Енбекти жане жалакыны жоспарлау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І. Еңбек рыногы және жалақы теориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.1. Жалақы: деңгейі, динамикасы. Жалақы ілімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2. Еңбек . нарық экономикасының ресурсы. Еңбек теориялары ... ... ... ... ..10
1.3. Еңбек рыногы: қызметі және жүргізу механизмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11

ІІ. Еңбекақы және еңбекті жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.1. Еңбекақыны жоспарлау және реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.2. Кәсіпорындағы персоналмен жұмыс істеуді жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... 16
2.3. Еңбекті мөлшерлеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
Елiмiз нарық экономикасына көшiп, нарық қатынастары аясында әлеуметтiк және экономикалық реформаларды жүзеге асырғалы он тоғыз жылдың жүзі болды. Осы уақыт iшiнде елiмiз көптеген реформалар жүргiзiп, нарықтық экономикалы елге айналу үшін қадамдар жасау үстiнде. Сол реформалардың iшiндегi әлеуметтiк саясат және ауылдардағы еңбек нарығы сияқты мәселелер маңызды және өткiр күйiнде қалып отыр. Халықтың жұмыспен қамтамасыз ету және кедейлену мәселесi экономикалық қиындықтарға байланысты, тәуелсiздiктiң алғашқы жылдары күшейе түстi. Осы жағдайларда халықты жұмыспен қамту жүйесiнiң маңыздылығы арта түседi.
Шындығында соңғы жылдарда экономикадағы қолайлы өзгерістер және тұрақты өсуді қамтамасыз ету жөнінде қабылданып жатқан шаралар еңбек нарығының кешенді жүйесін құруды қолға алуға мүмкіндік беріп отыр. Осыған байланысты Қазақстанның қазіргі және болашақтағы басымдықтары мен мүмкіндіктерін ескере отырып, халықты жұмыспен қамтамасыз етудің жетілдірілген жүйесін әзірлеу қажеттігі туындап отыр.
Еңбек ақы – бұл еңбек өлшемі мен тұтыну өлшеміне бақылау жасауды жүзеге асыруға көмектестін маңыздық экономикалық құрал. Шаруашылық субъектісінің түріне қарамастан әрбір қызметкердің кірісі субъект жұмысының түпкілікті нәтижелерін ескергенде, оның жеке үлесімен анықталады және салықтармен реттелінеді. Еңбекақы тұтынушы кіріснің үлкен бөлігін құрайды, сондықтан да сұраныстың мөшеріне, тауардың тұтасына және олардың бағасына елеулі әсер етеді. Еңбек ақының номаиналды және шынай түрлері болады.
Номиналды еңбек ақы дегеніміз - жалдамалы еңбектің қызметкері өзінің күндік, апталық, айлық еңбегі үшін алатын ақша сомасы. Номиналды жалақының мөлшеріне қарап табысының деңгейі жайында айтуға болады, бірақ тұтынудың деңгейі мен адамның әл – ауқаты жайлы айту мүмкін емес.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.
2. Қазақстан Республикасының «Кәсіпорын және кәсіпкерлік қызметі
туралы Заңы». 2000 ж.
3. Н.Ә.Назарбаев «Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде
қалыптастасуы мен дамуының стратегиясы», Алматы, 1996ж
4. Н.Ә.Назарбаев «10 жыл ғасырға тең», Алматы, 2001ж
5. Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан - 2030»
7. Н.Ә.Назарбаев «Дағдарыстан - дамуға», 2009 ж.
6. Б.Жүнісов, Ү.Мәмбетов, Ү.Байжомартов «Нарықтық экономика
негіздері», Алматы Республикалық баспа кабинеті, 1996ж
7. Я.Ә.Әубакіров, Б.Б.Байжомаев, Ф.Н.Жақыпова, Т.П.Төбеев «Экономикалық теория» оқу құралы, Алматы «Қазақ Университеті»-1999ж
8. Шаккузова Г.Ж. «Кәсіпорын экономикасы», А-2004.
9. Горфинкель В.Я «Экономика предприятия», учебник, Москва М, «Банки и биржи», «ЮНИТИ», 1996г
10. Волков О.И. учебник «Экономика предприятия» Москва, ИНФРА-М, 1997г
11. Софронов Н.А. «Экономика предприятия» - М.: Юрист, 1999г
12. Карлик А.Е. «Управление экономикой предприятия» - Экономика, 1999г
13. А.Кабдиев «Развитие экономической мысли в Казахстане»,
Алматы,1998г
14. А.Смит «Исследования о природе и причинах богатства народов»,
М.Соцэкгиз, 1995г
15. «Экономикс: принципы проблемы и политика» Р.Кэмпбелл,
Макконелл, Л.Брю Стенли, перевод с англ, Баку 1992г
16. К.С. Айнабек. Теория рыночной экономики. Алматы: Жети Жаргы, 2004;
17. Экономика предприятия. (Под ред. В.Я. Хрипача) Минск: Эконом пресс, 2001;
18. О.С. Сабден, Р.З. Акбердин, Е.С. Васильева. Рыночная экономика. Алматы: Ғылым, 2002;
19. Г.А. Саймаганбетова. Организация планирования производства. Алматы: Экономика, 2004;
20. «Организация производства и управление предприятием». Под ред. О.Г. Туровца. М.: ИНФРА, 2003
21. Куатова. Экономика предприятия. Задачник. Алматы, 2004 жыл.
22. Калдыбаев. Экономика предприятия, Алматы, 2002 жыл.
23. Г.Ж. Шаккузова. Методические рекомендации по выполнению
курсовой работы.
24. Г.Ә. Жолдасбаева. Кәсіпорын экономикасы.Алматы:Экономика, 2002 жыл.
        
        Жоспар
Кіріспе
............................................................................
.........................................3
І. Еңбек рыногы және жалақы
теориясы.........................................................6
1.1. Жалақы: деңгейі, динамикасы. Жалақы
ілімі................................................6
1.2. Еңбек – нарық экономикасының ... ... ... ... ... және ... Еңбекақы және еңбекті
жоспарлау...........................................................13
2.1. Еңбекақыны жоспарлау және
реттеу...........................................................13
2.2. Кәсіпорындағы персоналмен жұмыс істеуді
жоспарлау............................16
2.3. Еңбекті
мөлшерлеу...................................................................
......................20
Қорытынды...................................................................
.......................................23
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі....................................................................25
Кiрiспе
Елiмiз нарық ... ... ... ... ... және ... ... жүзеге асырғалы он тоғыз жылдың
жүзі болды. Осы ... ... ... ... ... жүргiзiп, нарықтық
экономикалы елге айналу үшін қадамдар жасау үстiнде. Сол ... ... ... және ... еңбек нарығы сияқты мәселелер
маңызды және ... ... ... ... Халықтың жұмыспен қамтамасыз ету
және кедейлену мәселесi ... ... ... ... ... күшейе түстi. Осы жағдайларда халықты
жұмыспен қамту жүйесiнiң маңыздылығы арта ... ... ... ... қолайлы өзгерістер және
тұрақты өсуді қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... құруды қолға алуға мүмкіндік беріп отыр. Осыған
байланысты Қазақстанның қазіргі және ... ... ... ескере отырып, халықты жұмыспен қамтамасыз етудің
жетілдірілген жүйесін әзірлеу ... ... ... ақы – бұл ... өлшемі мен тұтыну өлшеміне бақылау жасауды жүзеге
асыруға көмектестін маңыздық экономикалық құрал. Шаруашылық ... ... ... ... кірісі субъект жұмысының түпкілікті
нәтижелерін ескергенде, оның жеке ... ... және ... ... ... кіріснің үлкен бөлігін құрайды, сондықтан да
сұраныстың мөшеріне, ... ... және ... ... ... ... ... ақының номаиналды және шынай түрлері болады.
Номиналды еңбек ақы дегеніміз - жалдамалы ... ... ... апталық, айлық еңбегі үшін алатын ақша сомасы. ... ... ... ... деңгейі жайында айтуға болады, бірақ тұтынудың
деңгейі мен адамның әл – ... ... айту ... ... ... ақы – ... ақшаға сатып алуға болатын ... ... ... ... Ол номиналды жалақыға тікелей қатынаста және тұтыну
заттары мен ақылы қызметтердің бағасы деңгейімен кері қатынаста болады.
Жалақы өнімінің ... ... ... ... бірі ... сондықтан да жалақы есебінің дұрыс ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... кемуіне және еңбеккерлердің
өмір деңгейінің жақсаруына себепші болады.
Еңбек ақының мәні. Осы ... ... ... ... 2
тұжырымдама бар:
1. Еңбек ақы еңбек бағасы,оның дәрежесі мен динамикасы рыноктық факторлар-
сұраныспен және ... ... ... ақы ... ... ... ... емес, өйткені еңбек
тауар бола алмайды,еңбек ақы өндіріс жағдайымен де,рыноктық факторлар
сұраныс,ұсыныспен де ... ... ... ... ақының жұмыс күші
құнынан бірде жоғары,бірде төмен болатындығын көрсетеді.
Еңбек ақының екі тұжырымдамасы да ... ... ... ... пен Д.Рикардоның теориясына негізделген.
А.Смит еңбек пен жұмыс күші арасындағы айырмашылықты ашып ... ... ... ... бар ... деп ... баға ... шығындарымен анықталады,яғни жұмысшының және оның
отбасының тіршілігіне қажетті құнмен есептеледі. А.Смит ... ... ... ... құнын түсінді. Еңбек ақы мөлшері жұмысшының тіршілігіне
қажетті құн минимумымен анықталады. Осыдан басқа ... ... және ... ... осымен байланысты Смит еңбек ақы мөлшерінің ұлттық
айырмашылығы болатынын түсіндірді. Рикардо еңбек ақы ... ... ... ... ... ... ақы, осы теория бойынша,
халықтың табиғи өсуіне сәйкес күнкөріс заттарының ... ... ... ... ... ақы ... бағасы емес, өйткені еңбек
тауар емес, олай болса оның құны да жоқ. ... күші ... бола ... ... ақы осы ... ... оның құнының ақшалай көрінісі. Жұмысшы еңбек
ақы түрінде бүкіл еңбегі үшін емес, тек қажетті еңбек ... ... ... ... экономикалық маңызы мынада, осы табыс арқылы өндірістің
жеке факторының орны ... ... ... және ... ... білім алуы, еңбекке дайындығы жүзеге
асырылады. К.Маркс жұмыс күшінің құны мен ... ақы ... ... ... ... күнделікті қажетті тұтыну заттарының құнымен
анықталады деді.Еңбек ақының мөлшері жұмыс күшінің құнына әсер ететін ... ... ... ... ... ... ... пен ұсыныс тепе-тең болғанда жұмыс күшінің ... ... ақы ... Мен осы курстық жұмысымды 2 бөлімге бөліп қарастырдым.
Бірінші ... ... ... және ... ... ... айтылады, екінші
бөлімінде «Еңбекақы және еңбекті жоспарлауға» тоқталамын. Жалпы «Еңбек және
жалақыны жоспарлау» тақырыбындағы курстық жұмысымда ... және ... ... ... мәселелеріне кеңінен тоқталамын.
І. Еңбек рыногы және жалақы теориясы
1.1. Жалақы: деңгейі, динамикасы. Жалақы ілімі
Еңбек ... ... ... ... ... деп ... ... Жалақы еңбекке марапатталу ретінде көрінеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... түсіндірудегі
бірлігі осымен бітеді және өзгешеліктер туындайды.
Маркстік концепциясы біріншіден, еңбек болашақ құнның ... ... ... оның құны жоқ, ... емес деп дәлелдейді. Бұл мынаған негізделген,
сатылатын еңбек емес, жұмысшының еңбекке деген қабілеттілігі, яғни жұмысшы
мен оның ... өмір сүру ... ... ... ... ... ... ретінде еңбектің барлық өнімі емес, тек қажеттісі,
яғни жұмыс күшінің құнының орнын толтыратыны төленеді. ... ... ... ... да үлесі көрінеді.
Жалақы - бұл жұмыс күшінің баға және құн формасында көрініс беруі.
Неоклассиктер ... ... ... ... олар жалақыны
еңбекке баға ретінде қарастырады, екіншіден, оларды ... мәні ... пен ... ... арқылы дәстүрлі түрде анықтайтын ... ... ... пен ... ... ... жалақының тепе-теңдік
деңгейі орнатылады.
Еңбекке сұраныстың өсуі жалақыны көтереді. ... ... ... төмендетеді.
Еңбекке сұраныс шектік өніммен, яғни жұмыспен қамтылу бір жұмысшыға
өскендегі өнімнің өсуімен ... егер ... өнім ... ... ... ... ... қолдануда жоғары болса, онда
еңбекке сұраныс көтеріледі және ... ... әсер ... ... ... ... елдегі саны;
2. Жұмыс күнінің ұзақтығы;
3. Халықтың мамандық деңгейі және кәсіпшілік дайындығы.
Жалақы ... және ... ... ұғымдары болып бөлінеді.
Номиналды жалақы деп жұмысшыға өзінің ... үшін ... ... ... ... дегеніміз алынған ақша сомасына толып ... ... мен ... ... ... ... Ол номиналды
жалақымен тікелей байланыста және тауар мен қызметтерге баға ... ... ... екі формада болады - мерзімді және кесімді.
Мерзімді жалақы жұмыс ... ... Оның ... ... төлем болып табылады.
Кесімді төлемде жалақы өндірілген өнім көлеміне байланысты болады.
Оның мөлшері бір бұйым бағасын ... ... ... арқылы анықталады.
Негізгі формалармен байланысты түрлі төлеу жүйесі қолданылады: кесімді-
үдемелі, ... көп ... және ... ... және ... базар нарқына байланысты ықпалды
күштер: ұлттық ресурстар жағдайы ... ... ... ... ... ... әсер етеді. Бай және өнеркәсіптік дамыған елдерде
номиналды жалақы деңгейі әлемдегі орташа деңгейден жоғары.
Жалақы- тұтынушылар табысының басым көпшілігін ... ... ... ... ... және олардың бағасына леулі ... ... ... не, оның дәрежесі мен динамикасы не нәрсеге тәуелді, жалақыға
бәсекенің ... және ... түрі ... әсер ... ... Осы мәселеге байланысты экономикалық теорияда 2
тұжырымдама бар:
1. ... ... ... оның ... мен ... ... ... және ұсыныспен анықталады.
2. Жалақы жұмыс күші- тауардың бағасы, еңбектің бағасы емес, ... ... бола ... ... ... ... де, рыноктық
факторлар сұраныс, ұсыныспен де анықталады, олардың ауытқуы
жалақының жұмыс күші ... ... ... ... ... ... екі тұжырымдамасы да ағылшынның ... ... ... пен Д.Рикардоның теориясына негізделген.
А.Смит еңбек пен жұмыс күші ... ... ашып ... Оның ... ... ... ... бар «тауар» деп саналады. Ал,
табиғи баға өндіріс шығындарымен анықталады, яғни жұмысшының және ... ... ... ... ... ... ... жалақы» деп
жұмыс күшінің құнын түсінді. Жалақы мөлшері ... ... ... минимумымен анықталады. Осыдан басқа жалақы ... және ... ... осымен байланысты Смит жалақы мөлшерінің ұлттық
айырмашылығы болатынын түсіндірді. ... ... ... ... ... ... ... Жалақы, осы теория бойынша, халықтың
табиғи өсуіне ... ... ... ... ұмтылады. Маркстік
тұжырымдамаға сәйкес жалақы еңбек бағасы емес, өйткені еңбек ... ... ... оның құны да жоқ. ... күші ... бола ... ал ... осы
тауардың бағасы, оның құнының ақшалай көрінісі. Жұмысшы ... ... ... үшін ... тек қажетті еңбек мөлшерінің құнын алады. Жалақының
экономикалық ... ... осы ... арқылы өндірістің жеке факторының
орны толтырылады, ... ... және ... ... ... ... еңбекке дайындығы жүзеге асырылады. К.Маркс
жұмыс күшінің құны мен жалақы күнкөріс заттарының физикалық ... ... ... ... ... ... ... деді.
Жалақының мөлшері жұмыс күшінің құнына әсер ететін еңбек өнімділігіне,
еңбке ... ... ... тәуелді. Еңбек рыногында
сұраныс пен ұсыныс тепе-тең болғанда жұмыс ... ... тең ... ... ... Олай ... ... жалақыны өз еңбегін
шығындағаннан кейін алады, жалақы мөлшері еңбектің әрекет ету ... ... ... ... ... ... ... орын алады. Еңбек түгелдей төленген болып көрінеді. ... ... ... ... ... ... күші құнының өзгерген
нысаны, шындығында жұмыс ... ... деп ... ... батыстың
экономика ғылымында жалақыны еңбек бағасы деген көзқарас орын алуда.
Самуэлсон мен ... ... ... ... ... категориясы,
өйткені ол еңбек бағасы» - деп жазды. Жаңа ... ... ... ... ... ... ... пен ұсыныс) деп түсіндірді.
Номиналды және нақты жалақыны ажырата білу керек. Номиналды ... ... ... ... оны ... қызметкер күндік, апталық,
айлық еңбегі үшін алады. Нақты жалақы ... ... ... ... ... яғни жұмысшының тапқан ақшасына өзі үшін және
отбасы үшін қанша және ... ... ... ... ... болатынын
көрсетеді.
Жалақы негізгі екі нысанда мерзімді және келісімді ... орын ... ... ... еңбек шығынының ұзақтығымен ... ол ... ... және ... ақы болып бөлінеді. Келісімді
жалақыда жұмысшының жалақысы шығарылған өнім санына тәуелді.
Өнеркәсібі ... ... ... ... нысандарымен бірге
жұмысшының еңбек өнімділігі мен қарқындылығын ынталандыру мен ... ... ... ... ... ... ақы ... да жүйелері қолданылады. Осы жүйелерге келісімді- прогрессивті,
кесімді көтерме, көп факторлары т.б. жатады. ... ... ... ... өнім сапасына, шикізатты үнемдеу, жабдықтарды пайдалану
коэффициенті т.б. ... ... ... - ... ... ресурсы. Еңбек теориялары
Өндіріс факторын анықтайтынның бірі - еңбек. Еңбек жүргізуші, яғни
адамның жұмыс күші адамдық фактор ... ... ... ... ... мүмкіндігі және қолынан іс ... бір ... ... ... ресурсына жақын үлкен мағынадағы ұғым "еңбек потенциалы".
Еңбек потенциалы - бұл еңбек ресурстарын құрайтын, ... ... ... ... осы ... ... ... потенциалды өзгерте
алатын елдегі халықтың бір бөлігін айтады. Қарастырылған үш ... ... ... еңбек факторын әр түрлі жақтан суреттейді.
Басқа өндіріс факторларына қарағанда ... ... ... бар.
Ең бастысы, еңбек адамнан, жұмыс ... де ... ... және саяси аспектісі болады. Тура осы жағдай экономистердің
зерттеуін әр ... ... ... ... экономикалық әдебиетінде,
еңбек тауар ретінде саналады. Маркстік теорияда еңбек тауар емес, ... ... оның ... күші ... ... ... ұғым ... құрайды.
Осыдан маңызды қорытыңды шығады: еңбек тауар емес, ол ... күші ... онда ... ақы ... барлық өнім еңбегіне емес, тек бір
бөлігіне ғана төленеді, жұмыс күшінің ұдайы өндірісіне ... құн ... ... ... басқа бөлігін капиталист иеленеді. Маркстік ілімге
қарсы батыс теорияларында еңбекті ұйымдастыру мен басқару ... ... ... ... ... ... ... технологиялық,
инновациялық деп еңбекті басқаруды бөледі, сәйкесінше индустрияға дейінгі,
индустриалды, ғылыми-техникалық вариантағы экономикалық өсу. Бұл жұмыс ... дене ... және ... ... ... ... бөлудің
ерекше жіктелуі ғана, ҒТП дамуынан туындайды.
1.3. Еңбек рыногы: ... және ... ... ... - бұл ... ... және ... ұдайы өндірісті
қамтушы жұмысшы күші және ... ... ... ... ... ... рыноктағы сияқты, еңбек рыногында да ... және ... ... ... ... ... ... кез келген жағдай-шартта қызмет етеді. Қарапайым шарты
жетілген бәсеке. Оның рыноктық сипаттамасы:
- ... саны көп ... ... ... жұмысшыны жалдау үшін
өзара бәсекелеседі;
жоғары дәрежелі мамандандырылған қажетті жалданушылардың көптігі;
- еңбек рыногына бірде-бір ... ... ... ... ... ... ... жетілген бәсеке рыногында жеке фирмалардың
еңбегіне сұранысты жинақтау жолымен ... Ал, ... ... жұмысшы
санын жалдау керектігі сұрағын шешеді, еңбекке сұраныс бағасын, яғни ... ... ... ... ... ... өнімділігінен тұрады, демек
өнімнің көбеюі қосымша еңбек бірлігін жалдау нәтижесінде ... ... ... ... ... қосымша өнімді шектелген өнім ... ... ... табысты анықтау үшін шектік өнімді өнім бірлігі
бағасына көбейтеміз. Осы табыс ... ... ... ... ... деп
аталады. Шектік өнім, әрбір қосымша жұмысшыны жалдағандағы өнім шығару
көлемінің өзгеруін көрсетеді.
Шектік ... ... ... төленетін еңбек ақыдан жоғары болғанда
ғана, қосымша жұмысшы жалдауға болады. Сондықтан ... ... ... ... екі ... ... жалақы және шектік
өнім құны.
Жалақы мөлшері мен жұмыс күшіне ... ... ... ... ... ... бір қалыпты азаю сызығын береді.
Еңбекке жинақталған ұсыныс халық санымен анықталады, оңдағы халықтың
еңбекке жарамды бөлігі, орта ... ... бір ... ... ... жұмысшының еңбек сапасы жақтарын қамтиды.
Еңбек ұсынысы сұраныс сияқты, жалақы ... ... ... басқаша. Ал жалақы түссе, еңбек ұсынысы да түседі.
Еңбек ұсынысы екі құбылыспен ... ... басу ... ... Бұл жеке ... ... ... байқалады. Еңбек ақының
өсуі белгілі мезетте, еңбекке ұсынысты көбейтеді, бірақ ... ... ... одан ары ... ... ақы өсуімен қысқарады. Жалақы көтерілуі
еңбек ұсынысын өсіруге де, кемуге де әкеледі.
Себебі: жұмысқа жалданатын адам еңбек пен бос ... ... ... табыс табуға мүмкіндік береді, бірақ бос уақыттан айырылады. Жалақы
көтерілген кезде, жоғары төлейтін жұмыс үшін, бос уақытты құрбандыққа ... ден ... ... ... ... ... ... "орын басу әсері"
көрінеді. Болашақта жалақының өсуі "табыс әсеріне" жеткізеді, демек жоғарғы
табыс еңбекті емес, бос ... ... осы ... ең ... ... қаралады. Сондықтан табыс өсуімен еңбек ұсынысы қысқарады.
Егер жалақы деңгейі төмен және тең болса, бұл ... ... көп ... және ... ... жетіспейді.
Еңбек рыногында жетілмеген бәсекелестік жағдайында профсоюздар (жалақы
ставкасы) мен үкімет ықпал ... ... әсер ... ... және еңбекті жоспарлау
2.1. Еңбекақыны жоспарлау және реттеу
Қолөнерін басқару қол өндірісімен бейнеленеді, ... ... ... ... арба өндірісі темір ұстасы мен ағаш ұстасын ... ... ... және т.б.), өз ... жұмысшының командаға бірігуін,
бағынуын айтады.
Технократиялық басқару - қол еңбегінен машинаға өту кезеңін көрсетеді,
еңбек ... ... ... қатаң формаға күштеу, еңбекті
басқарудың өзіндік түрін бөлу. Өзіндік материалдық ... ... ... ... жетілуі) басқарудың бұл түрі біраз ... ... ... өту XIX ғ. ... XX ғ. ... ... асты және
Ф.Тейлордың атымен байланысты.
Тейлоризм тәсілдері: жұмысшы орындайтын ... ... ... ... ... ... ... жояды және ең керекті жетілген ... ... ... ... ... ... ... негізіне жатады.
Технократиялық басқарудың келесі кезеңі Т.Фордтың есімімен ... ... ... өндірісіне негізделеді, бұл жұмыс қарқынын
тездетеді, шығынды ... ... ... және ... еңбек
өнімділігін арттырады.
XX ғ. 30-40 жылдар. Технократиялық басқаруға ... ... ... кіреді. Әлеуметтік камту еңбек ақының минималды
деңгейін бекіту, мерзімнен тыс жұмысқа ақы ... ... ... ... ... Бұл тап ... және ... өкіметінің әлеуметтік жетістігі
әсерінен істелді.
50-60 жылдары. Технократиялық басқаруда "адамдық қатынасты" енгізді,
адамға өз ... және ... ... ... майда камқорлықсыз,
оларға құрмет және еңбегіне сай болу ... ... ... ... жұмыс ережесін қарастыру, жұмыс нәтижесіне ... ... ... ... және т.б, ... ... басқару өндірістің жаңа технологиялық тәсілдерге өтуімен
байланысты, жоғары мамандандырылған "адам ресурстарын" ... ... ... бетінше шешім қабылдауға әрекет, жоғары өндіруді ... және ... ... ... Ол методтарды қолдану даму өрісін
анықтау ... ... ... ... ... ... ... нарығы мойындаған
еңбекақы төлемі жұмсалған шығындарға емес, ... ... ... ... ... ... тауар өндірушілердің еңбегінің саны
мен сапасын бағалаудағы және олардың жеке ... ... ... ... ... ... табылады.
Еңбек қатынастарын реттеудің нормасы болып тарифтік келісімнің ... ... ... ... жасалған жұмыс берушілер мен
кәсіподақтардың арасындағы ... ... ... ... ... ... керек.
Реформада міндетті төлемге жататын мемлекеттік ... ... ... ең аз ... ... Ең ... ... ең
төменгі тұтыну бюджетінің ... ... және ... ... ... Ең ... ... экономикалық
мағынасы өнімді еңбектегі және жұмыс күшін ұдайы өндірудегі ... ... ... табысын кепілденген деңгейін қорғауды жүзеге асыратын
бірінғай тарифтік тор ... ... ... негізі болып табылады.
Осының нәтижесінде, оның базалық бөлігі болып, ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Еңбекақының екінші бөлігі ұйымдарда, кәсіпорындарда және салаларда балдық
жүйемен бағаланатын, разрятқа, біліктілік ... ... және ... ... ... ... біліктіліктеріне,
қаблеттіліктеріне және қолда бар ақшалардың ... ... ... еңбекті жақсы ынталандыру үшін, ... ... ... ... ... ... және еңбекақының деңгейі арасындағы тікелей байланыстарды
орнатқан.
Сонымен Қазақстанның қазіргі ... ... ... ... ... шешуде мына есептерге көңіл аударылуы қажет:
- кәсіпорынның ... ... және оның ... нәтижесі;
- кәсіпорынның кадрлыық саясатының есебі;
- мамандыққа байланысты қызметкерлердің ... ... ... жұмыссыздықтың деңгейі;
- кәсіподақтардың бәсекелестердің және мемлекеттердің әсерлері;
- ... ... ... ... және т.б.
Кәсіпорында еңбекақыны төлеуді оңтайлы ұйымдастыру қызметкерлердің
қызметін және еңбектің ... ... ... ... ... ... өнім және еңбек нарығының бәсекеге қаблеттілігін
қамтуға мүмкіндік ... ... ... ... ... кәсіпорынның
шаруашылық қызметінің нәтижесіндегі ... ... ... ... ... ... ... сәйкестілікті қамтамассыз ету, яғни
тұтыну шамасы мен еңбек шамасы арасындағы ... ... ... ... еңбекақы төлеуді
ұймдастыруының негізіне ... ... ... ... еңбектің саны мен сапасына байланысты еңбекақыны жүзеге асыру;
- кәсіпорынның салалық және аймақтың қажеттіліктеріне, еңбек ... ... ... ... саралау;
- нақты еңбекақының ретті жоғарылауы, яғни көрсетілген еңбекақының өсу
қарқыны ... ... ... ... ... ... өсу ... орташа еңбекақының өсу қарқынынан
артып ... ... ... ... істеуді жоспарлау
Кадрларды жоспарлаудың негізгі кезеңдері. Кадрлық саясаттың болашағына
бағытталған ұзақ мерзімді тұжырымдаманы кадрлық жоспарлаудың ... ... ... басқарудың бұл әдісі жұмыс берушілер мен жұмыс
алушылардың мүдделерін келістіруге және теңестіруге мүмкіндік береді.
Кадрлық ... ... ... керек уақытында қажетті
көлемді, олардың қабелеттілігі мен бейімділігіне сәйкес және ... сай ... ... ... ... жоспарлау ұйымның да, оның персоналының да мүдделері орындалуы
үшін іске асырылады. Кадрлық жоспарлаудың негізгі мәселелерінің ... ... ... көзқарасын ескеру болып табылады. Кадрлық
жоспарлау ... ... ... ... қосылғанда ғана тиімді
болатындығын ескерте кету керек.
Кадрлық жоспарлау келесі сұрақтарға жауап беруі тиіс:
1. Қанша жұмыскерлер, ... ... ... бар, ... және қайда қажет
болады?
2. Қалайша персоналға әлеуметтік нұсқан кетірмей олардың артығын қысқартып,
қажеттісін жұмылдыруға болады?
3. Персоналды, оның ... ... ... ... пайдалануға
болады?
4. Біліктілігі жоғары жұмыс орындарын жаңа жұмыс күштерімен қамтамасыз ету
үшін кадрлардың дамуын қамтамасыз ... және ... ... ... ... көтермелеуге қалай қол жеткізуге болады?
5. Жоспарланған кадрлық іс-шаралар қандай шығындарды талап етеді?
Персоналмен ... ... ... ... құрылымы.
Персоналмен атқаратын жұмыстың оперативті жоспарын жасау үшін арнайы
жасалған ... ... ... ... ... ... персоналдың тұрақты құрамы жөнінде ... ... ... ... ... және ... ... құрамы жөнінде (біліктілігі, жынысы, ... ... үлес ... ... ... ... үлес салмағы және т.б.);
3. кадрлардың тұрақсыздығы жөнінде;
4. өндірістің тоқтап тұруы мен ... ... ... ... ... ... ... көлемі туралы;
6. жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбекақылары туралы;
7. әлеуметтік сипаттағы қызмет көрсетулер туралы.
Персоналға қажеттілікті жоспарлау ... ... ... ... ... табылады. Ол нақты және жоспарланған жұмыс орындары,
ұйымдастырушылық-техникалық ... ... ... ... ... ... ... және еңбекке бейімдеуді жоспарлау. Бұл
келешекте ... ... ... ... және ішкі ... ... мақсатында персоналды жалдау және ... іс – ... ... ... ... ... қысқартуды жоспарлау. Персоналды
босатуды жоспарлау ... ... ... ... жоғары кадрларды
шығармауға және осы персоналға әлеуметтік қиыншылықтар ... ... ... ... Бұл процесс штаттық лауазымды жұмыс
орындарын толтыру жоспарын жасаудан басталады. Бұл жұмысты анықтағанда
адамдардың ... ... бір ... ... ... және
физикалық жұмыс көлемі мен үміткердің мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... ету ... қамтамасыз ету қажет.
Оқытуды жоспарлау. Персоналды оқытуды жоспарлау ұйым ішінде ... ... ... алу, өз ... ... арқылы болатынын ескерген іс
– шаралардан тұрады.
Ікерлік мансапты, қызметтік кәсіби ... ... ... ұйымға қабылдаған уақыттан бастап, жұмыстан шығады-ау деген
уақытқа дейін оның қызметі немесе ... ... ... ... ... көлденеңнен және тігінен жылжуын ... ... ... ... Персоналға жұмсалатын шығын
ұйымның өнідірістік және әлеуметтік көрсеткіштерін жасау үшін негіз болып
табылады. ... ... ... ... персоналдың саны да емес,
еңбекақы қоры да ... ... ... да емес, оның орнына өнім бірлігіне
шаққандағы персоналға жұмсалатын шығындардың шамасы шығады. Персонал ... ... ... ... ... ... ... шығындарды қамтитын
интегралдық көрсеткіш.
Персонал шығындарын ... ... ... ... ... ... ескеру керек: негізгі және қосымша еңбекақы, әлеуметтік
салықтарға ... ... ... мен ... жол ... ... ... қайта даярлау және біліктілігін жоғарылату
шығындары; қоғамдық тамақтануға, тұрғын үй және ... ... және дене ... ... ... және демалыс, балалар
мекемесімен қамтамасыз етуге, арнайы жұмыс киімін алуға байланысты қосымша
төлем шығындары.
Персонал санын ... және ... алу. ... ... ... персоналды басқарудың бүкіл жүйесінің арқа ... ... ... ... ... ... көбірек пайдаланылады, себебі,
жұмыс уақыты жұмсалған еңбек санының ... ... ... ... ... ... жұмыс уақытының шығыны өнімділік мөлшері, қызмет
көрсету мөлшері мен ... ... ... ... негіз ретінде
алынады. Уақыт мөлшері деп сәйкес біліктілігі бар бір адам немесе жұмысшы
тобының бірлік ... ... ... ... қоғамдық қажетті
уақыт шығынын айтады.
Өнімділік мөлшері жұмыс істейтіндердің ... ... ... еңбек
өнімділігін жоспарлауда, еңбекақы төлемін, еңбек ... ... ... ... ... өндірістің түрлерін ұйымдастыруға
қолданылады.
Қызмет көрсету мөлшері еңбекті мөлшерлеу үшін және көп станакта ... ... ... санын есептеу үшін, сонымен бірге бірқатар
көмекші жұмысшылардың ... ... үшін ... ... ... деп бір ... немесе сәйкес біліктілігі бар жұмысшылар тобымен
қызмет ... ... ... ... ... да объектілердің,
өндірістік алаңдар мен құрал-жабдықтар бірлігінің саны деп түсіну керек.
Сандық ... деп ірі ... ... ... үшін ... ... ... белгілі кәсіби біліктілігі бар жұмыс істейтіндер
категориясының саны деп түсіну керек.
Сызықтық және ... ... ... ... ... анықталады.
Ұйым бөлімшелерінің және қызметтің ішінде еңбекті ұтымды ұйымдастыру
және адамдарды орналастыру мақсатында қарым-қатынастар мөлшері ... ... ... - ... үшiн оның ... саны мен ... ... сыйақы (табыс);
Жұмыс берушi осы Заңға, жеке ... ... ... ... ... ақы ... мiндеттi.
Қызметкерлердiң еңбегiне ақы мерзiмдiк, кесiмдi түрде немесе еңбекке
ақы төлеудiң өзге де ... ... ... Ақы төлеу еңбектiң жеке
және/немесе ұжымдық нәтижелерi үшiн жүргізiлуі ... ... ... жұмыстың саны мен сапасына,
күрделiлiгiне қарай белгiленедi. ... ... ... ... ... арттыруға материалдық мүдделiлiгiн күшейту үшiн жыл iшiндегi
жұмысының қорытындысы бойынша сыйлық, сыйақы беру жүйесi және ... ... да ... ... мүмкiн.
Ұйымдарда еңбекке ақы төлеу жүйесi ұжымдық шарттармен ... ... ... ... ... ... қойылатын біліктiлiк талаптары мен
жұмыстардың белгiлi бiр түрлерiнiң ... ... және ... ... ... ... басшылар, мамандар
мен басқа да қызметшiлер лауазымдарының бiлiктілік ... ... ... анықтамалықтарды әзірлеу мен оларды қолданудың тәртібін
еңбек жөнiндегi ... ... ... ... ... берушi
орындалатын жұмыстарды белгілi бiр күрделi ... ... ... ... ... ... ... және жұмысшылар
кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығында және басшылар,
мамандар мен басқа да қызметшілер лауазымдарының ... ... ... санаттары үшін белгiленетін үлгілік бiлiктiлiк
талаптарына сәйкес дербес жүргізедi.
Жалақының ... ... ... ... белгiлейдi және ол Қазақстан
Республикасының заңдарында белгiленген ең төмен ... ... ... ... ... ... тарифтелінуі ҚР Еңбек және ... ... ... 1997ж.8-ші қыркүйегіндегі №148-П
бұйрығымен бекітілген “Жұмысшылар кәсібінің және жұмыстың ... ... ... ... тарифтік мөлшерлемелері
1-кесте
|БТК |Бір айлық тарифтік |БТК |Бір ... ... ... ... ... |мөлшерлеме(қызметақы),тең|
|разряды | ... |ге |
|1 ... =7000 |12 ... =15400 |
|2 ... =7490 |13 ... |
|3 ... =8050 |14 ... |
|4 |(7000теңге*1,24) =8680 |15 ... |
|5 ... =9310 |16 ... |
|6 ... =10010 |17 ... |
|7 |(7000теңге*1,54) =10780 |18 ... |
|8 ... =11620 |19 ... |
|9 ... =12460 |20 ... ... ... =13370 |21 ... ... |(7000теңге*2,05) =14350 | | ... ... ... iстеу, уақыт, қызмет көрсету нормалары) еңбек
шығынының өлшемi болып табылады және ... үшiн ... ... ... ... қол ... деңгейiне сәйкес
белгiленедi.
Еңбек нормаларын енгiзудi, ауыстыруды және қайта қарауды жұмыс берушi
жүргiзедi. Еңбектiң жаңа нормаларының ... ... ... бiр ай бұрын хабарланады. Еңбектiң ... ... ... және ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік
органның келiсiмiмен оларды ... ... ... ... жұмыс iстеу нормаларын орындауы үшiн ... ... ... ... ... ... ... сегiз жасқа толмаған қызметкерлер үшiн жұмыс iстеу нормалары жеке
еңбек шартына сәйкес он сегiз жасқа ... ... ... ... ұзақтығына бара-бар қысқартылған ересек қызметкерлерге арналған
жұмыс iстеу нормаларын негiзге ала отырып ... ... мен ... бір ... ... бірнеше бригаданың
құрамында жұмыс атқаруы мүмкін. Мұндай жағдайда әрбір жұмысшы өзінің
істеген ... ... ... ... Сол ... ... ... айдағы еңбекақысы есептеліп шығарылады.
|№ |Жұмысшылар мен ... ... ... |Қос-ымша|Жұмысшылар|
| |қызметкерлердің |қ |істеген ... ... |ға |
| ... ... ... | |і ... | ... ... ... |
| | | | | ... | ... |
| | | | | ... | ... |
| | |1 |2 |3 |4(2×3) |5(6/4) |6(4×5) |
|1 ... К. |1 |175 |1.76 |308 |26.1 |8838.8 |
|2 ... Б. |2 |160 |2.06 |329.6 |26.1 |8602.06 |
|3 ... Ж. |3 |165 |2.35 |187.75 |26.1 |10120.3 |
|4 ... С. |4 |154 |2.64 |406.56 |26.1 |10611.2 |
|5 ... М. |5 |150 |2.93 |439.5 |26.1 |11471.0 |
|6 ... |6 |164 |3.23 |529.72 |26.1 |13825.7 |
| ... | |968 | |2401.13 | |62669.6 ... бұл ... ... еңбек рыногы және жалақы және оны жоспарлау
қарастырдым. Бірінші бөлімде, яғни еңбек түсінігі және ... ... ... ... және жүргізу механизміне көңіл бөлінген.
Еңбекақы – жұмысшылар санының өзгеруі, ... ... ... ... ... ... сияқты мағлұматтар түгел қамтылатын дәл әрі
оперативтік деректерді талап ететін аса маңызды ды ... ... ... ... рыногы - бұл еңбек мөлшері және институттары, ... ... ... күші және еңбекті пайдалануды ... ... ... ... ... ... ... рыногында да еңбекке
ұсыныс және еңбектің анықталған түріне ... ... ... ... ... ... ... Қарапайым шарты жетілген бәсеке. Оның
рыноктық сипаттамасы:
- кәсіпорындар саны көп болуы, ... ... ... ... ... бәсекелеседі;
- жоғары дәрежелі мамандандырылған қажетті жалданушылардың көптігі;
- еңбек рыногына ... ... ... ... ... ... ... сұраныс жетілген бәсеке рыногында жеке фирмалардың
еңбегіне сұранысты жинақтау жолымен анықталады. Ал, ... ... ... ... ... сұрағын шешеді, еңбекке сұраныс бағасын, яғни еңбек
ақысын анықтайды.
Еңбекке сұраныс бағасы шектік еңбек ... ... ... көбеюі қосымша еңбек бірлігін жалдау нәтижесінде ... ... ... ... алынған қосымша өнімді шектелген өнім дейді.
Шектік өнімнен түскен табысты анықтау үшін ... ... өнім ... ... Осы табыс шектік өнімнен түскен шектік табыс деп
аталады. Шектік өнім, ... ... ... ... өнім ... өзгеруін көрсетеді.
Шектік өнімнен түскен табыс, төленетін еңбек ақыдан жоғары болғанда
ғана, қосымша жұмысшы жалдауға болады. ... ... ... ... ... екі көрсеткішпен анықталады: жалақы және шектік
өнім құны.
Жалақы мөлшері мен жұмыс күшіне сұраныс мөлшері арасындағы тәуелділік
еңбекке сұраныс ... бір ... азаю ... ... ... ұсыныс халық санымен анықталады, оңдағы халықтың
еңбекке жарамды бөлігі, орта ... ... бір ... ... жұмысшы
жұмысы, жұмысшының еңбек сапасы жақтарын қамтиды.
Еңбек ұсынысы сұраныс сияқты, жалақы мөлшеріне ... ... ... Ал ... ... еңбек ұсынысы да түседі.
Еңбек ұсынысы екі құбылыспен сипатталады: "орнын басу ... ... Бұл жеке ... ... ... ... ... ақының
өсуі белгілі мезетте, еңбекке ұсынысты көбейтеді, бірақ жоғары деңгейге
жеткен кезде, одан ары ... ... ақы ... ... Жалақы көтерілуі
еңбек ұсынысын өсіруге де, кемуге де әкеледі.
Себебі: жұмысқа жалданатын адам еңбек пен бос ... ... ... ... ... ... ... бірақ бос уақыттан айырылады. ... ... ... ... ... ... бос ... құрбандыққа шалып
жұмысқа ден қояды. Нәтижесінде еңбек ұсынысы өседі. Мұнда "орын басу әсері"
көрінеді. Болашақта жалақының өсуі ... ... ... ... жоғарғы
табыс еңбекті емес, бос уақытты ынталандырады, осы жағдайда ең арзан тауар
ретінде қаралады.
Сондықтан табыс ... ... ... ... ... ... және тең болса, бұл жағдайда сұраныс ұсыныстан көп болғаны және
кәсіпорындарда жұмысшылар жетіспейді.
Бұл курстық ... ... 2 ... ... және пайдаланылған
әдебиеттер тізімінен тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... 2000 ж.
3. Н.Ә.Назарбаев «Қазақстанның егеменді
мемлекет ретінде
қалыптастасуы мен дамуының стратегиясы», ... ... ... «10 жыл ... ... Алматы, 2001ж
5. Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан - 2030»
7. Н.Ә.Назарбаев «Дағдарыстан - ... 2009 ... ... ... ... ... ... Алматы Республикалық баспа кабинеті, 1996ж
7. Я.Ә.Әубакіров, Б.Б.Байжомаев, Ф.Н.Жақыпова, Т.П.Төбеев «Экономикалық
теория» оқу құралы, Алматы «Қазақ Университеті»-1999ж
8. Шаккузова Г.Ж. «Кәсіпорын ... ... ... В.Я ... предприятия», учебник, Москва М, «Банки и
биржи», «ЮНИТИ», 1996г
10. Волков О.И. учебник «Экономика ... ... ... 1997г
11. Софронов Н.А. «Экономика предприятия» - М.: Юрист, 1999г
12. Карлик А.Е. ... ... ... - ... ... А.Кабдиев «Развитие экономической мысли в Казахстане»,
Алматы,1998г
14. А.Смит «Исследования о ... и ... ... ... ... ... ... проблемы и политика» Р.Кэмпбелл,
Макконелл, Л.Брю Стенли, перевод с англ, Баку 1992г
16. К.С. ... ... ... ... ... Жети ... 2004;
17. Экономика предприятия. (Под ред. В.Я. Хрипача) Минск: Эконом пресс,
2001;
18. О.С. Сабден, Р.З. ... Е.С. ... ... ... Ғылым, 2002;
19. Г.А. Саймаганбетова. Организация планирования производства. Алматы:
Экономика, 2004;
20. ... ... и ... ... Под ред. ... М.: ... 2003
21. Куатова. Экономика предприятия. Задачник. Алматы, 2004 жыл.
22. Калдыбаев. Экономика предприятия, Алматы, 2002 жыл.
23. Г.Ж. ... ... ... по выполнению
курсовой работы.
24. Г.Ә. Жолдасбаева. Кәсіпорын ... ... 6(8) 173б

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 800 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кентау экскаватор зауытының модернизациядан өткен механикалық цехті электр энергиясымен жабдықтау36 бет
Кәсіпорындағы еңбекақы26 бет
“Отан” Республикалық саяси партиясының мәлімдемесі7 бет
1С бухгалтерия бағдарламасының қолданылуымен еңбек көрсеткіштерінің есебі62 бет
«Март» ЖШС-гі қызметкерлердің еңбек нәтижелілігін бағалауды ұйымдастыруды талдау27 бет
Бөлу теориясы: өткен мен бүгінгі8 бет
Еңбек ақы төлеу24 бет
Еңбек ақыны мемлекеттік реттеу11 бет
Еңбек биржасы және халықты жұмыспен қамту37 бет
Еңбек жалақысы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь