Кәсіпорынның қаржыны пайдалану қажеттілігінің маңызы

Кіріспе
І. Кәсіпорынның қаржыны пайдалану қажеттілігінің маңызы
1.1. Кәсіпорындар қаржысы және қаржылық тұрақтылықтың ғылыми негіздері
1.2. Кәсіпорындардың қаржы қорлары және төлем қабілеттілігі
1.3. Кәсіпорындар қаржысын ұйымдастырудың негіздері
ІІ. Кәсіпорынның қаржы жағдайын, табыстылығын және төлем қабілеттілігін талдау
2.1. Кәсіпорынның қаржы жағдайы нәтижелерін талдау
2.2. Табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштерін және қаржылық тұрақтылықты талдау
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
Экономиканың қаржылық байланыстарының құрылымында кәсіпорындар қаржысы материалдық және материалдық емес игіліктерді шығаратын және еліміздің қаржы ресурстарының басымды бөлігін қалыптастыратын қоғамдық өндірістің негізгі саласын қамтамасыз еткендіктен бастапқы орынға ие.
Елімізде орын алған экономикалық реформалар қаржылық және өндірістік қатынастар құрылымының түбегейлі өзгеруіне алып келді. Кәсіпорындардың дербестігі өсіп, олардың экономикалық және заң алындағы жауапкершіліктері артты. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы тұрақтылығының мәні жоғарлады. Осының барлығы кәсіпорынның қаржы ресурстарын және оларды құру көздерін тиімді пайдалануды талап етеді.
Курстық жұмыстың мақсаты – кәсіпорынның қаржыны пайдаланудың көздерін, олардың құрылымын қарастыру, сонымен қатар кәсіпорынның төлем қабілеттілігі болып табылады.
Нарықтық экономика әлемдік тәжірибеге белгілі модельдердің көп түрлілігіне қарамастан мемлекеттік реттеумен толықтырылған әлеуметтік бағытталған шаруашылық болып табылады. Рыноктық қатынастардың құрылымында және оны мемлекет тарапынан реттеу механизмінде қаржы үлкен мәнге ие. Олар – нарықтық қатынастардың ажырамас бөлігі және мемлекеттік саясатты іске асырудың маңызды құралы. Сондықтан да бүгінгі таңда қаржының табиғатын, олардың әрекет ету шарттарын білу, қоғамдық өндірістің дамуында оларды барынша тиімді пайдалану әдістерін анықтау аса маңызды болып отыр.
1. Қазақстан Республикасының «Кәсіпорын және кәсіпкерлік қызметі
туралы Заңы». 2010 ж.
2. Н.Ә.Назарбаев «Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде
қалыптастасуы мен дамуының стратегиясы», Алматы, 2005ж
4. Н.Ә.Назарбаев «10 жыл ғасырға тең», Алматы, 2007ж
5. Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан - 2030»
6. Б.Жүнісов, Ү.Мәмбетов, Ү.Байжомартов «Нарықтық экономика
негіздері», Алматы Республикалық баспа кабинеті, 2006ж
7. Я.Ә.Әубакіров, Б.Б.Байжомаев, Ф.Н.Жақыпова, Т.П.Төбеев «Экономикалық теория» оқу құралы, Алматы «Қазақ Университеті»-
8. 2012ж
        
        Жоспар 
Кіріспе
І. Кәсіпорынның қаржыны пайдалану қажеттілігінің маңызы
1.1. Кәсіпорындар қаржысы және қаржылық тұрақтылықтың ғылыми негіздері
+ Кәсіпорындардың қаржы ... және ... ... ... қаржысын ұйымдастырудың негіздері
ІІ. Кәсіпорынның қаржы жағдайын, табыстылығын және ... ... ... ... қаржы жағдайы нәтижелерін талдау
2.2. Табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштерін және қаржылық тұрақтылықты талдау
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер................................................................................................28
Кіріспе
Экономиканың қаржылық ... ... ... ... ... және ... емес ... шығаратын және еліміздің қаржы ресурстарының басымды бөлігін қалыптастыратын қоғамдық өндірістің ... ... ... ... ... орынға ие.
Елімізде орын алған экономикалық реформалар қаржылық және ... ... ... ... ... алып ... ... дербестігі өсіп, олардың экономикалық және заң алындағы жауапкершіліктері артты. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы тұрақтылығының мәні жоғарлады. Осының барлығы ... ... ... және ... құру көздерін тиімді пайдалануды талап етеді.
Курстық жұмыстың мақсаты - кәсіпорынның қаржыны пайдаланудың көздерін, олардың құрылымын қарастыру, сонымен ... ... ... қабілеттілігі болып табылады.
Нарықтық экономика әлемдік тәжірибеге белгілі модельдердің көп түрлілігіне қарамастан мемлекеттік реттеумен толықтырылған әлеуметтік бағытталған ... ... ... ... ... ... және оны ... тарапынан реттеу механизмінде қаржы үлкен мәнге ие. Олар - нарықтық қатынастардың ажырамас бөлігі және мемлекеттік саясатты іске асырудың ... ... ... да бүгінгі таңда қаржының табиғатын, олардың әрекет ету шарттарын білу, қоғамдық өндірістің дамуында ... ... ... пайдалану әдістерін анықтау аса маңызды болып отыр.
І. Кәсіпорынның қаржыны пайдалану қажеттілігінің маңызы
1.1. Кәсіпорындар қаржысы және ... ... ... ... мен ... ... - біртұтас қаржы жүйесінің құрамдас бөлігі. Елдегі ақша қатынастарының маңызды саласын, атап айтқанда, материалдық ... ақша ... ... олар ... ... бастапқы бөлігі болып табылады. Өйткені нақ сонда жиынтық қоғамдық өнім, ұлттық ... және ... ... ... Бұлар - халықтың қажеттері, өндірістік емес салалардың материалдық шығындары, ұлғаймалы ұдайы өндіріс ... ... ... ... бір ... ... ... мен ұйымдардың қаржысы тауар - ақша қатынастары мен құн ... ... ... ... - ақша ... қоғамдық еңбек бөлінісі, меншіктің алуан формалары айқындайды. Жеке тауар ... ... ... ... әр ... ... ... олардың құрылымдық бөлімшелерін айқындайды. Жекеленген тауар өндірушілер ... ... ... өнімдерін, қызметтерін айырбастайды немесе тауардың құнын ... ... ... Бұл ... ... тауар - ақша қатынастары болып табылады.
Кәсіпорындардың қаржысы ақша түрінде ... ... ... негізгі процестерін көрсетіп, экономикалық заңдардың талаптарына сәйкес іске асырылуына септігін тигізеді. Оларды мемлекет халық ... ... үшін ... ... ... мен ... ... пайдалануға қолданады. Кәсіпорындар, ұйымдардың дұрыс жолға қойылған қаржысынсыз экономикалық дамуы ... ... ... ... ... ... басқару жүйесінің, экономиканы өзгертудің аса маңызды құралы. өндірістік қатынастардың бір ... ... олар ... ... ... бірге халық шаруашылығын басқаруға төменгі буындардың шаруашылық қызметінің тиімділігіне ... әсер ... ... мен ұйымдардың қаржысы мыналар: кәсіпорындар, ұйымдар, бірлестіктер, концерндер, ассоциациялардың салалық министрліктер мен басқа шаруашылық ... ... ... ... ... ... дайындау, геологиялық барлау, жобалау түргын ұй - коммуналдық қызметін жүзеге асырушы шаруашылық ... ... ... ... ... ... формаларының дамуы кооператив, акционерлік қоғам, фирма, бірлескен жаңа тұрпаттағы кәсіпорындары туғызады. Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... өзгертті.
Түбегейлі экономикалық реформа барысында пайда болған ... ... сан ... ... - ... ... ... кәсіпорындардың сан алуан формалары шығуына жеткізеді. ... ... ... ... ... ... дербестік алуы бұл процесті тереңдете түседі.
Халық шаруашылығындағы әрбір ... ... ... ... ... ... айырмашылықтары бар. Сонымен бір мезгілде халық шаруашылығындағы салалардағы кәсіпорындардың қаржысын ... ... ... ... ... ... экономикалық заңдар, ортақ принциптерге негізделген. Мұның өзі ... ... бір ... буынға біріктіруге мүмкіндік береді.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысының өзіндік мәні және ... ... ... бар және олар сан ... ... ... біркелкі емес. Қаржының сыртқы формалары жиі өзгертілуде. ... ... ... ... ... - ... ... жиі өзгертіліп, жетілдірілуде: көп арналы төлемдерден пайда ... ... ... ... шаруашылық мұқтаждықтарын қаржыландырудың кері қозғалысы өзін - өзі ... ... ... ішкі ... ... формалары өзгереді; бұл ... ... ... алып ... ... негіз алуда. Қаржы ресурстарының құрылымы, әдістері, ... ... да ... ... мәні де өзгеруде, ол өндірістік қатынастары, олардың даму барысы, мемлекеттің шаруашылық мәдени, әлеуметтік ... ... ... ... ... ең алдымен бөлістік қатынастар. Олардың бөліс ... ... ... ... ... ... ролі артуда. Қоғамдық өнім мен ... ... бөлу ... мен ... ... ... ... бюджетпен және несие жүйесімен нарыққа алу ... ... ... ... ... ғылыми - техникалық прогресті жеделдету өндірістің өнімділігін артыруда ынталандырушы ... баса ... ... мәні ... ... ... пікір жоқ. Кәсіпорындардың қаржысын айқындайтын экономикалық қатынастар жүйесіне не ... Бір ... ... тауарларды сатып алу, сату кезінде және еңбекақы кезінде пайда болатын ақша ... ... ... деп ... болмайды, өйткені олар бұл қатынастардың элементтері емес деседі. Алайда ... ... ... ... пікірде. өйткені өндірістегі қаржы қатынастары ұдайы өндіріс кезеңдерін көрсететін ... ... ... айырбас кезінде өнімді өткізуден түскен түсіинен өнім беруші ... ... және ... ... құрайды. Оның барысында өнім беру шартының ... ... екі жақ ... қарыздар болса, тиісті ... ... ... ... сыйлықтар төлеу барысында туындаған ақша қатынастары арнайы қорлар (тұтыну, ... ... ... ... ... ... ... өндіріс қағидасын жақтаушылар қаржы қатынастары өндіріс ... ... ... қамтиды деп санайды.
Осыған байланысты кәсіпорындар мен ... ... ... бақылау және ұдайы өндіріс қызметін ... деп ... ... ... өндіріс қызметінің мазмұны жай және ... ... ... ... ... және ... ... айналымын қамтамасыз ету. Бұл үшін ... ... ... ... ... ... өткізу, нақты мерзімдерге сай белгіленген ... ... ... мен ... ... ... шығындардың меншікті қаржы есебінен, уақытша алынған басқа кәсіпорындар мен өз ... ... банк ... ... ... ... ... ақталуын анықтайды.
Кәсіпорындар қаржысының бөлу қызметінің ерекшелігі - жиынтық қоғамдық өнімнің құны ... ... ... ... ... ... ... бөлінуі. Мұның өзі ұдайы өндіріс процесінде ... ... және ... ... ... ... қатысуын анықтайды. Ақшалай бюджеттер мен қорлардың ... ... ... ... ... өндірістегі қызметінің басты шарты.
Бөліс - өндіріс пен тұтынуды байланыстыратын ... Бұл ... ... мен ... ... ... құрал жабдықтарды толықтыруға және ... ... ... ... ... ... ақшалай табыстар алу жолымен жүреді. Пайданың (табыстың) бір ... ... бөлу ... ... қорларға - мемлекеттік бюджет, бюджеттен тыс ... ... енді бір ... шаруашылықтың қарамағында еңбекақы, әлеуметтік ... ... ... және ... ... ... қаржыландыруға түседі.
Кәсіпорын ... ... ... ... маңызды рол атқарады. Есеп пен бақылаусыз шаруашылықты жүргізуге болмайды. ... ... ... да ... ... ... ... жоспарлы басқару, өндірісті ұлғайту, еңбек, материалдық табиғи, қаржы ресурстарының ұтымды ... ... ... ... ... ... рол ... Үнем мен ұқыптылық режимін өмірде ... ... ... міндеттердің бірі болып табылады. Кәсіпорынның ішінде ғана ... оның ... ... ... қаржы - несие мекемелерімен өзара қарым-қатынасында теңге ... ... ... ... ... саны мен ... негізгі, айналым және ынталандыру қорларының құралуы, пайдалануы бақылауға айналады. ... ... ... - қатынастарында берілетін тауарлар, көрсетілген ... ... ... шарттардың орындалуы бақыланады. ... және ... ... ... барысында бюджет алдындағы міндеттемелердің орындалуы, банк несиелерінің ... ... ... ... ... асырылады.
Кейбір экономистер кәсіпорындар ... ұш ... ... ... ... айналым қаражаттарына қызмет көрсету;
* ақшалай табыстарды бөлу;
* кәсіпорындардың өндірістік - шаруашылық ... ... ... ... салалары, бірлестіктері, кәсіпорындардың экономикалық қызметі саласында өндірістік ... ... ... қаржы қатынастарының басқа ақша қатынастарымен астасуы, олардың өндірістік қорлар ... ... ... ... ... пікірінше, халық шаруашылығы салалары, бірлестіктері, кәсіпорындары ... ... ... ... ... әкеп ... пікірінше, егер буынға кәсіпорындардың ақша қатынастарының бүкіл жиынтығын қосса, ... ... ... мен ... ақша ... - ... ... категория ретінде өмір сүруі туралы мәселе қоюға ... ... ... мен ... сан қилы ... ... топтарда жинақталады; бұл қатынастар ұлғаймалы ұдайы өндіріс процесінде ... ... ... ... пен ... ... ... мемлекеттік бюджеттен қаржыландырғанда, сондай- ақ бюджетке ... ... ... ... ... ... материалдар, отын т.с.с. төлеу үшін өзара қатынастарға түскен әр ... ... мен ... ... ... мен ... ... акциялар мен құнды қағаздар шығару және өткізу ... ... ... құру барысында несиелеу мен үлестік қатыста;
* кәсіпорындар мен несие ... ұзақ және ... ... несиелер берілгені үшін проценттер төлегенде және ... мен ... ... ... ... ... ... көп қырлылығы, олардың формалары мен ... ... сан ... ... қорлардың міндетті болуы, олардың ... ... ... көбеюі, бөлінуіне байланысты қатынастар туындауы. ... ... - ... серпінді элементі. Олар, өндірістің өзі ... ... ... ... оның ... құн формалары үнемі ... ... ... ... оның ... ... ... - заттық және ақша формасы қалады;
* жоғары белсенділік, ... ... ... барлық қырларында ықпал жасау мүмкіндігі.
Сөйтіп, кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысы - ... ... ... ... жинақтарды және қорларды жасауға, ... және ... ... туындайтын экономикалық қатынастар.
+ Кәсіпорындардың қаржы қорлары және төлем қабілеттілігі
Кәсіпорындардың қаржысын ұйымдастырудың принциптері ... ... - ... және оның ... ... ... ... анықталады.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысын ұйымдастырудың негізгі принциптері: шаруашылық (коммерциялық) есеп, ... ... ... ... ... ... Өзін-өзі қаржыландыру - негізгі ... ... және ... мен ... шаруашылық - қаржы қызметін ... ... ... ... ... ... есеп әдісі тұтынушыға қызмет етіп, кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... ... еткен ресурстарды төлеу, өндірісті жаңарту және ұлғайту; бюджет алдындағы міндеттемелерді ... ... есеп ... ... ... жүзеге асырылады. Нарықтық қатынасты дамыту барлық меншік формаларының деңгейі ... іске ... ... ... ... инициатива мен іскерлік көрсетуіне жағдай жасайды. Кәсіпкерлік - ... бел ... ... ... ... ... ... дербес іс- қимылдары. Кәсіпкерлік өз ұжымдарын құра алады.
Шаруашылық есептің ... ... - ... өзі ... және өзін - өзі ... - өзі ... - шаруашылық есептің басты принципі, яғни ... ... ... ... ... ... ... ақталуы. өзін - өзі ақтаудың ... шегі ... ... ... ... ... ... рентабельді жұмыс істеуі тиіс. Өйткені болашағы зор шаруашылықтарға ғана көмек ... ... ... ... алдына қойған міндеттемелері мен талаптарын қанағаттандыра алмаған ... ... бір ... ... соң ... ... ... жою немесе сату) күйіп кетті деп жарияланады.
Өзін - өзі ... ... ... кіреді. Одан айырмашылығы өндіріс шығындарын ақтаумен қатар ... ... ... көздейді. Табыс көздері мен ... ... ... ... техникалық қайта жарақтану өндірісті жаңғырту және ... ... ... ... ... әлеуметтік мұқтаждары, еңбекақы мен ... ... құру ... мен техниканы дамыту және ... ... ... ... ... ... өзі ... кезінде бүкіл қаржы (пайда және табыс, амортизациялық түсімдер және т.с.с.) кәсіпорындардың ... ... әрі ... ... ... бюджетке жіберілімдер мен басқа да ... ... ... ... ... ... ... бөлінбейді, кәсіпорындар өздерінің дамуын тек меншікті және қарыз қаржды есебінен іске ... ... өзі ... ... бір ... қабылдау үшін қолда бар ... ... ... мүмкіндіктерін жан- жақты талдауға мәжбұр ... есеп ... бірі - ... ... қызметкерлерді материалдық ынталандыру мен өндірісті дамыту үшін кәсіпорынның ... ... ... ... ... өзі ... ... мүдделерінде көрініс табады; кәсіпорындардың ұжымдарын қаржы жағынан ынталандырудың ... ... ... ... ... ... ... - мәдени мақсаттарға арналған шығындар.
Қаржы жауапкершілігі мен ... - ... ... ... ... ынталандыру шараларын құру және ... ... ... ... ... ... екі ... категорияның - қаржының және шаруашылық есептің өзара ... ... ... ... ... ... ... болса, жоспарлар - қаржы көрсеткіштері тәптіштеле пысықталмай-ақ, ... бар ... ... ... ... ... яғни болжам жүргізіліп, кәсіпорынның ... даму ... ... ... ... кәсіпорындардың шаруашылық қызметі нұсқалары бойынша шешім қабылдауға негіз болады.
Нарыққа көшу, ... ... ... қаржы жоспарлары мен болжамдары қысқа мерзімге жасалады.
Кәсіпорын неғұрлым ірі шаруашылық ... ... ... ... ... енсе ... қаржы жоспарлары көрсеткіштері бұл ұйымдардың жиынтық ... ... ... мен ... ... ... формаларының теңдігі принципі мемлекеттің барлық меншік ... ... ... ... ... ... ... иесі өз мүлкін қалағанынша пайдаланып, заңға қайшы келмейтін кез-келген іс - ... ... ... ... тағы бір ... ... резервтерінің болуы (резерв қоры, тәуекел қоры). Ол барлық деңгейінде - ... ... ... да , одан жоғарғы буындарында ( ... ... ... ... ... Қаржы резервтері әр түрлі әдіспен - өндірістік және ... даму ... ... қарай, табыс және пайдадан түсімдер жіберу арқылы тұрақты нормативтер ... ... ... ... резерві уақытша қаржы қиыншылығын жойып, шаруашылықтардың ... ... ... ... ету және өндірістік, әлеуметтік (қаржы жоспарларында ... даму ... ... ... мен ... қаржы қатынастары сан алуан заң актілерімен, Президенттің жарлықтарымен, ... ... ... реттеледі. Олардың ішінде: кәсіпорындар ... ... ... ... мен кәсіпкерлікті дамыту туралы, меншік туралы, мемлекет иелігінен алу және ... ... ... ... ... мен банк ... туралы, сыртқы экономикалық негізгі принциптері туралы, шет елдік инвестициялар туралы, ... ... ... ... ... ... ... және т.б.
Нарық экономика көшу кезеңінде кәсіпорындардың қаржысын ұйымдастыруда елеулі өзгерістер ... - ... ... ... ... ... күрт үзілуі, республика халық шаруашылығын басқарудың өзгеруі, жергілікті ... ... ... ... кәсіпорындар арасында тікелей байланыстарды кұшейтіп, банк ... ... ... ... іс- ... жаңа ... ... талап етуде. Бұл процесс салалық ... бас ... жаңа ... ... ... ... Өнеркәсіп - қаржы топтары, көп салалы ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру барысында неғұрлым өміршең.
+ Кәсіпорындар қаржысын ұйымдастырудың негіздері
Кәсіпорындар мен ... ... - ... ... ... қаржы қорлары - ... бір ... ... ... - құралып, пайдаланылады, қорлардағы қаражат үнемі қозғалысқа түседі, ... ... мен ... ... ... (кәсіпорындардың жеке саласының немесе бүкіл халық шаруашылығының өндірістік, ... және ... ... ... - ... ... әр ... қорлар пайдаланады. Өздерінің қызметтерінің орындалуына немесе экономикалық ... ... ... ... ... ... ... өзгеріп, немесе жеке бөлініп шығады. Ұзақ жылдар бойы кәсіпорындар мен ұйымдарда экономикалық ынталандыру ... ... ... ... ... ... ... тұтыну қорлары жұмыс істейді. ... ... ... ... ... құру ... ... Амортизация
+ Жалпы табыс
o өнім өткізуден түскен кіріс
o Басқа да өткізуден болған ... ... тыс ... ... ... ... ... қоры
+ Басқалары
2. Қарызға алынған капитал
2.1. Банк несиелері
2.2 Банктік емес мекемелердің несиелері
2.3 Бюджеттен алынған несиелер
2.5 Кредиторлық қарыздар
2.6 Басқалары
* Тартылған ... ... ... ... ... ... қағаздардың эмиссиясынан алынған қаржылар
3.5 Франчайзинг, селенг, жалгерлік бойынша түскен ... ... ... ... мен ... ... ... өткізуден түскен түсім
өнім өткізуден түскен түсім
Басқа өткізулерден түскен ... тыс ... ... ... ... ... ... ресурстары
-//-
-//-
-//-
Сәйкес инвесторлардың қаржылары
-//-
-//-
Бюджеттік қржыландыру қаржылары
Егер амортизациялық қор құрылмаса, амортизация пайдадан көрініс табады
Жарғылық қордан 15% мөлшерінде
Соның ішінде - ... ... ... кейінге қалдырылған салықтар
Соның ішінде қайырымдылық, спонсорлық көмек, және бюджеттен төленетін дотациялар мен субвенциялар
1992 жылға дейін ұлғаймалы ... ... ... және негізгі қорларды жаңарту үшін амортизациялық қор құрылғанды.
Қаржы ... ... мен ... ... ... Жекеленген қорлардың қозғалысы қаржының көлемін, ... ... ... неғұрлым анық көрсетеді. Сондықтан кейбір қорлар кәсіпорынның ... ... де ... ... үшін ... ... ретінде қызмет етеді. Мысалы, кәсіпорындарының тұтыну қорының белгілі бір ... ... ... кәсіпорындарының бір қызметкеріне шаққандағы мөлшері оның ... және ... ... ... ... ... мен ұйымдардың қызметі үшін неғұрлым маңызды қорлар: жарға, қорлану, тұтыну, ... ақы, ... ... қорлары кәсіпорындардың дербестігі жағдайында ... да ... ... ... құралады.
Жарғы қоры кәсіпорынның мүлкінің бастапқы ... ... ... мөлшері шаруашылық қызметі процесінде өзгеріп отырады: негізгі қорларға ... ... ... ... ... ... қорларының өсімі, тауар - материалдық ... ... ... және ... ... ... ... негізгі қаржыны жіберу, шығындарды шығару, ... ... ... бағасын түсіру арқылы кемиді.
Акционерлік ... ... қоры ... ... ... ... ... құрылтайшылар мен қатысушылардың акцияларына ... ... ... ... қаржы жағдайын, табыстылығын және төлем қабілеттілігін талдау
2.1. Кәсіпорынның қаржы ... ... ... ... ... ... ... жүргізуші субьектінің өзі де, мемлекет те ... ... әр ... ... ... және ... көрсеткіштеріне жүйелі түрде талдау жасау қажет.
Табыстылық көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің жоспарының орындалуын бағалау;
* таза табыстың қалыптасуының құрамдас элементтерін зерттеу;
* табысқа әсер ететін ... ... ... және ... ... ... бөлу ... пропорцияларын және тенденцияларын зерттеу;
* табыстың өсу резервтерін анықтау;
* кәсіпорынның даму перспективаларын ескере отырып, табысты тиімді пайдалану ... ... ... ... ... әр ... ... және олардың деңгейлеріне әсер етуші факторларды зерттеу.
Жалпы табысқа әсер ететін маңызды ... ... ... құн, ... оның ... оның көлеміне көп әсерін тигізеді.
Көптеген кәсіпорындарда өзіндік құнды баптар бойынша талдаумен айналысатын, оны ... ... ... ... қызметтің бөлімшелері болады. Бірақ белгілі бір мөлшерде бұл жұмыс, инфляциясының әсері және шикізат пен ... ... ... ... ... маңызын төмендетеді. Бағаның күрт өсуі және кәсіпорынның меншікті айналым қаражаттарының жетіспеуі ... ... ... ... ... ... өсімі мүмкін емес.
Шаруашылық жүргізудің тұрақты экономикалық жағдайында жалпы табыстың өсуінің негізгі жолы - ... ... ... ... ... ... Бұл, әсіресе шикізат құнының үлес салмағы өнімнің өзіндік құнында өте жоғары болып келетін өңдеу және қайта өңдеу ... ... ... және металл өңдеу, металлургия, мұнай-химия, тігін, тамақ және т.б.) қызмет жасайтын кәсіпорындар үшін өте маңызды.
Шығарушы салаларда ... ... ... табыс өсімін пайдалы қазбаларды шығарудың өзіндік құнын төмендету нәтижесінде қамтамасыз ету өте қиын. Бұл негізінде шығару көлемін өсіру арқылы болуы ... ... ... ... ... ... құн ... анықталатын өндіріс және өнімді өткізу көлемі шешуші мәнділікке ие болады.
Өндіріс және өнім өткізу көлемін ... ... ... қаражаттарының айналымдылығын жылдамдату күрделі шығындарды талап етпейді. Инфляция айналым қаражаттарын өте тез ... ... ... пен ... ресурстарын сатып алуына олардың көп бөлігі бағытталады. Сатып алушылардың төлемеушілігі және де талап етілетін ... ала ... ... ... қаржысының көп бөлігін айналымнан тыс әкетеді. Төлем жүргізбеудің себептері тек айналым қаражаттарының жетіспеуі ғана емес, сонымен бірге төмен ... ... ... банк жүйесі жұмысындағы кемшіліктер және де вексельдік айналымның дамымауы да болып табылады.
Кесте -2
"Оңтүстік құс" ААҚ ... ... ... ... ... ... түсетін табыс
257516
268020
10504
104,1
2.
өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік құны
226827
236478
9651
104,3
3.
Жалпы табыс (1 қатар - 2 қатар)
30689
31542
853
102,8
4
Кезең ... ... ... ... ... емес ... түскен кіріс
2640
145
-2495
5,5
7
Таза кіріс (5қатар+6қатар)
13187
-13059
-26246
*
Жоғарыда аталған факторлардың жалпы ... ... ... үшін ... ... ... ... есептің мәліметтері бойынша келесі талдау кестесін құруға болады.
Жалпы ... ... ... ... ... 1768 мың теңгеге көп.
Бұл ауытқуға келесі факторлар әсер етті:
* өткізілген өнімнің өндірістік құны;
* өнім бірлігінің бағасы;
* өткізілген өнім көлемі ... ... өнім ... ... ... ... ... өзіндік құнының жоспармен салыстырғанда төмендеуі немесе өсуі кезінде жалпы табыс сәйкесінше өседі немесе азаяды. Біздің мысалда артық шығындалу болған, бұл ... ... ... 9651 мың ... ... (236478-226827).
Басқаша айтқанда, бұл фактордың әсерінің мөлшері өнім өткізуден түскен нақты түсімнен жоспарланған мөлшерді алып тастау жолымен анықталады.
Өткізу көлемінің өзгерісінің жалпы ... ... ... ... үшін ... ... ... бойынша жоспардың орындалу дәрежесін анықтау керек. Табыс көлемі осы факторға тікелей ұйлесімді ... ... ... ... ... ... бойынша орындалу пайызына көбейту керек.
Арнайы әдебиеттерді оқып-зерттеу, тауар өнімдерін өткізу көлемі және оның құрамындағы ... ... ... ... табысқа тигізетін әсерін талдау тұрғысында, онда пікір таластары жүргізілетіндігін көрсетті.
Есептеу үшін өткізілген өнімнің көлемін әр ... ... ... ... өткізу бағасымен өндірістік өзіндік құны бойынша, өткізілген өнімнің көлемі бойынша жоспардың орындалу пайызын есептеу ... әр ... ... ... әсерін анықтау кезінде айтарлықтай ауытқуларға әкеледі. Бірінші әдіс экономистермен теріске шығарылған, өнімді өткізуден түсетін табыстың өзгеруі өткізудің физикалық көлемінде ғана ... ... ... өзгерістерге байланысты өткізілген рентабельділігіне де әсер етеді. Қазіргі кезде бағалар күнделікті күрделі өзгерістерді ... ... ... ... ... ... ... әлдеқайда дәлелді болып табылады.
Біз талдап отырған кәсіпорын тауарлы өнімді өткізу ... ... ... ... ... ...
Талдау жұмысының теориясы мен тәжірибесінде, өткізілген өнім құрамындағы құрылымдық өзгерістердің жалпы табысқа әсерін есептеудің екі тәсілі бар:
* "өткізілген өнімнің ... ... ... ... ... ... ... жалпы табыс сомасын өткізу көлемі бойынша жоспардың ... ... ... ... табыстың жоспарлы мөлшерімен салыстыру арқылы;
* "өткізу көлемінің өзгеруі" факторының әсер ету соммасын ... ... ... ... ... ... ... және алынуға тиісті табысының көрсеткіштері арасындағы айырмадан ... ... ... ... ... ... жиі қолданылады, өйткені бұл фактор әсер ету көлемін есептеуге дейін ... ... ... ... ... "өткізілген өнімнің нақты көлемінің жоспар бойынша" есептелінген, алынуға тиісті ... ... ... осы екі факторлардың жиынтық әсерін сипаттайтын болғандықтан, бұл сомадан өткізу көлемін қолданудың әсерін шегеру арқылы өткізілген өнім құрамындағы ... ... ... тигізетін әсерін анықтайды.
Құрылымдық өзгерістер нәтижесінде жоспармен салыстырғанда жалпы табыс 561 мың теңгеге кем алынған.
Біздің ойымызша, бұл ... ... ... ... өнімнен жоспар бойынша алынуға тиісті табысты, есепті жылы өнімді өткізу көлемі бойынша жоспардың ... ... ... ... ... ... ... табыспен салыстыру арқылы анықтаған дұрыс болып табылады.
Біздің мысалымызда құрылымның өзгеруі жалпы ... ... ... ... ... яғни оның ... 561 мың теңгеге азайды. Жалпы табысты талдау ... 3- ... ... ... ... ... ... әсері
N
Көрсеткіштер
Сомасы,
мың тг
Жоспарлы
табысқа %
1.
өткізілген өнімнің өзіндік құнының өсуі
+9651
4,3
2.
Келісілген бағалар деңгейінің өсуі
3434
77,7
3.
өнімді өткізу көлемінің артуы
10504
4,1
4.
өткізілген өнім ... ... ... ... ... ... тыс ... табыс келісім бағалары мен өнімді өткізу көлемінің өсуі ... ... ... Егер ... ... ... құнының өсуіне жол бермеген болса және де бизнес ... ... ... өнімнің құрамындағы құрылымдық өзгерістер болмаған жағдайда жалпы табыс 561 өсетін еді. Жалпы табыстың өндірістік өзіндік құнының өсуі нәтижесінде азаюын - ... ... ... ... ... ... ... Елеулі кемшіліктерге 2002 жылы талданып отырған кәсіпорынның өткізген өнімінің құрамында ... ... ... ... ... ... ... өнім сұрыпталымы мен өндірілетін және өткізілетін өнімдердің құрамында болатын құрылымдық өзгерістерін талдауға басты назар аударуы қажет. Егер әрине ... ... ... ... болса, кәсіпорынға өнімнің жоғары рентабельді тұрлерін өндіру мен сату ... ... ... ... ... ... ... өзгеру себептерін анықтау кезінде, В.А. Маличет ұсынған талдау әдістемесін қолдануға болады. Нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... кезде және де олардың деңгейі нарық жағдайымен анықталатын кезде осы бағалардың өзгерісі туралы ақпараттар алу қажеттігі пайда болады. ... өнім ... екі ... ... яғни ... қазіргі және өткен жылдағы бағалар бойынша жүргізбейді. Осының бәрі ... ... және ... мақсатында бағаның қозғалысы туралы, олардың тек жылдық қана ... ... ... одан да ... ... ... яғни ай, ... жарты жылдағы индекстері туралы мәліметтердің болу қажеттілігін тудырады. Мұндай мәліметтер ең алдымен кәсіпкерлерге, салық ... және әр ... ... экономиканы басқару органдарына қажет болып табылады.
Біздің мысалымызда өткен жылмен салыстырғанда баға ... ... ... ... өсуі ... ... әсер етуі тиіс.
Осы мәліметтерге сүйене отырып, жоғарыда көрсетілген факторлардың жалпы табыстың өзгеруіне тигізген әсерін анықтайық:
1.Бағаның өсуі табысқа қалай әсер еткенін ... ... ... жылы ... ... ... табысты өткен жылдың еркін сатылу бағасымен (ҚҚС және акцизсіз) қайта есептеп, содан кейін оны есепті ... ... сату ... (ҚҚС және ... ... ... өткізуден түскен табыспен салыстыру қажет. Алынған айырма бағалар қандай сомаға өзгергендігін (өскенін немесе кемігендігін) және сәйкесінше табыстың да ... ... ... ... әсер ... ... факторларға келесі өзгерістер жатады:
* өткізілген өнімдердің бағасының өзгеруі;
* өнімді өткізуден түскен табыстың өзгеруі;
* ... ... 1 ... ... ... ... ... жылы алынған жиынтық табыстың өткен жылмен салыстырғандағы ауытқуына тигізетін әсерін анықтау үшін, келесі аналитикалық төменгі кестеде ... ... ... ... ... факторлардың тигізетін әсерін анықтау үшін қажетті алғашқы ... ... ... ... ... ... қызметті) өткізуден түскен
257516
268020
2.
Өткізілген өнімнің (жұмыс, қызмет) өндірістік өзіндік ... ... (1 ... - 2қатар)
30689
31542
4.
Баға индексі
1,00
1,05
5.
Өткізілген өнімнен (жұмыс,қызмет) түскен табыс, ... ... ... өнімді өткізуден түскен табыс өткен жылғы бағамен:
268020 / 1,05=255257
Бағалардың өзгерісі және оның жалпы табысқа әсері:
268020-255257 12763 мың ... ... ... сату ... өсуі ... ... есепті жылдағы қосымшы табыс 12763 мың теңгені құрайды.
2. Өткізуден түскен табыстың әсерін келесі жолмен ... ... ... ... 1 ... ... ... деңгейі тұрғысынан алатын болсақ, онда оның абсолютті сомадағы өсімі немесе азаюы өнімді өткізуден түскен табыстың өсуі немесе ... ... ... ... тиіс.
Біздің мысалымызда өткен жылмен салыстырғанда өнімді өткізуден түскен табыс 2,8%-ке ((31542/30689*100=102,8); 102,8-100 2,8) көбейді. Нәтижесінде өнімді өткізуден ... ... өсуі ... ... ... 853 мың ... көп алынуына әсер етті. Есептеуді, былтырғы өнімді сатудан түскен табыстың 1 теңгесіне шаққандағы ... ... ... ... ... табыстың артуы немесе кемуіне көбейту арқылы жүргізуге болады.
3. Өткізілген өнімнен ... ... 1 ... ... ... ... ... есепті жылы өткізілген өнімнен түскен табыстың 1 теңгесіне шаққандағы шығындардың нақты деңгейі мен өткен жылғы шығындар деңгейі арасындағы айырмасы ... ... және бұл ... ... ... ... бағамен есептегендегі өнімді өткізуден алынатын нақты табысқа көбейтеді. Нәтижесі шығынның кемуі немесе ... кему ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Есептеу: (16996:22075)-20689:24392Ч22075 (0,7699-0,8482)Ч22075 -0,0783Ч22075 -1728 мың теңге. өткізілген ... ... ... 1 ... ... ... ... нәтижесінде жалпы табыс 1728 мың теңгеге өсті. Жалпы ... ... ... ... дәл осы ... ... ... нақты шығындардың өнімді өткізуден алынған табыстың өсу (кему) индексіне қайта есептелген, өткен ... ... ... ... арқылы алуға болады.
Өнімнің өзіндік құны осы сомаға кеміген және сәйкесінше бұл жалпы табыстың өсуіне ... ... ... ... көп және өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік құнына кірмейтін тұрақты шығындарды білдіретін ... ... ... аз ... ... ... алынатын табыс соншалықты жоғары болады. Сондықтан да негізгі қызметтен алынатын табысқа ... ... ... ... көрсеткіштермен, сондай-ақ маржиналды табыспен ұздіксіз байланыста жүргізу қажет.
Өндірістің қауіпті көлемінің мөлшеріне келесі бірінші реттегі факторлар ... әсер ... өнім ... ... ... бірлігіне шаққандағы айнымалы шығындар;
* тұрақты шығындар.
Өткізілген өнім ... ... ... ... өлшемдегі өткізу көлемінің көбеюінің қажеттілігін анықтайды, яғни шығындарды өтеу үшін ... ... ... ... ... ... салыстырмалы көрсеткіштерін және қаржылық тұрақтылықты талдау
Табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштеріне нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорынның қаржылық қызмет жасау, қаржыландыру көздерін ынталандыру және ... ... ... сияқты мүмкіндіктерін анықтайтын, осы кәсіпорын қызметінің тиімділігін сипаттайтын көрсеткіштері жатады. Олар кәсіпорын қызметін түрлі бағытта белгілейді және олар ... ... ... ... сай ... Табыстылық коэффициенттері салыстырмалы талдау мен кәсіпорынның қаржы жағдайын бағалаудың міндетті элементтері болып табылады, өйткені олар ... ... ... ... ортасын сипаттайтын маңызды көрсеткіштер.
Табыстылық көрсеткіштері 3 топқа ... ... ... ... ... капитал) және олардың жекеленген элементтері;
* өнімдер;
* ақша қаражаттарының таза ағымы (немесе түсімі) негізінде есептелетін табысытылық көрсеткіштері.
Кәсіпорын активтерін (мүлкін) пайдалану ... - ... ... қаражаттар салудың дұрыстығы туралы шешімдер қабылдауда қажетті әрі маңызды белгілердің бірі болып саналады.
Кәсіпорын мүліктерінің (активтерінің) тиімділігін өлшеудің бірден-бір дұрыс, ... әрі кең ... ... ... бірі - ... коэффициенті, ол таза табыстың жалпы активтерге (авансталған капиталға) қатынасын көрсетеді. Активтердің ... ... ... ... ... ... мысалы, кәсіпорынның алған табысымен салыстырған жөн.
Табыстылық коэффициентіне талдау жүргізушілер:
* ... ... ... кәсіпорынның инвестициялау мақсатында қажетті табысты ... ... ала алу ... ... өлшеуіш;
* табыс болжау әдісі;
* шешім қабылдау және бақылау құралы ретінде пайдаланады.
Басқару тиімділігінің көрсеткіші ретінде, ... ... ... ... оның ... индикаторы болып табылады. Кәсіпорынның инвестициялауға қажетті табысты жеткілікті көлемде алу ... ... ... ... авансталған (жалпы) капиталдың табыстылық деңгейі кәсіпорынның ұзақ мерзімді қаржылық тұрақтылығының сенімді ... ... ... Осыған байланысты ол, инвесторлар мен ұзақ мерзімді несиелер, заем берушілердің үлкен ... ие ... ... ... ... ... пайдаланудың қажеттілігі үлкен мәнге ие.
Кәсіпорындардың қаржысы ақша түрінде ұлғаймалы ұдайы өндірістің негізгі ... ... ... ... ... сәйкес іске асырылуына септігін тигізеді. Оларды мемлекет халық шаруашылығын дамыту үшін ... ... ... мен қорларды бөліп, пайдалануға қолданады.
Кәсіпорын қаржылық ресурстарын құру көздерінің негізгісі - ... ... Ол ... ... немесе сатудың, жеке капиталын салудың, мемлекеттің қаражаттарының, материалдық емес активтердің және ... да ... ... ... құқықтарының есебінен құрылады. Сонымен қоса, жарғылық капитал жаңадан құрылған заңды тұлғалар өз қызметін бастау үшін ... ... ... ... та ... ол ... ... қатысушылардың) қатысу үлесін және кепілдік сипатын анықтайды.
Резервтік капитал-акционерлік қоғамның және басқа да тараптардың таза табысының есебіне қалыптасатын ... ... бір ... ... ... ... негізгі (оперативтік) қызметінен алынған зияндарын жабуға және ағымдағы табыс жеткіліксіз болған жағдайда, дивиденттерді төлеуге ... ... ... ... ... ... ... пайдалылығы табыс табумен анықталады. Кәсіпорынның табыстылығы абсолюттік және салыстырмалы көрсеткіштермен сипатталады.
Пайдаланған әдебиеттер:
* ... ... . 2010 ... ... , ... ... Н.Ә.Назарбаев , Алматы, 2007ж
5. Н.Ә.Назарбаев
6. Б.Жүнісов, Ү.Мәмбетов, Ү.Байжомартов , Алматы Республикалық ... ... ... ... Б.Б.Байжомаев, Ф.Н.Жақыпова, Т.П.Төбеев оқу құралы, Алматы -2012ж

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық және қаржылық саясаттың сүбьектілерінің ерекшеліктері6 бет
Қаржыны жоспарлау мен болжау әдістері34 бет
Қаржының мәнi, функциялары және ролi.19 бет
Ата-аналарға ойын терапиясының маңыздылығын қалай түсіндіру қажет4 бет
Ақша реформасы: ұлттық экономиканың дамуындағы қажеттігі мен маңызы24 бет
Ақша реформасын жүргізудің қажеттілігі мен маңыздылығы29 бет
Ақшаның маңызы мен қажеттілігі, шығуы34 бет
Ақшаның қажеттілігі, экономикалық мазмұны, ұдайы өндірістегі атқарымы мен маңызы. ақшаның даму кезеңдері26 бет
Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп жүйесін реттеудегі аудиттің маңызы мен қажеттілігі51 бет
Елбасымыздың тәуелсіздік жолында баяндалған туындыларын тарихнамалық тұрғыда талдау және осы туындылардың Қазақстандық қоғам және ғылым үшін таңдағы қажеттілігі мен маңызы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь