Қоғамдық бірлестіктердің жалпы сипаттамасы

КІРІСПЕ 3
1. ҚОҒАМДЫҚ БІРЛЕСТІКТЕРДІҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ 6
2 ҚОҒАМДЫҚ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ БІРЛЕСТІКТЕР ҰҒЫМЫ, ОЛАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ 8
3 ҚОҒАМДЫҚ БІРЛЕСТІКТЕРДІҢ ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ САЛАСЫНДАҒЫ ҚҰҚЫҚТАРЫ 10
4 ҚОҒАМДЫҚ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ БІРЛЕСТІКТЕРДІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ 17
5 ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢДЕГІ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ МӘРТЕБЕСІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ 22
ҚОРЫТЫНДЫ 29
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 31
КІРІСПЕ

Адам баласы жерде өмір сүргелі бері қоршаған ортаға өзара үзіліссіз әсер ету үстінде Адамның табиғи қоршаған ортаға тікелей өзара әсер етуінің негізгі барлық организмдер үшін тамақтану, демалудың биологиялық зат алмасу процесін құрайды.
Жердегі өмірдің даму логикасы адам қызметі негізгі фактор болады, ал неге биосфера адамсыз пайда бола алады, бірақ адам биосферасыз пайда бола алмайды. Сондықтан да бүкіл әлемдегі адам баласы болашақ ұрпақтың толымды болып туылуына байланысты табиғатты қорғау мен табиғат гармониясын сақтауы қажет және келешек ұрпақтың алдындағы негізгі міндеті болып табылады. Әр адамның экологиялық танымы дамуы тиіс. Қазіргі білім алудың негізгі міндеті – экологиялық ойлау қабілетінің дамуы мен қалыптасуы. Мынадай: «Табиғаттан барлығын алуға болады, табиғат – біздің үйіміз» деген сөздер бар. Табиғат пен адам бір-біріне өте тығыз байланысты тылсым дүниелер. Табиғат адамға берілген құдайдың сыйы. Осы кереметтей құдайдың сыйын әрбір азамат аялай және қорғай білуі тиіс. Өйткені адамның өзі табиғатты қорғай білсе, онда өзінің өмірінің қауіптілігі аз деген сөз.
Экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасында биологиялық әр алуандылықты міндетті түрде сақтау шартымен адамның өмір сүруі үшін қолайлы ортаны ұтымды деңгейде қамтамасыз ету мен ұстаудың принциптерін, стратегиялық мақсатын, міндеттері мен тетіктерін айқындайды. Оның іргесіне өндірістің ұтымды дамуы, табиғи ресурстарды тиімді пайдалану мен айналадағы ортаны қорғау негізінде адамдардың өмір сүруі үшін қолайлы жағдайлар туғызу стратегиясы қаланған.
Сондықтан да адамзат өзінің игілігі үшін қоршаған табиғи ортаны қорғауды ұтымды түрде қамтамасыз етуі өте қажет.
Халықаралық тәжірибеде, соңғы жылдары Қазақстанда да «қоғамның экологиялық құқықтары» деген термин кеңінен таралуда. Ол көптеген маңызды халықаралық құжаттарда қолданылады. Атап айтқанда, БҰҰ Еуропалық Экономикалық Комиссиясының 1998 жылғы «О доступе к информации, участии общественности в процессе принятия решений и и доступе к правосудию по вопросам, касающимся окружающей среды» атты Конвенциясы (Орхус конвенциясы) арнайы қоғамның экологиялық құқықтарына арналған.
Көптеген еуропалық экологиялық конвенцияларда қоғам «бір немесе бірнеше жеке немесе заңды тұлға» деп анықталады. Қазақстандық заңнамада қоғамның экологиялық құқықтары бұған қарағанда тар мағынада қоршаған ортаны қорғау аясындағы азаматтардың құқықтары мен қоғамдық бірлестіктердің құқықтары ретінде танылады. Олар дәл осылай «Қоршаған ортаны қорғау туралы» Заңда анықталады және мұндай көзқарастың бірқатар мәнді кемшіліктері бар.
Біріншіден, қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қызметке қоғамдық бірлестіктермен қатар, басқада ұйымдық-құқықтық нысандардағы бірлестіктер де, мысалы, экологиялық мамандандырылған қызмет атқаратын қоғамдық қорлар мен мекемелер, пәтер меншік иелерінің кооперативтері мен кейбір басқада бірлестіктер қатысуы мүмкін. Әрине, бұл бірлестіктердің қоршаған ортаны қорғау аясындағы құқықтарының танылмауы олардың табиғатты қорғау қызметін жүзеге асыруына тиым салуды білдірмейді.
Екіншіден, көптеген елдерде «қоғамдылық» ұғымына заңды тұлға ретінде тіркеусіз әрекет ете алатын азаматтар мен бірлестіктердің формальды емес ұйымдары кіреді. Орхус конвенциясына сәйкес, олар ұлттық заңнама мен тәжірибеге байланысты қоғамдылық ұғымына енгізілуі мүмкін. Сонымен қатар қазақстандық заңнамада тіркелмеген қоғамдық бірлестіктердің қызметіне тыйым салынады.
Бұл экологиялық құқықтарды қорғау қызметін жүзеге асыруда белгілі бір қиындықтар туғызады. Көптеген шет елдерде осы мақсатты іс жүзіне асыру үшін мүдделі тұлғалар бірлестіктер құра алады. Қазақстандық заңнамада уақыт пен құралдарды көл талап ететін қоғамдық бірлестіктерді құрудың күрделі процедурасы әрекет етеді, сондықтан экологиялық құқықтарды ұжымдық пайдалану механизмін пайдалану қиын.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

І. Нормативтік құқықтық актілер:
1. Қазақстан Республикасының 30.08.1995 жылғы Конституциясы (07.10.1998 жылғы өзгерістер және толықтыруларымен).
2. ҚР «Қоршаған ортаны қорғау туралы» Заңы. 06.08.1997.
3. ҚР Азаматтық кодексі (жалпы бөлім). 27.12.1994.
4. «Қоғамдық бірлестіктер туралы» ҚР Заңы. 31.05.1996.
5. 27.11.1996 жылы Әділет Министрі бекіткен, заңды тұлғаларды ҚР Әділет Министрлігі органдарының мемлекеттік тіркеу тәртібі туралы Ереже.
6. ҚР Президентінің 17.04.1995 жылғы «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы» заң күші бар жарлығы.

ІІ. Арнайы әдебиеттер:
1. Некоммерческие организации в Центральной Азии: организационно-правовые аспекты деятельности: Практическое пособие.– Алматы: «Интерлигал», 1997.
2. Экологические права общественности в Казахстане.– Алматы, 2000.
3. Сборник «Экотерра». Участие общественности в принятии экологически значимых решений. Выпуск № 1.– Москва, 1996.
4. БҰҰ Еуропалық Экономикалық Комиссиясының 1998 жылғы «О доступе к информации, участие общественности в процессе принятия решений и доступе к правосудию по вопросам, касающимся окружающей среды» атты Конвенциясы (Орхус конвенциясы).
5. Взаимоотношения между экологическими неправительствен-ными организациями и правительством // Материал Российско-Голландской Конференции. Москва, 23-26 ноября 1992.
6. ҚР Президентінің 1996 ж. 30 сәуірдегі 2967 Өкімінің (ҚР экологиялық қауіпсіздік ту жырымдамасы) Ноосфера, 1996, № 1.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ 3
1. Қоғамдық бірлестіктердің жалпы сипаттамасы 6
2 ҚОҒАМДЫҚ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ БІРЛЕСТІКТЕР ҰҒЫМЫ, ОЛАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ 8
3 ҚОҒАМДЫҚ БІРЛЕСТІКТЕРДІҢ ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ САЛАСЫНДАҒЫ ... ... ... ... ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ 17
5 ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢДЕГІ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ... ... ... ... ... ... өмір ... бері қоршаған ортаға өзара үзіліссіз әсер ету үстінде Адамның табиғи қоршаған ортаға тікелей ... әсер ... ... барлық организмдер үшін тамақтану, демалудың биологиялық зат алмасу процесін құрайды.
Жердегі өмірдің даму логикасы адам қызметі ... ... ... ал неге ... ... ... бола ... бірақ адам биосферасыз пайда бола алмайды. Сондықтан да бүкіл әлемдегі адам баласы болашақ ұрпақтың толымды ... ... ... ... ... мен ... гармониясын сақтауы қажет және келешек ұрпақтың алдындағы негізгі міндеті болып табылады. Әр адамның экологиялық ... ... ... ... білім алудың негізгі міндеті - экологиялық ойлау ... ... мен ... ... ... ... бар. ... пен адам бір-біріне өте тығыз байланысты тылсым дүниелер. Табиғат адамға берілген құдайдың сыйы. Осы кереметтей құдайдың сыйын әрбір азамат аялай және ... ... ... ... ... өзі ... ... білсе, онда өзінің өмірінің қауіптілігі аз деген сөз.
Экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасында биологиялық әр алуандылықты міндетті түрде сақтау шартымен ... өмір ... үшін ... ... ... деңгейде қамтамасыз ету мен ұстаудың принциптерін, стратегиялық мақсатын, міндеттері мен тетіктерін айқындайды. Оның іргесіне өндірістің ұтымды ... ... ... тиімді пайдалану мен айналадағы ортаны қорғау негізінде адамдардың өмір сүруі үшін ... ... ... стратегиясы қаланған.
Сондықтан да адамзат өзінің игілігі үшін қоршаған табиғи ортаны қорғауды ұтымды түрде қамтамасыз етуі өте ... ... ... ... ... да ... термин кеңінен таралуда. Ол көптеген маңызды халықаралық құжаттарда қолданылады. Атап айтқанда, БҰҰ Еуропалық Экономикалық ... 1998 ... атты ... ... ... ... ... экологиялық құқықтарына арналған.
Көптеген еуропалық экологиялық конвенцияларда қоғам деп ... ... ... қоғамның экологиялық құқықтары бұған қарағанда тар мағынада қоршаған ортаны ... ... ... ... мен ... ... ... ретінде танылады. Олар дәл осылай Заңда анықталады және ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қызметке қоғамдық бірлестіктермен қатар, басқада ұйымдық-құқықтық нысандардағы бірлестіктер де, мысалы, экологиялық мамандандырылған қызмет ... ... ... мен ... ... меншік иелерінің кооперативтері мен кейбір басқада бірлестіктер қатысуы мүмкін. ... бұл ... ... ... қорғау аясындағы құқықтарының танылмауы олардың табиғатты қорғау қызметін жүзеге асыруына тиым ... ... ... ... ... ... тұлға ретінде тіркеусіз әрекет ете алатын азаматтар мен ... ... емес ... ... ... ... сәйкес, олар ұлттық заңнама мен тәжірибеге байланысты қоғамдылық ұғымына енгізілуі мүмкін. Сонымен қатар қазақстандық заңнамада тіркелмеген қоғамдық бірлестіктердің қызметіне тыйым ... ... ... ... ... қызметін жүзеге асыруда белгілі бір қиындықтар туғызады. Көптеген шет елдерде осы мақсатты іс жүзіне асыру үшін мүдделі ... ... құра ... ... ... ... пен ... көл талап ететін қоғамдық бірлестіктерді құрудың күрделі процедурасы әрекет етеді, сондықтан экологиялық құқықтарды ұжымдық ... ... ... ... ... ... жалпы сипаттамасы
Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексінің 106-бабына сәйкес, заңдарға қайшы келмейтін ортақ мақсаттарына жету мақсатымен азаматтардың ерікті ... ... ... ... болған ұйым қоғамдық бірлестік болып табылады.
Қоғамдық бірлестіктерге қатысушылардың (мүшелерінің) осы бірлестіктерге өздері берген мүлікке, соның ішінде мүшелік жарналарға құқықтары жоқ. Олар ... ... ... қатысатын қоғамдық бірлестіктердің міндеттері бойынша жауап бермейді, ал аталған бірлестіктер өз ... ... ... ... ... ... ... көзделген реттерде оның құрамына ұжымдық мүшелер кіруі мүмкін.
Қоғамдық бірлестіктер жарғының негізінде жұмыс істейді.
Қоғамдық бірлестіктер ерікті түрде қоғамдық бірлестіктер одағына ... ... және ... шыға ... ... жарғысында көзделген, оның қызметін материалдық жағынан қамтамасыз ету үшін қажетті объектілер, сондай-ақ өзінің қаражаты есебінен салынған ... оның ... ... табылады.
Қоғамдық бірлестіктің ақша қаражаты, егер төленуі жарғыда көзделген ... ... кіру ... жәке ... ... ... жарналар мен жиналған жылулардан; жарғыға сәйкес лекциялар, көрмелер, спорттық және өзге шаралар, лотереия өткізуден түскен түсілдерден; өндірістік және өзге де ... ... ... заң ... ... ... басқа да түсілуерден қалыптасады.
Саяси мақсаттар көздейтін саяси партияларды, қоғамдық бірлестіктерді және ... ... ... тұлғалар мен азаматтардың, шет мемлекеттер және халықаралық ... ... жол ... ... ... жалпы жиналыстың шешімі бойынша таратылған қоғамдық бірлестіктің мүлкі оның жарғысымен көзделген мақсаттарға жұмсалады.
Сот шешімі бойынша таратылған қоғамдық бірлестіктің мүлкі Азаматтық ... ... өзге заң ... ... ... ... ... ережесі Азаматтық Кодекске, заң құжаттарына сәйкес белгіленеді.
Қоғамдық бірлестіктерге саяси партиялар, кәсіптік ... ... ... ... одақтар және тағы басқа жатады.
Қоғамдық бірлестік жетуге ... ... оның ... ... ... ... емес, азаматтар өздерінің рухани және басқа да материалдық емес қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін бірігеді.
2. ҚОҒАМДЫҚ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ БІРЛЕСТІКТЕР ҰҒЫМЫ, ОЛАРДЫҢ ... ... ... ... ... Республикасы Заңының 6-бабында бекітілген.
Қазақстанда қоғамдық бірлестіктер коммерциялық емес ұйымдар нысанының бір түрі болып табылады және Қазақстанның 10-нан кем емес ... ... ... Олар әділет органдарында заңды тұлға ретінде міндетті тіркелуге ... ... аясы ... ... ... 3 түрге бөлінеді:
* республикалық;
* аумақтық;
* жергілікті.
Республикалық қоғамдық бірлестіктер Қазақстан Республикасының бүкіл территориясында әрекет ете ... ... ... екі ... одан да көп ... ... әрекет ете алады.
Жергілікті қоғамдық бірлестіктер бір облыстың немесе республикалық маңызды бар қаланың территориясында жұмыс жасай алады. Әрине, қызметтің ... ... ... ... ... ... көлеміне мәнді ықпал етеді. Мысалы, осы шектеуге байланысты Алматы облысындағы жергілікті қоғамдық ... ... ... ... ... оның ... тек бір ... аумағына ғана таралатын болғандықтан, қоғамдық бақылауды жүзеге асыра алмайды.
Әрбір жеке қоғамдық бірлестік өз жарғысында өз қызметінің ... мен ... ... ... ... ... ... жарғылық мақсаты ретінде табиғатты қорғау қызметін және адам өмірі мен денсаулығына қолайлы болу үшін қоршаған ортаны қорғау қызметін алуына болады. Бұл ... ... ... ... экологиялық қоғамдық бірлестіктер деп аталады. Сонымен қатар, Заң қоғамдық бірлестіктердің құқықтарын олардың ... ... ... немесе олардың атауында деген сөздің болу-болмауына тәуелді етпейді. Басқаша айтқанда, жоғарыда аталған Заңның 6-бабында көзделген құқықтар тек ... ... ... ғана ... ... ... ... қатар қоршаған ортаны қорғау саласындағы қызметті жүзеге асыру кезінде басқа қоғамдық бірлестіктермен ... ... ... бұл өз мүшелері үшін экологиялық қауіпсіз еңбек мән-жайларын қамтамасыз етуге ұмтылған ... ... ... ... мен ... ... проблемаларға арнаған саяси партиялар болуы мүмкін. Әрине, егер бұл ... ... ... ... ... ... ... бірлестік қоршаған ортаны қорғау саласындағы белгілі бір құқықтарды иелене алмайды.
3. ҚОҒАМДЫҚ БІРЛЕСТІКТЕРДІҢ ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ САЛАСЫНДАҒЫ ҚҰҚЫҚТАРЫ
Заңның 6-бабы ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру кезінде ие болатын негізгі құқықтарының тізімін бекіткен. Құқықтардың келтірілген тізімі толық және жабық деп ... ... ... ... ... ... саласындағы басқа құқықтары заңдармен және басқа да нормативтік құқықтық актілермен көзделеді.
Берілген жұмыстың шегінде біз ... ... ... ... ... қарастырамыз.
1. Өздерінің экологиялық бағдарламаларын жасау, бекіту және насихаттау, азаматтардың құқықтары мен мүдделерін қорғау, оларды ерікті бастамалар негізінде қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ... экологиялық бағдарламаларды жасау, бекіту мәселелері заңнамамен реттелмейді. Олар қоғамдық бірлектіктің өз ... ... ... ... бір ... ... ... жасалуы мүмкін. Экологиялық бағдарламаларды бекітудің белгілі тәртібі жарғымен немесе қоғамдық бірлестіктің басқа ішкі құжатымен ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктің белгілі бір органының өкілеттігіне бекітілуі мүмкін.
Қоғамдық бірлестіктер ең алдымен өз мүшелерінің құқықтары мен ... ... ... ... ... Алайда, заңда көзделген белгілі бір жағдайларда, олар басқа азаматтардың құқықтары мен ... ... ... жүзеге асыра алады. Атап айтқанда, азаматтардың өтініші бойынша және ... ... ... сәйкес қоғамдық бірлестіктер сотқа қоршаған ортаны қорғау туралы заңның бұзылуы нәтижесінде азаматтардың денсаулығы мен мүлкіне ... ... ... ... ... ... ... алады. Бұл жағдайда осы бірлестіктердің уәкілетті тұлғалары соттағы өкілдер ретінде ... ... ... ... ... қорғау қызметіне қатысуға ерікті бастамалар негізінде тарту оларды бірлестік мүшелерінің ... ... ... және ... ... ... ...
2. Қоршаған ортаны қорғау және оны жақсарту, табиғи ресурстарды ... ... және ... ... жөніндегі жұмыстарды орындау, қоршаған ортаның экологиялық, ғылыми және мәдени құндылығы бар объектілерін қорғауға, ... ... ... ... ... және қызметіне қатысу.
Қоғамдық бірлестіктердің қоршаған ортаны қорғау және қалпына келтіру жөніндегі және ... ... ... және ... ... жөніндегі ерікті қызметі заңнамамен аз ғана мөлшерді регламенттелуі мүмкін. Негізінен, бұл ... ... ... жарғыларына және бағдарламаларына сәйкес жүзеге асырылуы тиіс. Әрине, егер қоғамдық бірлестіктер өз міндеттерін табиғатты пайдаланушылар ретінде орындауы шегінде табиғатты қорғау ... ... іс ... басқаша болар еді. Бұл жағдайда қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды қалпына келтіру бойынша орындалуы тиіс белгілі бір шаралар ... ... ... ... ... ... қызметінің басқа да аспектілері регламенттелуі мүмкін.
Ерекше қорғалатын ... ... ... болсақ, оларды қорғауды ең бірінші кезекте әкімшіліктер және тұрақты және ... ... ... ... ... қызметтерінің күштері жүзеге асырады. Сонымен бір мезгілде бұл қызметті жүзеге асыруға қоғамдық бірлестіктер тартылуы мүмкін. Олар бұл ... ... бір жер ... ... ... ... ... қатарына қосу туралы негіздемелер мен ұсыныстар жасау арқылы, сондай-ақ қорғалатын аймақтарда нақты табиғатты қорғау шараларын ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктердің мұндай қызметі сәйкесінше ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың әкімшіліктерінің келісімдерінің негізінде жүзеге асырылады.
3. Бекітілген тәртіппен экологиялық тәрбие және білім беру ... ... ... ... ... қорғау саласында ғылыми зерттеулер жүргізу.
Бүгінгі таңда қоршаған ортаны қорғау саласындағы білім беру және ғылыми қызмет мемлекеттік сияқты, мемлекеттік емес ұйымдармен, оның ... ... ... ... асырылуы мүмкін.
Экологиялық білім беру саласындағы қызмет 2 түрге бөлінеді:
* лицензияланатын;
* ... ... ... ... ... ... ... орта және орта кәсіби, жоғарғы және жоғарғы кәсіби білім беру қызметі лицензияланады.
Экологиялық тәрбие және білім ... ... ... қорғау саласында ғылыми зерттеулер өткізу лицензияланбайтын қызмет ... ... ... ... ... қоғамдық бірлестіктер өздерінің басқару органдарының жарғылық ережелеріне және шешімдеріне сәйкес іс жүзіне асырады.
4. Мемлекеттік экологиялық ... ... ... ету және ... экологиялық сараптама өткізу.
Қазақстанда экологиялық сараптама 2 түрге бөлінеді:
* ... ... ... ... ... ... органдармен, екіншісі қоғамдық бірлестіктермен, ғылыми ұйымдармен және азаматтар тобымен өткізіледі. Осыған сәйкес екі жағдайда қоғамдық бірлестіктердің құқықтары мен ... ... ... ... экологиялық сараптамаға қатысты қоғамдық бірлестіктер уәкілетті мемлекеттік органдарға немесе шаруашылық ... ... ... бастамашысына оларды өткізу туралы талаппен жүгіне алады. Қоғамдық экологиялық сараптамаға қатысты қоғамдық бірлестіктер оны өткізудің тікелей субъектісі ретінде ... ... ... ... ... ... бірлестіктердің құқықтары оны өткізуді талап ету мүмкіндігімен ғана шектелмейді. Олар ... ... ... өткізудің әртүрлі сатыларына және ең алдымен қоршаған ортаға әсерді бағалау сатысына қатыса алады. Сонымен қатар қоғамдық бірлестіктердің ... ... ... яғни ... ... ... органдарының жанындағы кеңесу органдарының мүшелері ретінде қатыса алады.
18.03.1997 жылғы Қазақстан Республикасы Заңына сәйкес қоғамдық экологиялық ... ... ... қарастырайық. Қоғамдық экологиялық сараптама өткізу үшін жергілікті атқарушы билік органдарында мемлекеттік тіркелу талап ... және оның ... ... ... ... ... жариялануы тиіс. Қоғамдық экологиялық сараптама өткізіледі және оның нәтижелері бойынша қорытындыны осы үшін арнайы құрылған сараптау комиссиялары береді. Қоғамдық ... ... ... ... ... ақпарат құралдарында жариялануы тиіс. Қоғамдық экологиялық сараптама қорытындысының мемлекеттік экологиялық сараптамадан айырмашылығы, ол ... және ... ... ... Қоршаған ортаны қорғау саласында қоғамдық бақылауды жүзеге асыру.
Қоршаған ... ... ... қоғамдық бақылау қоршаған ортаның жағдайы мен ондағы өзгерістерді қадағалау, табиғатты пайдаланушылардың табиғатты қорғау шараларын орындауын ... ... ... бұзу фактілерін табу, жүзеге асырылып отырған шаруашылық қызметтің қоршаған ортаның сапасы нормативтері мен ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Заңның 79-бабына сәйкес, қоғамдық бірлестіктер қоғамдық бақылауды өз бастамасы бойынша, табиғатты пайдаланушылар және қоршаған ортаны ... ... ... ... ... мемлекеттік органдармен жасасқан келісімшарттарға сәйкес жүзеге асырылады. Қоғамдық бірлестіктер өз бастамасы бойынша немесе өкілетті мемлекеттік органдармен жасасқан келісім-шарттарға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... мүмкін екендігін айта кету қажет. Бірінші жағдайда қоғамдық бірлестіктің бақылаушы қызметі үлкен ... ... ... ... ... ... ... үшін қажетті құжаттар мен материалдарды беруіне байланысты болады. Екінші жағдайда мына конституциялық норманы естен шығармау қажет: .
Сондықтан егер ... ... ... ... ... салаларындағы мемлекеттік органдардың бақылау функциясы қоғамдық бірлестіктерге берілген болса, қазір бұған Конституциямен ... ... ... ... бақылу үшін толық мүмкіндіктер табиғатты пайдаланушы (объектінің иесі) оның өткізілуіне қарсы болмаса немесе ... ... ... ... ... ... ... мен ұйымдардан қоршаған ортаның жағдайы және оны қалпына келтіру жөнінде уақтылы және ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдармен және халықаралық ұйымдармен олармен келісімге келе отырып, ... ... және ... әрекет ету, олар үшін келісім-шарттар бойынша заңдарда көзделген белгілі бір жұмыстарды орындау.
Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... әрекет ете отырып, олармен қоғам өмірінің әртүрлі салаларында келісім жасасуда.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 5-ші бабына сәйкес, қоғамдық бірлестіктердің ... ... ... ... ... ... Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі заң жобаларын талқылауға қатысу.
Қазақстанда заң шығарушылық бастамашы болу ... ... ... ... ... ... белгілі бір жағдайларда Президентке берілген. Қоғамдық бірлестіктердің мұндай құқықтары жоқ. Сондықтан, әдетте, ... заң ... ... қатысуы Үкіметпен немесе депутаттармен жасалған заң жобаларына ұсыныстар енгізумен және ... ... ... Бұл қызмет заңжобаларына жазбаша түсініктемелер беру және ұсыныстар жасау, ашық парламенттік тыңдауларға, жекелеген комитеттер мен жұмысшы ... ... ... жолымен жүзеге осырылады. Заң жобаларын ресми талқылауға қатысу ... ... ... ... ұсынғаннан кейін жол ашылады.
Қазақстанда қоғамдық бірлестіктердің қоршаған ортаны қорғау жөніндегі заң ... ... ... Парламенттің Жұмысшы топтарының шегінде қатысу тәжірибесі бар.
9. Әкімшілік немесе Сот тәртібімен кәсіп-орындарды орналастыру, салу, жаңалау және эксплуатациялау туралы шешімдердің күшін ... ... ... Кінәлі ұйымдарды, лауазымды тұлғаларды және азаматтарды жауаптылыққа тарту туралы мәселелер қою, қоршаған ортаны қорғау туралы заңның бұзылуы нәтижесінде азаматтардың ... мен ... ... залалдың орнын толтыру туралы сотқа талап - арызбен жолдану.
4. ҚОҒАМДЫҚ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ БІРЛЕСТІКТЕРДІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Экологиялық мүдделер бойынша ... ... ... және ... ... ... ... туындататын құқық нормасының негізінде мемлекеттік органдармен қарым-қатынасқа түсетін қозғалыстар, ұйымдар, одақтар, қорлар, ассоциациялар кіреді. ... ... ... ... ... бар, олар ... ... да нормативтік құқықтық актілермен реттеледі. Өкінішке орай, олардың көпшілігін экологиялық қоғамдық бірлестіктер ... ... ... ұйымдастыру кезінде, өздерінің экологиялық талаптарын қою, өздерінің экологиялық қызметке қатысуы кезінде ... ... ... ... Республикасының Заңы азаматтарға және олардың бірлестіктеріне экология және табиғатты пайдалану аясында кең өкілеттіктер береді. ... ... ... ... ... құқықтары және өзара жауапкершіліктері бір-біріне қаншалықты сәйкес келетіндігінен, олардың қалай теңестірілгенінен көрінеді.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеу, және олардың филиалдарын (өкілдіктерін) міндетті есептік тіркеу қарастырылып отыр. Қоғамдық бірлестіктің қайта құрылуы ... ... ... кезінде, сондай-ақ оның бұрынғы атауы өзгерген жағдайда ол қайта тіркелуі тиіс.
Қазақстан Республикасында қоғамдық бірлестіктерді тіркеу (қайта ... ... ... нормативтік құқықтық актілермен реттеледі:
* Азаматтық кодекс;
* Қазақстан ... ... ... ... заң күші бар ... 27.11.1996 жылы Әділет Министрі бекіткен, Заңды тұлғаларды Қазақстан Республикасы Әділет Министрлігі органдарының мемлекеттік тіркеу тәртібі ... ... ... ... ... тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алым алу тәртібі туралы ҚР Үкіметінің 19.11.1996 жылғы қаулысымен бекітілген Ереже.
27.11.1996 жылы ... ... ... ... ... ... ... Әділет Министрлігі органдарының мемлекеттік тіркеу тәртібі туралы Ережеге сәйкес, ... ... ... тіркеу Әділет Министрлігінде жүзеге асырылады.
Қоғамдық бірлестіктерді мемлекеттік тіркеу (қайта ... ... ... ... ... ... ... бірлестікті мемлекеттік тіркеу, қайта тіркеу туралы сәйкесінше ... ... ... ... ... тұлға ретінде құрылған жағдайда мұндай шешімді оның құрылтайшылары, ал қайта тіркеу және есептік тіркеу (өкілдікті) жағдайында заңды тұлғаның өкілетті органы ... ... ... ... ... ... ... заңдарға және тіркеуші органдардың талаптарына сәйкес тіркеу үшін қажетті құжаттар пакеті дайындалуы тиіс.
3. ... ... ... ... ... ... ... тіркеуші органға беріледі.
4. Тіркеуші орган ұсынылған құжаттардың толықтығын, дұрыс ... және ... ... ... ... ... және ... болмаған жағдайда мемлекеттік тіркеу туралы бұйрық шығарып, тіркеу ... ... ... ... ол ... ... берген кезден бастап 15 күннен кешіктірмей жүргізіледі.
Қоғамдық бірлестіктер туралы Заңға сәйкес, оның жарғысында келесі ережелер бекітілуі тиіс:
* қоғамдық ... ... оның ... пәні және мақсаттары;
* мүшелік, мүшелікке кіру тәртібі, оның қатысушыларының (мүшелерінің) құқықтары мен міндеттері;
* қоғамдық бірлестіктің ұйымдастырушылық құрылымы, оның ... ... ... мен ... ... ... және оның ... жүзеге асырылатын территория;
* ақша қаражаттары мен басқа да мүліктің қалыптасу тәртібі, қоғамдық бірлестіктің және оның құрылымдық бөлімшілерінің ... мен ... ... басқаруға қатысты құқықтары;
* қоғамдық бірлестіктің басқарушы органдарының құрылу тәртібі, өкілеттігі және ... ... ... ... ... органның тұрғылықты жері;
* жарғыға өзгертулер мен толықтырулар енгізу тәртібі;
* қайта құру және тарату тәртібі, ... ... ... ... ... экологиялық бірлестіктер коммерциялық емес ұйымдар болып табылады.
Қоғамдық бірлестіктер ... ... ... және ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтары мен бостандықтарын іс жүзіне асыру және қорғау;
* ... ... және ... ... ... және қызығушылық мүдделерді қанағаттандыру;
* ғылыми, техникалық және әдеби шығармашылықты ... ... ... мен ... қорғау;
* қоршаған табиғи ортаны қорғау;
* қайырымдылық қызметіне қатысу;
* ... ... ... ... ... және ... ... қорғау;
* отансүйгіштік және гуманистік тәрбие беру;
* халықаралық әріптестікті кеңейту және бекіту;
* ... ... ... ... ... өзге де қызметті жүзеге асыру.
Қоғамдық экологиялық бірлестіктердің қызметінің жүзеге асырылуы барысында басшылыққа алынатын негізгі принциптер мыналар:
1. Қазақстан Республикасы Конституциясы ... ... ... ... ... ... ... Конституцияның ең жоғары заңдық күші бар және Республиканың бүкіл аумағында ол ... ... ... ... ... жалпы және даулы мәселелер азаматтардың пайдасына шешіледі.
Мұның негізгі - ... ... ... онда ... деп ... және Конституцияның 12-бабының 2-тармағы, оған сәйкес, адам құқықтары мен бостандықтары әркімге тумысынан жазылған, олар ... деп ... ... ... ... алмайды, заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің мазмұны мен қолданылуы осыған қарай анықталады.
3. Экологиялық құқықтар бастапқы және ... ... ... ... билік органдары және жергілікті өзін-өзі басқару органдары тек қана оларды іс жүзіне ... және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Конституциясының бірнеше баптарымен анықталған:
3-б. 1-т: Мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауыхалық.
4. Азаматтардың қандай да болмасын қызметті ... ... олар ... ... территорияларға қандай да бір объектіні орналастылуға байланысты пікірі басым болып табылады және тек сот тәртібімен даулануы мүмкін.
5. ... ... ... ... ... ... жер ... жүйесінің ауқымды тұтас секторында жатқан негізгі аумасын ауа райы - ... ... ... құрылықтың болып келетін далалы, шөл және шөлейт жерлер құрайды. Ел ... ... ... ... қауіпті аймақты қамтиды, сөйтіп экологиялық қолайсыздыққа зілзала қатері қосылады.
Экологиялық қауіпсіздіктің негізгі ... ... ... ... кезде негізінде қалыптасқан табиғат пайдалану мен айналадағы ортаны қорғау жүйесінің әлі ... ... және ... ... зерделенбеген табиғи-ғылыми, ғылыми-техникалық, мәдени-тарихи және өзге де аспектілері мен ерекшеліктерін, өнеркәсіптің, табиғаттың шетін экологиялық жүйелері мен бүгінгі халықтың, сондай-ақ болашақ ... ... ... ... ... ... проблемаларын ескеру қажет.
Осы проблемалардың Қазақстан үшін өзекті геосаяси, геоэкономикалық және ... ... БҰҰ ... ... Декларациясында және халықаралық құқықтың қатысушысы ретінде Қазақстан қуаттайтын негізгі конвенцияларында ерекшеленіп, жүйеленеді.
Қазақстанның Жер ... ... ... ... ... мен ... ... қорғау және табиғат пайдалану жөніндегі талаптар елдін экологиялық қауіпсіздігі мен тұрақты дамуының табиғи іргетасы болып табылады. Әрі олар ... ... ... ... табиғи ортаны қорғау туралы, Жер туралы Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы, Су, Орман кодекстері мен ... ... да ... ... ... ... және ... ескерілуге тиіс.
Біздің республикамыз дәл қәзір экономикасы өтпелі кезендегі елге жатамыз. Сондықтан да негізге ... 1993 жылы ... ... Ұйымының Еуропалық экономикалық комиссиясы - (ЕЭК) мен Біріккен Ұлттар Ұйымының қоршаған орта ... ... ... ... және ... ... елдеріндегі табиғат қорғау қызметін басқаруды күшейтуге байланысты бірлескен жұмыстарын жүзеге асыруға кірісті. Мұның негізгі мақсаты ... ... ... ... ... ... ... көшу процесінде тұрған елдерде нарық экономикасында пайдаланылатын әдістерді, саясаттар мен әдістерді қолдануға баға беру; экономикасы өтпелі кезеңдегі елдердің және ... ... ... және ... ... ... ... орта мәселелері бойынша пікірлер мен тәжірибелер алмасуы; ЕЭК аймағында табиғат қорғау қызметін басқару мен оны ... ... ... мен дағдыларды күшейту.
ЕЭК-тің экологиялық саясат жөніндегі комитеті өзінің 1994 жылғы мамырдағы сессиясында ... ... ... ... ... қорғау қызметін кешенді басқарудың басшылыққа алар принциптерін ... ... оны ... ... ... шешім қабылдады. Қалыптасқан дәстүр бойынша бұл басшылыққа алар принциптерді жариялау ЕЭК мен ЮНЕП ... ... ... ... елдері ауыр экологиялық жағдайды, қуатты және материалдарды көп қажет ететін өндірісті сондай-ақ қоршаған ортаны ... ... ... ... алып ... ... қоса, орталықтан жоспарланған экономикадан нарықтық экономикаға көшуге бйланысты, жұмыссыздықтың өсуі, аса ... ... ... бюджет тапшылығы, шетелдік бәсекенің жоқтығы, экономикалық Өзара Көмек Кеңесі тарқаған соң жаңа сыртқы сауда ... ... ... жаңа ... пайда болды. Әсіресе, мұнда айта кететін жәй мемлекеттік бюджетің ... Көп ... ... ... ... ... ... мақсаты қысқа және ұзақ мерзімде экономиканың тиімділігін арттырып қана қоймай, қалыпты экономикалық дамуға жету ... ... орта және даму ... ... Декларациясына сәйкес экологиялық проблема даму процесінің бөлінбес бөлігі болуға тиіс. Бұл үшін өз кезегінде экологиялық жоспарлау мен табиғат ... ... ... ... ... қажет және қоршаған орта саласындағы саясатты басқа саладағы саясатпен ... ... олар ... ЕЭК ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау саласы бойынша қабылданған құқықтың құжаттарды және ... ... ... тек ... ... түзуді жетілдіру бөлімінің Табиғатты қорғау мекемелері бөлімшесінде қарастырылған мәселелер мынадай төмендегідей болып отыр. Ұлттық деңгейде табиғат ... ... ... ортаны қорғау жөніндегі министрліктердің) негізгі міндеттері мыналарды қамтуға тиіс:
* қоршаған орта ... ... ... ... мен ... ... одан ... шараларды жүзеге асыру;
* сәйкес заңдылық ұсыныстар әзірлеу және ... ... ... ... ... ... және басқарудың тұтқаларын жасау (рұқсат беруді реттеу жүйелері және қоршаған ортаға әсер етуді ... ... ... ... ... және т. б.);
* қоршаған орта саласындағы саясатты ... ... ... ... ... ... ... мониторингті үйлестіру және оны қызметке басшылық, мониторинг әдістері мен есеп ... ... ... ... байланысты мәліметтер мен ақпараттар орталықтарын ашу;
* қоршаған орта саласындағы зерттеулер мен әзірлеу жұмыстарын жүргізуге қолдау көрсету;
* ... ... ... ... ... жұмысты ұйлестіру және жұртшылықты хабардар етіп отыру;
* халықаралық ынтымақтастық.
Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі министрлікке бағынышты мекемелер құру мүмкіндіктерін зерттеу қажет. ... ... ... ... үйлестіріп, жүзеге асыруы мүмкін: су бассейіндерін және қорғауға алынған аймақтарды басқару; мониторинг, қоршаған ортаның жайы туралы баяндамалар әзірлеу, қоршаған орта ... ... ... мен өзірлеу жұмыстарын жүзеге асыру және ақпараттар тарату.
Заңдар мен оның орындалуын ... ... ... жеке және заңдық тұлғалар үшін міндетті сипат алады.
Қоршаған ортаны қорғау және пайдалануды әртүрлі нормалар мен ережелерді бір ізге салу ... Тек ... ... ... ... қана қоймай, қоршаған ортаны қорғау туралы ережелерді өнеркәсіптік, коммерциялық, ... ... да, ... ... ... ... кеден қызметі, банк қызметі, сақтандыру, аумақтық даму және жерді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... қызметінің әртүрлі субъектілерінің арасындағы міндеттер мен өкілдік айқын көрсетіліп, бөлінуі керек;
2. экологиялық мақсатқа жеткізетін ... ... және ... ... ... ... нормативтердің болуы, шаруашылықтың ластаушы түрлері (қуаттар өндіретін химиялық ... және т.б.) бар ... мен ... ... ... ... ... мүмкіндіктері көзделуі тиіс;
3. жеке жоба бойынша әртүрлі рұқсаттар алуға ... ... ... ... үйлестіру. Бұл істің түпкі мақсаты барлық табиғи ортаны қамтитын бірегей ... ... беру ... ... ... және ... ... секторлық саясатта, жоспарлар мен бағдарламаларда экологиялық жағдайды есепке алу;
5. айтарлықтай зиян ... ... ... ... ... ... ... мен қондырғылардың қоршаған ортаға тигізетін әсерін зерттеу және осындай ... ... ... ... ... ... ... жою мақсатында тиісті түзетулер мен өзгертулер (қажетіне қарай кезеңімен);
6. экономикалық дамудың ұсынылып отырған жаңа жоспарларына рұқсат беру шараларына ... ... әсер ... ... ... ... түрде енгізу. Бұл жағдайда басшылық ретінде ҚОӘБ-ны ... және ... ... ... ... ұсыныстарын пайдалануға болады;
7. мемлекеттік органдардың қоршаған ортаның жағдайы туралы есептер ... ... және ... мен ... ... ... ... қоршаған орта мәселелері бойынша ақпараттар беріп отыруды міндеттеу;
8. жұртшылықтың экологиялық мәлімет алу құқын белгілеу және ... жеке ... ... және ... ... және ... қауіпсіздікті ескере отырып, тиісті шаралар қабылдау. Сонымен қатар сот ... ... ... ... дау айту ... ... ету қажет.
Экологиялық табиғат қорғау заңдарын және нормативтік ... ... ... ету ... шараларды күшейту және жүзеге асыруға болатындай экологиялық стандарттарды ... ... ... ... ... маңызды мәселелеріне тоқтала кететін болсақ, экологиялық саясатты жоспарлағанда әртүрлі шешімдердің экологиялық, экономикалық және әлеуметтік салдарларын сараптауға мүмкіндік беретін ... ... ... жөн. ... ... неге жететінді, қашан, кіммен жететінді және шығындар ... ... ... ... ... ... ... алу шараларын белгілеу принциптеріне, принципіне, тұрақтылық ... жеке ... ... ... ... саясаттың тікелей және қысқа мерзімдік мақсаттары кезек күттірмейтін проблемаларды шешуге ... Оған ... ... ... ... ортаның сапасына байланысты адамдардың денсаулығына төнген қауіп, объектілер мен табиғи ресурстардың зақымдануы және бұзылуынан болған өндірістік шығындар, ... ... ... мен ... ... ... әртүрліліктің нашарлауы, әйтпесе оған орны толмас зиян келу қауіпті.
Экологиялық саясаттың мақсаттарына жету үшін ... ... ... - ... жоспарлық, экономикалық және ерік тілік тұтқаларын пайдалану қажет. Нақты міндеттерді шешу үшін экологиялық және экономикалық тұрғыда тиімді ... ... ... білу ... саясатты қаржыландыру бөлімшесіне қысқаша тоқтала кетсек, қоршаған ортаны қорғауға жұмсалатын шығын негізінен кәсіпорындар мен компаниялардың қаржысынан, сондай-ақ мемлекеттік бюджеттен және ... ... ... ... бюджетінен қаржыландырылады. Бюджеттік қаржылар мемлекеттік табиғат қорғау мекемелері мен түрлі деңгейдегі, арнаулы ... ... ... мен ... қаржыландыруға пайдаланылады. Қаржыландыру үшін табиғат қорғау жобаларын таңдағанда, алдымен экологиялық және қаржыландыру әлшемдерін жасаған жөн. ... ... ... ... ... мен ... емес ұйымдарға назар аударылады. Өндірістік циклдің соңында тазалау жұмысымен айналысатын технологияға емес, инвестиция экологиялық тұрғыдан таза ... ... жөн. ... ... ... ... бөлу ... банктік және экологиялық сарапшылықты үйлестіру қажет.
Мақсатты экологиялық қорлар құруды уақытша шаралар ретінде қарау ... олар ... ... ... ... мен ... қоршаған ортаның сапасын жақсартуға жұмсалатынын ашық көрсетеді, ол мемлекеттік табиғат ... ... ... ... Ұзақ мерзімдік болашақта, принципті толық күшіне енген ... ... ... және ... ... пайдаланғаны үшін салықтан түсім орталық бюджеттің жалпы сомасының бір бөлшегін құрайды. Сол ... ... ... ... тек ... арнаулы түрлерін қаржыландыруға жұмсалады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен, қоғамдық бірлестік дегеніміз - заңдарға қайшы келмейтін ортақ мақсаттарына жету мақсатымен азаматтардың ерікті түрде бірігуі ... ... ... ... ... 3 түрі болады:
* республикалық;
* аумақтық;
* жергілікті.
Қоғамдық экологиялық бірлестіктердің қызметтері мынадай ... ... ... ... экологиялық бағдарламаларын жасау, бекіту және насихаттау, азаматтардың құқықтары мен мүдделерін қорғау, оларды ерікті бастамалар негізінде қоршаған ортаны ... ... ... қызметке тарту;
+ қоршаған ортаны қорғау және оны жақсарту, табиғи ресурстарды ... ... және ... ... жөніндегі жұмыстарды орындау, қоршаған ортаның экологиялық, ғылыми және мәдени құндылығы бар объектілерін қорғауға, ерекше қорғалатын табиғи аймақтарды ұйымдастыру және ... ... ... ... экологиялық тәрбие және білім беру жөніндегі жұмыстарды орындау, қоршаған ортаны қорғау саласында ғылыми зерттеулер жүргізу;
+ мемлекеттік экологиялық сараптама өткізуді талап ету және ... ... ... өткізу;
+ қоршаған ортаны қорғау саласында қоғамдық бақылауды жүзеге асыру;
+ мемлекеттік органдар мен ұйымдардан қоршаған ортаның жағдайы және оны ... ... ... уақтылы және толық информациялар алу;
+ қоршаған ортаны ... ... ... ... және ... ұйымдармен олармен келісімге кем отырып, әріптестік жасау және өзара әрекет ету, олар үшін келісімшарттар бойынша заңдарда көзделген белгілі бір жұмыстарды ... ... ... қорғау жөніндегі заң жобаларын талқылауға қатысу;
+ әкімшілік немесе сот тәртібімен кәсіпорындарды орналастыру, салу, жаңалау және ... ... ... ... ... ... ету;
+ кінәлі ұйымдарды, лауазымды тұлғаларды және азаматтарды жауаптылыққа тарту туралы мәселелер қою, қоршаған ортаны ... ... ... ... ... азаматтардың денсаулығы мен мүлкіне келтірілген залалдық орнын толтыру туралы ... ... ... ... ... ... құқықтық актілер:
* Қазақстан Республикасының 30.08.1995 жылғы Конституциясы ... ... ... және толықтыруларымен).
* ҚР Заңы. 06.08.1997.
* ҚР Азаматтық кодексі (жалпы бөлім). 27.12.1994.
* ҚР Заңы. 31.05.1996.
* 27.11.1996 жылы Әділет ... ... ... ... ҚР Әділет Министрлігі органдарының мемлекеттік тіркеу тәртібі туралы Ереже.
* ҚР Президентінің 17.04.1995 жылғы заң күші бар ... ... ... ... ... в ... Азии: организационно-правовые аспекты деятельности: Практическое пособие. - Алматы: , 1997.
* Экологические права общественности в ... - ... ... ... . Участие общественности в принятии экологически значимых решений. Выпуск № 1. - Москва, 1996.
* БҰҰ Еуропалық Экономикалық Комиссиясының 1998 ... атты ... ... конвенциясы).
* Взаимоотношения между экологическими неправительствен-ными организациями и правительством // Материал Российско-Голландской Конференции. Москва, 23-26 ноября 1992.
* ҚР ... 1996 ж. 30 ... 2967 ... (ҚР ... ... ту ... Ноосфера, 1996, № 1.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қайта құру» кезеңіндегі Республиканың қоғамдық – саяси өміріндегі өзгерістер. 1986 жылғы желтоқсан оқиғасы20 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығы қағидаларының түсінігі16 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
ҚР Конституциялық құқығының жалпы сипаттамасы20 бет
«Қазақстан Республикасының Судьялар одағы» Республикалық қоғамдық бірлестігінің жарғысы7 бет
Қазақстан Республикасындағы қоғамдық бірлестіктердің конституциялық-құқықтық мәртебесінің конституциялық құқықтық реттелуі7 бет
Қоғамдық бірлестік18 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь