жалгерліктің келісім шарты нақты ... ... яғни жал ... ... ... берешекті өнімді
өткізу бағасына теңестіреді. Бірақ осы қойылым өткізу бағасын ... Егер сату ... жоқ ... немесе оларды анықтау ... онда жал ... ... ... және ... ... анықтаған
кезде көптеген еркіндіктерге ие болады. Әр есептік ... ... ... ... және ... ... ... таратуды көрсетеді.
Активті сату арқылы мүлікті қайтадан жалгерлікке беру – субъект ... ... ... Ал осы ... оны ... жалгерлікке береді. Көбінесе
активтерді нарықтық құны бойынша сатады. Фирма жабдықтардың құнын қолма-қол
ақшамен ... және ... ... ... экономикалық қолдану
құқығына ие болады. Оның орнына ол жалгерлік төлемді аудару және ... ... ... ... жалгерліктің бухгалтерлік есебінің
әдістемесінің ... ... егер ... ... ... болса, онда бұл келісімді
жалға беруші жал алушыға активті кепілдікке алу ... ... ... ... ... Осы ... байланысты сатудың түсімін
баланстық құннан артық болған ... ... ... ... ... Өйткені осындай артықшылықтардың мерзімін ұзартып, жалгерліктің
уақытындағы пайдаға ... егер ... ... операциондық жалгерлік ретінде болса
және өткізу бағасы әділетті құнға тең ... онда ... сату ... ... ... ... зиян ... түрінде танылады.
в) егер өткізу баасы әділетті құннан төмен болса, онда әр ... зиян ... ... ... яғни болашақ жалгерлік төлемнің
зияның нарықтық баға арқылы компенсациялау тоқтатылады. ... ... ... ... және ... ... ... пайдалану
уақытында қарастырады.
г) егер өткізу бағасы әділетті құннан жоғары болса, онда ... ... ... ... мерзімі ұзартылады және осы актив
қолданылатын мерзімі есептен шығарылады.
д) егер әділетті құн келісім шартты жасаған ... ... ... ... онда осылардың зияны шұғыл түрінде танылады.
Активті сату арқылы жалгерлікті қайтадан алу түрімен ... ... ... ... өзге ... ... компаниялар және
тәуелсіз лизингтік компаниялар қатыстырылады.
Жалгерлік ... ... ... ... ... алу - компания
қолдануға активтерді алады. Негізгі ... ... ... ... ... ... банктер, тәуелсіз немесе мамандандырылған лизингтік
компаниялар және ... ... ... ... ... ұқсастырылып тіркеледі.
Несиені қолданатын жалгерлік – 2 ... ... ... ... ... 3 ... қатысады:
1) жал алушы;
2) жал беруші (үлестік қатысушы);
3) несие беруші
Жал алушы үшін ... ... ... ешқандай айырмашылығы
жоқ. Ал жалға беруші активтерді жалгерліктің келісім шарты бойынша алады
және осы ... ... ... ... үлесі арқылы
қаржыландырады. Мысалы, 20%-н (осыған байланысты үлестік ... ... ... ... 80%-н ұзақ ... ... ... немесе несие
берушілер өтейді. Ережеге сәйкес несие активтердің кепілдігімен және ... ... ... ... Бұл ... ... беруші несие алушы
болады және ол активтің иеленушісі ретінде активтермен ... ... ... ... ... ... ... - көбінесе операциондық болып табылады. Өйткені
жерді қоладну мерзімі ... Егер ... ... ... ... ... қарастырылса, онда осындай операция мерзімі ұзартылған сату деп
есептеледі және жалгерлік ... ... ... ... ... құнында жердің бағасы 25%-н
төмен болса, онда операция жабдықтың жалгерлігі ретінде таниды. Егер ... ... 25% -н ... болса, онда жердің ... ... ... ... ... ... ашып көрсету үшін
келесі мәліметтерден тіркеледі:
а) қаржыландырылған жалгерлік бойынша жалға алынған активтердің құны
– баланстың әр ... осы ... ... ... ...... ... ағымдағы және ұзақ мерзімді міндеттемелерге бөлу
арқылы;
в) ... ... ... ... ... ... және ... жалгерліктегі (1 жылдан астам мерзімдегі)
міндеттемелері – төлемнің мерзімін, самаларын белгілеп жалгерлікті жаңарту
немесе сатып алудың жаңа ... ... және ... ... ... ... ... баптарын ашып көрсету;
г) жалгерліктің келісімі белгілеген қаржылық шектеулер – қосымша
ссуданы алу ... ... ... ... ... шектеулер;
д) төтенше жағдайларға байланысты әр жалгерлік төлемнің сипаттамасы;
е) шығындармен байланысты міндеттемелердің жылдық ... ... ... ... ... ашып ... ... қаржылық жалгерлікке жасалған жалпы инвестициялар және олармен
байланысты болашақ қаржылық табыс, сонымен қоса жалға ... ... ... ... ... ... тарату үшін қолданылатын әдіс;
в) операциондық жалгерлікке берілетін активтердің құны және ... ... әр ... баланстық аударымдар.
Қорытынды
Сонымен қорытындылай келгенде жалгерлік дегеніміз – активті иеленуші
(жал беруші) өзге тұлғаға (жал-алушы) ... ... ... үшін
активті пайдаланудың эксклюзивті құқығын беру туралы контракт. Жалгерлік
қатынастарын реттеуге арналған бірнеше нормативтік құжаттар бар. ... ҚР-ң ... ... Бухгалтерлік есептің № 7 стандарты
3) Қаржылық есептің № 17 халықаралық стандарты.
Осы ... ... ... қатынастарына байланысты барлық
сұрақтар қарастырылған (қатысушылары, түрлері, объектілері және т.с.с.).
Курстық ... осы ... ... ... өтті. Осы тақырыпты
қарастыру барысында мынандай сұрақ туындады: Жал қатынастары не үшін ... ... ... ... келесі шешімге келдім: Жал қатынастары
коммерциялық мақсатта яғни пайа табу үшін қажет. Жал ... де, ... ... ... ... ... ... табуы мүмкін, яғни мұны ... ... де ... болады. Оған әсер ететін ең маңызды фактор -
төлем ... ... ... ... ... ішінде қайсысы тиімді болып есептеледі,
қаржыландырылатын ба әлде ағымдағы ма? ... бұл ... ... ... мүлікті жалға алғандығына байланысты. Бірақ менің
ойымша операциондық жалға ... ... жал ... болатын
сияқты. Себебі жалданған актив мерзім өткен соң өз меншігімізге түсуі
мүмкін және бұл ... ... ... ... ... жалгерліктің есебін дұрыс ұйымдастыру-қаржылық нәтижесінің
қалыптасуының ... ... ... ... ... жаңа ... ... жоспары бойынша қаржыландырылған
және операциондық жал ... мен ... мына ... ... есептеліп
жүргізіледі:
1) 6130 «Қаржылық жалдан алынған табыстар»;
2) 7320 «Қаржыландырылған жал бойынша % төлеуге ... ... 6260 ... ... ... табыстар»;
4) 7450 «Операциондық жал бойынша шығыстар».
Бұрынғы типтік шоттар ... ... бұл жал ... ... шотта
есептелмеген. Ал қазіргі жағдай да оларды есепке алу оңай болып отыр.
Жалпы жал операциялары ... ... жеке ... үшін өте ... ... ... кезде өте маңызды болып келеді.
Жалгерліктің барлық түрі де заңды және жеке тұлғаға да бірталай табыс
әкеледі. Жер ... ... ... ... құралдардың қандай да бір түрін
жал ... ол ... ... ... ... мүмкін. Сол себепті бұл әрбір
тұлғаның кішігірім бизнес деп айтуға да болады.
Сонымен, шаруашылық субьектілердің ... ... ... ұзақ ... ... ... кезде баланстық есептен
шығара алады. Шаруашылық субьектілер өздеріне керекті, яғни уақытша қажет
болған активтерді ... ... ... ... болады. Сондай-ақ,шаруашылық субьектісі ... ... ... ... немесе қажет болмай тоқтатылып тұрған
активтерді басқа субьектілерге уақытша жалға ... ... үшін ... ... яғни ... ... ... және жалға
берушілердің арасында келісім – шарт ... ... Бұл ... ... ... немесе жалға берілетін ... ... ... ... ... тозу құны, жалға берілетін немесе алынатын мерзімі,
жалдық ... ... ... егер осы жалға алынған немесе берілген
уақытта бұл активтердің ... ... ... болған жағдайда кім
жөндейтіндігі және қайсы субьектінің есебінен жүргізілетіндігі, т.б.
мәліметтер ... ... ... ... үшін ... қатынастардың маңызы
ерекше болып табылады. Сондықтан қазіргі кезде де, болашақта да осы ... өте көп ... ... Және уақыт өте ... ... көз ... ... ... осы ... ... деп ойлаймын.
Сонымен зерттеу барысында мен көптеген әдебиеттерге сүйене отырып,осы
тақырыптың ... ... ... ... ... сөздің түйінін қорытындылай келгенде, жал қатынастары –
қаржылық есептің негізгі және аса ... ... ... ... ... қазіргі кезде еліміздің нарықтық экономикаға көшуіне
байланысты жалгерлік қызметті пайдаланудың маңызы күннен – күнге артуда.
Курстық жұмыста ... жан – ... әрі ... ... ... мен ... шығарылды. Бұл тақырыптың күрделілігіне қарамастан
бұл тақырып толық ашылды.
Қолданылған ... ... және ... ... ... да міндетті төлемдер туралы (Салық
кодексі), Алматы, 2005ж.
2.Қазақстан Ресубликасының заңы «ҚР-ң кейбір заң актілеріне қаржы лизингі
мәселелері бойынша ... мен ... ... туралы»//Егемен
Қазақстан.-2004ж. 16 наурыз.-3 б.
3.Қ.Р Азаматтық Кодексі
29-тарау Жалпы ережелер
Мүлікті жалдау 265-274б.
4. ... ... ... РК (№ 17), ... 2001, 136-142 ... Бектаев Қ. Сөздік., 2001.
6. Даулетбеков А.Д., Тулешова Г.К. Финансовый лизинг и ... ... ... 2003.- № 10.-2-16 ... ... Г. ... ... арендных операций//Файл Бухгалтера.-
2004.- № 36.-7-11б.
8. Жуков В.Н. Учет операций по аренде ... и ... ... 2.- 26-33 б.
9. ҚЕХС бойынша шоттар жоспары // Бухгалтер бюллетені // №3 қаңтар, 2006
жыл.
10.Міржақыпова С.Т. Банктердегі бухгалтерлік ... ... ... Мұқамбаева С. Ағымдағы жалдың есебін жүргізу// Бухгалтер бюллетені.-
2001.-№ 41.- 4-8 б.
12. ... В.Л. ... ... ... ... ... Экономика, 2005.- 143-147 б.
13. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет в отраслях.- Алматы: Экономика.-
2005.- 64 ... ... М.Р., ... С.Р., ... С.К., ... С.П. Қазіргі
экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздік анықтамалық.- ... ... Ә.О. МСФО 17 ... Бюллетень бухгалтера МСФО.-2003,-
№4.
16. Нурсеитов Э.О. Аренда.- Алматы:LEM.-2003.- 80б.
17. Нурсеитов Э.О. Аренда: правовые аспекты, учет и ... ... ... В.К., ... Т.Ғ., ... В.В., Шмидт О.И.
Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп.-Алматы.- 2003.- 68-78 б. 3.Тулешова Г.К.
Финансоый учет и ... в ... с ... ... ... ... 2004.- 89 б.
19.Тулешова Г.К. Финансоый учет и отчетность в ... ... ... І ... ... 2004.- 89 б.
20. Төлешова Ғ. Қ. «Дамыған қаржылық есеп» Алматы, Экономика, 2005
Қосымша №1
1-сурет Ағымдағы және қаржыландырылатын жалдың салыстырылуы.
Сонымен осы ... 2 ... ... ... негізгі айырмашылықтарын
айқындап алайық: қаржыландырылған жал бойынша активті иеленумен байланысты
барлық тәуекелділіктер мен ... жал ... ... ал ... ... олар жал берушіде қалады, сонымен бірге қаржыландырылатын жалды жал
алушы өз балансында ... ал ... ... жал ... өз
балансында көрсетеді.
-----------------------
Операциондық жалгерлік
Активті иеленумен байланысты табыстар мен тәуекелділіктер жал берушіде
қалады
Жал мерзімі ішінде жал шығындары тек мына шоттарда көрсетіледі: 7210, ... ... ... жал ... активтер құрамында көрсетіледі
Активті иеленумен байланысты табыстар және тәуекелділіктер
Жал алушының бухгалтерлік есебінде көрсетілуі
Жал берушінің бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... мен ... ауысады.
Бұл жағдайда меншік құқығы ауысу немесе ауыспауы мүмкін
Жалға алынған мүлік жалгердің бухгалтерлік балансында ... ... ... ... беруші қаржыландырылған жалгерліктегі активтерді өзінің балансында
дебиторлық қарыз ретінде ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалгерліктің мәні мен мазмұны29 бет
Қазақстандағы халықаралық жалгерлiктiң жағдайы мен ерекшелiктерi және оның даму перспективалары28 бет
Жалға алынған негізгі құралдар қозғалысы және есепке алу есебі66 бет
Мүлік жалдау (аренда) шарты70 бет
Ілияс Жансүгіров және дәстүр жалғастығы6 бет
Абай және Шәкәрім: көркемдік дәстүр жалғастығы57 бет
Абайдың ақын шәкірттеріндегі дәстүр жалғастығы83 бет
Амур жалған теңге – балығының (Abbottina rivularis) морфобиологиясы27 бет
Г.Салықбаева лирикасындағы дәстүр жалғастығы61 бет
Диуани-хикмет” ескерткіші тілінің грамматикалық ерекшеліктері (тәуелдік, жіктік және көптік жалғауларының қолданылуы)122 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь